Liber

apud hoſtes deceſſerit exerceret̉ falcidiaª. nā fictio legis cornelie ⁊ hereditateꝫ ⁊ hr̄dē facit. ¶ Sed nēoᵍdubitat quin debeat id quoqꝫ īdulgē̓ legis beneficiuꝫ. ſiꝗdeꝫ quaſi patriſfamilias boriaᵉ reſtituere cogat̉:⁊ hē̓s ſcriptusᵇ omiſſa ex teſtō aditione exēplo edicti legatoꝝ noīe cōueniet̉. ¶ His cōſequens erit: vt ſiex fructibꝰ medio tꝑe qͣrtā ⁊ quartefructus habuerit pater: etiā trebellianū ſenatuſconſultū inducamꝰᵉ: ⁊vtiles actiones exerceri poſſint: fiatqꝫ hr̄ditas poſt reſtitutionem.S CeuolaIdignuꝫ. x. fundū dānet̉ hē̓sꝘ ꝗnqꝫ vēder̄: ſine dubio. qn̄qꝫnt īputādaᶠ falcidie. 11. De.Ia ſeruo meo hr̄de inſtitutomihi leget̉ᵍ: ⁊ mihi acꝗrat̉ he̓ditas: negat mecianꝰ id legatum infalcidiāᵇ cōputari. quia non debeaP Aulꝰ.tur.I pupillusᶠ cui ſine tutore auctore d̓cē mutuo data ſunt: legatū a creditore meruerit ſub hacꝯditōe. ſi d̓cē q̄ acceꝑit: hr̄diᵏ reddiderit vna numeratiōeʳ: ⁊ īplet ꝯditionē ⁊ liberat̉ᵐ naturali obligatiōevt ēt in falcidiā hr̄di creditoris imputētur: quāuis nō īputarent̉ ſi tm̄ꝯditionis īplēde cā data fuiſſentⁿ.adeo aūt ⁊ ſoluere videt̉ꝰ ut repudiato legato: vel ſticho qui legatꝰ eſtmortuo: nihil repete̓ poſſitʰ. ¶ Siego ⁊ ẜuus meus hr̄des īſtituti ſumus ex diuerſisq ꝑtibꝰ: nec a ſeruoerogatꝰ ē doͣdrāsʳ: his ꝗbꝰ a me legatū ēº. ꝯtra falcidiam ꝓderit qd̓ exportiōe ẜui ad me ꝑueneit ſupra falcidiam eiusᵗ portiōis. ¶ Ex cōtrarioᵛ. Si ſeruo meo ſeruꝰ ⁊ decē mihiᵗ legata fuerint: ẜui falcidia ex decē mihiʳ legatis nō retinet̉. exēploᶻ

eodē falcidie. nā qͣrtā retineo ex perſona ſerui quāuis de mea portionenihil exhauſtum ſit.C Dem.Eſēniꝰ appollīaris iulio pauAlo ſaluteꝫ. Ex fcō dn̄e ticie ſpecies eiuſmōi ītulit. Ticia filias ſuaſtres numero equisª ex ꝑtibꝰ ſcripſithr̄des. ⁊ a ſingulis legata inuicemdedit. ab vna tm̄ ita legauit tā cohe̓dibus eiꝰ qͣꝫ extraneis vtfalcidieʰ ſitlocꝰ. Quero an aduerſus cohr̄desſuos a quibus legata ⁊ ip̄a accepituti poſſit falcidia. ⁊ ſi non poſſuª uldoli exceptione ſummouendaᵇ eſt:quēadmoduꝫ aduerſus extraneoscōputatio falcidie iniri poſſit? Reſpondiᶜ id quideꝫ qd̓ a cohr̄deᵇ legatoꝝ nomine ꝑcipit̉: nō ſolet legatarijs proficereᵉ quominus falcidiampatiant̉. ¶ Sꝫ cūᶠ is ꝗ legatuꝫ preſtaturus eſt: ab eodeꝫ aliquid ex teſtōpetit nō eſt audiendus: deſiderāsvti aduerſus eū falcidie beneficio.ſi id qd̓ ꝑcepturus eſt ex voluntateteſtatoris ſuppleat qd̓ deducere deſiderat. ¶ Plane ceteris legatarijs nō vniuerſum qd̓ cohr̄dibus pͥſtat īputabit: ſꝫ qͣꝫtū daturusᵍ eſſꝫ ſinihil ab eoᵖ perceꝑit. ¶ Seruo he̓de inſtituto ſi a dn̄o fideicōmiſſa­:a ẜuo legata data ſunt: priꝰ ratio legatorūᵏ habēda eſt: d̓inde ex eo qd̓ſupereſt fideicommiſſoruꝫ Dominꝰ enī iō tenet̉ ꝙ ad eū ꝑuenit. ꝑuenit āt qd̓ deductis legatis ſupereſt.plane falcidiā exercetⁿ. ¶ Sed ⁊ ſidominꝰ omiſſa hr̄ditatis aditioneſeruū ſibi inſtitutū adire iuſſit: priꝰerogant̉ que ab ip̄o dn̄o data ſūtⁿ:tūc eoꝝ que a ſeruo relicta ſunt ratio initur ſi patitur falcidiam. ¶ Sidebitori liberatio legata ſit quāuisſoluēdo nō ſit: totuꝫ legatum computetur: licꝫ nomen hoc nō augeat

a ¶ Exercetur fal. ut. sͣ. e. l. i. §. i. ⁊ nō eſt ibi hereditas: qꝛ īmo eſt ꝑ fictionem utſubijcit: ut hic.¶ Sed nemo. nūc ſoluit.de mino. l. iij. §. ꝑcſBona. lꝫ nō ut heredip̄o.rē. pecu. l. pr̄ ꝗ caſtrēſe. §. i. uel dic hed ¶ Heres ſcriptus. pr̄ a fres ſcriptus .ſ. ꝗlibꝫ ēt a non milite: ut ⁊ sͣ. e. l. i. §. ad eos: ⁊ inducit̉ lꝫ non valeat teſtm̄: tn̄ hꝫ locum fal. gͦin nr̄o caſu. ⁊ fac̄. sͣ. ſi ꝗs o. cāteſt. l. ſi ẜuuꝫ. §. i. ⁊. jͣ. ad tre. l..ſ. §. ī filij: ⁊. jͣ. d̓ ca. pe. l. ſi filiuſfa. ⁊. l. ꝓponebat̉.e ¶ Inducamus. ꝙ oīa vult reſtitui nullo d̓tracto: ut inſti. d̓ fideicō. here. §. reſtituta. ac.O rei dicit̉ capi iure hr̄ditarioI dignum. Precium⁊ ideo ꝯputat̉ in qͣrtā. h. d. bar.⁊ Alex. de imola.f ¶ Imputanda. qꝛ fuerūt p̄cium: qꝛ ea hꝫ iure hereditario:reliqua. v. intelligunt̉ eē legata⁊ facit. jͣ. e. l. ad veterani. §. i. et.l. ꝗ fūdū. in pͥn. ⁊. l. in ratione.§. i. ⁊ sͣ. de le. i. l. ſi equoI a ſeruo. Legatum īutle fal. nō inducit. h. d. bar.¶ Leget̉. qd̓ legatum tenet arin. ſed ſi iuſſu dn̄i adeat hereditatē ſeruus ſit nullius: vt iſti.de le. §. an ſeruo in fi.h ¶ In fal. non ꝯputat̉ in fal.ut eam īducat: ſꝫ vt eā ſūmoueat: ut. sͣ. de le. i. l. cum filio. ⁊.l. a filio. ⁊ facit. jͣ. e. l. non dubium. ⁊. l. is aūt. in fi.Ipupillus. In curſu duO ārū cauſaꝝ inſpi itur illaque fal. minuit: ⁊ illa que repetitionē īpedit. h. d. bar.i ¶ Si pupillus. liberati proximus et non ob. sͣ. d̓ ꝯdi. inde..l. qd̓ pupillus. ⁊ non fuit locūpletior: al̓s et ciuiliter tenetur.nſti. ꝗbus. ali. licet. §. i. ac.k ¶ Heredi .ſ. creditoris.l ¶ Numeratione. facta tutorisauctoritare.m ¶ Et liberatur. ut ⁊. jͣ. de ſo..l. ⁊ in numerationibꝰ. §. i. ⁊. l.ſtichū. §. aditio. ⁊. jͣ. qn̄ di. le.ce. l. cū illud. §. heres.Fuiſſent. ut. jͣ. e. l. id aūt.Soluere vr̄. ut debitum.p ¶ Repetere poſſit. qd̓ al̓s poſſet: niſi eēt debitum: ut. sͣ. de cōdi. ob cām. l. i. §. i. Item hoc iure cōi naͣli debito impediente repetitionem: ut. sͣ. de condi. īde..l. naturaliter. ⁊. l. frater. ⁊ .jͣ. d̓fideiuſ. l. heres ad. §. qd̓ ſi hicſeruus: ſed per in integrū reſtitutionem iuuat̉: ut. sͣ. de condi. inde. l. interdū. ⁊. jͣ. de ac. ⁊ ob. l. pupillus.¶ Si ego. Si iure portiōis vl̓ dominij: portio nō grauata accreſcit portionigrauate ſit contributio: ſecus ſi econuerſo. h. d. Bar.Ex diuerſis. uel equalibus non curo.r ¶ Dodrās .ſ. ſue portionis. qꝛ dodrās ⁊ aliꝗd vltra ſibi remanet. puta duo.s ¶ Legatum eſt. ultra dodrātē mee portionis.u ¶ Ex contrario. qꝛ hic ⁊ sͣ. ego ⁊ ſeruus met ¶ Eius. ẜm p̄dicta duo.us fulus inſtituti. ſed. sͣ. ſua portio non fuit grauataᶠ vltra dodrātem. mea ſic.hic econtra ſua portio grauata fuit vltra dodrantem. mea vero in parum uel innihilum. ſuperiori ergo caſu ſua pars mihi accreſcēs ꝓficit meis legatarijs. hicnon prodeſt mea non grauata ſuis legatarijs. ſicut obẜuatur cum accreſcit deficiens mihi coheredis portio. ut. jͣ. e. l. qd̓ ſi alterutro. dic ergo ſi ẜuo. .i. ſi a ſeruomeo inſtituto mecum leget̉ extraneo ẜuus: ⁊ excedit̉ dodrās ſue portionis. mihiaūt .i. a me legent̉. x. cuidā alij. q̄ .ſ. x. meum dodrātē nō excedūt fal. ſerui .ſ. legati: nō retinebitur ex. x. auie legatis ꝗn integre dent̉ ⁊ h̓ exemplo eo. i. loquente ſimili mō in fal. qd̓ ſubijcit .ſ. qn̄ a me nihil eēt legatum. ⁊ ſic ar. de nihilo ad parū. Alij ponūt ꝙ cū ego ⁊ ẜuꝰ meꝰ eſſemꝰ inſtituti a me ſibi fuit pͥlegatꝰ ẜuꝰ. eta ſe mihi. x. nā lꝫ ſibi detrahā. ip̄e tn̄ nō d̓trahet mihi de. x. ⁊ ẜꝫ h̓ ẜuo meo eſt datiui caſus ⁊ mihi bis poſitū ꝓprie ponit̉: ſꝫ ẜm primā ẜuo ē ablatiui caſus. ⁊ mihi pōit̉ ꝓ a me. ſꝫ huic poſitiōi repugnat ẜꝫ. h. ut. sͣ. e. ſi a ẜuo meo.r ¶ Mihi. x. i. a me. y ¶ Ex. x. mihi. i. a me.z ¶ Exēplo. expōe vtprius. ⁊ dic non retinebit̉ exemplo fal. ſuꝑioris: qꝛ ſi hic ẜuus eēt libera perſona

bi. ſic ergo ⁊ dn̄s ex perſona ſerui ſed ſuperiori caſu nulla pōt retineri ex perſona ſerui. cum non erat grauatus vltra dodrantem.Eſennius. Illud qd̓ iure legati ꝑcipitur in quartā non cōputat̉: niſi reſpectu eius a quo accipitur. ⁊ qd̓ ex hac cā non detrahitur quo adalios pro detracto habetur. h. d. ⁊ diuiditur ī ꝗnqꝫ. Prīo ponit thēa vſqꝛ ibi. quero. Scd̓o ex illo tres elicit qōes vſqꝫ ibirn̄di. Tertio rn̄det ad tertiam qōnem ex qua rn̄ſion pꝫ rūſio ad pͥmam vſqꝫ ibi. ſed cum is. Quarto rn̄det ad ſecundam vſqꝫ ibi. plane. Quīto limitat qd̓ dixerat ī p̄cedentivſqꝫ ibi. ad. §. ſeruo.a ¶ Eꝗs. uel nō eꝗͣs. ac.¶ ¶ Accepit. deſtinauōe.Falcidie. detrahēde.a ¶ Et ſi nō poſſit .ſ. ip̄oiure vl̓ doli exceptiōe .i. replicatione .ſ. ſaltem quēadmodum ⁊cͣ.b ¶ Summouēda. ſi velit vti falcidia.c ¶ Rn̄di. quo ad ſcd̓aꝫ.d ¶ A coherede. hoc ſiꝑcepit pecuniam heredisvel corpus non hereditarium. nec. n̄ īputat niſia defuncto ſit dcm̄: ut. jͣ..e .ſ. qd̓ aūt. ſi vero percipiat hereditariam pecuniaꝫ totā īputat: vt. jͣ. adtreb. l. deducta. §. nummis. ⁊ sͣ. de le. ij. l. cumpater. in prin. ſi aūt corpus hereditarium īputathereditariā ꝑteꝫ ſi detrahit ſal. ꝯͣ volūtatem d̓fūcti. alioꝗn īputat qͣrtamhereditarie partis: vt. jͣ..e. l. ticia. ⁊. l. ī qͣrta. et adtreb. l. deducta. §. nūmis⁊. C. fami. herc. l. filiū. h̓vero in qͣrta trebel. ſed inqͣrta iure inſtitutionis vr̄ꝙ nihil ꝯputet per. l. j. e..l. ī qͣrta. ⁊. l. qd̓ āt. ſꝫ certe. ⁊ ibi p̄t ideꝫ dici qͣtenꝰapit iure hereditario.e ¶ Proficere .ſ. alijs. ſꝫcoheredi a quo percipit̉prodeſt ut ſubijcit: ſꝫ cumis ⁊cͣ. ſꝫ certe ⁊ alijs in aliuo. ut ī fi. huius. §.f ¶ Sed cū. nunc ad primam qōnē. ⁊ dicis coheres magis grauatꝰ: ꝗ legatū .ſ. magnū pͥſtaturꝰ .ſ. coheredi. aliꝗd .ſ. modicū. igit̉ ſi. xl. legata ſūt ab eo coheredi ⁊ ex eis velit deducere qͣrtā puta. x.nō pot̄it ſi tm̄ dic̄. jͣ. x. ul̓ plꝰ ē a cohr̄de illo r̄lictū ī vniuerſo .ſ. ī tota. xl.g ¶ Daturꝰ .ſ. xxx. h ¶ Ab eo. coheredi. ⁊ fac̄. jͣ. l. an̄pe. ⁊ sͣ. e. l. quodbonis. §. pe. ⁊ sͣ. de his qui. ut indi. l. coheredi. in fi. ac.¶ Seruo. Si a ẜuo īſolidū īſtituto ⁊ a dn̄o fiūt legata: pͥꝰ ſoluūt̉ legata a ẜuo ꝙͣ a dn̄o. Et ſi dn̄s inſtitutꝰ repudiat: ⁊ ꝑ ẜuū ſubſtitutū achereditatē: pͥꝰ ſolui debēt legata ī iſtōne relicta. alex. de imo. i ¶ Fi¶Legatorū. a ẜuo relictoꝝ. l ¶ Cedeicōmiſſa .ſ. ratio hn̄da. ē. KExercet. in legatis ⁊ fideicommiſſis niſinet̉. ad fideicōmiſſa. ac. mī caſu: ut. sͣ. de le. i. l. cū filio. aꝫ. n ¶ Dn̄o data ſūt. īmo pͥꝰ eorū quea ẜuo: ut. sͣ. ſi ꝗs o. cā ie. l. iul̓. ij. rn̄. q̄ ē ꝯͣ. So. ibi recitat iuliani opmioneuel ibi ī patre. h̓ in dn̄o. uel meliꝰ relictorū inſtitutione omiſſa. prīo ſit preſtatio. ut h̓ ⁊. d. l. i. rn̄. i. ſed ī relictis in ſubſtitutiōe ſecꝰ. qꝛ priꝰ ſoluūt̉ queſunt a ſeruo uel filio relicta ꝙͣ que a pr̄e uel dn̄o ut ibi. ij. tn̄. uel dic vt ibi.Itē nūꝗd detrahit̉ fal. de relictis in īſtitutiōe omiſſa; vr̄ ꝙ ſic. ut. sͣ. ſiꝗ:o. cā te. l. duo. §. admonendi. ⁊. l. cui. in fi. ⁊ hoc ibi ſi patit̉ ⁊c̄. fi r̄ieras atoīa. ad quid tgit̉ ꝯſiderat̉ h̓ ordo: ſꝫ rn̄det īmo poterit eē ꝙ prīa ſoluunturqꝛ hoc patitur dodrās ⁊ es alienū. ſcd̓a nō. qꝛ ꝑꝑ eā es alienuꝫ minuitur:ut. sͣ. ſi ꝗs o. cā te. l. qꝛ aūt. in pͥn. Et ē h̓ notandū ꝙ n̄ tribuunt̉ oīa legata. ſic. sͣ. e. l. ⁊. ſi poſt. eſt ⁊ tertius in dicta. l. quia antē in prin. al̓s. contraut. sͣ. e. l. in ratione. §. qd̓ vulgo. ⁊. jͣ. e. l. in quantitate. in fine ⁊. jͣ. ꝓxi. §.