Druckschrift 
Rationale divinorum officiorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

biſexto ſimul mutat̉. A kalēdis ꝟo ianuarij p̄cedētis ipſuꝫ biſextū vſqꝫ ad locum biſexti erit lr̄adn̄icalis illa īmediate ſeꝗtur ī kalēdario poſtillā deberet lr̄a dn̄icalis. vn̄ ī pͥmo āno ciclif. ē lr̄a dn̄icalis a loco biſexti vſqꝫ ad kalēdariuꝫianuarij ſequētis. Akalēdario ꝟo ianuarij p̄cedētis vſqꝫ ad locū biſexti ē lr̄a dn̄icalis: ita inalijs. Annus aūt cui ẜuit illa dictio ſcire pōtnem ſuperiꝰ dictā de ciclo ſolari: lr̄e dn̄icalis tūc currētis rōne ſimili īcipit finit̉. Nūc aliqͣde īdictōe dicamꝰ: Eſt aūt īdictio ſpaciū tēporis romanꝰ pͥnceps tributū gētibꝰ īdicebat. Si ātvolumꝰ ſcire qͦta ſit īdictio debemꝰ addere tresannos ānis dn̄i: poſtmoduꝫ diuidē ānos dn̄iꝗndecī qͦtiēs poſſumꝰ: qͦtus annꝰ remāſeritꝰ fcadiuiſione toto erit īdictio: ſi nullus ſuꝑaueritī vltīo āno īdictōis ſumꝰ: tūc ad pͥmā īdictionēreuertimur: qꝛ īdictio trāſcēdit ꝗndecī. vn̄ſus. Si tribꝰ adiūctis dn̄i diuiſeris annos. terꝗnqꝫ dat̉ īdictio certificata. De īdictōe pleniꝰ diximus ī ſpeculo iudiciali ī tractatu de īſtrumētorum editione. §. i. ꝟ̓ſi. pꝰ ānos. īfra vbi. de ciclisaget̉. De era ſupra dcm̄ eſt. De die Rubrica: ſuꝑius ī pleriſqꝫ locis deICEt die tactū ē. nihilominꝰ hicſpāliter dicēdū ē. Sciēdū ē igit̉ duplex ē dies .ſ. nālis artificial̓ ſiue vſualis. Nālis ē ſpaciū ſol ducit̉ circa totā terrā aboriēte vſqꝫ ī occidētē .ſ. ſpacium diei noctis: qd̓ſemꝑ ꝯtinet. xxiiij. horas. Dr̄ dies iſta a dis q̄rūnoīa romani ꝗbuſdā ſyderibꝰ ſacrauerūt. vn̄ q̄libet dies ab aliqͦ deo antiꝗtus vocata ē: ut a ioue alijs: ꝓut ſub ſeptimana dcm̄ ē vel a dia qd̓ eſtduo: qꝛ ꝯtinet duo tꝑa noctē .i. diē vſualē. Qn̄aūt īcipiat dcm̄ eſt ī ꝓhemio ſeptīe ꝑtis: Artificialis ē ſpaciū ſol morat̉ ſuꝑ nr̄m emiſperium abortu ſolis vſqꝫ ad occaſuꝫ. Et hic ẜm ſolis aſcenſum deſcēſuꝫ creſcit parit̓ decreſcit. Dr̄ auteꝫdies a dian qd̓ ē claritas: Et dr̄ vſualiſ ſiue artificialis: qꝛ ſolū hoc tp̄s aptū eſt vſibus artificijsexercēdis. Reliq̄ ꝑs diei dr̄ nox a noceo: qꝛ nocet viſui: vocata ē dies a meliori ꝑte ſinememoratione noctis: iuxta illud. Et ſcm̄ ē veſpe mane dies vnꝰ. Rurſus ꝑtes diei ſunt tres ẜꝫIſidoꝝ .ſ. mane meridies ſuprema. Mane eſtlux matura plena nec crepuſculū. Meridieſdr̄ qͣſi medi dies .i. mediꝰ dies: vel qꝛ tūc puriordies ē. Suprema ē poſtrema ꝑs diei. Sero dr̄ aclauſis ſeris. Noctis ꝟo ꝑtes ſūt ſeptē .ſ. veſꝑcrepuſculū: cōticiniū: ītempeſtū: galliciniū: matutinū: diluculū. Ueſpeꝝ dr̄ a veſꝑe occidentaliſtella tenebraſ ſequētes p̄cedit: dicūt̉ tenebreqͣſi tenētes vmbrā. Crepuſculū dr̄ dubia lux .ſ. īter lucē tenebras. Cōtininiū ē qn̄ oēs ſilent.Intempeſtū ē mediū noctis tp̄s qn̄ nil agi pōt:oīa ſilēt qͣſi ī opportunū. Galliciniū dr̄ ꝓpter gallos lucis p̄nūcios. Matutinū ē īter abſceſſuꝫ tenebraꝝ aurore aduētū. Olluculū dr̄ qͣſi īcipiēsparua diei lux aurora ſolē p̄cedat. Eſt enī aurora diei clareſcētis exordiū. Et nota diesalij ſūt ſyderales ī ꝗbꝰ ſydera mouent̉ hoīes anauigationibꝰ excludūt̉: alij p̄liales: de ꝗbꝰ in li.Regū: ꝗbꝰ reges ſolēt ad bella ꝓcedē: alij interſcalares: qͦs ſcimꝰ duodecī mēſibꝰ ſuꝑeſſe: alij caniculares: alij ſolſticiales: alij eꝗuoctiales: debus p̄miſſuꝫ ē: alia faſti ī ꝗbꝰ iura fant̉: alij nefaſti eis ꝯͣrij: alij feſti .i. feſtiui: ut dies azimoꝝ: alijꝓfeſti qͣſi ꝓcul a feſtis: ut feriales: alij mali ſuntqm̄ ī eis plꝰ ſolito hoīes affligūt̉. vn̄ apl̓s. Redimētes tp̄s qm̄ dies mali ſūt: ecōtrario ſūt bonialij egyptiaci de ꝗbꝰ p̄miſſuꝫ ē: ē ēt dies ſalutis ī dn̄s venit ad ſaluādū: ē etiā dies iudicij ī dominꝰ veniet ad iudicādū: erit bonis dies letitiemalis aūt calamitatis miſerie. Momētū ꝟo eſtminimū atqꝫ angnſtū tp̄s a motu ſydeꝝ dcm̄: eſtenī extremitas hore ī breuibꝰ īteruallis aliꝗdſibi cedit atqꝫ ſuccedit ẜꝫ Iſidorū. Hora grecumnomē ē: tn̄ latinū ſonat: e enī finis tēporis: quotaūt horas ꝯtinet dies naͣlis: dcm̄ ē ī p̓ncipio huius ꝑtis. Et nota ī mēſe ianuarij nox hꝫ xvi.horas: dies viij. In februario nox hꝫ xiiij. horasdies x. In martio nox hꝫ xij. horas dies totidemIn aprili nox hꝫ x. dies xiiij. In maio nox hꝫ viijhoras dies xvi. In iunio nox hꝫ ſex horas diesxviij. In iulio nox hꝫ .viij. dies xvi. In auguſtonox hꝫ. x. dies xiiij. In ſeptembri nox hꝫ. xij. diestotidem. In octobri nox hꝫ xiiij. dies x. In nouēbri nox hꝫ xvi. horas dies viij. In decembri noxhꝫ xviij. dies vi. Aſtrologus tn̄ curioſus pōt horas aliter quare: ſed p̄miſſa equatio vulgaribꝰ ſimplicibus ſufficere pōt. Hec rotula numeris pūctis diſtīcta oſtenditquot horas luna ſingulis noctibꝰ luceat hocNumeri quos exterior rotula tenet a pͥma luna īciplūt quouſqꝫ triceſima finiat̉. Secūda rotulanumeri horaꝝꝗbus luna plus vel minus lucet:ſeu qn̄ creſcit ſeu qn̄ decreſcit. Singule autē hore ex quiuis punctis conſtant.F3