Liber

ita ne ſatis fideicōmiſſū petat̉ ne uerō exigat̉: ſine dubio ꝑ hmōi v̓banō īterponēdeª ꝗdē cautiōis ꝯditōvidebit̉ aſcripta. rōni v̓o n̄ exigende modꝰ adhibitꝰᵇ .ſ. vt culpa: n̄ ētdolꝰ remiſſus ītelligat̉. Idēqꝫ ī eiꝰꝑſona ꝗ negocia geſſit: cuiqꝫ rōnisreddēde nec̄itas fuit teſtō remiſſaᵉReſcriptūᵇ ē. Si arbitratu ticijſeia nupſerit hr̄s meꝰ illi fūdū datoUiuo ēt ticio ſine arbitrio ticij eamnubētē legatū acciꝑe rn̄dēdū ē: eāqꝫ legis ſnīaꝫ videri ne qd̓ oīo nuptijs īpedimētū īferat̉ᵉ. Sꝫ ſi ticiusviuo teſtatore d̓cedat: ſꝫ ꝯditio d̓ficit: qꝛ tn̄ ſuſpēſa qͦqꝫ ꝯditio ꝓ nihilo foret: ml̓ieri ſuccurret̉. ¶ Meuieᶠ ſi n̄ nupſerit: fūdū cū moriet̉ lego. pōt dici ⁊ ſi nupſerit eā ꝯfeſtimH ad legatū admitti. Nō idē ꝓbat̉ ſicertꝰᵍ dies īcertuſueʰ aliꝰ legato fuerit aſcriptꝰ. ¶ Falſaꝫˡ cām legatonō obeē veriꝰ ē. qꝛ rō legādi legatonō cohe̓tª. ſꝫ plerūqꝫ doli exceptiolocū hēbit: ſi ꝓbet̉ al̓s legaturꝰ non& fuiſſeⁱ. ¶ Falſaꝫ ꝯditōnē caſſiꝰ ⁊ celiꝰ ſabinꝰ īpoſſibilē eē dixerūtᵐ: veluti pāphilꝰ ſi qd̓ ticio d̓beo ſolueritliber eſto. Si mō nihil ticio fuit d̓bitū. ꝙ ſi poſt teſtm̄ ſcm̄ teſtator pecuniā exoluerit: d̓feciſſeⁿ ꝯditioneꝫintelligit̉. ¶ Falſaꝫ legati d̓mōſtrationeꝫ nō face̓º legatū ſabinꝰ rn̄dit.veluti ſi ꝗs cū ticio nihil legaſſet ita

ſcriptū reliq̄rit. ex. c. q̄ ticio legaui. l.hr̄s ſeio datoᵖ: idqꝫ ſūpſitq ex defūcti voluntate: qꝛ nō animo legādiſed diminuendiᶠ legatum: qd̓ falſodatū exiſtimaret ita ſcriberet. propter falſam tn̄ demonſtrationemlegati nō plus ſeius aſſeqͥturᶠ qͣꝫ ſivere d̓mōſtratū fuiſſet. T Dē.Icio fundusᵗ ſi in aſiaꝫ non ueneritᵛ. ⁊ idēᵗ ſi perueneritʳ ſempronio legatꝰ eſt: cū in oībꝰᶻ ꝯditionibꝰ q̄ morte legatariorū finiunt̉ receptū ē vt mūciana cautio īterpōatur. hr̄s cautiōeꝫ a ticio accepit: ⁊ fūdū ei d̓dit: ſi poſtea in aſiā perueneritª ſempronio: hr̄s qd̓ ex ſtipl̓atione cautiōis īterpoſite ꝯſeꝗ pōt vtiliᵍ actione p̄ſtare cogit̉. ſed ſi cautiomedio tꝑeᵉ defecerit q̄ ſollicite fuerat exactaª nō d̓ ſuo p̄ſtabit hr̄s. Sꝫqꝛ nihil p̄t ei obijciᵇ ſatis erit actōeſp̄ſtari. ſi tn̄ ticiꝰ cū ī aſiā veniſſꝫ ſemproniꝰ pͥuſqͣꝫ legatū accipiat deceſſerit heredi eiusᵇ debet̉ qd̓ defūctꝰpetere potuit.¶ Dem.Ulieri ⁊ ticioᶜ vſufructꝰ: ſi n̄nupſeritᶠ mulier relictus eſt ſimulier nupſeritᵍ: quādiuticiꝰ ⁊ viuet: ⁊ in eodē ſtatuʰ erit: ꝑtē vſufructꝰⁱ hēbit. tātū .n. bn̄ficio legisᵏ ex legato ꝯceſſuꝫ eē ml̓ieri ītelligenduꝫē: qͣꝫtū hēret ſi ꝯditōi ꝑuiſſet. Necſi ticiꝰ ꝗ cōditiōe defectꝰ eſt legatuꝫrepudiet ea res mulieri proderitˡ.

ſtitutionē illaꝫ que dicit teſtatorē poſſe remittere ſe: vt. Cſ. le.l. ſcire. ſic ergo nec ante. l. illā īterponebat̉. qm̄ viuo ⁊cͣ. vt. sͣ. in prin. l. notaui.Item nec poſt. tum qꝛ remitti pōt vnde non eſt neceſſe caueri. tum qꝛ viuo ⁊cͣ: ⁊dic potuit .ſ. mortuo herede viuente legatario.¶ Nō interponende. ſatiſdat ergo heres de hereditate reſtituēda niſi teſtator remiſerit: ut hic. ⁊. C. vt ī poſ. le.cum archimedorā. ſꝫ ⁊ iure nouo cauet in caſu qn̄ rogat̉ reſtituer̄ qd̓ ⁊ ſuꝑerit: ut. C. ad tre.aucͣ. ꝯͣ rogatus. al̓s nō īuenioiure nouo. Itē ⁊ rōnē redderedꝫ niſi vetuit teſtator vt h̓ ⁊ .jͣ.ad treb. l. mulier. §. ſed enim.b ¶ Adhibitus. ſub. vr̄ ⁊cͣ. adqd̓ ē. sͣ. d̓ lib. le. l. nō ſoluꝫ noſtrū. §. ſi heres. ⁊. l. aurelio. §.meuia. ⁊ sͣ. d̓ admi. tu. l. ꝗdaꝫdecedēs. ⁊ sͣ. māda. l. pe. §. fi.c ¶ Remiſſa. qꝛ non videt̉ dolus remitti: vt. sͣ. ꝓx. rn̄. ſꝫ al̓srōnem reddere debet: ut. sͣ. denego. geſt. l. ii.¶ Reſcriptum. Cōditio5efiinō extinguit q̄ pēdensnō ſuſpendit. h. d. bar.d ¶ Reſcriptum. al̓s eſt hic. §.al̓s lex ſi arbitrio.¶ Inferatur. ideoqꝫ ⁊ hec cōditio remittit̉ quaſi viduitateaut deteriꝰ īducat: ut. sͣ. e. l. cūita. in fi. ⁊. l. hoc mō. azo. ⁊ fac̄sͣ. e. l. filie. ⁊ d̓ le. i. l. turpia. §.i. ſꝫ ar. ꝯtra. sͣ. de admi. tu. l. ticiū in pͥn. ſed quid ſi pure legeuit ⁊ ſub ꝯditione rogauit eamde reſtituēdo ei cuius arbitriomulier nubere debeat; rn̄. forte valet ẜm azo. ac.cuie. Conditio de nōnlbeao ⁊ aduciat̉ cū tpe mortis vtrūqꝫ reijcit̉ ſi cū alio reijcit̉ ꝯditio ⁊ tpͥs remanet. h. d.bar. vel ſic. Si cū ꝯditione denō nūbendo adijciat̉ tp̄s mortis tā ꝯditio ꝙͣ tēpus reijcit̉. ſecus ſi adiiciat̉ aliud: qꝛ tūc reijcit̉ ꝯditio ⁊ nō tpͣs. pau. de ca.f ¶ Meuie. eā ꝯfeſtiꝫ. ſꝫ cur nōexpectat̉ dies mortis in ſolutiōe legati. lꝫ alij ꝯditioni .ſ. ſi nupſerit nō ſit neceſſeparere: ut. sͣ. de ꝯdi. īſti. l. q̄ ſub ꝯditione. §. ſi ꝗs. nā ⁊ ſi mors tm̄ eſſet appoſitaſeruaret̉ dies eiꝰ. Itē plus hēre non dꝫ ſi nō paruit illicite ꝯditioni ꝙͣ ſi parueritlicite: vt. jͣ. e. l. mulieri? Rn̄. iō tollitur dilatio qꝛ teſtator ī euētū ꝯditiōis expletevoluit eā hr̄e legatū. tūc .n. eſt certū cā nō nubere cū iaꝫ eſt mortua. vnde tūc tm̄voluit p̄ſtari legatū. ſed cū ꝯditio ſpernat̉ eiꝰ diē vel dilationē in ſolutione expectari ſuꝑfluū ē. videbat̉ .n. teſtatori hec duo paria. lego tibi cū morieris. ⁊ ſi nōnupſeris. Sed ꝯͣ ē: ut. jͣ. e. l. heres ī pͥn. ⁊. §. ꝙͣuis. aꝫ. vel. ẜꝫ. h. nō expectat̉ diesmortis ad ſolutionē ꝑꝑ publicā vtilitatē q̄ ē vt ſtatī ꝯſecuta legatū poſſit nubere⁊ filios ꝓcreare: ut. sͣ. e. l. hoc mō in fi. Itē hoc in muliere q̄ viruꝫ nō habuit. Invidua v̓o cui a viro vel alio legat̉ ne nubat ſecus eſt: ut. C. de indi. vi. toll̓. aucͣ.cui re.g ¶ Certꝰ. puta calēde ianuarij vel ad ānū. h ¶ Incertuſue.vt cū ticius erit ꝯſul. tūc gͦ dies legati expectabit̉. ad qd̓. sͣ. e. l. ſi hoc ita. §. fi.alſa cā nō vitiat legatū niſi de volūtate teſtatoris doceat̉. h. d.bar. vel̓ ſic. Falſa cā nō vitiat legatū niſi legato cohereat vel ꝓbetur teſtatoreꝫnō fuiſſe al̓r relictuꝝ. h. d. pa. de ca. i ¶ Falſaꝫ. vt qꝛ negocia mea curaſtitibi lego: vt. sͣ. e. l. demōſtratio. §. ꝙͣuis. k ¶ Nō coheret .ſ. vt ea ceſſant.ceſſet legatū.iūt ē in rōne legis. nā ea coheret intātū vt ea ceſſante ceſſat lex:vt. jͣ. depa. l. adigere. §. ꝙͣuis. ⁊ no. sͣ. de le. ⁊ ſe. cō. l. nō oī. ⁊ facit. sͣ. d̓ ꝯͣdi.inde. l.nꝰ. ⁊ sͣ. de hęre. īſti. l. fi. l ¶ Nō fuiſſe. fac̄. C. de fal. cā. l. i. ac.IixoiAitnem. Cōditio de futuro q̄ implicat aliud preteritū velAcſitiat ſecꝰ ſi eēt poſſibilis ⁊ deficiat. h. d. bar. vel ſic. Cōditio dundat̉ ſuꝑ aliquo de p̓terito vel de pn̄ti qd̓ ē falſuꝫ tāꝙͣ īpoſſibilis reijcit̉: ſecūs ſi nō erat falſū tꝑe teſtī ſed facto teſtatoris eſt effecta falſa: qꝛ dicitur defecta ꝯditio ⁊ legatū deficit. h. d. pau. de ca. m ¶ Falſam cōditioneꝫ. dixerūt. nūꝗd gͦ habet̉ ꝓ nō adiecta. ⁊ ſic valeat relictū vl̓ vitiet̉; ⁊ certe auteſt de pn̄ti vel de p̄terito. vt ſi ticius ē cōſul. vel fuit: ⁊ tūc ſi eſt falſa: qꝛ nec eſt necfuit ꝯſul. ⁊ nō valet relictū. aut de futuro ē ꝯditio īpoſſibilis. vt ſi celū digito tetigeris: ⁊ tūc habet̉ ꝓ nō adiecta. ⁊ valet relictū: ut. sͣ. de iniuſto te. l. cū ſecūdo.⁊ inſti. d̓ here. inſti. §. īpoſſibilis. In pn̄ti aūt caſu ſi ſolueris qd̓ ticio debeo legotibi libertatē an ſit de pn̄ti ⁊ ſic nō valeat relictū qd̓. R. dixit ⁊ ꝓ eo eſt verbumdebeo. an̄ de futuro ꝑꝑ verbū ſoluerit qd̓ ē de futuro qd̓ eſt veriꝰ. ⁊ ſic valet fauore libertatis: ⁊ vltime volūtatis. ⁊ ꝓ hoc ē qd̓. jͣ. dicit defeciſſe ꝯditionē. ac.n ¶ Defeciſſe. ex poſtfacto. ſꝫ. sͣ. ab initio fuit īpoſſibilis. ⁊ fa. sͣ. de le. i. l. ſic. §. i.¶ Falſam. Que adijciunt̉ ad diminutionē nō operant̉ augmētū. h. d. bar.

o ¶ Nō facere. lꝫ ei nō noceat ſi de legato conſtaret: vt. sͣ. e. l. falſa. ⁊ in fi.hūiꝰ. l.p ¶ Dato. nil ergo ꝑ hoc legat ticio vt hic. ſꝫ eſt deriſoriūvt in eo ꝗ nullam hꝫ ⁊ legat domū: ut. sͣ. de le. i. ſi domus. ⁊ ar. d̓ le. ij. l.ticia in prin. ſed ſeio ſic: ut. jͣ. in fi. l.q ¶ Sumpſit. ſabinus.r ¶ Dimad hoc. sͣ. de adimē. lega. l. legata inutiliter. ⁊ jͣ. de manu. teſta. l. ticia. §. fi.s ¶ Aſſequet̉. habebitergo ſeius ꝗnquagīta:qꝛ falſa demōſtratio nōnocet vt hic. ⁊ sͣ. e. l. falſa. ſed non proſit ticio:vt. sͣ. dixit. ac.BiRintdnſisꝓ qͣ fuit preſtita cautiodebet̉ legatū ei in quemfuit trāſlatū in eum caſuꝫ. Et liberatur heresactionē cedēdo ēt ſi cautio ſit defecta. h. d. bar.t ¶ Ticio fundus. putatuſculanus.u ¶ Nō venerit .ſ. ticiꝰ.x ¶ Idem .ſ. fundus.y ¶ Si ꝑuenerit .ſ. ticiꝰin aſiam.z ¶ In oībus. nō faciendi. ⁊ no. duo neceſſariavt cautio mūciana locūhabeat ꝙ ſit ꝯditio ī nōfaciēdo. Itē ꝙ morte finiat̉ vt hic. ⁊ sͣ. e. l. muciane. ⁊. jͣ. e. l. pater. §.ſocrus. ⁊. jͣ. ad trebel. l.ſeruo. in. §. i. in caſu ceſſat: ut. jͣ. de ma. teſt. l. libertas. §. i. ꝯtra. ſed eſtibi fauor libertatis.a ¶ Peruenerit .ſ. ticiꝰ⁊ ſic tranſfertur legatuꝫin ſempronium.b ¶ Utili actiōe .i. efficaci .ſ. ex teſtō. Itē habet ⁊rei ven. ſcd̓us legatariꝰcontra primum.c ¶ Medio tꝑe. īter traditionē fundi factā ticio⁊ an̄ꝙͣ ip̄e vēiret ī aſiā.a ¶ Eracta .i. petita. non tamen preſtitit eam ticius.b ¶ Obijci. qꝛ ſollicite petijt. c ¶ Actiones .ſ. īdebiti ꝯdi. qꝛ īdebitūeſt ticio cautōe nō pͥſtita. vel qꝛ ſciens ſoluit indebitū ceſſat ꝯditio indebitiſed hꝫ ꝯdi. ſine cā. qꝛ lꝫ ab initio fuit cā redijt ad nō cām cū ticius veneritin aſiā: ut. sͣ. de ꝯdi. ſi ne cā. l. i. §. fi. vel dic ꝙ ticius ꝓmiſit ſe cautionē pͥſtaturū ⁊ ex hac ꝓmiſſione cedet actionē: ſꝫ certe nō ad hoc agitur vt ticiꝰcaueat: niſi dicas in ea īteruenire ītereſſe: qꝛ nō cauit ꝙ intereſſe eſt fundieſtimationis p̄ſtatio. Itē ſi hēres nō exigit cautionē cū poſſet videt̉ eſſe indolo: ut. jͣ. ti. i. l. dolo. ⁊ ideo tenet̉ ad exhibēduꝫ: qꝛ dolo fecit quo minuspoſſit exhibere: ut. sͣ. ad exhi. l. iul. §. ſi tibi. x. Sꝫ qūo nō ſemꝑ ē ī dolo cūnō debuit tradere niſi preſtita cautiōe. ꝗd eſt gͦ qd̓. sͣ. dixit ſollicite eregit?Rn̄. ꝓmiſit ſe cauturū. ⁊ erat homo cui videbat̉ credēdum. vel forte habuit ſine traditiōe heredis: ut. jͣ. ꝓ le. l. pe. Item an deficiente actione adexhibēdum habeat in factū ſempronius ꝯtra ticiū: ut. d. §. ſi tibi. x. rn̄. nōcum detur in defectum: ut ibi. ſed hic reſtat rei ven. vt dixit. ac.d ¶ Heredi eius. vtpote die legati ſecūdi cedēte: cū ticius venerit in aſia.⁊ facit. sͣ. de vſufru. le. l. ſticho.¶ Ulieri. Qui admittitur ad legatū de iure ſpāli cōtra volūtatemefuncti nō hꝫ ius accreſcendi. h. d. bar.e ¶ Ticio. extraneo. al̓s ſi eſt ſic ꝯiunctꝰ mulieri vt nō ſit veriſil̓e eā nubere ſine eiꝰ ꝯſenſu ēt in ꝑſona eiꝰ talis ꝯditio ſperneret̉: ut. jͣ. e. l. heres. §. n.f ¶ Si nō nupſerit. hec ꝯditio ī ꝑſona vtriuſqꝫ apponit̉. in ꝑſona ticij valet̉: ut. C. de indic. vi. l. i. ⁊ in ꝑſona mulieris nō: ut dr̄ hac. l.z ¶ Nupſerit. ⁊ ſic ticio relictū deficit: vtpote ꝯditione defecta: ut. d. l. C.de indic. vidui. l. i. h ¶ Statu. hoc ſine dubio. ſꝫ ſi mutet ſtatū anaccreſcat mulieri? vr̄ ꝙ ſic vt h̓ a ꝯͣrio ſumit̉. ſꝫ dic ecōtra vt in fi. l. dices.i ¶ Partē vſufr .ſ. dūtaxat quā a pͥncipio habuit. ſꝫ ꝯtra. sͣ. de le. ii. l. fi.§. ſcio. ſed ibi alteri tm̄ fuit appoſita cōditio. hic vtriqꝫ.k ¶ Legis. que admittit eam ad legatū ſpreta cōditione viduitatisl ¶ Proderit: ut ei accreſcat: quā ille repudiare nō pōt. qd̓ etiam ſi velleihabere nō poſſet ꝓpter ꝯditionis defectū: ut. sͣ. de le. ii. ſi ita relictum. §.ſi ſub ꝯditione. Itē dicas ſi capite fuerit diminutus vel mortuus: qꝛ ſibipōt videri amittere qd̓ nō habuit: ut. sͣ. quibus mo. vſufruc. amit. l. l. §.ſed ſi ita demū. ⁊. jͣ. e. l. ticio. ⁊. jͣ. de reg. iur. l. nō videt̉ rē. ſed nōne fuerunt cōiuncti. ergo ius accreſcendi inter eos locū habet: ut. sͣ. d̓ vſuſ. ac.