Liber
adoptiuaꝫ familiā: filiusª nō. an patris ſui in adoptiuā familiā mortuibonoꝝᵇ poſſeſſioneꝫ acciꝑe poſſit:et arbitror humaniorem eſſe hancſnīaꝫ. ut filius hic qͣꝫuis nō ſit in eadē familia qua pater: ad bonorumpoſſeſſionē tn̄ eiꝰ admittat̉ᶜ. ¶ Liberi qui inſtitui hr̄des iure nō poſſūtᵇ. nec ꝯtra ta. bo. poſ. petere poſſūt. hec aūt verba īſtitui nō poſſuntad mortisᵉ tēpora referunt̉. ¶ Siꝗs ex liberis heres ſcriptus ſit: adcōtra ta. bo. poſ. vocari nō dꝫ. cumenim poſſit ẜm ta. habere bonoruꝫpoſſeſſionē ꝗdbonūᶠ eſt ei ꝯtra ta.dari. ¶ Plane ſi alius committatedictūᵍ: ⁊ ipſeⁿ ad cōtra ta. bo. poſ.admittet̉. ¶ Sed ſi ſub cōditioneˡſcriptus ſit bonoꝝ poſſeſſioneꝫ cōtra ta. acciꝑe non pōtᵏ. ⁊ ita iul. qͦqꝫli. xxiij. dig. ſcripſit. ¶ Quid ergoſi defecerit cōditio; verum erit euꝫꝯtra ta. acciꝑeⁿ bonoꝝ poſſeſſionē.¶ Si ſub ea cōditiōeᵐ filius emancipatus heres ſit inſtitutus: que inipſius ptāteⁿ nō ē: qꝛ ſcriptus hr̄s ēbonoꝝ poſ. ẜm taº. acciꝑe pōt ⁊ dꝫnec ꝯtra tabulas petere poteſtʰ.Ut ſi forte defecerit cōditio: tuendus erit a pretore in tātū qͣꝫtuꝫ ferret ſi contra ta. bo. poſ. accepiſſetq.¶ Sed ⁊ ſi neposʳ ſub hmōi cōditione ſcriptus ſit heres: idē erit di.cēdū. ¶ Si ꝗs ex liberis nō ſit ſcriptus heres: ſed ſeruꝰ eiꝰ ſcriptusſit: eūqꝫ iuſſeritᶠ adire hereditateꝫ.denegari dꝫ ei bonoꝝ poſſeſſio cōtra ta. Idēqꝫ eſt ⁊ ſi legatū relictuꝫ
ſibi vl̓ ſeruo ſuo elegerit. naꝫ ⁊ hicᵗdicimꝰ bo. poſſ. contra ta. debere d̓QAulus.negari.Llud notandum ē ꝙ bonorūpoſſeſſio cōtra ta. qͥ liberis ꝓmittit̉ locuꝫ habet: ſiue quis heresextiteritª: ſiue nonᵉ. ⁊ hoc eſt ꝙ dicimꝰ cōtra ipſum teſtm̄ʸ liberis cōpetere bonoꝝ poſſeſſionem: qd̓ in patrono cōtra eſtꝰ. ¶ Ri quis filiumquē in ptāte habuit inſtituerit heredē vel exheredauit. ⁊ ex eo nepotēomiſerit. bonorum poſſeſſioni locus nō eſtª. qꝛ nō eſſet. nepos ſuushr̄s futurus. ¶ Eadeꝫ ſunt ⁊ in ſequētibus gradibꝰ. ¶ Ad teſtamenta feminarū edictū ꝯtra ta. bo. poſſeſſionis nō ꝑtinet. qꝛ ſuos hr̄desnō habētᵇ. ¶ Si quis euꝫ ꝗ in vtero eſt p̄termiſerit. ēt nōdū nato eoalius qui heres inſtitutus eſt. bonoruꝫ poſſeſſionē cōtra ta. admitterepoteſt. qꝛ iniquū eſt. neqꝫ quaſi ſcriptuꝫᶜ poſſe petere bonoꝝ poſſeſſioneꝫ. qͣꝫdiu contra ta. peti pōt. Neccōtra ta. qͣꝫdiu nō naſcitur preteritus. vt etiā ſi ante moriaturʰ. bonorum poſſeſſionis beneficiuꝫ ad hr̄dem tranſmittat. Qd̓ maximeᶜ neceſſariuꝫ eſt in filio emācipato ſcripto hr̄de. qꝛ nec hereditateꝫ interiꝫadireᶠ poteſt.IUlia.Ed ⁊ ſi deceſſerit anteqͣꝫ peteret bonorum poſſeſſioneꝫ: nōeſt iniquū pretorē decernere hr̄dibus eoꝝ ſaluū fore cōmodū bonorum poſſeſſionis ẜm ta. uel contratabulasᵖ.Mulus.
ſtingue ſit datus exͣneo: vel nō extraneo. vt. jͣ. eo. l. fi. §. pe. ſꝫ ẜm hoc ſi eſt datusnō exͣaneo corrigit̉: qꝛ tm̄ adoptiuū tūc reſpicit: vt. C. d̓ adop. l. pe. §. ſi v̓o pr̄.facto pr̄is: nihilominus filius hꝫ ꝯtra tabu.¶ Si pater. Licꝫ mutet̉Secꝰ ſi ꝑ ado ptōeꝫ ipſius filijlia vt. sͣ. ꝓxi. §. ſi emācipatꝰ. h. d. bar.atus. vt. jͣ. e. l. ſi pater ſe.Si pater. filius nō. qui ante ēb ¶ Bonoꝝ. poſ. contra ta. dequa loquimur. ac.c ¶ Admittat̉. ſꝫ qūo cum nonpotuit teſtari. vtpote in ptātearrogatoris. vt. sͣ. de adop. l.ſi pr̄: rn̄. adoptiuꝰ pr̄ erat mortuus ⁊ tn̄ dicitur adhuc in eiusfamilia vt. jͣ. e. l. vtꝝ. uel dic ꝙdicit in qͣſi caſtrenſi in quo licetꝗbuſdā permiſſum erat teſtarinō tn̄ ceſſabat q̄rela vel contrata. lꝫ hodie ſemꝑ ceſſet: vt. C. d̓inoſ. teſta. l. fi. vel dic ꝙ hic nōtenuit adoptio. ſed ſemꝑ dicesadoptiua familia .ſ. putatiua.nam ꝓ vero plerunqꝫ poniturqd̓ eſt in opiniōe: ut. sͣ. d̓ pe. here. l. ꝓ hr̄de. in caſtrenſi v̓o nōpoteſt dicere ꝙ ceſſaret contratabu. vt. sͣ. de teſta. mi. l. ſi alite. ⁊. l. ſequenti.d ¶ Liberi. nō pn̄t vt deportati. vt. C. de here. inſti. l. i. ⁊ sͣ.e. l. i. §. deportatos. Itē multomagis damnati in mētallum:vt. jͣ. de pen̄. l. quidā. Item heretici: vt. C. de hereti. l. iiij. Itēmulier nubens īfra tēpora luctus. vt. C. de ſcd̓is nup. l. i. etfacit. sͣ. d̓ bo. poſ. l. nō eſt. §. fi.e ¶ Mortis. ſi dicas de ſuisplanuꝫ eſt. qꝛ unuꝫ tēpus tm̄ inſpicit̉ .ſ. mortis: vt inſti. d̓ hr̄e.qͣ. ⁊ dif. §. ſui. ſi de emācipatistūc tria tēpora debent inſpicivt inſti. de here. qua. ⁊ dif. §. inextraneis. ſed ibi inſtituti. hic pͥteriti. ⁊ facit infra de legatis preſtā. l. interuenit.f ¶ Si ꝗs ex liberis. ꝙ bonuꝫ..i. dicere ſatis eſt ſi hꝫ ẜm tābū.nō aūt ītelligas ſimpliciter. nāvtilitas eēt ꝙ non teneretur pͥſtare legata niſi certis ꝑſonis:vt. jͣ. de le. preſ. l. i. Iteꝫ ⁊ aliapoſſet eē vtilitas vl. jͣ. tit. i. l. ſiex duobꝰ. §. ſꝫ illud. vel ītellige qd̓ hic dicit cū ipſe ſolus eſtinſtitutus qn̄ nihil ei ꝓdeſſet petere contra ta. vt. jͣ. e. ti. i. l. is ꝗ. §. ſed ſi ſolus. etno. ſimile verbuꝫ huic. sͣ. ad vell. l. aliqn̄. §. fi. g ¶ Plane. cōmittat edict.i. aperiat edictū de cōtra ta. inſtituto qd̓ facit petēdo p̄teritꝰ lꝫ nō ꝓſequat̉: ut. jͣ..e. l. ſi poſt mortem. §. fi. ſic ⁊ ſtipulatio cōditionalis committit̉ .i. īcipit ex ea agipoſſe cū conditio exiſtit. h ¶ Et ipſe .ſ. īſtitutus. ⁊ ſic hꝫ ꝑ aliū qd̓ ꝑ. ſe. haberenō pōt. ⁊ plene dic vt. sͣ. que res pig. ob. poſ. l. ariſto. i ¶ Sed ſi ſub conditione loquitur hic. §. in filio in poteſtate conſtituto et inſtituto ſub poteſtatiua conditōe. que pōt īpleri ultimo uite ſpiritu. ⁊ ſic ualet teſtm̄: ut. sͣ. de here. inſti. l. ſuus. §. i. qual̓r ergo pōt deficere conditio; dic in illo. §. quod ergo. loqui ī emācipato. uel totus loquitur ī emācipato inſtituto ſub cōditione caſuali. ⁊ dic ꝙ hahebat coheredem: alioquī deficiēte cōditione rediret ad cām inteſtati. et facu bene ad hūc. §. ⁊ ad ſequēteꝫ. jͣ. e. l. ſub cōditione. i. Rn̄. ⁊. l. filium. h.k ¶ Nō pōt. an̄ h̓ pōt alij cōmittere edictū? ℟. pōt: uc. jͣ. e. l. ſi in adoptionē.l ¶ Acciꝑe. poſſe .ſ. ſi pendēte cōditione nō accepit ſcd̓ꝫ ta. ut. jͣ. e. l. §. ⁊ ſi forte.m ¶ Si ſub ea cōditione. emācipatus. ſecus in ſuo qꝛ nō ualeret teſtm̄ ut. sͣ. dede here. inſti. l. ſuus. §. i. ⁊. C. de inſti. ⁊ ſubſt. l. ſi pr̄. n ¶ Poteſtate. idē ſieſt in ptāte: ut. jͣ. de ſe. ta. l. i. §. ſi ſub ꝯditōe. ⁊ iō ſubaudi hic maxīe. ar. ꝯtra. jͣ. d̓cur. bonis dā. l. i. o ¶ Scd̓m tabulas. pōt. ꝗd ſi inſtitutus filius repudiet exteſtō. an qͣſi preteritus petet cōtra ta. uidetur ꝙ ſic poſſit eligere. ut. jͣ. ti. i. l. filiam. §. oībus. ſꝫ. h. ꝯtra ꝑ. l. sͣ. e. l. in prin. ibi ſi neqꝫ īſtituti ⁊c̄. ⁊. C. de poſthu.here. inſti. l. fi. in fi. Itē ꝙ dicit nō poſſet peti ꝯtra ta. uerū eſt: niſi ab alio commiſſo edicio: ut. jͣ. e. l. ſi in adoptionē. ⁊ sͣ. d̓ le. iii. l. fi. §. fi. Itē hic ſub ꝯditiōe īſtitutus non pōt adire de iure ci. ea pendēte. ut. sͣ. de acꝗ. here. l. is ꝗ. in principioergo nec ſcd̓ꝫ ta. dꝫ dari. ut. sͣ. de bo. poſ. l. non eſt. §. fi. ſꝫ ibi de alio impedimento ratione ſue perſone. uel alio nō d̓ īpedimēto ꝯdiuōis. Itē cōtra. sͣ. de acꝗ. here. l. clodiꝰ. ſo. ibi. p ¶ Nec pōt. ſꝫ ſcd̓ꝫ ta. ſic. ut. jͣ. d̓ ſe. ta. l. i. §. ſi ſub ꝯditōe¶ Accepiſſet. ut. jͣ. de ſe. ta. l. ij. §. ſi ſub cōdi. ſꝫ nūꝗd iure bonorū poſ. contraa. Itē facit. sͣ. de inofi. teſt. l. mr̄. ⁊ d̓ le. iii. l. fi. §. fi. ⁊. jͣ. d̓ bo. li. l. cū duos. ⁊. jͣ. d̓col. do. l. iij r ¶ Sꝫ ⁊ ſi nepos. ſiue ſuꝰ ſiue emancipatꝰ. ut. sͣ. de here. inſtitu.
l. ſuus. ⁊. l. ſꝫ ſi ſub cōdi. §. nepos. h. ſ ¶ Si ꝗs ex liberis. iuſſerit.idē ſi nō iuſſerit. qꝛ nō videt̉ ſibi poſſe cōmittere edictū: vt. jͣ. e. l. non pu.tauit. §. ſꝫ ſi ip̄e. ⁊ facͣ. sͣ. de īoff. te. l. nihil. ⁊. jͣ. e. l. ſi poſt. §. ſi in adoptione. ⁊. jͣ. de bo. li. l. ſi nō. §. ſi v̓o ſeruo. ⁊. §. filio. h.t ¶ Nam ⁊ hic. vt. jͣ. ti. i. l.im. §. in omnibus.uClud. extiterit puta inſtitutus.x ¶ Siue nō. ⁊ ita ꝯtrata. locū hꝫ adita hr̄ditate ⁊ ante. ſecus in q̄relainof. te: vt. sͣ. d̓ inof. te.l. papͥ. §. ſi ꝯditioni. ⁊ ſian̄ aditaꝫ facit ipſo iurenon valere teſtm̄. ſi aūtpoſt: valet d̓ iure ciuili.ſꝫ de eꝗtate p̄toria rumpit̉. vt no. C. d̓ col. l. vtliberis. Itē dic ſiue nō.dū tn̄ poſſit exiſtere: vt.jͣ. e. l. qd̓ vulgo. ſꝫ tn̄ inſtituti expectat p̄teritōsvt. jͣ. d̓ ſe. ta. l. ii. §. expectādi. ergo ſemper anteaditam hr̄ditatē. ſꝫ dicꝙ expectāt vt nō petantẜꝫ ta. adire tn̄ pn̄t de iure ciuili ⁊ ſunt heredes.ar. cōtra. jͣ. e. l. in fi. vbiēt iure ciuili ꝓhibetur.y ¶ Contra ipſuꝫ teſtm̄ſic. sͣ. vt in poſ. le. l. i. §.non exigit. in fi.z ¶ Contra eſt qꝛ oportet eſſe aditam: vt. jͣ. debo. poſ. li. l. etiam ſi. §.vt poſſeſſio.a ¶ Si ꝗs filiuꝫ. nō eſt.nūꝗd ergo nō erit locusedcō ſucceſſorio in hacbo. poſ. ꝯtra ta. ſi filiusrepudiauit? R. ē. ar. sͣ.de inof. teſt. l. ſi is ꝗaꝫ.facit. sͣ. e. l. i. §. vocant̉.b ¶ Ad teſtā. nō hn̄t. i.habere nō pn̄t. vt inſti.de hr̄. qua. ⁊ dif. §. ceteri. in fi. vel dic ſuos large .ſ. tales ꝗbus dat̉ hecbo. poſ. quos dic vt. sͣ.e. l. i. in pͥn. ⁊ ſic tollituroptio de emācipatis. eſt⁊ alia rō qꝛ pͥteritio feminaꝝ habet̉ ꝓ exheredatione: vt inſti. de exhere. li. §. mater. ſꝫ exheredatis non dat̉ hec contrata. vt. jͣ. e. l. nō putauit in prin. ⁊ sͣ. l. i. in prin. ibi ſed neqꝫ ⁊cͣ.¶ Si quis Inſtitutus filius bn̄ficio pͥteriti nati uel naſcituri pōt petere cōtra ta. ⁊ eo caſu decedens ante eā petitā tranſmittit. h. d. Bar.c ¶ Si quis. neqꝫ qͣſi ſcrip. qd̓ videbat̉: vt. jͣ. de ſe. ta. l. ii. §. expectadic bo. poſ. ẜm ta. ſed cur hic non dat̉ ẜm ta. vt. jͣ. de ſe. ta. l. ij. §. ſi ſubꝯditione? R. qꝛ in dubio benignius preſumit̉. vt. jͣ. de reg. iuris. l. ſemp.i. ꝙ naſcatur poſthumus. ⁊ ideo quaſi eo nato dat̉ contra ta. ergo aperitur edictū inſtituto ꝑ natū ⁊ naſciturū ⁊ ſic nō eſt cōtra. sͣ. e. ti. l. i. in pͥncipio. vbi nō dat̉ inſtituto. Itē ⁊ ẜm ta. videtur dari: que dari conſueuitpendente ꝯditione. que creditur extitura: vt dicto. §. ſi ſub conditione. ẜmazo. Item non obſtat. jͣ. de bo. li. l. ſi filius. §. cum filius. ubi expectat patronus alios: ſed uerum eſt priores. hic autem erant eodeꝫ gradu natus⁊ naſciturus. unde non eſt ibi iniquitas. hic aūt eſſet expectare tm̄.d ¶ Moriatur. ꝙͣ petat bo. poſ. cōtra ta. uel ẜm ta. ⁊ facit. jͣ. l. proxi. apparet ergo ꝙ poteſt petere de equitate. ⁊ ſic differt uolens iuri commuie ¶ Qd̓ maxime. electiue podeſeruire: tranſmittat. ac.nit̉. nam aliud eſt in ſuo: ut. sͣ. de acquir. here. l. uentre. h.f ¶ Adire. ꝓpter poſthumū: preteritū: ut dicunt. ſed certe hoc non impedit qꝛ in pari gradu eſt cum poſthumo: ut. sͣ. de acꝗ. here. l. eū ꝗ. §. l. liiimo qꝛ aditio eſt de iure ciuili cui emancipatus erat incognitus. azo.XEd ⁊ ſi deceſſerit. iniquum. īmo uidetur iniquum cū poterat peteT re contra ta. ſed nō eſt qꝛ iuri cōiuoluit deſeruire. azo.h ¶ Uel contra. ta. hic diſiuncta pro altera parte uera eſt. ſcꝫ qꝛ habet contra. tab. non autem ẜm ta. ut. sͣ. l. proxi. §. fi. Sed azo. dixit ibi etiam viſttab. dari. ⁊ nota ꝙ regulariter bono. poſſe. uel hereditas non adita uetagnita: non tranſmittatur: ut. sͣ. eo. l. iij. §. acquirere. ſed fallit hic ſi diſtulit deſeruiendo iuri communi. Item fallit in liberis. Item infra annūdeliberationis: ut. C. de cadu. tol. §. in nouiſſimo. ⁊ in alo. iit. sͣ. ad ſila.