Liber

turª: cu ea poſfeſſio fruſtra petitaᵇſit ⁊ filia fr̄isᵉ volūtatē ſecuta: finēvirilis ꝑtis r̄tineat .i. ut oēs triēteshabeāt ⁊ bonoꝝ poſſeſſiōe vn̄ liberi fūgātur: q̄ ꝑ ꝯͣ ta. eſſet petita.¶ Ea filia q̄ ſoluto matrimoniodotē ꝯferre d̓buit: morā collatiōifecit: viri boni arbitratu coget̉ vſuras quoqꝫ dotis cōferre. cū emācipatꝰ frater etiā fructꝰᵇ ꝯferat ⁊ filiapr̄is ſui fructus ꝑcipiat. TDeꝫ.Ater filiū emācipatū hr̄dē īſtituit: ⁊ filiā exhr̄dauit: q̄ īoficioſi lite ꝑla. ꝑtē dimidiā hr̄ditatis abſtulitᵉ: n̄ eē fratrē bōa ꝓpriaᶠꝯferr̄ cogēdū rn̄di: nā ⁊ libertateſꝰcōpetere placuit.MAulus.Ec ipſa dotē fratribꝰ ſuis cōL. Aferret: cūꝰ diuerſo iur̄ fratreſDApinia.heredes ſint.Ater nubēti filie quaſdā respreter dotēᵏ dedit: eāqꝫ ī familiā retinuit: ac fratribꝰ ſub ꝯditione ſi dotē ⁊ cetera: q̄ nubēti tradidit ꝯtuliſſet: cohr̄dē ꝯſcripſit. cūfilia ſe bōis abſtīuiſſet: fratribꝰ resn̄ ī dotēⁱ dataſ uēdicātibꝰ: exceptionē doli placuit obſtar̄: quoniaꝫ pr̄filiam alterutrum habere voluit.Uit qōis an ſi ſua PRri.hr̄s filia pr̄i cū fratribꝰ ꝯtētadote abſtineat ſe bonis: ꝯpellat̉ eācōferrę? Et diuꝰ marcus reſcripſitnō cōpelliª abſtinente ſe ab hereditate patris: ergo nō tm̄ data apudmaritū remanebit: ſꝫ ⁊ ꝓmiſſa exigetur etiā a fratribꝰᵐ: ⁊ eſt eris alieni loco. abſceſſit .n. a bonis patris.¶ De ventre in poſſeſ. mittendo⁊ curatore eius.ILpianus.Icuti liberorū eoruꝫ ꝗiam in rebus humanisſunt curā pͥtorº habuit:ita ēt eos qui nōdū natiſunt ꝑꝑ ſpē naſcendi nō neglexit.Nā ⁊ hac parte edicti eos intuitꝰeſt dū ventrē mittit in poſſeſſionē:vice ꝯͣ ta. bono. poſſeſſionis. Pregnātē eē muliereꝫ oꝫ oīmodo: necdicereᵖ ſe pregnātē ſufficit. Quarenec tenet datio bonorū poſſeſſiōisniſi v̓e pͥgnās fuerit. ⁊ mortisq tꝑe⁊ eo quo ſe mitti in poſſeſſionē pe

tit. ¶ Totiens aūt mittit̉ in poſſeſſionē venter ſi nō eſt exheredatꝰᶠ:⁊ id qd̓ in vtero erit inter ſuosˡ heredes futurū erit. ¶ Sꝫ ⁊ ſi incertū ſit: aliquo tn̄ caſuᵗ poſſit exiſtere:quo ꝗ edit̉ ſuꝰ futurus ſit ue̓trē mittemꝰ. ¶ Eꝗusˡ .n. eſt vl̓ fruſtra n̄nūqͣꝫ īpēdia fieri: qͣꝫ d̓negari aliqn̄alimēta ei ꝗ dn̄s bonoꝝ aliquo caſuᵇ futurꝰ eſt. ¶ Quare ſi ita exhē̓datio facta ſit. ſi mihi filiꝰ vnus naſcet̉ exhr̄s eſto. qꝛ filiaª naſci pōt vl̓pluresᵗ filij: ul̓ filiꝰ ⁊ filia ⁊ vēter inpoſſeſſeniōe mittet̉. ¶ Sāctiꝰʸ eſt.n. ſub īcerto eiꝰ ꝗ edet̉: ali etiā eū ꝙexheredatꝰ ſit: qͣꝫ eū ꝗ nō ſit exhēdatus fame necari. ¶Ratūqꝫ eſſedꝫ qd̓ diminutū eſtꝰ: qͣꝫuis is naſcatur ꝗ repellit̉. ¶ Idē erit dicēduꝫ⁊ ſi mulier q̄ in poſſeſſiōe fuit abortū feciſſet. ¶ Sꝫ ⁊ ſi ſub ꝯditioneªpoſthumꝰ ſit exheredatꝰ: pēdentecōditiōe Pedij ſnīaꝫ admittimꝰexiſtimātis poſſe vētrē ī poſ. mittiqꝛ ſub incerto vtiliꝰ eſt vetrem ali.¶ Si venter ab inſtitutis exheredatꝰ ſit: a ſubſtitutis preteritꝰ: marcellus negat in poſſeſſionem eummitti poſſe viuētibusᵖ inſtitutis: qꝛexhe̓datus eſt: qd̓ verū eſt. ¶Perꝯͣriū aūt ſi ab inſtitutis preteritusſit venter: a ſubſtitutis exhēdatꝰ:viuis īſtitutis mittēdꝰ ē ī poſſeſſioneꝫ. ¶ Qd̓ ſi n̄ viuat negat mittēdū: qꝛ ad eū gradū deuoluta eſt hereditas a quo exhe̓datꝰ eſt. ¶ Sifilius ab hoſtibusᶜ captus ſit: uxoreiꝰ pͥgnās in poſſeſſionē bonoꝝ ſoceri mittēda eſt: ne aliquo cāu ſpeseſt id qd̓ naſcitur inter ſuos heredes futurum utputa ſi pr̄ eius apd̓hoſtes decedat. ¶ Sed/ ⁊ ſiquisventrē. ita exherēdaſſetᵇ. Qui mihi ītra treſ menſes morti mee naterit exheres eſto. vel qui poſt tresᵗmenſes venter ī poſt. vtiqꝫ mittet̉ꝗ aliquo caſu ſuus heres futuruseſt. Et ſane benignioreꝫᵍ eſſe p̄torēin hāc partem oportebit ne ꝗ ſperatur ante vitam necetur: ¶ Ręctiſſime autem pretor nuſqͣꝫ vxorisʰ mentionem fecit. quia fieri poteſt ut ī mortis tꝑe vxor nō fueritⁱ.

a ¶ Non cogetur eputa inſtituta. vt. sͣ. e. l. ſi filia in pͥn.b ¶ Petita ſit. ſic. jͣ. ti. i. l. i. i.tu. ⁊ cu. da. ab his. l. ſeie. ac.c ¶ Fratris. al̓s pivncias cū ſint tres. ſic ergoportio filie minule vſur. l. videamꝰd ¶ Ea filia. fruct.§. ſi actioneꝫ. ſꝫ ꝙ diceſt mirabile. naꝫ daut petitur offō iudicivt. sͣ. e. l. i. rn̄. aut ſtipulationede ꝯferendo īterpoſita: ⁊ tūc cūactio ſit ſtricti turis non recipitvſuram: ut. C. de condi. inde. l..i. azo. ⁊ facit. C. de ac. emp. l.curabit. ⁊ sͣ. de act. emp. l. iul̓..§. exvendito. ⁊ arg. C. de peti.here. l. fi. ibi. ꝙ ſi non opti.Ater Si teſtm̄ rumpit̉ ꝑE querelam ꝓ ꝑte non ceſſatcollatio ⁊ ſil̓r inter eos ꝗ diuerſo iure ſuccedūt. h. d. Bar.e ¶ Abſtulit. nec plus d̓buit obtinere: ut. sͣ. de īof. te. l. circa.f ¶ Propria. qꝛ ꝓ parte tenetteſtm̄. azo. ⁊ ex teſtō hic fraterſuccedit.g ¶ Nam ⁊ libertates. bn̄ dicovalere tm̄ ꝓ ꝑte. nā ⁊cͣ. ⁊ dic lil̓tates valere in totū: vt. C. d̓ īteſta. l. cū duobus. ⁊ .jͣ. d̓ excep.rei iudi. l. iudicare. ij. rn̄. Itemnoͣ ceſſare collationem cuꝫquerela. ut h̓ ⁊ sͣ. de contra ta..l. filiū. §. multo magis hodiecōtra: ut. C. e. l. vt liberis.HEcip̄a. cū. bōa rō: ut. sͣ.Gde ꝯtra ta. l. filium. §. ethoc ꝯn̄s. Itē melior ꝙ ꝓ partetꝫ teſiut. sͣ. l. ꝓxi. diximus.i ¶ Diuerſo. hec ab inteſta. fr̄ex teſtō: ⁊ ſub. nec eodē iure pn̄teē heredes. alioquin ꝯtra eēt. sͣ.ti. i. l. ſi filius. ⁊ facit. sͣ. de bo.poſ. l. ſed cū patrono. ac.MAter. Uerba enunciatiua per modum conditionis prolata exceptionem inducunt. h. d. Bart.k ¶ Preter dotē .i. doteꝫ ⁊ alias res dedit. ſꝫ ſi hec ꝯditio velalia de ꝯferendo appoſita n̄ eētdic. vt. C. e. l. ſi donatione.l ¶ Non in dotē. idem̄ ⁊ in dote:ut. jͣ. l. ꝓxi. azo. ⁊ fac̄. C. e. l. filiam. ⁊. l. a pr̄e. ⁊ sͣ. l. i. in pͥn. ⁊sͣ. de rei vē. l. emptor.Uit. Qui nonEditatem non cogit̉ ad collationem. h. d. bar.m ¶ Non cōpelli .ſ. cōferre. vtsͣ. l. proxi. cum concor.n ¶ A fratribꝰ. mulieris. qui vtpr̄is heredes tenent̉: ut ⁊ sͣ. e. l..i. §. filiā. ⁊ facit. sͣ. e. l. i. §. fina.cum concor. ac.¶ De ventre in poſſeſſiōe mitendo. Hoc eſt facti non iuris:ſed qͣre poſt ℟icā d̓ contra tab.nō poſuit de ſecūdis q̄ eſt iuris:Rn̄. qꝛ hoc dat̉ ēt preteritis ꝙp̄cedunt inſtitutos: ut. jͣ. de ẜmta. l. ij. §. expectandum. continuatio patet ex prin. l. i. Bartol.Icuti. pͥtor. dādo carbonianā ⁊ ꝯtra ta. ⁊ ceteris. ſꝫ certe ⁊ poſthu misdat̉ ꝯtra ta. ut. sͣ. d̓ ꝯtra ta. l. i. §. h̓ aūt. ſꝫ illud cū eēt nati: h̓ āt an̄.Oregnantē. nec dicere. ſic. C. quod metus cā. l. metum.q ¶ Et mortis. ad hoc. jͣ. e. l. fi. Itē hoc v̓e uel quo ad opinionē: vt. jͣ. e. l. §. ſi filius. ⁊ facit. sͣ. de acꝗ. here. l. cū ꝗdā.r ¶ Totiēs. exheredatꝰ rite: vt. sͣ. d̓ cōtra ta. l. nō putauit. §. non queuis. ſ ¶ Inter ſuos. ut qꝛ ex viro exn̄te ſui iuris ⁊ ex vxore cōceptus ſit: vt īſti. de pa. po. §. ꝗ igit̉. Idē ſi eſt loco ſui heredis: q̄⁊ ꝯtra ta. hꝫ: vt. jͣ. e. l. vbi. §. emācipato. ⁊ sͣ. de ꝯtra. ta. l. ⁊ ſi retētus Idē eſt ieo qui non hꝫ ꝑ ſe ꝯtra ta. ſꝫ ꝑ aliū: ut. jͣ. e. §. ſi filius ī fi. §. Idē de eo de quo ē aliqua ſpēs ut. jͣ. §. ſed ⁊ ſiꝗs. Sꝫ ꝗd erit ſi vēter non eſt pariturus ſuū uel qͣſi ſuuꝫ:

ſed agnatū uel cognatū. qui ſūt habituri bonorū poſ. ꝑ vn̄ agnati vel vn̄cognati vel aliā an̄ mittet̉ in poſ. ex hocto; rn̄. vt. jͣ. e. l. fi. q̄ eſt ꝯtra.t ¶ Aliquo tn̄ caſu. ut in ſequenti exrit̉ ⁊cͣ. t ¶ Equius .i. minꝰīdebite: ut. C. de pac. l. fi.que. nā hec nō eſt eꝗtas ali deu ¶ Aliquo caſu. īmo oī caſu eſtis qn̄ ſub ꝯditione exheredatur de qͣ ſubijc̄: cum nonvaleat: ut. sͣ. de li. ⁊ poſt..l. iij. §. pure ſed dico ꝙ īferior non eſt ꝯditio: cumnihil ſuſpēdat. nā aūt naſcet̉ filius ⁊ ſolus: ⁊ ſtatiꝫtenet exheredatio: vt. sͣ. d̓iniuſ. teſta. l. ſi ita. aut filia uel plures. ⁊ ſtatiꝫ nōtenet. Item dū ſperat̉ naſci non differt̉ ꝑꝑ cōditionem q̄ nondū eſt: nullo gͦtꝑe cōditiōalis eſt. azo.u ¶ Filia. non gͦ maſculinū cōcipit feminium ꝑꝑodiū: vt ⁊ ar. sͣ. de lib. etpoſthu. l. cū ꝗdaꝫ. ⁊ ꝓpt̓hoc dicit plerunqꝫ. jͣ. dever ſigni. l. pronunciatioin principio.x ¶ Plures. ſicut hic odium facit non comp̄hendioēs: ſic ⁊ al̓s fauor facitꝯprehēdi oēs: ut. C. de fideicō. li. l. i.y ¶ Sanctius. fac̄. jͣ. d̓ penis. l. abn̄tem. ⁊. jͣ. e. l. §.ſed ⁊ ſiquis. ⁊. jͣ. d̓ re. iur̄..l. is apud. §. i. ⁊. C. d̓ carbo. edic. l. fi. in. fi.z ¶ Diminutū eſt. vt. jͣ..e. l. iij. §. niſi in caſu: vt.jͣ. e. l. in fi.a ¶ Sꝫ ⁊ ſi ſub ꝯditione.fcā in defectū ptātiue conditionis. al̓s .n. nulla eētut. sͣ. de li. ⁊ poſth. l. iij..§. pure. ⁊ d̓ here. iſti. l. iādubitari. ⁊ jͣ. e. §. ſed ⁊ ſijuis.b ¶ Si venter. viuētibꝰ.⁊ deliberantibꝰ vel adeūtibꝰ hereditatē. ſꝫ nonnealiquo cāu pōt eſſe ſuus:puta ſi īſtituti repudient.ergo mittendus eſt vt. sͣ.ꝓxi. §. rn̄. nō eſt illud ſicextendendū. al̓s ēt rite etpure exheredatus vēter inpoſſeſſionē mitteret̉: quiaaliquo cāu pōt fieri ſuusvt perlata querela cōtraſcriptum hr̄dē: ut. sͣ. d̓ inoffi. teſ. l. pap. §. ſi ex cā..sͣ. ergo ſit ſuus ex defectuconditionis. ue l diei exheredationi appoſite. hicvtraqꝫ .ſ. inſtitutio et exheredatio pure ſcā eſt. etfacit. sͣ. de ꝯtra ta. l. nonputauit. §. i. ⁊. §. a pͥmo.c ¶ Si filius. ab hoſtibꝰ.ſoceri. hoc ita ſi viuenteſocero ſit ꝯceptꝰ: vt. sͣ. d̓iniuſto teſta. l. ſiquis exaſſe. §. ſed hoc ita.d ¶ Exheredaſſet .ſ. his verbis qui ⁊c̄.e ¶ Poſt tres. repete exheres eſto. eſt enim alius caſus.f ¶ In poſſeſſionem. his .n. caſibꝰ qͥ naſcit̉ eo caſu ꝗ omiſſus eſt: ſuus ē vt.sͣ. de lib. ⁊ poſth. l. cōmodiſſime. aliud in inſtitutione vt per vnū vr̄ ⁊ alium cōprehendef: ut. C. de poſthu. here. inſti. l. fi. que eſt contra.g ¶ Benigniorē. .i. benignū. ⁊ fac̄. sͣ. e. l. § ſi īcertū. ⁊. §. ſꝫ ⁊ ſi ſb̓ ꝯditione.h ¶ Rectiſſime. vxoris. l. p̓gnātis mulieris: vt. sͣ. e. l. §. p̓gnāte. azo.i ¶ Non fuerit. ab eo forte diuortio ſeꝑata: mittet̉ tamen ī poſſeſſionē ⁊ ſicnon ob. jͣ. eo. §. ſi ea. quia ibi vagabit̉ vxor aliquo tempore. Item contra.sͣ. de le. iij. l. item legato. §. ſi vxori. ⁊. §. ſed vt legatum. hoc autem propter ventrem tm̄ dicitur. ac.

3