Liber
Ec vſus nec vſufructus itinerisª:actꝰ vie: aqueductus legari pōtʰ:qꝛ ẜuitꝰ ẜuitutiseē nō p̄t. ¶ NecOęrit vtileᵉ ex ſenatuſcōſulto qͦ cauet̉ vt oīuꝫ ꝗ ī bonisſint vſufructus legariᵇ poſſit: qꝛ idᵉneqꝫ ex bonisᶠ: neqꝫ extra bona ſit.¶ Sed incerti actioᵍ erit cuꝫ he̓devt legatario quādiu vixerit eundi:agēdi: ducēdi: facultatemʰ preſtet:aut ea ſeruitus conſtituat̉ˢ ſub hacactione: vt ſi deceſſerit legatariusvel capite diminutus ex magnaª cāfuerit: reſtituat̉ˡ.DApinianꝰ.Ominis oꝑe legate capitisL diminutioneª: vel nō vtēdonon amittūtur. ¶ Et quoniam exoperis mercedē legatariꝰ ꝑcipereⁿpōt: ēt oꝑas eius locare poteritˢ: qͣsſi ꝓhibeat hēs capi tenebit̉ʰ. Idē eſt⁊ ſi ẜuus ſe locauerit. ¶ Et qꝛ legatariusq fructuarius nō eſtᶠ ad heredē ſuū operarum legatū tranſmittitᵖ. Sed ſeruo vſucaptoᵗ legatumperitᵛP Aulus.Ominisᵉ quoqꝫ liberi oꝑe legari pn̄t: ſicut locari ⁊ in ſtipulationē deduci.TLpianus.I pure ꝓpͥetas legata erit: ea☞ ad legatariū ꝑuēiatʸ qͣꝫuis fructuariꝰ hēs ſit īſtitutꝰ. P Aulus.Sufructū cū moriar īutiliterſtipulor. ¶ Idē eſt ī legatoᶻ:qꝛ ⁊ ꝯſtitutꝰ vſufructꝰ morte ītercedere ſolet.P Omponius.¶ I vſufructus mihi in biēniuꝫcontinuū a morte teſtatoris legatus ſitª: ⁊ per heredē ſteterit quo-
minus eū mihi daret: p̄terito biennio nihilominus tenet̉: quēadmodū tenet̉: ſi res legata in reruꝫ natura eē deſijſſet: quā ꝗs deberet moratuſqꝫ eēt in ea dādaʰ: vt peti ꝗdē iāvſufructus ꝗ legatus ſit: nō poſſit:qꝛ alius futurus ſitᵉ: qͣꝫ qui legatusfuerit. ſed eſtimatio eius bimaᵈ dūtaxat facienda ē. TXpianus.Pere teſtō relicte qn̄ cederedebeant: vtrum ex quo petitꝰeas legatarius: an ex qͦ adita hereditasᶠ eſt. ⁊ cui pereant dies ꝗbꝰ egerfuerit ſeruꝰ? Et puto ex die petitionisᵍ eas cede̓: quare ſi poſt petitaseger eſſe ſeruus ceperit: legatarioperibuntʰ.G Aius.¶ I vſufructus municipibus legatus fuerit. Querit̉ quo advſqꝫ in eo vſufru. tuendiⁱ ſunt. namſi ꝗs ꝑpetuo eos tuet̉: nulla vtilitaserit nude ꝓprietatis: ſemꝑ abſcedente vſufructu: vnde. c. annos obſeruandos eſſe placuit: ꝗ finis vitelongiſſimus eſt. ULpianus.I ab eo cui legatus eſſet vſufruc. fideicōmiſſumᵏ fuerit relictum: lꝫ vſufructus ad legatariumnon peruenerit: heres tamē penesquē vſufruc. remanetᶠ fideicōmiſſum preſtatᵐ. ¶ Qd̓ ⁊ in militis teſtamento erit dicendum: ſi legatarus a quo fideicōmiſſum relictum ērepudiaueritⁿ legatū: vel viuo teſtatore deceſſerit.Alianus.Iticio fundus: ⁊ eiuſdē fundivſufructus legatus fuerit eritin poteſtate eius fundum an vſufructum vendicare malit. ⁊ ſi fundumelegerit neceſſario plenam proprietatem habebit: licet vſufructumº a
ſi mile legato annuo: ideo poſt precedentē titulum ponitur iſte titulus. bar. Sedꝗd differt hic ti. ab alio de vſufruc. sͣ. in quo de his tractatur? Rn̄. hic in vltimavolūtate tm̄ ꝓſequit̉ ⁊ plenius: ibi etiā inter viuos. Acc.Ec uſus Uſufructus ſeruitutis realis nō pōt legari vt proprie pͥſtetur: ſed preſtabit̉ ꝓut pōt. h. d. Et dī tres partes. Primoponit vnuꝫ dictuꝫIScd̓o rn̄det taciteobiectioni. Tertioponit̉ q̄dā ꝓuiſio circa p̄dicta.Secunda ibi. Nec erit. Tertiaibi. Sed incerti. Bar.a ¶ Itineris. ꝗd ſit iter ⁊ actus⁊ via ⁊ aqueductus hēs. sͣ. deſer. ruſti. predi. l. i. ac.b ¶ Legari pōt. ab eo cui debentur hmōi ſeruitutes prefate: qꝛ ſeruitus ⁊c̄. ⁊ argumentat̉ a toto. ꝑ ſe .n. ſeruitꝰ intellecta ſine re q̄ ſeruit nullius fructus eſt: ut. sͣ. de vſuris videamus. Item nec de loco ẜuientipōt legari ab eo .ſ. cui debeturſeruitus: qꝛ dn̄ium eſt alteriusvt. sͣ. ſi ſer. vē. loci corpus. vn̄nō pōt cōſtituere ẜuitutem illecui d̓bet̉: ut. sͣ. cōia pͥ. l. i. §. iō.ab eo aūt ꝗ dꝫ ſeruitutes predictas bene pōt cōſtitui ſeruitusalia q̄ nō noceat pͥme: vt. sͣ. deẜui. ruſ. pͥ. l. ij. §. i. ⁊ pe. ⁊. l. perquā. ⁊ sͣ. cōia p̄dioruꝫ. l. ꝗ percertū. ac.c ¶ Utile .ſ. legatum.d ¶ Legari. ut. sͣ. de vſufruc.earū reꝝ q̄ vſu conſu. l. i. ac.e ¶ Quia id. i. ſeruitus. Acc.f ¶ Ex bonis. immo in alienisbonis ē ſemper: qꝛ ſua res nemini ẜuit: ut. sͣ. ſi vſufruc. pe.vti frui. ſed dic ī ꝓprietate aliena ẜm ꝗd. ergo dr̄ nō eē ī bonis: qꝛ per ſe ſine fundo dn̄ante nō pōt alienari cum ille nonhēat forte prediū cui alienaretur: vt. sͣ. de cura. fu. l. iul̓. ⁊ inſti. de ſer. §. iō auteꝫ. Item necvſufruc. pōt alienari: vt inſti.d̓ vſufru. §. finit̉. Iteꝫ p̄dialesnō ſunt in bonis alia rōne: qꝛvident̉ nō eſſe vl̓ extincte eē. nā⁊ manica vr̄ extincta cum accedit veſtimēto: ut inſti. de reruꝫdi. §. ſi tn̄. ⁊ tignū nō vr̄ poſſideri. cum accedit edificio. vt. jͣ.de vſuca. l. eū. ⁊. l. rerū. Itemnec ī peti. heredi. veniūt: ut. sͣ.de pe. here. l. ⁊ nō tm̄. §. fi. ſednō ſimpliciter ſunt ſeruitutes extra bona cū poſſidentes exceptionem: ⁊ non poſſidentes habeamus actionē: ut. jͣ. de acꝗ. re. do. l. rē in bonis. ⁊ poſſunt obligari ruſtice lꝫ non vrbane: ut. sͣ. de pigno. ſi is in fi. ⁊. l. ſe. ⁊ facit. sͣ. de ſerui. ruſti.pre. cū eēt in fi. ac. g ¶ Incerti actio .ſ. actio ex teſtō q̄ dat̉ ad factum: ut. C.de reꝝ ꝑ. l. rebus. ac. h ¶ Facultatē. de facto. ac. i ¶ Conſtituat̉. de facto. ac. k ¶ Ex magna .ſ. maxīa. uel media uel etiā minima olim. ſed hodieſecus: ut. C. de vſu ⁊ habi. l. corruptionē. §. ſed nec per omnē. ac.¶ Reſtituat̉. heredi. ⁊ ſic non tranſit ad heredē legatarij: ſic. sͣ. de uſu ⁊ habi. l.uſus aque. ⁊ de ſer. ruſti. pre. l. pecoris. ⁊ sͣ. de le. i. apud. §. ſi quis. ac.fructus. h. d. bar. m ¶ Hoīs. diminutiōe .ſ. minima. ſꝫ ꝯtra īſti. de acOminis Iſta lex ponit tres dr̄ias inter legatū operarū ⁊ legatum vſuqui. per ar. in pͥn. ſed ibi in oꝑa liberti que nō tribuit ius in perſonaꝫ: quia ē liberhic ſerui. ⁊ noͣ in duobus hic diſtare legatuꝫ oꝑe ab vſufruc. ut inſti. e. §. finitur.Item facit. sͣ. de oꝑis. ſe ij. ac. n ¶ Percipere. imponēdo eas ipſi ſeruout. sͣ. de uſu ⁊ ha. l. ſed inſ. nō dico locādo: ut. sͣ. de vſufruc. adhuc. §. ſi ẜuo. ac.o ¶ Poterit .ſ. alij. ac.p ¶ Tenebitur. ad intereſſe illi legatario.q ¶ Idem eſt. qꝛ legatarius. cui .ſ. opere ſunt legate. ac.r ¶ Nō eſt. īmo differti multis. ut hac le. ⁊ sͣ. de operis ſer. l. ij. no. ſed contraeo. ti. l. v. ubi dicit vniæ videri legatū. ſed dic vſum ⁊ etiam plus: ut ibi. ac.g ¶ Tranſmittit. niſi ter teſtator dixerit. ut. sͣ. uſufruc. quemadmodum ca. l.idēm eſt. ⁊. l. pre. uel ad refertur ad annuū legatū: nō ad legatum opere. Ac.t ¶ Uſucapto. ab extraneo ſecus in uſufruc. ⁊ uſu.ij ¶ Perit. ut. sͣ. de uſufruc. l. locuꝫ. §. ꝓprietarius. ⁊. jͣ. de uſuca. l. iuſto. §. normutatur. ⁊ quare ſecus pōt queri rō. ſic ēt poſſet queri ratio aliarum dr̄iaꝝ. ⁊ facit. jͣ. ad. l. fal. l. i. §. ſed operis. acc.
Oīs pone exēplū ī liberto qui debet operas patrono certas: qui patronus pōt locare ⁊ promittere ⁊ legare. vt. sͣ. de condi. inde. ſi nōſorteꝫ. §. libertus. ibi. ſed ſi delegatus. ⁊. jͣ. de ope. li. l. operis in rerum.Item ⁊ ſi liber homo locauit mihi oꝑas ſuas in quinquēniuꝫ ius meumpoſſum alijs legare. an aūt in perpetuū poſſit liber hō ſuas locare oꝑasdic ut noͣ. sͣ. de.l. iij. §. ne tn̄. ac.y ☞I pure. puēiat. recta via: vt nec momēto apud hr̄dē fuerit.ut. sͣ. de pecul̓. ſed ſi dānū. §. ij. ⁊ iō aditiōe hereditatis facta a fructuario herede non extirtur uſufruc. qd̓ ſecꝰ eſſetſi ſub cōdi. ꝓprietas eētlegata: ut. sͣ. de ſerui. l.papinianꝰ. ⁊ fac̄ qd̓ nō.sͣ. de uſufruc. l. vi. §. fi.Acc.Unͣdbdl̓fuuibescaſu incipere quo dꝫ extīgui. h. d. bart.z ¶ In legato. puta lego tibi vſufructū alicuius rei cum morieris: ut.sͣ. de uſufruc. ticio. ſic ⁊in libertate: ut. sͣ. d̓ ma.te. libertas ī pͥn. ſic. ⁊ sͣde iure do. l. iul̓.SIaalilcniſenſisfaciendisindo depoſſe fieri petitur intereſſe. h. d. bar.a ¶ Si vſufruc. legatusfit̉. ⁊ ſic ad diem qd̓ eſſepōt. ut. sͣ. fa. herciſ. l. ⁊puto. §. uſufructus. ac.b ¶ Dāda. nā tūc tene-tur heres ad eſtimatnem quod dic. ut. sͣ. dele. i. cum res in fi. ac.Futurus ſit .i. aliuseet vſufruc. ſi diceremꝰcōſtitui. ſed non dicimꝰ:ſed eſtimationē damiut h̓ ⁊ sͣ. de vſufruc. l.ſitū. ⁊. l. ꝗ uſufructūfi. ⁊ facit. sͣ. de le. i. ſiꝗꝫinꝗlinū. in prin. ⁊ de le.iij. nō dubiū. §. fi. ac.d ¶ Bima. al̓s bina .i.duorū annorū: ut. sͣ. ti.i. l. iij. al̓s bina ideſt biennium. ac.Per̄. petit. qͣſi tūc īdicat eas. ac. F ¶ Pereditas. et ſi n̄ perāt̉.e¶ Petitōis. facte poſt aditā hereditatē ⁊ nō priꝰ: ut. jͣ. qn̄ di. legce. l. ij. ⁊ noͣ. C. de ca. tol. §. in nouiſſimo in fi. ⁊ dic qn̄ ſunt īcerte. al̓s etiaan̄ petitionē: ut. jͣ. de ope. li. ſi quis hac lege. §. iudiciū. ⁊. l. cuꝫ patronū:in pͥn. ⁊. l. quotiens. ⁊ noͣ. sͣ. de oꝑis ſer. l. i. ac. h ¶ Peribunt. ſic. jde ſta. li. l. cū heres. §. ſtichus ⁊. jͣ. de oꝑ. li. libertꝰ ꝗ poſt. ⁊. l. interdum.Iuſufructus. tuēdi. municipes. c. annoꝝ ſunt .ſ. finit̉ gͦ tꝑe. i. c. arut h̓. ⁊ sͣ. de uſufruc. l. an uſufructus. Itē nō utēdo: vt. sͣ. de le. i.meuiꝰ. §. fi. Item aratro ut. sͣ. ꝗ. mo. uſufruc. a. ſi vſufructꝰ. la prīa. ſedid ꝙ dixi tolli. c. an. ē. ꝯͣ. jͣ. ad. l. fal. hereditatū. ſo. ibi. Itē an idē ī annulegato relicto ciuitati: ut. c. an. tollat̉; rn̄. ꝙ nō ẜm. R. ut. sͣ. ti. i. l. anua.⁊. l. annua. in fi. ⁊. l. an̄pe. ⁊ pe. uel ẜꝫ. h. idem qd̓ hic. nā ⁊ finit̉ morte annuū legatū ſicut vſufructꝰ. ut. sͣ. ti. i. ī ſingulos. Item facit. C. de ſa. ſan.ec. l. fi. Itē an̄ idē ſi eccleſie relinꝗt̉? rn̄. ſic ut dcā. l. anuſufructꝰ. ac.I ab eo. Legatū caducū uel qͣſi remāet apud heredē cū onere ſuo.☞ h. d. bar. k ¶ Fideicōmiſſuꝫ. puta. x. l ¶ Remanet. caducꝰuel in cām caduci factus. ac. m ¶ Preſtat. qꝛ cū onere apud eumrēanet: ut. C. de ca. tol. §. ꝓ ſecūdo. ⁊. §. ī oībus. n ¶ Repudiauerit.poſt mortē teſtatoris. ⁊ ſic ē caducū factū legatū. ſꝫ ſi viuo teſtatore d̓ficitqꝛ decedit legatariꝰ. tūc ī cā caduci ut ſubijcit: ut. C. de ca. tol. §. ⁊ cū triplici: ſꝫ ubi an̄ teſtm̄: tūc ē ꝓ nō ſcriptū: uel nō rēanet cū onere: ut. d. §. ⁊ cuꝫtriplici. ⁊. §. ī prīo. Itē. sͣ. ti. i. ticia ī prin. ꝯͣ. ſo. ibi. ⁊ eodē mō rn̄. jͣ. de ali.le. l. gaio. ī pͥn. ⁊. l. ſtichꝰ. in pͥn. §. i. ⁊ fa. sͣ. de le. ij. l. ſi ꝗs ticio. l. celſus inpͥn. ac.ticio. Cōiunctio poſita īter cōpaſſibilia refoluit̉ in diſiunctā. h. d. bar. o ¶ Uſufructum. formalem.