Liber
⁊ materia legata: nauis armariūueex ea factum: non vendicenturª.¶ Naue autem legata diſſolutaᵇ:neqꝫ materia neqꝫ nauis debeturᶜ.¶ Maſſa auteꝫ legata ciphi ex eafacti exigi poſſuntᵇ.I Dem.Econiuncti videntur: non ētT verbis cum duobus ſeparatimᶜ eadem res legetur. ¶ Itē verbis non etiam re ticio ⁊ ſeio fundūequis partibus do lego. Quoniaꝫſemperᶠ partes habentᵍ legatarij.Preferturᵛ igitur omnino ceterisˡ qui ⁊ re ⁊ verbis coniunctus ē.¶ Ꝙ ſi re tm̄ᵏ coniunctus ſit cōſtatnon eſſe potioreꝫˡ tm̄. Si vero verbis quidem coniunctusᵐ ſit: re autēnonⁿ: queſtionis eſt an coniunctusºpotiorᵖ ſit; ⁊ magis eſt: vt ipſeq preferatur.PAulus.Ominatim legatum accipiCendum eſt qd̓ a quoʳ legatuꝫſit intelligitur lꝫ nomenʳ pronunciatum non ſit.Aulus.Redijs per preceptionem fiE lie datis cum reliquis actoꝝ⁊ colonorum: ea reliqua videnturlegata que de redditu prediorumᶜin eadem cauſa manſeruntᵛ. alioquin pecuniam a colonis exactamᵍ⁊ in calendariumᵗ in eadem regione verſam reliquis non contineri:neqꝫ colonorum: neqꝫ actorum facile conſtabit: tam ⁊ ſi nominatimactores ad filiamʸ pertinere voluit.¶ Ex his verbis. lucio ticio predia mea illa cuꝫ pretorio: ſicut a meī die mortis mee poſſeſſa ſunt: do.
inſtrumentū ruſticū: ⁊ oīa q̄ ibi fuerunt quoꝝ dn̄s fuiſſet inſtructiorᶻ deberi ꝯuenit. Colonoꝝ reliqua nondebenturª. ¶ Pater filie tabernāpurpurariā cum ſeruis inſtitoribꝰ:⁊ purpuris: que in die mortis eiusibiʰ fuerunt legauit. neqꝫ precia purpure conditaᵉ. neqꝫ debitaᵇ. neqꝫ reliqua legato ꝯtineri placuit. ¶ Ticio ſeiana predia ſicuti comparataſuntᶜ do lego. Cū eſſent gabinianaquoqꝫ ſimul cum ſeianis vno precio comparata non ſufficere ſolumargumentum emptionisᵖ reſpōdi:ſed inſpiciendum an litteris ⁊ rationibusᵍ appellatione ſcianorum gabiniana quoqꝫ ꝯtinent̉ʰ: ⁊ vtriuſqꝫpeſſeſſionis confuſi redditusˡ: titulo ſeianorum acceptolatiᵏ eſſent.¶ Balneas legate domus eē portiones conſtatⁱ. Ꝙ ſi eas publice prebuit ita demum domus eſſe portionem balneasᵐ: ſi per domum quoqꝫ intrinſecus adirenturⁿ ⁊ in vſupatriſfamilias vel vxoris nōnnunquam fuerunt: ⁊ mercedesº eius inter ceterasᵖ meritoꝝ domus rationibus accepto ferebātur: ⁊ vno precioq comparate vel inſtructe cōmuni iure coniuncte fuiſſent. ¶ Quidomumʳ poſſidebat ortum vicinūedibus comparauit ac poſtea domum legauit. Si ortuꝫ domus cauſa comparauit vt ameniorem domum ac ſalubrioreꝫ poſſideret: aditumqꝫ in eum per domum habuit:⁊ edium ortus additamentuꝫ fuit:domus legato continebit̉ʳ. ¶ Appellatione domus inſulam quoqꝫiunctaꝫ domui videri legatā ſi vno
a ¶ Non vendicentur. quia aliud ſit materia ⁊ aliud ſit nauis: vt. sͣ. de pig. act.l. ſi conuenerit. §. ſi quis. ac.b ¶ Diſſoluta .ſ. ea poſtea.c ¶ Debet̉. qꝛ eſſe deſinit. ſecus ſi refecta ſit eadē carina non mutata. ut. sͣ. ti. i. l.qd̓ in rerū. §. fi. ac.d ¶ Exigi poſſunt. qꝛ aurum eſſe minime deſinitut noͣ. sͣ. e. l. queſitū. §. illud. ſꝫcōtra hoc videt̉. sͣ. de vſufruc.l. ꝗ vſufructum in pͥn. ⁊ sͣ. quimo. vſufr. amit. l. quid tamen.§. ſi maſſe. ſed dic aliud in vſufruc. legato ꝙͣ in proprietate legata. Item facit. sͣ. e. l. item. §.pe. ⁊. jͣ. de au. ⁊ ar. le. l. vj. ⁊ .jͣ.de ver. ſig. l. inter ſtipulātem§. ſacrā. ⁊ sͣ. e. l. ſi cui lana. ac.niuncti. Lex iſtaOdiuidit̉ in duas ꝑtes principales. Primo loꝗt̉ de cōiunctis. Scd̓o de effectu ꝯiunctionis .ſ. de iure accreſcendi. Secūda ibi. p̄fert̉ igit̉. Item pͥmaſubdiuidit̉ ī tres. Quia primoloꝗtur de coniūctis re tm̄. Secūdo de ꝯiūctis v̓bis tm̄. Tertio ponit rōnē p̄cedētiū. Secūda ibi. iteꝫ v̓bis. Tertia ibi. qm̄ſemꝑ. Itē ſcd̓a pars principalis ſubdiuidit̉ in duas. qꝛ pͥmoponit dictum. Scd̓o illud probat per argumenta a ſufficienti diuiſione. Scd̓a ibi. ꝙ ſi retm̄. ⁊ qꝛ lex ē breuis ⁊ habꝫ mutos. v̓. iō non pono ſummariūBarto.e ¶ Re ꝯiuncti. ſeꝑatim. putaticio fundū talē ſempronio eūdē fundū do lego. ⁊ ſic inſolidūſed cōcurſu faciūt ꝑtes: ut. sͣ. d̓vſufruc. ac. l. iij. ⁊. l. i. §. interdū. ⁊ sͣ. e. l. ꝯiunctī. ⁊. C. de cadu. tol. §. ſi v̓o nō nō oēs. ac.i ¶ Qm̄ ſemꝑ .i. quotiēs uerbisnon re ſunt coniūcti.g ¶ Habēt .ſ. ab initio. vel dicemp .i. nō d̓mū ꝑ cōcurſuꝫ qd̓eſt in ſuꝑiori caſu. alij dn̄t ſemꝑ. i. hoc caſu ⁊ ſuperiori. ſed hicab initio: ibi ꝑ cōcurſum qd̓ nōplacet. qꝛ dictio qn̄ nō pōt tunchene continuarih ¶ Prefert̉. in ꝑte deficienteue dꝫ legatarijs accreſcere. ⁊dictio igit̉ ponitur īceptiue. ueldic etiaꝫ illatiue. q. d. sͣ. non adplenum ſunt cōiuncti: igit̉ cumvtroqꝫ modo coniuncto ad plenum coniungit̉. igit̉ ⁊c̄.i ¶ Ceteris .i. coniuncto verbis tm̄. vel re tm̄ non obſtat. sͣ. ti. i. l. meuio in prin.que eſt contra ut ibi noͣ. ac.k ¶ Qd̓ ſi re tm̄. duos caſus ponit vſqꝫ ad fi. Primꝰ an ꝯiunctꝰ re tm̄ potior ſitꝯiuncto re ⁊ v̓bis vel uerbis tm̄ ⁊ dicit̉ ꝙ non. Secundus eſt an coniunctus re ⁊v̓bis p̄ferat̉ ꝯiuncto re tm̄. ⁊ dr̄ ꝙ ſic. Tertius caſus an coniunctus re tm̄ pͥferat̉cōiuncto v̓bis tm̄ nō eſt in littera h̓ ẜm Io. ⁊ azo. ſed. R. dicit ꝙ pͥmo querituran̄ ꝯiunctus re tm̄ p̄ferat̉ ꝯiuncto re ⁊ verbis: ⁊ dr̄ ꝙ non. Secūdus an ꝯiunctꝰre tm̄ p̄ferat̉ ꝯiūcto v̓bis tm̄; ⁊ dicit̉ ꝙ ſic. Tertij hoc ultimo dicūt econtra .ſ. ut v̓bis tm̄ ꝯiunctus p̄ferat̉ re tm̄ cōiuncto. quod magis ſonat hec littera. ſed neutraplacet īmo ambo ſimul admittunt̉ .ſ. ꝯiunctus v̓bis tm̄ ⁊ re tm̄: vt. sͣ. de here. īſti. l. ſi ita quis. ar. sͣ. de le. ij. l. meuio. in pͥn.l ¶ Potiorē. ꝯiuncto re ⁊ verbis vel uerbis tm̄ ẜm Io. vel ẜm. R. coniuncto re⁊ verbis. nam cōiuncto verbis tm̄ preferet̉ ẜm eum. ac.m ¶ Coniunctus. ſemper dic ei cuius portio defecit. ac.n ¶ Re aūt non. ſed alius ſit re ⁊ verbis coniunctus eidē ẜm Io. vel ẜm. R. eſtalius qui re tm̄ coniunctus eſt.o ¶ Coniunctus. re ⁊ verbis ẜm Io. vel re tm̄ ẜm. R.p ¶ Potior. coniuncto verbis tm̄ ẜm oēs.q ¶ Ut ip̄e. q̄re ⁊ v̓bis eſt ꝯiunctus ẜm Io. vel ẜm. R. re tm̄ ⁊ facit. jͣ. de ver. ſi.l. triplici. ⁊ īſti. de le. §. ſi eadē. ⁊ sͣ. de le. i. l. ſi pluribus. ⁊ sͣ. de here. īſti. l. interdum. in pͥn. ⁊ adde diſtinctionē q̄ ē. sͣ. de nſufruc. ac. l. i. in fi.Nomē. onerati ut a primo herede uelab herede legatarij: ut. sͣ. e. l. ſi ſic. §. i. uel ab heredibꝰ ſimplicit̓: ut. jͣ. e.Ominatiꝫ. a quo. onerato. rſi plures. ſic econtra in ꝑſona legatarij: ut. jͣ. de condi. ⁊ demon. l. nominatiꝫꝰfacit. sͣ. ſi cer. pe. l. certū. ⁊ inſti. de exhere. li. §. i. ac.Rediis. Uerba generalia acceſſorie appoſita ad ſuum principale
reſtringūtur. h. d. bar.ſ ¶ Predijs. actoꝝ. ꝗ fuerūt ⁊ ipſi filio p̓legati vl̓ ēt eidē filie: vt. jͣ. dr̄.t ¶ Predioꝝ. reſtringit̉ nomē reliquoꝝ ꝑꝑ adiūcta: ut. sͣ. ti. i. l. cuꝫ pr̄. §.dulciſſimis. ⁊ sͣ. de ſer. ru. pre. l. ꝗ duo. ac.u ¶ Cā māſerūt. ſed vr̄ vſqꝫ in diē mortis teſtatoris. R.u ¶ Exactam. per teſtatorem.x ¶ In calendarium. ſiceuenerat ꝙ in calendariuꝫ fuerat redacta. alioquin ſufficeret ſola exactio ad huius legati diminutionē: ſicut in quolibet debito legato: ut. sͣ.ti. i. l. ſi ſic. §. ſimihi. ⁊ jͣ.e. l. offidius. ⁊ dic v̓ſamnon noīe filij. al̓s ſecusut. jͣ. de pecu. le. l. fi. ⁊ sͣ.ti. i. l. an̄pe. in pͥn.y ¶ Ad filiā. qͣre eoꝝ reliqua ad ſe potius pertinere allegat filius lꝫ perperam. al̓s filiā ꝑ quodvolebat filia etiam pecuniam calēdarij. ac.z ¶ Ex his. inſtructior. ⁊ſic etiā inſtr̄m pr̄iſfa. ſic.jͣ. de fundo īſtruc. l. ſeie.§. fi. ⁊. l. p̓dia. §. liberto⁊ sͣ. eod. l. queſitum. §.predia. ac.a ¶ Debētur. ut. ⁊ sͣ. e.l. queſitū. §. peto. ac.b ¶ Pater. ibi .ſ. ī taberna. azo.c ¶ Condita. in tabernacū erāt iā exacta ⁊ dic purpure vēdite. al̓s eſt credita. ſed tūc ſuꝑfluit ꝓpterhoc ꝙ dicit debita.d ¶ Debita .ſ. p̄cia nondum exacta. ⁊ facit. jͣ. deaur. ⁊ ar. le. l. vxori. §. i.⁊. jͣ. ti. i. l. gnāli. §. uxor⁊ sͣ. e. l. vxorē. §. legauerat. ⁊ sͣ. ti. i. l. gaius. inprin. ⁊. jͣ. de fun. īſtru. l.ſeie. §. p̄dia. ī pͥn. ⁊. §. i. ⁊ij. sͣ. ꝓxi. §. ac.cio Oēs iſti caſus ꝗ ſequunt̉ uſqꝫ in fi.ſunt pulchri caſus. Exuſu teſtatoris magis ꝙͣex īſtr̄is emptiōis uolūtas eiꝰ ꝑpēdit̉. h. d. bar.e ¶ Ticio. comparata ſunt hinc orit̉ qd̓. R. f ¶ Emptionis. nō ꝙſtr̄a emptōis nō ꝓbant fines plebanatꝰ: vel plebiū vel curiarū: ſic. C. deiure deli. l. cū aliꝗs. ſed ar. ꝯͣ. C. de cōtrahen. ſtip. l. optimā.g ¶ Et rōnibꝰ. ideſt inſtrumēto emptionis traditionis cōtinet̉ ſeianū uocabuluꝫ tm̄ ⁊ de gabiniano cū eo fuit intellectū. vel dic in inſtrumētis locationū ⁊ traditionibus factis colonis a patrefa. ac.h ¶ Cōtinētur. id eſt ſignificarētur. ⁊ facit. jͣ. de re. du. l. i. ⁊. iij. ⁊ sͣ. ti. i. l.gaius. §. fi. ⁊ .jͣ. de fundo īſtruc. l. ſeie. §. tyranne.¶ Redditꝰ. ⁊ forte ſūt ſb̓ eiuſdē villici cura: ut. sͣ. e. l. pr̄onꝰ. §. ſēpronio.k ¶ Acceptolati. al̓s acceptolati ⁊ tunc plana. al̓s accepto legati ⁊ tūc dic̄titulo .i. noīe accepto .i. electo ⁊ expreſſo in legando ⁊ legati eſſēt .i. legatiintelligerentur. nimirum quo magis ſeiano predio quaſi toti pars cedatut gabinianū domini ſatis erit deſtinatio: ut. jͣ. de uer. ſig. l. locus. ⁊ sͣ.ti. i. l. ꝙ in rerum. §. i.inea? Ex aditu iudicat̉ an balnee vel ortꝰ cedāt domui. bar.l ¶ Balneas. conſtat. vnde legata domo continet̉ balneum vel balnea.⁊ hoc ſi non publice prebuit. al̓s diſtingue vt ſubijcit.m ¶ Balneas .ſ. dicendum eſt.n ¶ Adirentur. balnee.o ¶ Et mercedes. balneoꝝ.p ¶ Inter ceteras .ſ. mercedes.q ¶ Et vno precio .ſ. cōi qd̓ ē. jͣ. ⁊ facit. jͣ. ꝓxi. §. ⁊. §. fi. ⁊ sͣ. ꝓxi. §. cum ſuis cōcordan. ⁊ noͣ hunc. §. ⁊ ſequētes. qꝛ faciūt ad qōnem facti. ⁊ facit. sͣ.de act. emp. l. ſi mercede. §. i. ac.¶ Du̓iAbEu Boē diē qd̓ p̄cedēs. ⁊ ē bonꝰcaſus. aduerie. bar.ꝯtinebit̉. ortꝰ. ſic. jͣ. de dā. īfec. l. qd̓ cōclaue. ⁊ sͣ. de ẜui.vr̄. pre. l. fi. ⁊ sͣ. de ſerui. ru. pre. l. ſi partem. Item faciunt. sͣ. proxi. duo