Liber

edictum diui traiani datur his quiᵈe deferunt.Q Arcellus.Eſcriptum eſt a principe heTe redemʰ rei quam amouiſſet:quartam non retinere. ⁊ ideo ſi is ꝗ.cccc. habebat legauit vniuerſa quadringēta. ⁊ hr̄s. c. ſubtraxiſſet trecētoꝝ quartā partē retinebit. ſeptuaginta. v̓ .ſ. ⁊. ccxxv. dabit legatarijs.ſꝫ ex cētum que ſurripuit legatarijsꝗdē dabit ſeptuaginta. v̓. reliqua i.xxv. ad fiſcū ꝑueniēt. QOde.Ui ticijᵉ teſtamētū falſum di¶Lxit nec obtinuitᵇ: heredi eiusheres exiſtere ꝓhibendus nō eſt: qꝛnon principaliter in ticij hereditatēſuccedit.☞ Aius.Ndigno he̓de ꝓnūciato: adempta hēditate ꝯfuſas actionesᵉ reſtitui nō oꝫᶠ. UApianꝰ.I inimicitie capitales interuenerunt inter legatariuꝫ ⁊ teſtatorē: ⁊ veriſimile eſſe ceperit teſtatorem noluiſſe legatū ſiue fideicommiſſum preſtari ei cui aſcriptum eſtrelictum. Magis eſt vt legatum ſiue fideicōmiſſum ab eo peti nō poſſitᵍ. ¶ Sꝫ ⁊ ſi palā ⁊ aperte teſtatori maledixerit ⁊ īfauſtas vocesʰ aduerſus eū iactauerit: idem erit dicēdum. ¶ Si aūt ſtatus eius controuerſiam mouit: denegatur eius ꝙteſtamento accepit perſecutio: ex qͣſpecie ſtatiꝫ fiſco defert̉. G AiusN fraudemˡ iuris fidem accōmodat: qui vel id qd̓ relinquit̉vel aliud tacite promittit reſtituturum ſe perſone que legibus ex teſtamento capere prohibetur: ſiue chyrographum eo nomine dederit: ſiuę nuda repromiſerit pollicitatiōe.¶ Si quis ei qui capere poſſit idrogatus fuerit reſtituere: ⁊ is mortis tempore prohibetur hoc legibꝰcapere: non dubito quin ⁊ ſi deficitfideicom. apud eum: tamen qui rogatus eſt reſtituere: manere debet:quia nulla fraus eius interueniſſe vtdeturᵏ: niſi in futurum caſum fideꝫaccommodauerit: id eſt vt licet capere legibus prohiberi ceperit: reſtituat. ¶ Recteᵏ dictum eſt ſi pater filio quem in poteſtate habebat

tacitam fidem interpoſuerit: nō dꝫid filio nocere qꝛ parēdi neceſſitateꝫhabuit.D Apinianus.Eres qui tacitam fidem ꝯtra¶L leges accommodauit in ea ꝑte in qua fraudeꝫ adhibuit: falcidianon vtiturˡ: ⁊ ita ſenatus cēſuit.¶ Sꝫ ſi maior modus inſtitutiōisqͣꝫ fraudis fueritᵐ: qd̓ ad falcidiamattinet d̓ ſuperfluo qͣrta retinebitur.Um quidamT Dem.Aſcripſiſſetª heredes: quos īſtituere non poterat: qͣꝫuis inſtitutionō valeatᵇ: neqꝫ ſuperius teſtamentū ruptum eēt. heredibus tn̄ᵖ vt indignis ꝗ non habuerunt ſupremaꝫvoluntatē: abſtulit iam pridē ſenatus he̓ditatem. ¶ Quod diuꝰ maicus in eius perſona iudicauitq: cuiꝰnomen peracto teſtamento teſtatorinduxerat. Cauſam enim ad prefectos erarij miſit. Ueꝝ ab eo legataᶠrelicta ſalua manſerūtª. ¶ De preceptionibus eideꝫ datis voluntatiserit queſtio. ⁊ legatum ei non denegabiturⁱ: niſi hoc euidenter teſtatorem voluiſſe appareat. I DeꝫLaudius ſceleucus papiniano ſalutē. Meuius in adulterio ſempronie damnatusᵛ: eandeꝫſemproniam non damnatam duxit in vxorē: qui moriens eaꝫ heredem reliquit. Quero an iuſtū matrimonium fuerit: ⁊ an mulier ad hereditatē admittatur? Reſpondi neqꝫ tale matrimoniū ſtare: neqꝫ hereditatis lucrū ad mulierē ꝑtinere:ſed quod relictū eſt ad fiſcūᵗ pertinere. ¶ Sꝫ ⁊ ſi talis mulier virū heredē inſtituerit: ⁊ ab eo quaſi ab īdigno he̓ditatem auferri dicimus.Ulierē q̄ ſtupro P Deꝫ.cognita: in ꝯtubernio militisfuit. Et ſiʸ ſacramento miles ſolutꝰintra annū mortē obierit: nō admitti ad teſtamentū iure militie factuꝫ.Et id quod relictū eſt ad fiſcum pertinere proxime tibi reſpondi.T DemL Eredi qui falſos codicillos eſſe dixit: neqꝫ obtinuit: he̓ditas nonauferturᶻ. ¶ Si tn̄ aliꝗd a coherede codicillis acceperitª eiꝰ actio de

.i. li. x. vel tertie vt ibi dicit: ⁊. jͣ. de iur. fiſ. l. edicto. in prin. ⁊. §. extat. lꝫ iſti ſe deferant innoxij. ergo deferentes habent damnū. ac.a ¶ Qui ſe .i. eam rem quā capere eis nō licet. ſed fallit qd̓ hic dicit ⁊ sͣ. e. l. i. cōUEſcriptum. Pena nō debet egredi delictū. h. d. bar.tra. uel ut ibi. Ac.b ¶ Heredē. facit. jͣ. ad trebel..l. paulus rn̄. ſi certa. ⁊ inſti. ꝓſocio. §. manet. ⁊ .jͣ. e. heres ꝗ.§. ſed ſi maior. ⁊ sͣ. l. proxi. §pe. ibi ⁊ falcidie. ⁊c̄. ⁊ sͣ. d̓ viga. ſubſti. ex facto. §. fi. ⁊. C. dele. l. non eſt. ac.Ui ticij. facit. C. de peti.Uhere. l. hereditas. ⁊ sͣ. e.poſt legatuꝫ. §. qui accuſauit. ⁊§. qui principale. ac.d ¶ Nec obtinuit .i. ſuccubuit:ut. C. e. alia. ac.Adigno. actiones. queL heredi cōtra defunctumcōpetebāt que modo ſunt confuſe: ut. jͣ. d̓ euic. ſꝫ ei cui. §. fi.f ¶ Nō oportet. ſic. jͣ. e. eum ꝗ.§. bonis. ⁊ de iure fiſ. l. eius ꝗ.§. fi. niſi in caſu ut. jͣ. e. heredeꝫIteꝫ cōtra. C. de inoffi. teſta. l.ſi maritus. ſed ⁊ ibi ignorauitinſtitutā querelā poſſe moueriut dicta. l. jͣ. e. heredem. ac.Ꝙ inimicitias legatum nō viinimicitie. Propterdetur tacite reuocatum. Et quicām ſtatus mouet: legato eſt īdignus ⁊ fiſco applicabitur. h.g ¶ Nō poſſit. ſic. sͣ. de adi. le..d. bar..l. iij. in fi. ⁊. l. ex parte ⁊. C. defideiocōmiſſum. Ac.h ¶ Uoces .ſ. vocādo eum cucurbitā ſeu cogoram. ac.¶N fraudē. facit. jͣ. d̓ iur.fiſ. l. iij. ī prī. ⁊. §. i. ⁊. ij.⁊ iij. ⁊ sͣ. de le. i. l. ī tacitis. ac.¶ Si quis Rogatus reſtituere capacilꝫ tꝑe mortis ſit incapax legatuꝫ retinet: niſi tempore mortis ſit hoc exp̄ſſe actuꝫ.h. d. Bar.k ¶ Uidet̉. contra. videt̉. jͣ. deiure fiſ. l. iij. §. qn̄ auteꝫ. ſed hicbonuꝫ preceſſit inicium: ⁊ ideofiſco nō applicatur. ſed vt caducum remanet apud eum a quorelictū eſt: ut. C. de cadu. tol. §.pro ſola. ibi auteꝫ malum initium habuit. ⁊ ideo fiſco applicatur. ⁊ plene dic vt noͣ. d. §. quādo autem. Ac.k ¶ Recte pater interpoſuit fidem filij conſentientis patri vtdaret non capaci. parcitur ei uthic. ⁊ jͣ. ad. l. fal. §. ſi tacitum⁊ ar. jͣ. ad. l. cor. de fal. l. filiusemancipatus. circa pͥnc. ⁊. .jͣ. d̓bonis liber. l. ꝗ cū maior. §. fi.Eres qui. Hec. l. dicit¶ T idem qd̓. l. reſcriptū. sͣ. e.ſed ꝙ pena nō debet egredi delictum. bar.l ¶ Non vtitur. niſi talis perſona fuerit que parere neceſſeuit ut. jͣ. ad. l. fal. ſi tacitum.m ¶ Fuerit. qꝛ fuit inſoliin inſtitutus. ſed in dimidia contra legē fidem accōum. ⁊. C. ad. l. fal. ēt ſi. ⁊. jͣ. ti. ij. bn̄ficio. Ac.modauit. ⁊ facit. sͣ. e. reſcriUm qumͥ ſecundū nō valet: tamē a ſcriptis in primo auC ferturignis: non aūt prelegata niſi aliud teſtatoremſenſiſſe appan ¶ Scripſiſſteſtamento. ac.o ¶ Nō uaad inſtituti cōmodum: mero tamen iure eſt heres. ⁊ adireem. vude ⁊ confunduntur actiones ſibi competentes: quia ſolēniaint̓ in eoͣ cōpleta. ſed tamen qꝛ ipſe nō eſt capax hereditatis aufertur abhereditas: ut. sͣ. e. l. indiium. ⁊ jͣ. e. heredem. ⁊ sͣ. de vul. ſubſti.ex facto. §. iul̓. ⁊. jͣ. d̓ iure fiſci. l. eius qui. §. eum qui. ⁊. §. obligationes. ⁊. jͣ. d̓ do

na. ꝗdā. §. donari. ⁊ de ver. ſi. l. aliud eſt capere. ⁊ ideꝫ dico in cuius nomē cācellatur vt ſubijcit. nā ⁊ ille mero iure eſt heres: ut noͣ. sͣ. de his quein teſta. delē. l. i. §. cōſulto. in prī. ⁊. C. de teſta. l. noſtram. Qd̓ aūt ſubijcit nō eē ſuperius teſtm̄ ruptū verū eſt cōſiderato eo ꝙ ſcd̓i heredes efficaciter nō hn̄t hr̄ditatē. ⁊ qꝛ eo iure quo ſcd̓m ē īualidū pͥmū vr̄ validū. ſedtn̄ ꝯſiderata alia rōe: qꝛſcd̓m mero iure tenet: ⁊quia primi heredes nonhabent ſupremaꝫ voluntatem potior eſt fiſci cauſa ī bonis auferēdis. aꝫ.p ¶ Heredibus tn̄. ī primo teſto īſtitutis: vt apparet ꝑ ſequentia. ſed videtur contra ea que hicdicunt̉ inſti. qui. mo. te.infir. §. poſteriore. ⁊. §.ex eo. ſed ex his que dixi⁊ ibi noͣ. apparet ꝙ nonob. Itē contra. C. e. hereditas. ſed dic ut ibi dixi. ad hoc eſt. sͣ. de here.inſti. l. pater filio. Itemar. contra. ad id qd̓ hidicit̉. C. de rei vxo. ac. inprin. Itē ar. cōtra. sͣ. deindiē adiec. l. ſi venditor.§. ſed ſi neuter. ⁊. §. ſedſi pariter. Ac.q ¶ Iudicauit. ad hocvr̄ ꝯͣ. jͣ. ſi ta. te. nul. ex. l..i. §. ſi heres. ſꝫ ſolue vtibi noͣ. ⁊ jͣ. e. l. cuꝫ tabulis in fi. ⁊ sͣ. de his queī teſtō de. l. iij. ⁊ fi. h. ac.r ¶ Ab eo legata. cuiusnomē teſtator induxit.s ¶ Māſerunt. et. sͣ. dehis que in teſta. de. l. iij.⁊ .jͣ. d̓ iure fiſci. l. iij. §. cūex cā. nec ob. sͣ. de le. iij.ſi iure. qꝛ in alio caſu loquit̉. ⁊ ē ſic ad hoc quodhic dicit. sͣ. d̓ here. inſti..l. fi. ac.t ¶ Denegabit̉. ut. sͣ. d̓his que in teſta. delen. l..iij. ⁊. jͣ. d̓ iur. fiſci. l. iij..§. cū ex cā. nec ob. sͣ. dele. iij. ſi iur̄. ut. sͣ. dixi. h.audius. Nonpōt ꝗs iuſte ducer īuxorē eandē quā polluiper adulterium. ⁊ a talivxore tanꝙͣ ab indignaaufertur qd̓ a viro relinquitur. bar.u ¶ Dānatus. oliꝫ eratalia pena adulterij ꝙͣ hodie. nā hodie gladio feritur: ut. sͣ. de adul. ꝙͣuisin fi. vn̄ hodie hec lex nōhabet locum. Ac.x ¶ Ad fiſcū. nō regulāqd̓ aufertur īdigno applicatur fiſco ut ⁊ sͣ. deinoffi. teſta. papi. §. meminiſſe. que fallit. sͣ. e. l.poſt legatum. §. amittere. ⁊. jͣ. e. l. fi. §. fi. ⁊ facitad. l. inſti. de here. inſti. §. ſeruū. ⁊ sͣ. de uſufruc. leg. l. vxori maritꝰ ⁊. C.de inceſt. nup. l. qui contra legem. ⁊ sͣ. de ritu nupti. l. prefectus.ſco uendicatur. bar.Alierem. Qd̓ relinquitur a milite ei quā ſtupro cognouit a fiy ¶ Mulierem. ⁊ ſi .i. ꝙͣuis .ſ. ſi deceſſerit infra annum quare perinde ēac ſi in militia deceſſiſſet: ut. sͣ. de teſta. militis. l. quod conſtitutum. ⁊ ſacit. sͣ. in eo. ti. l. miles ita heredem. §. mulier. ac.a principali. ſed eo ſolo quod conſequitur in acceſſorio. bar.Erędi. Qui impugnat acceſſorium nō priuat̉ eo quod conſequit̉¶ Non aufertur. cum eam ex codicil. non habeat. ad quod. sͣ. e. poſt legatum. §. qui principale. ⁊. l. reſcriptum. ⁊. l. heres. ⁊ sͣ. de vul. ſub. ex facto. §. fi. ⁊. jͣ. e. eū ꝗ. §. pro ꝑte. ⁊ ¶ Accepit. deſtinatiōe ut plegatū.