Liber

P Omponius.¶ Iſeruū ſub ꝯditiōe liberū eēiubeā: ⁊ vſufructū eiꝰ tibi legauero valet legatūª.P Aulus.nauis ex aſia venerit. legataIcio vſufructusᵖ ſtichi: aut ſiſunt: nō petet vſufructū anteqͣꝫ ꝯditio. x. exiſtat: vel deficiatᵉ: ne poteſtas heredi vtrum velit dandi auferat̉.Q Eratius.Atrimonij mei redditum oībus annis vxori mee dari nolo. Ariſto rn̄dit ad heredeꝫ vxorisnon tranſire: qꝛ aut vſufructui ſimileˢ eſſet: aut huic legato in ānos ſingulosſ.T Alianus.Icetᶠ teſtatori repete̓ legatūᵍvſufructus vt ēt poſt capitisdiminutionēꝰ deberet̉: ⁊ hoc nuperimperator anto. ad libellum reſcripſit. Tunc tm̄ eſſe huic conſtitutionilocumʳ cum in annos ſingulos reslegantur.O ApinianusXori vſufructu bonoꝝ legato: fenus quoqꝫ ſortiūᵏ qͣs defunctus collocauitⁱ: poſt īpletā ex ſenatuſcōª. cautionemⁿ preſtabiturº.¶ Igitur vſuras nominū in hēditate relictoꝝ an̄ cautionēᵖ īterpoſitādebitas velut ſortes in cautionēq d̓duci neceſſe eſt. y Nō idē ẜuabiturin nominibꝰ ab hēde factis. tunc .n.ſortes dūtaxat̉ legatario dabūtur.aut ꝙ ꝑꝑ moramᵗ vſuras quoqꝫreddi placuitˢ ſuꝑ his non cauebit̉.¶ Scorpiū ſeruum meū ſempronie concubine mee ſeruire volo: nōvidetur proprietas ſerui legata ſedvſufructusˣ.I Dem.Ui fructus predioꝝʸ vxori legauit: poſt mortē eiusᶻ p̄diacū redditibꝰ ad heredes ſuos redire voluit. Imperitiaª lapſus: nullūfideicōmiſſūᵇ dicimus: neqꝫ ꝓprie-

tatisᵉ: neqꝫ fructusᵇ ad eos reuertidebere. Etenim redditus futuri nōpreteriti temporis demonſtrati videbanturᵉ.N Aulus.Empronius attalus ab hr̄deſuo fundum in italia gaio ſeiopoſt decennium deducto vſufructudari iuſſit. Quero cū ⁊ medioᶠ hocdecennij ſpatio hr̄s vita functꝰ ſit:an poſt tp̄s decēnij plenus fundusad legatariū ꝑtineat. Mouet enimme ꝙ dies legati huius ſiue fideicōmiſſi ceſſeritᵍ ac ꝑ hoc ⁊ ad heredeꝫlegatarij ꝑtinere potuerit: ⁊ iō quaficirca debitū iā legatū mortuo herede vſufructus extinctusᵇ eſt: nec adheredē hr̄dis ꝑtinere poſſit. rn̄di dies ꝗdē fideicōmiſſi vel legati cedere ſtatim cū poſt̓ certū tp̄s heres dare rogat̉: ſiue iubet̉: ſꝫ vſufructusⁱnondum eſt hr̄dis niſi cū dn̄ium deducto vſufructu p̄ſtiterit. ⁊ ideo capitis diminutione vel morte perirenō pōt qd̓ nondū habuit. Ideꝫ euenit ſi proprietas deducto vſufructuſub conditiōe legata ſit: ⁊ pendenteꝯditiōe hr̄s deceſſerit. tunc enim abherede heredis incipit vſufructusⁱqui ex ꝑſona eius finietur. Sed hiscaſibus de ſententia teſtatoris querēdū eſt: ꝗ vtiqꝫ de eo vſufructu detrahēdo ſenſitⁿ ꝗ cōiunctus eēt heredis perſone. Quo extincto ſolidaꝫꝓprietatem ad legatarium voluitꝑtinere: nec plus trāſmittat ad ſucceſſorē ſuū ꝗ nondum habere cepitvſufructū qͣꝫ ſi iaꝫ habere cepiſſetª.¶ Si fundus duobusᵖ alij vſufructus legatus ſit non trientes in uſufruct.q ſed ſemiſſes conſtituunturˡIdemqꝫ eſt ex contrario ſi duo ſiniᶠfructuarij: ⁊ alij proprietas legataeſt inter eos tantumᵗ accreſcēdi iuseſt.

Iſeruum. legatuꝫ. interim. ⁊ facit. C. de neceſſa. ſer. here. inſti. l. penul. §.Ofi. ⁊ quod ibi notatur. accurbFicio vſufructus. licet pure legatum. ac.9. Iſta lex innuit hic ꝙ in alternatiuis electio ſit heredis. Bar.c ¶ Deficiat. facit. jͣ. qn̄ dies legati vel fideico. cedit. l. ſi vſufructus. in prin. ⁊. l.cū ita. ⁊. l. cū illud. ⁊ sͣ. d̓ le. i.cum res. §. ſed ſi ſtichus reſtitutus. ⁊. l. ſi qn̄ quis. §. i.Atrimonū. Idē eſt diibius annis: qd̓O cereſeſt dicere ānis ſingulis. bar.d ¶ Patrimonij. ſimile. ⁊ ſicmorte finit̉: vt inſtitu. de vſufru. §. finitur. ac.e ¶ In annos ſingulos. ⁊ tuncſimiliter finit̉ morte: vt. ⁊. ti. i.in ſingulos. ſed non aperit anſit vſufr. ſed dic ꝙ non vt no..sͣ. de vſufruc. ſi ꝗs ita. ⁊ facit.jͣ. e. fundi. ⁊ sͣ. uſufr. quemadmodū ca. l. idem eſt. ac.f ¶ Icet. .i. licitum eſt. ac.zL ¶ Legatū. etiā tacite:ut. jͣ. exemplificat. ac.h ¶ Capitis diminutionem. legatarij.Locum. vt tacita fiat repeitio cū ⁊cͣ. q. d. non qn̄ ſimpl̓ilegatur: ſed certe ⁊ expreſſe poteſt repeti: ut. sͣ. ti. i. in ſingulos. ⁊ sͣ. qui. mo. vſufr. amit..l. iij. in prin.ri. Hec lex diuiditurIpricipaliter in duas ꝑtesPrimo loquit̉ ī pecunia fenerata ꝑ defunctum. Scd̓o in fenerata ꝑ heredē. Scd̓a ibi nonidē ẜuabit̉. Itē prima diuidit̉in duas: ⁊ ſcd̓a in alias duasvt patebit in lr̄a. Et hec diuiſio ſufficit ꝓ ſūmario. vl̓ dicasUſure pecunie fenerate per defunctum qn̄cunqꝫ currentes d̓bentur fructuario cauēti: ſed ſiper heredē fuerit fenerata a tꝑemore debentur. h. d. bar.k ¶ Sortiū .i. pecuniaruꝫ. ac.l ¶ Collocauit .i. ſub vſurꝭ mutuauit. ac.m ¶ Ex ſenatuſcō. quo conſtituit̉ in pecunia qͣſi vſufru. vt īſti. de vſufr. §. cōſtituit̉. ac.n ¶ Cautionē. de reddenda pecunia finita vſufr. vt. jͣ. e. no.o ¶ Preſtabit̉. ab herede vxori legatarie ꝙ fenꝰ p̄ſtabit̉ velut fructus pecunie non velutſors. nec de reſtituendo eo fenore cauet vxor. ac.Ante cautionē. nam poſterres iure fructuū lucrat̉. ac.q ¶ In cautionem. de reddendo finito vſufr.⁊ noͣ ar. ꝙ fructuarius nō facit fructus ſuos ante cautionē preſtitam ẜm al. azo.ꝯtra ſi bona fide percipiat .i. ſi non credebat ſe teneri ſatiſdare. ac.r ¶ Dūtaxat. nō aūt vſuris quas lucrifecit heres ex pecunia hereditaria: quia exſūa negociatione eſt eas cōſecutꝰ. ut ar. sͣ. de here. uen. l. venditor. ⁊. jͣ. ad. l. fal..l. iij. Itē nec fuerunt defuncti: lꝫ ſors fuerit hereditaria. de ſua eniꝫ intelligi nonpōt cū dicat ſortē dādā legatarie. Item fenerabat ſuo periculo: vt ar. sͣ. mā. idēqꝫ. §. ſi mandauero. ⁊ pro ſocio. ſi vnus. §. ſi vnus.z ¶ Aut ꝙ. pōt dici ꝙ ſit vnus caſus abinde nō idē ⁊cͣ. vſqꝫ ad fi. huius. §. ⁊ ſiceſt ſenſus ꝙ heres det ſortē. Itē vſuras qͣs ꝑcepit ex mora debitorū. uel ex ſtipulatione ⁊ hoc qn̄ erat iam in mora dandi vxori cū mutuauit. ⁊ ẜm hoc non cauebit uxor. uel ẜꝫ aliā lecturā nō cauebit̉ ab vxore heredi: qꝛ eas lucrat̉ ꝑꝑ moramheredis. Sꝫ ẜm hoc qͣre dixit dūtaxat ſortes? Rn̄. corrigit ſe cum dicit aūt ꝙ ⁊cͣ..q. d. aut ꝓ ⁊ .ſ. ⁊ illud ꝙ placuit heredi ſtipulāti vſuras ꝓpter morā debitoꝝ reddi poſtea ſub. ⁊ ſuꝑ his. ſcꝫ vſuris ⁊c̄. ſꝫ hec lectura nō placet. qꝛ cum ex ſua moraheres teneat̉ legatarie ad vſuras iā non curo mutuauerit ante moram uel poſdic ergo duos eſſe caſus abinde nō idē ⁊cͣ. vſqꝫ in fi. §. ⁊ pͥmus deducit vſurā quāheres ꝑcepit a debitoribus nō dādā legatarie. ſed eā lucrat̉ rōnibus quas predixi in ſuperiori glo. sͣ. ⁊ ideo nō cauet legatarie. qꝛ nō hꝫ vſuras. ſcd̓s ſi heres fuit in mora dabituſuras legatarie: ut lucret̉. ⁊ nō cauet ut ibi. aut ꝙ ⁊c̄. ⁊ dic autꝓ ⁊ moram .ſ. heredis. ⁊ placuit .ſ. iuriſcōſul. ut. sͣ. de leg. ij. ticia. §. vſuras. ⁊ facit ad. §. C. e. l. i. ac.t ¶ Moram ſcilicet. heredis.

u ¶ Placuit .ſ. iuri. aꝫ. x ¶ Scropiū. vſufructus. niſi hoc teſtatorintellexerit: vt. jͣ. de ſtatuliberis. cū heres. §. ſtichus. ac.Obus reſtituenda ꝓprietario poſtUi fructus. Nō valet relictum quo fructuarius de re cum fructitem ſuam grauatur. h. d. bar.y ¶ Prediorum. aliquoruma Fius .ſ. vxoris.Imnpina. iutisquuneſciebat moͣte finiri vſufructum: cum lex dicit cōtrarium: vt inſti. de vſufru. §. finitur.b ¶ Nullum fideicōmiſſum .i. nil deberi iure fideicōmiſ. ac.c ¶ Neqꝫ ꝓprietatꝭ. qm̄hꝫ eā iure hr̄ditario. ac.d ¶ Neqꝫ fructꝰ .ſ. p̓teriti tꝑis quos vxor percepit. ⁊ qꝛ fuerunt ſui iurelegati ⁊ ſic bn̄ ſeꝗt̉ etenī⁊cͣ. ad qd̓ eſt. sͣ. d̓. l. iij. l.ꝙ his. ſꝫ ar. ꝯͣ. jͣ. ad tre.in fideicōmiſſariam. veldic fructus futuri tꝑisnō redeunt ad eos. i. adhr̄des .ſ. iure fideicō. ſediure cōſolidatiōis. qꝛ ergo de futuris ſenſit nulluꝫ eſt fideicom. in eis. ⁊hoc ſubijcit etenim ⁊cͣ.e ¶ Uidebant̉. ſic ergoadiectio illa poſt morteꝫ⁊c̄. ſuperflua eſt. ⁊ hoc iōqꝛ īperitia lapſus ſic dixit. al̓s ſecus forte. qꝛ exqualitate oneris videturvxori plena ꝓprietas legata fuiſſe. ut. jͣ. d̓ aur. ⁊ar. le. ſpēs. ⁊ sͣ. de vſufru. e. re. q̄ vſu cō. l. fi.S gicut moEmproriē.ſpes vſufr. iā conſtituti.ita finit̉ ſpes vſufrucōſtituendi. h. d. bar.f ¶ Cuꝫ ⁊ medio .ſ. an̄poſſit extingui vſufru.ꝗ non eſt a ꝓprietate ſeparatus. ac.g ¶ Ceſſerit. qꝛ cū in diem̄ certuꝫ relinquit̉ cedita morte teſtatoris. ut.dicit. ac.h ¶ Extinctus. aliqꝛenī ſeparationem hēbata ꝓprietate iā: qꝛ erat debita legatario: ſed nonerat plena ſeparatio: qdn̄ium erat apud heredem. ac.¶ Cum poſt .i. qn̄. ⁊ dic cedit ut ſit debitū: ut. jͣ. de verb. ſig. cedere. itemvt fiat trāſmiſſo ut. C. de ca. tol. §. cum igitur. ac.k ¶ Sed vſufructus .ſ. formalis. ſꝫ cālem hꝫ. l ¶ Nō pōt. rōne mera. ſed de equitate ſecus. vt. jͣ. dicit. ⁊ noͣ ꝙ nō ꝑit qd̓ nō eſt: vt hic. ⁊. jͣ. decōdi. ⁊ de. ticio vſufructus. ⁊ noͣ ꝓ ⁊ ꝯtra. sͣ. vſufr. quēad. ca. l. iij. §. i. ac.m ¶ Incipit uſufructꝰ .ſ. ſtricto iure. uel dic ſi hoc uoluit teſtator: ut ⁊ .jͣ.de ver. ob. ſtipulatio iſta. §. ſi ꝗs. ⁊. l. ſi ita ſtipulatus. §. griſogonꝰ. ī fi.n ¶ Senſit .i. ſenſiſſe videt̉: ut. sͣ. de vſufru. l. ſi ticio. in prī. ⁊. l. ꝗ vſufru.ctum. §. i. niſi ꝯtrariū liqueat eum uoluiſſe: ut. jͣ. de ver. ob. d. l. ſtipulatio. ⁊ dicto. §. griſogonus.o ¶ Cepiſſet. ſicut enim res ſic nunc ſpēs ꝑijt. ⁊ facit. jͣ. d̓ ꝯdi. ⁊. d̓. l. i. §. i¶ Si fundus.alio diciuncro. hͦ. Pᵗures conlanctī ad vnam portionem vocantur cūp ¶ Duobus .ſ. ſimul. ſi aūt ſeparatim uerbis fierent triētes: ut arg. sͣ. d̓vſufr. ac. ſi tibi. ⁊ intelligit̉ plena ꝓprietas: ut. sͣ. e. ſi alij. ac.q ¶ Uſufructu. ſeparatim. ac.r ¶ Conſtituuntur .ſ. vt vnum ſemiſſem habeant legatarij fundi. aliumille cui legatus eſt vſufru. ac.s ¶ Duo ſint. ſiue re coniuncti ſiue ſeparati ẜm. R. tu dic ꝯiuncti ut habeat locum qd̓ ſubijcit. al̓s ita accreſceret ei cui fundus relictus eſt: ſicut ateri fructuario: ut. sͣ. de uſufruc. ac. l. ſi tibi. ac.t ¶ Inter eos tm̄ .ſ. quibus eſt cōiunctim uſufruc. relictus. qꝛ ſunt ꝯiuncti