Liber

teſtatorem fuiſſe res corporales ſidūtaxat pecuniam numerataꝫ p̄ſtari voluiſſet.G Aius.Iticius ex ꝑteª hēs rogatꝰ ſitmeuio he̓ditatēᵇ reſtituere: ⁊rurſus ticio cohe̓sᶜ eiꝰ rogatꝰ ſit ſuāꝑtē: aut ꝑtis ꝑtēᵇ reſtituereᵉ: an hācq̄qꝫ ꝑtē quā a cohē̓de ex fideicō. recepit ticiꝰ reſtitue̓ meuio d̓ceat? Diuus Antoninꝰ ꝯſultꝰ reſcripſit nondebe̓ᶠ reſtitue̓: qꝛ appellatiōe hr̄ditatis neqꝫ legata neqꝫ fideicōmiſſaꝯtinebunt̉.PAulusFfidiꝰ ꝗdā īſtituta filia valeriana hr̄de: actoriᵍ ſuo ātiochodata libertate p̄dia certa ⁊ peculiuꝫ⁊ reliqͣʰ legauerat: tā ſua qͣꝫ colonorūⁱ legatariꝰᵏ ꝓferebatⁱ manuᵐ patriſfa. reliqͣrūⁿ: ⁊ tā ſuo qͣꝫ colonoꝝnoīe. Itē in eadē ſcripturaº adiectūin hunc modū. Itē eoꝝ quoꝝ rōnēreddere debeat. ſcꝫ q̄ in creditoᵖ habuerat pr̄fa. frumēti vini ⁊ ceteraꝝrerūq: q̄ᶠ ab ipſaˡ libertus petebat: ⁊ex his reliꝗs eē dicebat: ⁊ apud preſidē obtinueratⁱ. Ex diuerſoᵗ ꝯͣdicebat̉ª reliqͣ colonoꝝ ab eoᶜ non petiʸ:nec ꝓpria. Diuerſamꝰ autē eē cāmeoꝝ q̄ in creditoª eēt. Imꝑatorᵇ interrogauit ꝑtē legatarij q̄rendi cā.pone inꝗt ī credito cēties cētum aureoꝝᶜ eē: q̄ in vſu ſuoº ſumi ſolerēt.diceres totū qd̓ eēt relictuꝫ ī archāºdeberiᵇ: ⁊ placuitᵉ recte appellaſſeᵇ.Aperte legatarij ſuggeſtuꝫ eſtᵉ quedam a colonis poſt morteꝫ patriſfa. exactaʳ. Reſpō. hoc qd̓ poſt mortem exactum fuiſſet reddendum eēlegatarioᵍ.I Dem.

Ipl̓es gradusᵈ ſint heredū: ⁊ſcriptū ſit heres meꝰ dato. adoēs gradꝰ hic ẜmo ꝑtīet: ſicuti hecv̓ba ꝗſꝗs mihi hēs erit. itaqꝫ ſi ꝗsvelit nō oēs hēdes onerare legatorū p̄ſtatiōe: ſꝫ aliqͦs ex his noīatimdānare dꝫ.T Dem.Eruis vrbanis legatis ꝗdā vrbana mācipia nō locoᵏ: ſꝫ oꝑeſeparāt: vt licꝫ ī p̄dijs ruſficis ſint:tn̄ ſi opus ruſticū nō faciūt vrbanavident̉. Dicendū ē aūt ꝙ vrbani intelligēdi ſunt qͦs pr̄fa. īter vrbanosānumerare ſolitꝰ erat: qd̓ maxīe exlibellisⁱ familie. itē cibarijsᵐ dep̓hēdi poterit. ¶ Uenatoresⁿ ⁊ aucupesº vtrū ī vrbanis an ī ruſticis ꝯtineant̉ p̄t dubitari. Sꝫ dicēdū ē vbipr̄fa. moraret̉: ⁊ hos alat ibi eosnumerari. ¶ Muliōes d̓ vrbanomīſterio ſūtᵖ: niſi ꝑꝑ opꝰ rureſtre teſtator eos d̓ſtīatos hēbat. ¶ Eū ꝗnatꝰ ē ex ācilla vrbana: ⁊ miſſꝰ ī villā nutriēdus: īteriꝫ ī neutris eē ꝗdāputātq. Uideamꝰ ne ī vrbanis eē intelligat̉. qd̓ magis plꝫ. ¶ Seruislecticarijs legatis: ſi idē lecticariusſit ⁊ cocꝰ accedit legatoʳ. ¶ Si alijv̓neᶠ alij curſoresᵗ legati ſint: ſi ꝗdācurſores ⁊ v̓ne ſint curſoribꝰ cedētꝰ.Sēꝑ .n. ſpēsᵗ generi derogatʸ. ſi inſpecie aūt in genere vtriqꝫᶻ ſint: plerūqꝫ cōicabunt̉.T Abole.Eres meus dānas eſto lucioL ticio ſtichū ſeruum meuꝫ reddere. vel ita. illum ſeruum meumilli reddito. Caſſelliꝰ ait deberi: neqꝫ id labeo improbat: quia qui reddere iubetur ſimul ⁊ dare iubeturª.

a ¶ Si ticius ex parte. puta dimidia. ac.hoc dicit Bar.b ¶ Pereditatē. ita his verbis rogo te ticiū vt meuio hereditatē reſtituas ꝗ meuius non erat heres in aliquo. ac.e ¶ Coheres. puta gaius qui in alia dimidia erat heres. ac.d ¶ Partis partē. de dimidia ſue ꝑtis intelligit̉ niſi dixerit aliud: vt. jͣ. de ver.ſi. l. nomen filiarū. §. i. ac.e ¶ Reſtituere. ꝑ fideicōmiſſū.fi ¶ Nō debere. īmo videt̉ ꝙ ſicvt. C. de fideicō. l. cum virumque eſt contra. ſed diſtingue vibi no. per. l. jͣ. ad trebel. l. marcellus. ⁊ ad. l. fal. l. ticia ⁊ facit.sͣ. e. l. ſextiliam. ⁊ sͣ. ti. i. l. miles. §. fi. ac.Ffidius AppellationeO reliquoꝝ non contineturpecunia iaꝫ exacta uel que vſibus patriſfamilias eſt depoſita.h. d. Diuidit̉ in quinqꝫ ꝑtes.Prīo ponunt̉ v̓ba teſtamētiScd̓o ponunt̉ v̓ba libelli ⁊ legatarij. ⁊ qͣlis eſt ſecuta ſnīa.Tertio ponunt̉ v̓ba eiꝰ ꝗ ſuccubuit ⁊ appellauit. Quarto poponūt̉ v̓ba imꝑatorꝭlicātisQuīto format̉ noua qō ⁊ eiusterminatio. Scd̓a ibi legatariꝰ ꝓferebat. Tertia ibi. ex diuerſo. Quarta ibi. imperator.Quīta ibi. aꝑte legatarij. bar.g ¶ Offidiꝰ. actori .i. villico ſeruo ꝗ uocabat̉ antiochus.h ¶ Reliqͣ. quo noīe tā in horreis penes ſe antiochū de pecunia depoſita anteꝙͣ fieret teſtamentū: ꝙͣ poſt ex reliquis iſtisexacta a ſe. ⁊ ſic deſierūt eē: reliqua ad ſe ꝑtinere diceret iſte libertinꝰ ſed perperā rn̄dit. ac.i ¶ Colonoruꝫ. quos hēbat ibiſeruus in pecu. R. ul̓ dn̄s. ⁊ q̄ſint dic ut. sͣ. e. p̄dijs. in prin.⁊ sͣ. ti. i. l. luciꝰ in prin. ac.k¶ Legatariꝰ .ſ. libertꝰ. ⁊ ſiuehabeas manus ſiue manū ꝗateſtator ſua māu ſcripſit. Itemſiue habeas reliqͣruꝫ ſiue reliquoꝝ .ſ. legatꝭ bene eſt. ac.l ¶ Proferebat .i. dicebat ī libelo conuentionali.m ¶ Manu. al̓s manum.n ¶ Reliquaꝝ. al̓s reliquoꝝ.o ¶ Eadē ſcriptura .ſ. libelli cōuētionalis dati a lib̓to hoc mōItē petebat qd̓ ē. jͣ. reliqͣ eoꝝ quoꝝ rōnē reddere dꝫ .ſ. vini ⁊ ceterarū reꝝ ⁊c. qd̓eſt. jͣ. dicebat .n. de his debeo rōnē reddere. at ſub redditiōe rōnis ēt redditio reliquoꝝ ꝯtinet̉: ut. jͣ. de cōdi. ⁊ de. l. cū ſeruus. reliqua autem ei antiocho legauitoffidiꝰ. vl̓ dic ſcriptura teſtī. nā hec v̓ba ſūt teſtatoris. Itē eoꝝ reliqͣ lego quorūrōnē reddere dꝫ. ſꝫ ea q̄ ſequunt̉ .ſ. ī credito ⁊c. nō ſūt teſtatoris v̓ba ſꝫ liberti petētis ⁊ ẜm hoc dictionē qͥ. jͣ. poſitā repetit qͣſi oblitꝰ de prīo qͦ. ſꝫ prima lectura planior ē ⁊ cōiūge .ſ. vini ⁊c̄. alij ut. R. hos genitiuos ꝓ accuſatiuis ponit.p ¶ In credito .i. ī depoſito apud antiochū ꝓ ſua villicatiōe .ſ. ⁊ penū ⁊ ortis adſuā admīſtrationē ꝑtinētibꝰ uel. i. in penu uſui ſuo habuit .ſ. offidius.q ¶ Rerū. q̄ ex reliꝗs exierāt ī vita dn̄i ⁊ uſui dn̄i eſſe ceperāt. ea enim ſola reliquoꝝ noīe vident̉: q̄ dn̄s in ſuū vſum nō retinuit. ſed apud colonos remanēt. ⁊ꝓbat̉ hoc ēt. jͣ. ibi pone inquit ⁊c. ac.r ¶ Que .ſ. oīa petebat libertꝰ. ac. s ¶ Ab ipſa .ſ. ualeriana.s ¶ Obtinuerat. ⁊ appellatū fuerat. ac. t ¶ Ex diuerſo .ſ. a parte filie.u ¶ Cōtradicebat̉. liberto. x ¶ Ab eo. actiue ⁊ dic a liberto.y ¶ Nō peti .ſ. poſſe: ⁊ ſic ſi hꝫ hec duo nō iuſte petit multo iniuſtiꝰ que ſunt ī credito al̓s ī ꝯdicto ſed ſi falſa ē petitio. uel uerius petēdo q̄ ſunt ī credito nō petis reliquā tua vel colonoꝝ qꝛ ī iſtis nō reſiſterē.z ¶ Diuerſam āt. ꝓ qꝛ ul̓āt ponit̉ ꝓ certe. ⁊ fiebat hec allegatio in cā appellationis. ac.a ¶ In credito. al̓s in ꝯdicto. ⁊ bn̄. i. ī depoſito al̓s credito ⁊ ꝓ eodē ẜm hug. naꝫꝗ deponit credit ⁊ ꝯfidit de depoſitario. ⁊ erat ꝯditū apud antiochū. ac.b ¶ Imperator. de appellatione cognoſcens.c ¶ Aureoꝝ .ſ. ſūmā. d ¶ Suo .ſ. offidij. ⁊ noͣ hic ꝙ iudex p̄t opponere. ꝑtibꝰ vt hic ⁊ sͣ. de his que in teſtō dele. l. ꝓxime. §. antoninꝰ. ibi ceſar dixit. ⁊ ſilētiū īponere vt ibi ſubijcit. in. l. ꝓxime. ⁊ de iure ſupplere ⁊ de facto qn̄qꝫ: ut. C. utdeſunt aduo. par. l. i.a ¶ In archam. apud antiochum.b ¶ Deberi .ſ. ei liberto. quaſi diceret non. ac.

e ¶ Placuit. imperatori. qm̄ obiectioni legatarius rōnabiliter non vaflit reſpondere. ac.d ¶ Appellaſſe. hr̄dē. ⁊ ſic reciſſa fuit ſnīa preſidis. ⁊ noͣ iudicem appellationis ſufficere ſi dicat ꝓnūcio recte appellatū. ſed forte ſecus ſi primaſnīa uit abſolutoria: vt noͣ. hoc. C. de appel. l. eos in prin. ac.e ¶ Suggeſtum eſt. poſtcaſſatā priorē ſnīam. ac.f ¶ Exacta. ꝑ hr̄dē. ac.g ¶ Legatario. qꝛ hoc inreliꝗs māſit nec a patrefa. nec a principis iudicio fuit adēptum. ſecusāt ſi ipſe paterfa. viuusexegiſſettut. sͣ. hac. l. colligitur. ⁊ sͣ. ti. i. luciꝰ. inprin. ⁊ sͣ. e. p̓dijs ī pͥn. ⁊d̓ le. i. ſi ſic. §. i. ī fi. ⁊ ar.jͣ. de lib. le. l. ij. in fi. ac.SIplhres Indetuipollet vniuerſali. h. d. bar.h ¶ Si plures gradus īſtituti. ⁊ ſubſtituti. ac.i ¶ Dꝫ. ⁊ tenent̉ illi ⁊ nōalij. ut. sͣ. ti. ij. celſus. §.pe. ⁊ fi. ⁊ facit. sͣ. ti. ij. turpia. §. fi. ⁊. l. ſi heredes.⁊ .sͣ. e. l. nominatim. ac.Sinis voluntatiruis. In ultiilli dicūtur ſerui vrbaniquos teſtator vrbanoꝝnumero habuit. Bar.k ¶ Nō loco. ſic. C. de pͥdijs mi. ſi prediū. ⁊. jͣ. d̓ſuppel. le. l. quemadmodū. Itē facit. jͣ. de fun. īſtruc. l. queſitum. §. alphenus. ac.l ¶ Ex libellis .i. panibꝰalbis. quo pane nō utūtur ruſtici. ſꝫ groſſo. ſic.C. de ep̄i. aud. iudices.m ¶ Cibarijs .ſ. alijs.nā nō vtit̉ familia ruſtica pullis vel alijs delicatis cibarijs: ſed caſeo cepis ⁊ fabis. ac.n ¶ Uenatores. feraꝝ.o ¶ Aucupes. auium.p ¶ Muliones. miniſterio ſunt ut. sͣ. e cū quereret̉. §. i. cōtra. ſo. ibi. ac.q ¶ Eū. putant. ⁊ malevt ſubijcit. ⁊ facit. jͣ. de ver. ſig. l. urbana. ac.¶ Seruis. legato. sͣ. e. legatis ſeruis. §. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ac.¶ Si alij. Generi per ſpēm derogat̉. ⁊ qd̓ in duabꝰ ſpeciebꝰ reperiturinter legatarios diuerſaꝝ ſpecieꝝ cōicat̉. h. d. bar. s ¶ Si alij verne. verna dr̄ domeſticꝰ ex ancilla natꝰ in domo. vt inſti. de le. §. huic.t ¶ Curſores ſint. nulli v̓o ſunt curſores tm̄. īmo oīs curſor erat verna ⁊non ecōtra oīs v̓na erat curſor. u ¶ Cedēt .i. legato curſoꝝ ꝯtinebūtur illi ꝗ ſunt verne ⁊ curſores. ac.x ¶ Spēs. ſpēm uocat ꝯtētū ut curſores ꝗ ſub vernis ꝯtinent̉. genus vocat ꝯtinēs ſicut vernas ꝗ ꝯtinēt curſores.y ¶ Derogat: ut. ⁊. jͣ. d̓ re. iur. l. ī toto. ⁊ sͣ. e. l. vxorē. §. feliciſſimo. ⁊ .jͣ. d̓māu. teſ. ſi peculiū ī pͥn. ⁊. jͣ. de triti. le. l. ij. ī pͥn. ⁊ jͣ. d̓ pecul. le. a ẜuo. ac.z ¶ Utriqꝫ .i. ⁊ iſti ⁊ illi hn̄t ſuā ſpēm: vl̓ ſuū genꝰ. qꝛ iſti n̄ ꝯtinēt̉ ſub vernis: nec illi ſub curſoribꝰ. īmo ꝗdā ſūt curſores tm̄ ⁊ nō verne. alij vernetm̄ ⁊ nō curſores. ⁊ alij curſores ⁊ verne. ⁊ ẜm hoc cōicabūtur .ſ. ſerui quiſunt uerne ⁊ curſores inter eū cui ſunt legati verne: ⁊ illum cui ſunt legatcurſores. vel dic ſi in ſpecie .ſ. eadē vel in genere eodē vtriqꝫ ſint .ſ. legati.qꝛ oīs curſor ſit uerna: oīſqꝫ verna curſor. ⁊ ẜm hoc cōicabunt̉ .ſ. oēs ſerui īter eū cui curſores: ⁊ eū cui verne ſunt legati. Plerunqꝫ āt id dicit̉ſi curſore aliquo inter vernas teſtator vtebat̉ cederet legato vernaꝝ. ⁊ ettra ſi aliquo verna inter curſores cederet legato curſoꝝ: ut. sͣ. e. l. legatis.§. i. vel iō quia ſi teſtator expreſſerit quos vernaꝝ numero ⁊ quos curioꝝītelligebat ſic erit. ut. sͣ. e. l. nō aliter. aliquo aūt non apparente erūt cōesut hic ⁊ sͣ. de le. i. ticie. in pͥn. l. ac.Eres. Uerbū reddēdi hꝫ ſignificationē ꝑ ſe dādi. h. d. bar.⁊ L C ¶ Iubetur. niſi aliud appareat ex uſu teſtatoris. vel eius verbisio mō. ut noͣ. sͣ. ti. i. cum quidam. ⁊. jͣ. de fun. inſtru. cum delanio-