Liber

Ater inter filios facultatibusdiuiſis filiā ex rōne primipiliꝰcōmodoꝝ. ccc. aureos acciꝑe voluitʰ: ac poſtea d̓ pecunia cōmodoruꝫpoſſeſſionē cōꝑauitᶜ: nihilominusfrēs ⁊ cohē̓des ſorori fideicōmiſſūp̄ſtabūt. Nō .n. abſumptū vr̄ᵇ: qd̓ īcorpus pr̄imonij verſum ē. ¶ Cūaūt inter filios diuiſo pr̄imonio resindiuiſasᵉ ad oēs cohe̓des ꝑtinerevoluiſſetᶠ: ita poſſeſſiones ex cōmodis cōparatas diuidi placuit: vt ineāᵍ ſuꝑflui p̄cij filia portionē hereditariaꝫ accipiat. hoc .n. eueniret inbonis pecunia relictaˢ.¶ Dē.Egatū ſub ꝯditione datū: cuꝫtrāſfert̉ ſub eadē ꝯditiōe trāſferri vr̄: ſi nō ꝯditio pͥori ꝑſone cohereat nā ſi ꝗs vxori ſublatisᵖ liberis legauerit: repetita ꝯditio nō videbit̉: q̄ fuit ī ꝑſona mulieris neceſſaria. ¶ Pater ortos īſtructos filie legauit: poſtea q̄dā ex mancipijsortoꝝ vxori donauit: ſiue donationes teſtō confirmauit ſiue nō: poſterior voluntasᵏ filieⁱ legato potiorerit. ¶ Sꝫ ⁊ ſi n̄ valꝫ dōatio: tn̄ minuiſſe filie legatū pr̄ ītelligit̉. ¶ DēIteri ex hr̄dibꝰ p̄ceptionē predij deditª. mox alteri preſtariaduerſus debitorē actiōes ad euꝫ finē mādauit qͦ p̄diū fuerat cōꝑatūⁿ.cū poſtea diſtractoº p̄dio citra vllāoffenſaꝫ eiꝰ ꝗ p̄ceptionē acceperat

preciū in corpus pr̄imonij rediſſetᵖ.Nō eē p̄ſtandas actionesq coheredi reſpondi.Aulus☞ Iſeruoʳ cū libertate datoª legatoᵗ ⁊ alienatoᵛ adimat̉ libertas: qͣꝫuis alieno inutiliter adimat̉ⁱtn̄ legatū ad emptorē nō ꝑuēturūʸ.⁊ merito. Cōſtititꝰ .n. ademptio qꝛpoſſet redimi ſicut datioª: cū ī eū cōfert̉: ꝗ faciēdi teſtī tꝑe fuit teſtatoris.deīde alienato codicillis lib̓tas dat̉.¶ Quid ergo ſi eū quē libeꝝ eē ꝗsiuſſeratᵇ manumiſeratᶜ viuꝰ: deīdecodicill̓ libtatē ei ademerit. Uideamꝰ an ꝑdiderit legatū vana adēption libtatiſ: qd̓ ꝗdā putātª: ſꝫ ſuꝑuacua ſcriptura n̄ nocꝫ legato. ¶ DēI ẜuꝰ legatusᵇ ē: ⁊ ei aliꝗdᵉ. ſialiēato eo adimat̉ᵈ qd̓ ip̄iᵉ legatū ē: valꝫ adēptioʳ. qꝛ ⁊ legatūᵍ pōtprocede̓ʰ ſi redimat̉ˢ. ¶ Seruo legatoᵏ ⁊ īter viuos māumiſſoⁱ: ſi legatūᵐ adimat̉ nulliꝰ momenti adēptioⁿ ē. igit̉ legatūº qd̓ ip̄i datū eſt capietʰ. Nā ⁊ ſi rurſusq in ẜuitutē reciderit: nō tn̄ legatūʳ eiꝰᶠ reſuſcitabit̉.nouꝰ .n. hō vr̄ eē.Q Aulus.¶ Itibi certā reꝫ legauero ⁊ rogauero te vt eā ticio reſtituēs.deīde eādē reꝫ tibi fideicōmiſeroᵗ:nec rogauero te vt alij eā p̄ſtares. q̄rit̉ an in tua poteſtate ſit ex cā fideicōmiſſi eligere vt fideicōmiſſuꝫ nōpreſtesᵛ. Et magis poſteriorē ſcri-

sͣ. liij. in fi. ⁊ facit. jͣ. eo. l. pe. ac.r̄. Si pecunia legata ꝑ teſtatorē aliꝗd euincit̉ nō extinguit̉ ſꝫ ex re em̄pta p̄ſtat̉. Bar. a ¶ Primipili .i. cuiuſdā adminiſtratiōis in qͣ fuerūt multacōmoda vel lucra. q. d. ex tali negociatiōe. ac. b ¶ Uoluit .ſ. ꝑ p̄ceptionē.c ¶ Cōparauit. pluris ꝙͣ. cc. aureos ut ſtatim patet. ac.d ¶ Uidet̉. ſic. sͣ. de le. ij. imperator. §. fi. ⁊. l. ſe. ⁊ de peti. her.ſed ⁊ ſi lege. §. i. ac.e ¶ Indiuiſas. q̄dam enim indiuiſe remanſerāt. ac.f ¶ Uoluiſſet .ſ. pater. ac.g ¶ At in eā .i. in ea poſſeſſioneꝑcipiat filia nubēs aureos. cc. ⁊de ſuꝑfluo portionē accipiat hereditariā. ad quod eſt. sͣ. fami.her. l. que pater. ſed cōtra. C.fami. her. l. ſi cogitatione vbidicit viriliter. ſꝫ dic ut ibi.g ¶ Pecunia relicta. ut. ccc. habeat ante ꝑtē in reliꝗs hereditariā: vt. sͣ. fami. her. heredes. §.fi. ⁊. l. ſe. ⁊ facit. sͣ. d̓ le. iij. l. xj.§. ſi rem. ac.gatuꝫ ſub ꝯditiōeLegatū videt̉ trāſferri cūꝯditionibꝰ ſuis niſi conditio ꝑſone cohereat. bar.h ¶ Sublatꝭ .i. ſi hūit filios.i ¶ Neceſſaria. ad legatū hn̄dū⁊ dic vt. jͣ. d̓ ꝯdi. ⁊ de. l. legatūſub ꝯdi. ⁊ ſic nō eſt ꝯtra. sͣ. d̓ here. inſti. l.ditiōe. ⁊ ſic facit. (tol. §. ne aūt. ⁊ .jͣ.de ꝯdi. ⁊ de. l. legatū. ⁊. l. q̄ cōditio. ⁊. jͣ. d̓ uer. ob. ticia. §. id.rn̄. R. ac.ater ortos. Per donationē inutilem inducit̉ legatiademptio. h. d. Bar.k ¶ Uolūtas. collata in uxorē.l ¶ Filie. al̓s filij .i. filie. nā maſculinū ꝯcipit femininū: vt. sͣde le. iij. ꝗ duos. ⁊. jͣ. e. alūne. īfi. i. rn̄. ⁊ facit. sͣ. de le. i. ſtichuꝫ⁊. l. ſi ex toto. in pͥn. ⁊ de le. iij.l. xj. §. ſi rem. ⁊ sͣ. de aur. ⁊ ar.le. ſcribit. §. item. ⁊ de fundo inſtruc. queſitum. §. fi. ⁊ sͣ. eodeꝫtranſlatio. ⁊. l. nihil prohibet. ⁊. l. ⁊ ſi tranſferam.Icā ademptionis pͥteri ex heredibus. Per ademptionem p̓legati vni ex hr̄dibus factiim alteri factum intelligit̉ reuocatū. h. d. Bar.m ¶ Dedit .ſ. teſtator. ac. n ¶ Cōparatū. cōparatū enī fuerat forte ꝓ. x. ⁊ tm̄voluit ꝑcipere aliū coheredē a quodā noīe. ac. o ¶ Diſtracto. a defuncto exvolūtate. ⁊ ſic reuocato legato. ⁊ dic citra offenſam qꝛ offendit legatarius teſtatorē: qꝛ tūc nō ꝑderet alter. vel dic a defuncto legatario ꝯſentiēte. ⁊ ſic non offendit teſtator legatariū. ſed tūc idē eēt ⁊ ſi eo inuito.Actiōes. admiſſa cōpēſatiōe tali.y ¶ Rediſſet. ſic. sͣ. e. pater. ac.qꝛ alter nō hꝫ ergo nec iſte. ar. ꝯͣ. C. de appel. l. p̄cipimus. in fi. ac.ſeruo. Alienatio ſeruo exp̄ſſa libertatis ademptio legati ſibi iniūcti tacitā reuocationē īducit: ſecus ſi adimat̉ ipſo manumiſfo. h. d. Bar.¶ Seruo. teſtator ſticho libertatē in teſtō reliꝗt: ⁊ eidē fundū in ſequēti die alienauit ſtichū ex uolūtate. ⁊ ſic libertas ⁊ legatū ſunt reuocata tacite. Tertio in cōdicillis exp̄ſſe ademit libertatē. querit̉ an legatum fundi acquirat̉ emptori ſerui?Rn̄. non tum ꝑꝑ tacitā reuocationē libertatis. tū ꝑꝑ expreſſam cum legatuꝫ fundi ſine libertate eſſe non pōt. nec dicat ꝗs inutilem expreſſam ademptionem libertatis quaſi alieno ſeruo: qꝛ immo eſt vtilis qꝛ poteſt redimi. ⁊ ſic reconualeſceretlibertas niſi expreſſe eſſet adempta. ac.ſ ¶ Dato .i. relicto. t ¶ Legato .ſ. fundi.x ¶ Adimat̉ .ſ. exp̄ſſe in codicillis.u ¶ Alienato. ſeruo.y ¶ Peruenturū. aliud in hr̄ditate: vt inſti. de here. īſti. §. ꝙ ſi alienatꝰ. ac.z ¶ Conſtitit. id eſt ualet.a ¶ Sicut datio .ſ. libertatis conſtitute. ac. cū in eum ⁊c. tūc enī valet libertas qꝛpoteſt redimi. ergo ⁊ sͣ. valet ademptio qꝛ pōt redimi. ſicut econtra vbi non valet datio nec adēptio: vt. sͣ. e. l. legato. §. fi. ⁊ dic ẜm. R. azo. ⁊. h. qd̓ in prin. huius. l. allegabat̉ qꝛ ſolā libertatē ademit teſtator: ꝙ aliud legatū iā ſerui alienatione euacuatum ſilētio roboret̉. Idqꝫ de libertate diceremus .ſ. ut eſſet adempta: etiā ſi expreſſim poſt alienationē ſerui non eſſet facta ademptio: ut inſti. dehere. inſti. §. ꝙ ſi alienatus. videt̉ ergo ꝙ illa ademptio expreſſa ſit ſuperuacua:ſed non eſt. quia ſi facta non eſſet ſeruo ante aditam hereditatem hereditati que

etiam redēpto ſeruo: ut. sͣ. e.cum ſeruus. ſed nec finis huius. l. corrigit princi. nam in primo vitiat̉ legatū alienatione nec conualeſcere pōt redēpto ſeruo: quia ſine libertate ē.nam non uidet̉ data cū ſit adempta: vt. sͣ. de his que in teſta. de. l. i. ⁊. sͣ.e. l. ⁊ ſi tranſferam. in alio v̓o caſu cū libertatē habeat nil prohiberet ip̄mlegatum capere. nec valet ademptio libertatis īvltimo caſu qꝛ inciuile ēcaſum liberi hominis expectare non autē ſerui redēptionē. vt. jͣ. de verb.ob. l. inter ſtipulātem. §.homo liber. ſed cur nonp̄ſumit̉ reuocatū legatūper dationē libertatis ſicut ꝑ alienationē? rn̄. qꝛdatio libertatis non videtur alienatio: qꝛ habeteum libertum. ac.b ¶ Iuſſerat. in teſtamēc ¶ Manumiſerat. ideꝫto. ac.foret ſi alio mō ſit liberfactus: vt. sͣ. de here. inſti. l. an̄pe. ac.a ¶ Putāt. ſed male. ⁊ſic ſtatim corrigit̉: ſed ſuper ⁊c. cui cōſonat. C. deteſta. l. teſtamētū. ⁊ facit.jͣ. e. l. fi. ⁊ inſti. de heredi. inſti. §. ſeruus. ⁊. jͣ. l.proxi. ac.b SIſeruus legatꝰ. ijcio puta.¶ Aliꝗd ſ. legatū ē pufundus. ac.d ¶ Adimat̉ .ſ. expreſſefundus. qd̓ tn̄ facite peralienationē ſerui erat reuocatū ut noͣ. sͣ. l. ꝓxi.e ¶ Ipſi .ſ. ſeruo. qd̓ legatum non cedit niſi abadita hr̄ditate: ut. sͣ. qn̄di. le. ce. hr̄dis. §. fi. ac.f ¶ Ademptio. fundi expreſſa.g ¶ Legatū .ſ. fūdi. ac.¶ Proceuere .i. ſortiri effectum. ac. i ¶ Si redimat̉. al̓s eſt ſi reddiderit. ⁊ tunc dic. i. dederit dominus ſerui legatum legatario .ſ. ticio. lꝫ enim pecunia cum effectu obſtante exceptione non poſſit ſolui: ſi tn̄ ſoluat̉ non repetit̉ niſi ademptum ſit legatum expreſſe tunc enim ſoluenti per errorem datur repetitioquia nulla inerat obligatio. vel dic reddiderit proprie ſcilicet ſeruus domino ⁊ tunc procedit legatum ſi legatariꝰ teſtatoris nouam ꝓferat uolūtatem. vt. sͣ. e. cum ſeruus. al̓s eſt redimatur ſcilicet ſeruus. ⁊ tunc dic ut.sͣ. ea. quia. ⁊ datus ſit ticio ſponte tam ſeruus ꝙͣ fundus. uel ſi proferatur ſecunda noua uoluntas. ac.¶ Seruo legato. puta ticio ⁊ ſunt iſti ablatiui abſoluti. ac.l ¶ Manumiſſo .ſ. poſtea. ac.¶ Legatum .i. ipſe ſeruus exp̄ſſim adimatur legatario. ac.n ¶ Ademptio. ideſt ſuperuacua. quoniam ademptio per manumiſſionem iam facta erat. ac.o ¶ Legatum. ſeruo.p ¶ Capiet. ut. sͣ. l. proxi. in fi. ac.q ¶ Nam ⁊ ſi rurſus. bene dixi ſuperuacuam ademptionem per manumiſſionem. nam ⁊c̄.ſ ¶ Eius .ſ. ſerui .i. legatū qd̓ eſt ipſe ſeruus. ⁊ facit. jͣ. de uer. ob. inter ſtir ¶ Legatum. ſeruo.pulantē. §. ſacram. ⁊ de ſolū. qui res. §. aream. ſed contra. sͣ. de leg. iij. ſichorus. §. fi. ſi deeſt ibi non. So. hic poſt mortē teſtatoris recidit in ſeruitutem. nec poſt habuit nouam uoluntatem. ibi an̄ mortē ⁊ poſt habuit nōuam uoluntatem. ad qd̓ eſt. sͣ. e. cū ſeruus. in fi. ac.bi certam. Tranſlatio legati facta de vno in eundē non videMtūr fieri cum onere ſuo. h. d. Bar.t ¶ Cōmiſero .i. tibi per fideicō. reliquero. azo.u ¶ Non preſtes. al̓s deeſt non. ⁊ al̓s adeſt. ⁊ bene ⁊ concor. jͣ. l. ſi cui pluſꝙͣ per. l. fal. l. niſi. §. item ſi ipſe ⁊. C. de uſuris. l. per retentionem. ſedcontra. sͣ. de probatio. l. iij. ſol. ibi. Item argumen. contra. sͣ. de conditio. inſtitutio. cum ſeruus. ⁊. jͣ. de conditio. ⁊ demonſtratio. l. auia. ⁊ s.de alimen. lega. gaio in principio. ⁊ facit. jͣ. eo. alumne in fi. i. rn̄. ⁊. §. abheredibus. ⁊. §. qui filias. ⁊ de peculio lega. l. ſi peculium. ⁊ sͣ. ti. i. l. aurelius. §. teſtamento. ac.