De doīe prelegataDe ſeruitute legata..XXXIII.
De doīe prelegataDe ſeruitute legata..XXXIII.
4
iuris ad heredēª quoqꝫ tranſmittetur. Qd̓ ⁊ hic nequaqͣꝫ admittēdūeſtᵇ: ne qd̓ affectu filie datum eſtᶜ hͦ⁊ ad exteros eius heredes tranſirevideatur.ꝑ Aulus.Uꝫ a pl̓ibꝰ he̓dibꝰ īſtitutis uiaAlegata eſt: qꝛ ꝑtē nō recepit ſinguli hēdeſ īſolidū ꝯuēiūt̉ᵈ qꝛ ⁊ unoex hēdibꝰ adeūte vēdicari poteſt.¶ De dore prelegerat.¶ Xpianus.Um dos prelegaturᵍ verūeſt id dotisᵇ prelegationi ineē qd̓ actioni de dote īneratꝰ⁊ ideo ſi inter virum ⁊ vxorem cōueniatª: vt morte viri ſoluto matrimonio: filio cōi interueniēte dos apud mariti heredē permaneret: ⁊ maritꝰ decedēs dotem prelegauerat: ſtariˡ pacto nō dꝫ ob hocꝙ dos prelegataᵐ eſt. ¶ Uerum ⁊citra prelegationē hͦ ꝓbari d̓beretꝰnaꝫ ꝙ ē admiſſum poſſe deteriorēꝯditionē dotis fieri interueniētibꝰliberis: totiēs locū hꝫ quotiēs ipſain mr̄imonio decedit vel diuortiūinteruenitᵇ. ¶ Uerū eſt cōmodumin dote p̄legata eſſe repn̄tatiōisᵖ qͣꝫuisq annua die dos p̄ſtaret̉ʳ. Eſt ē-
illud ꝙ obᵗ res donatas hodie poſtſenatuſcōſultuꝫ nulla ſit exactio: ſimō volūtatē non mutauit teſtator¶ Impēſeᵛ aūtᵗ mīuūt dotē ip̄o iure. Sꝫ ꝙ diximꝰ ipſo iure dotē ipēſis minui nō ad ſingula corporaʸ:ſed ad vniuerſitatēᶻ erit referendū.¶ Adeo at dotis exactionēª ꝯtinetdotis pureᵇ pͥlegatioᵉ: vt ſi viuꝰ eaꝫvxori .ſ. quibus caſibꝰⁱ licetᵇ ſoluerit̉: ceſſet legatū. ¶ Sꝫ ⁊ ſi mancipia fuerint in dote non eſtimataʳ: ⁊hec demortua ſint: legatuꝫ dotisᵍin his euaneſcit. ¶ Sꝫ ⁊ ſi dotemꝓmiſerit ml̓er neqꝫ dederit: ⁊ d̓cedēs maritꝰ vxori dotē pͥlegauerit:ml̓er nihil āpliꝰ qͣꝫ libatōemᵖ hēbitNaꝫ ⁊ ſiˡ ꝗs ita legaue̓it. c. q̄ in archa habeo: aut qͦ ille apud me d̓poſuit: ſi nulla ſint nihil deberi ꝯſtatqꝛ nulla corꝑa ſūt. ¶ Si ꝗsˡ vxorifūdū ticianū legauerit his v̓bis. Is.ni. fundus ꝓpter illā ad me ꝑuenit.omnimodoᵐ fundus debebit̉. namꝗcꝗd demonſtrate rei adijcit̉ ſatisdemonſtrareⁿ fruſtra eſt.¶ Eſus li. xx. digeſtorum ſcribit.I ſocerᵈ nurui ſue dotē p̄legaD uerit. ſi ꝗdē ius actōisᵖ d̓ dote
Ra ¶ Ad heredē. ſi ad eū tranſiret fundus dominās. al̓s ſequitur fundumni. sͣ. de ſerui. ruſti. pre. uia. §. ſi fundus. ⁊. §. quecunqꝫ. ac.Admittendum eſt. ut ſit ſeruitus rei: ſed eſt quoddā ius ꝑſonale. nondico ſeruitus perſonalis. lꝫ hoc ꝗdā dicant: ut noͣ. sͣ. de ſer. ruſ. pͥ. pecorisa. jͣ. de ali. le. l. mela. §. fi. ⁊ sͣ. de uſufruc. ſi ꝗs binas. Ac.¶ ¶ Datuꝫ eſt .i. datumpreſumitur. qm̄ aliundedomui legate patebataditus. alias ſeruitꝰ domui: ēt realis tacite vr̄concedi: ut. sͣ. ti. i. damnas. §. i. ⁊ sͣ. de lega .i.ſi fundum. §. qui fundūt sͣ. de ſer. ur. pre. quibinas. Item facit. sͣ. de le..i. apud iul. §. ſi ꝗs ⁊ deadmi. tu. l. ex pluribus.eam a pluribus.Aconueniunt̉. ut. sͣd̓ ſerui. l. uie. ⁊ sͣ. ſami.herciſ. heredes. §. an ea⁊ de lega. iij. fideicōmiſſa. §. pe. ⁊ de le. ij. l. cumfilius. §. uarijs ac.¶ ¶ Ano. no. ſic. sͣ. de teſta. tut. ſi nemo. ⁊. jͣ. debo. liber. l. etiā. §. ut patronus. Item noͣ. h̓ cedere diem legate ſeruitutis ab adita hereditate:ut noͣ. sͣ. e. ſi fundus ī fi.De doreſtud pre nichil operatur hic uel hoc toto ti. ſicut ⁊ cum dicitur preelectio: ut. C. de emē. iuſti.co. l. i. ⁊ eſt figura epilēſis uel tantologia. ẜmazo. uel dic ẜm. R. dotis relictuꝫ: qm̄ ante ſudotis tempus capitur ꝑlegatum vocatur. ſicuti coheredi relictum quod ante vel extra ſuam parem habeat prelegatum: ſic appellatur.Umdos ꝑatur. Dotis legatum continet id quodacnaliter cōtineret. Et exceptio que ex pactetetiam dilationē legalē. exceptionē v̓o peremptolriā q̄ aroducit̉ tale legatū nō ꝑimit. h. d. ⁊ nil alid̓. bar.um dos prelegatur .i. legatur. ac.h ¶ Id dotis .ſ. ⁊ nihil plus niſi in tꝑe: vt. jͣ. e. l. §. i. ⁊ hoc verū ſi quātitavel equipollens nō adiecit: ſed ſimpliciter dotē legauit. al̓s continetēt nō datā dotē: ut inſti. de le. §. ſed ſi vxori. ⁊ facit. jͣ. e. l. §. adeo aūt.Inerat .ſ. originaliter. ⁊ ſic bene ſubijcit. ⁊ ideo ⁊cͣ. ac.Cōueniat. tēpore matrimonij. ac.¶ Stari pacto. primo. ac.m ¶ Prelegata .i. ſi nō eſt dos prelegata. ac.n ¶ Ueꝝ. hoc probari deberet .ſ. pacto ſtandū nō eſſe. ac.o ¶ Interuenit. nō aūt ſi vir p̄decedat: ut hic ⁊ sͣ. de pac. do. l. ij. Itē qd̓dē diuortio dicit locum hꝫ ſi conſenſu uel cōi culpa: vel captiuitate mulieris vl̓ culpa fiat. ceterū ſi tm̄ culpa viri: iniquū eſt ſtari pacto. quia ſic perhoc pactum qd̓ eē non debet: inuitaret̉ ad delinquendum: vt. sͣ. de pactisdo. conuenire. ſic ergo nihil operat̉ pactū hoc caſu. ſicut ⁊ cum ſola legipoſſet lucrari dotē: oībus ēt deficientibus liberis: qꝛ ſoliꝰ vxoris culpa diuortium fieret: quo caſu tale pactum ſuperfluum efficeretur. illud aūt palam eſt ēt ab ipſo iuſtiniano quodā iꝑe nedū ab anterioribus principibꝰmatrimonij ſolutionē fieri pͥdictis modis conceſſum: vt. C. de ep̄i. ⁊ cle.l. fi. §. i. ⁊ de repudijs ſi cōſtante. ⁊. l. cōſenſu. ⁊ sͣ. de repu. vxores. ⁊ sͣ.io. matri. l. viro. ⁊ ī aucͣ. de nup. §. diſtrahunt̉. ⁊. §. ſꝫ ⁊ captiuitatem. ⁊ īauc. ut liceat ma. ⁊ a. §. qꝛ v̓o ex conſenſu. R. hodie aūt nō permittiturex tot cauſis: ut noͣ. sͣ. de neg. ge. l. diuortio. ſic ergo ẜm. R. ſi de retentione dotis ſi liberi forte eēt ſoluto ma. factū fuit pactū: profecto ſtabituret nūc: vt hic ⁊ in aucͣ. de nup. §. diſtrahunt̉. al̓s aūt .i. ſine pacto ſpecialimaxime facto diuortio ꝑꝑ liberos dotis conditio nequaꝙͣ fieret deteriorut ſuꝑiores. ll. on̄dunt. ⁊ facit. sͣ. de pac. do. īter ſoceꝝ ꝑ totā. ⁊. l. ſi pater.§. i. ⁊. C. de pactis cō. l. iij. ⁊. l. ſi cōuenit. ac.y ¶ Repreſentationis. ⁊ iō valet. qͣſi hac ꝓſpecta rōne ſingulari. Ac.q ¶ Quāuis .i. qꝛ uel proprie.Preſtaret̉. al̓s ſi nō foret prelegata. R.ẜ ¶ Eſt ⁊ illud .ſ. commodum vxori ex legato viri. qꝛ ſi donauit vir vxori confirmatur morte tacite ac ſi legaret ⁊ hoc per ſe. cō. ēt vt heres nō reaocet. niſi vir penituerit: ut. 8. de do. inter vi. ⁊ vxo. cum hic ſtatus. mul-
agis gͦ exp̄ſſe relictū uxori vꝫ. uel dic ē ⁊ illud ar .ſ. ꝙ ualeat relictū dotis expreſſum.t ¶ Qd̓ .i. qꝛ ⁊cͣ. ⁊ dic ut predixi ẜm h̓ dic exactio .i. repetitiodonationis ꝑ retentionē dotis: ut. C. de rei ux. ac. l. i. §. taceat. ſi mō uo. nō mu.⁊cͣ. qꝛ tūc reuocat: ſꝫ nō ꝑ retētionē dotis: ut dicto. §. dicitur. ac.i ¶ Impenſe aūt. hoc aduerſat̉ ei ꝙ dixerat uerū ē cōmodū ⁊c̄.y ¶ Aūt. pro ſed ⁊cͣ. uel dic aduerſari ad proximū dictū. prout dixi per. l. C. de rei ux. act. l.i. §. taceat. q. d. nō retīetur dosob res donatas: ſed ſecus eſt ꝓpter impenſas. ⁊ ẜm utrāqꝫ expoſitionem diminuetur hoc legatum dotis propter impēſasẜm. R.y ¶ Corpora. de hoc dic ut noͣ.sͣ. de impen. in re. do. fac. l. qd̓diximus. ⁊ sͣ. de iure do. ſi is.§. qd̓ dr̄. ⁊. C. de rei ux. ac. l. i..§. ſed nec ob impenſas. ⁊ facit.jͣ. e. cum quis in prin. ⁊. l. doteaccur.¶ Sed ad uniuerſitatem. ſicsͣ. de iudi. ſi fideicommiſſum. §tractatū. ac.Adco auter. Dotis leCuꝫ extinguitur ſi poſtea dosiulieri recte ſoluat̉: uel res dotales intereant uel ſi ab initiodos perfecte conſtituta non fuit ſicut cum legat̉ corpus qd̓ inrerū natura nō eſt. h. d. bar.a ¶ Exactionē .i. ſūmā dotis ut⁊ sͣ. eo. in prin. ac.b ¶ Pure .i. ſimpliciter nō adiecta certa re uel ſumma aliasſecus: ut inſti. eo. §. ſed ſi uir.APrelegatio. al̓s pure lega¶ Caſibus licet. qui ſunt. sͣ.ō. ac.de iure do. l. mutus. §. manende. ⁊ facit. sͣ. de leg. ij. meuius.§. duobus. ſed ar. cōtra. in eo.ci. l. cum filius. §. heres. ac.t ¶ Soluerit .ſ. vir qui ante vel poſt: eandem eidem legauit. Ac.l ¶ Eſtimata. mancipia dico. Ac.g ¶ Dotis. legatum ſimpliciter relictum: ut lego tibi dotem tuam. ſecus ſi centum pro mancipijs: ut. jͣ. e. l. vir vxori. ac.¶ Liberationē. qꝛ de ea ſenſiſſe tm̄ vr̄.i ¶ Nā ⁊ ſi quis. q. d. ſi nō valet vbi magis videtur valere: qꝛ ꝙͣtitas exprimitur. multo minus vꝫ in caſibꝰ ſuꝑioribꝰ vbi ꝙͣtitas nullo mō expͥmit̉. ac.k ¶ Deberi cōſtat. īmo ꝯtra: ut. C. de fal. cā adie. le. l. ſi nō deſignata. So. diſtīue. an quantitas exprimatur vt corpus: ut hic. ⁊ sͣ. de le. i. plane. §. ſed hocita. ⁊ tunc non debetur quātitas ut hic ſicut nec corpus ignotum debetur: vt. sͣ.de le. ij. l. lucius. §. qd̓ quis naͣm ſiue dixi que in archa habeo: ſiue que apd̓ medepoſita ſunt. c. tibi lego. quodāmō videor dubitare. ſint penes me an nō. ⁊ ſiceſt corpus ignotum in ea demōſtratione. Aut ut quātitas in genere certa: ⁊ tūcfalſa demonſtratio nō nocet: ſicut nec in corpore certo ut ibi. ⁊. jͣ. de li. le. l. legaui. ⁊ sͣ. de le. i. ſi ſeruus legatus. §. ꝗ ꝗnqꝫ. ⁊. l. ſed ⁊ ſi certos. ⁊. l. ſi ſic. ⁊ jͣ. eo.cum ſcriptum. que ſunt ſimiliter contra. lꝫ enī dicam. c. que in dotem habui. uelque ad me peruenerunt pro conſtanti pono ſic eſſe. ⁊ ita valet vt dictuꝫ eſt. Alijvt. R. dicunt hic euꝫ erraſſe. ⁊ hoc probari debet. alias in dubio preſumebatꝙ magis animo deſignandi quantitatem ꝙͣ ad certorum nummorum corpusſe retulit. ⁊ ſic valere legatum: non obſtante falſa demonſtratione: lꝫ nulla d̓poſita ſunt: vt. d. l. lucius. §. qd̓ quis in prin. ⁊. jͣ. de condi. ⁊ demon. demonſtratio. ⁊. l. cum tale. §. falſa. ⁊. C. de fal. cā. l. i. Item facit. sͣ. de contrahen. emp. l.hec venditio. §. pe. ac.l ¶ Si quis. nullo errore lapſus. ac.m ¶ Omnimodo. ēt ſi aliunde obuenit. ac.n ¶ Demonſtrare .ſ. ad plus demonſtrandum. q. d. ſatis apparet eum voluiſſedeberi per hec v̓ba. is enim ⁊cͣ. ⁊ nō oportet ꝙ adijciat plus. ⁊ nota ꝙ manifeſtanon indigent demonſtratione vel probatione. ſic. sͣ. qui ſatiſ. cogan. ſi vero. §.qui pro rei. ⁊ facit. jͣ. de condi. ⁊ demō. ꝗbus diebꝰ. §. ꝗ dotale. ⁊. l. cum tale. §.falſa. ⁊ noͣ. sͣ. ꝓximo. §. ac.ſocer. Iſta lex ponit multos caſus. ideo eā diuido vobis. Primo loꝗtur quando teſtator legat dotē nurui. vſqꝫ ad. §. ꝑ cōtrarium. Secūdo quādo legat dotem viro vſqꝫ ad. §. idem querit. Tertio quando legat dotem extraneo. vſqꝫ ad. §. idem iulianus. Quarto ponit caſus communes ad omnia precedentia dicta uſqꝫ ad fi. l. Et quelibet particula diuiditur in alias particulas:ideo gratia breuitatis omitto. Et hoc ſufficit loco ſumarij. Bart.o ¶ Si ſocer. al̓s lex. al̓s. §. celſus.p ¶ Actionis. ſcilicet vt actionē ex ſtipulatu pro dote intenderet ꝯͣ maritum. ac.
v ij