Liber

reſtituendi nepotibꝰ viriles partesp̄cedere videbat̉. ſed moderandeportiōis quā maiorē in vnius nepotis ꝑſonā ꝯferri voluit: arbitriū filie dat̉. ¶ Nō iur̄ tutori dato mr̄ꝰlegauit ſi cōſentiatᵇ vt decreto pͥtoris ꝯfirmet̉: ⁊ p̄tor nō idoneū exiſtimet: actio legati non denegabitur.¶ Qui mutianā cautionē alicuiusnō faciēdiᶜ cā interpoſuit: ſi poſteafecerit: fructusᵇ quoqꝫ legatorumqͦs in pͥncipio ꝓmitti neceſſe ē reſtituere dꝫ. ¶ Uarijs actionibus legatoꝝᵉ ſimul legatariꝰ vti nō pōtᶠ.qꝛ legatū datū in partes diuidi nonpōt. Nō .n. ea mēte datūᵍ ē legatarijs pluribus actionibꝰ vtiꝰ: ſꝫ vt laxior eius agēdi facultas ſit: ex vnainteriꝫ q̄ fuerit electaᵗ legatū petere.¶ Repetendoꝝ legatoꝝ facultasex eo teſtō ſolutoꝝ dāda ēᵏ: qd̓ irritū eē poſt defuncti memoriā dānatā apꝑuitᵗ mō ſi iā legatis ſolutisᵐcrimē ꝑduellionisⁿ illatū ē. T De¶ Am pr̄ filios eorūqꝫ matremheredes īſtituiſſet: ita ſcripſit.peto a te filia: vt acceptis ex hereditateº mea in portionē tuā. c. aureis⁊ p̄dio tuſculano parteꝫᵖ hēditatisreſtituas matri tue. rn̄. p̄diūq ꝗdem

hē̓ditariū iudicio diuiſionis d̓ cōi filiā habiturāʳ: pecuniāˢ aūt d̓ ꝑte ſuaretēturā. ¶ Eoꝝ ꝗbus mortis cādonatū ē fideicōmitti quoquoᵗ tꝑepōt: qd̓ fideicō. heredesª ſalua falcidie rōne: quā in his quoqꝫ donationibus exēplo legatoꝝ locū hr̄e placuit: p̄ſtabunt. ¶ Si ꝑsˣ donationis fideicōmiſſo ꝯtineat̉: fideicommiſſum quoqꝫ munere falcidie funget̉. Si tn̄ alimēta p̄ſtari voluitʸ collationis totū onusᶻ in reſiduo donatiōis eē. rn̄dēdū erit ex defuncti volūtate: ꝗ d̓ maiori pecunia p̄ſtari nōdubieª voluit ītegraᵇ. ¶ Mater filijs ſuis vulgo ꝯceptis: dotē ſuammortis cā donādo ſtipulari ꝑmiſit̓cū alijs hē̓dibꝰ īſtitutis petiſſetᵍ a filijs viro dotē reſtitui: totū viro fideicō. dotis d̓be̓ᵉ ſi falcidie rōᶠ n̄ īteruenerit: iō retentiōeꝫ dotis viꝝ hr̄eplacuitᵍ: alioꝗnʰ falcidie ꝑtēˡ he̓dibꝰa filijs ex ſtipl̓atū cū viro agētibꝰ exdote ꝑ ī factū actiōeꝫ eē reddēdaꝫ.¶ Surdoª ⁊ muto ꝗ legatū accipitvt cū moriet̉ reſtituat: recte mādat̉:nā ⁊ ignorātes affrīgunt̉ fideicommiſſo: ꝗbꝰ ignorātibꝰ emolumentūex teſtō q̄rit̉. ¶ Hereditatē filiꝰ cūmoreretur filijs ſuisⁱ vel is cui vo-

qꝛ hoc indicat dictioar. jͣ. d̓ reg. iur. l. inreuenta iuperſonam. §. i.n. ⁊. .jͣ. de verb.dicis ſtabob. l. trcipiat̉: nō pͥuat̉ legato. b.Non iura ¶ Dato mater.ſtituit heredeꝫ. ut no. sͣ. e. l. peto. §. mater. ac.b ¶ Cōſentiat. non ergo ſtat ꝑcū: ut hic. ⁊. C. e. l. ab adminiſtratione. al̓s ſecus. vt. C. e. l.pe. cōtra alij diſtingunt an dixit iō lego ut ſis tutor: ⁊ tūc obtinet contrariū. aut non. ⁊ tuncqd̓ hic. ⁊ facit. sͣ. de exc. tu. l. tutor. §. i. ⁊. l. nēſennius. ⁊ de te.tu. l. ꝗ tutelā. ⁊ facit. sͣ. d̓ cōfir.tu. l. i. ⁊ de his ꝗbus vt indig..l. v. §. ei ꝗ tutor. ⁊ sͣ. ubi pu.edu. de. l. i. ⁊ sͣ. ti. i. l. etiaꝫ. ac.¶ Qui mutianā. Qui venit contra cautionem mutianātenetur reſtituere rem cum fructibus. h. d. Bar.e ¶ Nō faciendi ut. jͣ. de condi.⁊ de. l. mutiane.d ¶ Fructus. nam ⁊ fructus ⁊rē ꝓmittere dꝫ ⁊ reddere ſi ꝯtrafaciat. ut hic. ⁊. jͣ. de cōdi. ⁊ de..l. heres meus. §. ꝗ poſt ⁊. C.de īdic. vi. l. ij. auc̄. cui relictū.¶ Uariis. Quādo ſunt plures actiones que electiōe tollūtur nō admittit̉ cumulatio. h..d. Bar. uel ſic. Habēs pl̓resactiōes ad idē: tenetur alteramgere tꝑe dati libelli. Bal.egatorū .ſ. nomine. ac.f ¶ Rō pōt. qd̓ fieret ſi legatarius partem rei peteret rei ven.⁊ ſic haberet rem ⁊ partem ac.ex teſta. ⁊ ſic haberet eſtimationem. h. Item ſi vni legatarioduo ſunt heredes. ⁊ sͣ. ti. i. l. huiuſmodi. §. fi. ſed quid econtra ſi duo ſunt heredes; videtur ſecus. accur.Datum eſt. ideſt conceſſum. a lege accur.Uti. ſcilicet vt eas ſimul exerceat.i ¶ Electa. hec electio fit tēpore dati libelli: vt. C. de eden. l. edita. ⁊ eligit legatarius ut hic ⁊ sͣ. ti. i. l. ſi ſeruus legatus. §. cum homo. ſed cōtra. jͣ. quorum le. l. i..§. ꝙ aūt: vbi non eligit actor. So. ibi in odium rei qui non certificat actorem demodo poſſidendi. cetera dic ut no. sͣ. de tribut. l. ꝙ in heredē. §. fi. ⁊ facit. C. cōiade le. l. i. ⁊. jͣ. de ac. ⁊ ob. l. plura. ac.¶ Repetendorum. Dānata memoria teſtatoris repetūt̉ legata ſoluta. B.k ¶ Danda eſt .ſ. fiſco ꝗ obtinuit ſi de hereditate ſint ſoluta. ⁊ hoc cōdi. indebiti.licet alius ſoluat: vt. sͣ. de condi. inde. l. i. §. i. ⁊. l. ij. ⁊. iij. ⁊. iiij. ⁊. v. ſi vero de pecunia heredis ipſe repetit: ut. sͣ. de pe. here. l. ꝙ ſi poſſeſſor.l ¶ Apparuit. licet defuncto viuo mota nō fuit queſtio. qd̓ eſt in hoc crimine magis ſpeciale. ⁊ quibuſdā alijs: vt. jͣ. de accu. l. ex iudiciorum. al̓s regulariter contra: ut. C. vbi cauſe fiſ. l. i. ⁊. C. ſi reus vel accu. l. i. ac.m ¶ Si iam ſolutis. nam ſi poſtea ſint ſoluta: aliud eſſet. qꝛ non repetit ſoluensſed magis fiſco tenetur. ut. jͣ. ad. l. fal. l. dolo.n ¶ Perduellionis .i.hoſtilis. nam perduelles dicuntur hoſtes: vt. jͣ. de verb. ſig. l. quos nos. alij dicunt ideo qꝛ hoc ſolo caſu permittitur duellū: qd̓ nō placet vt in illo caſu admittatur ẜm legē romanā: ut no. sͣ. ad. l. aꝗl. l. qͣ actiōe. §. ſi ꝗs in colluctatione.deducitur. pecunia de parte reſtituentis tm̄. h. d. bar.Um pater. Si debet retineri ſpecies ⁊ pecunia: ſpecies de tota hereditateo ¶ Ex hereditate: per hoc videbatur ex vniuerſa hereditate. c. eſſe deducēda qd̓remouet. R.p ¶ Partem. tuam filie.Predium. tuſculanum.r ¶ Habituram. īmo videtur ꝙ ueniant in reſtitutionem qd̓ habet filia in predio iure hereditario: ut. jͣ. ad trebel. l. in fideicōmiſſariam. §. fi. ſed hoc eſt quādovult detrahere quartā trebell̓. ⁊ tūc reſtituit in quariam imputādo. azo. quod hicetiam faceret ſi eſſet neceſſe detrahi quartam.s ¶ Pecuniā. quare ſecus ꝙ pecuniam quā de parte ſua tm̄ retinet: dic ut. jͣ. adtrebel. l. deducta. §. nūmis. ⁊ ar. jͣ. de ſol̓. l. ſi is cui. ⁊ ſi cer. pe. l. nam ⁊ ſi. in fi. ⁊.C. depo. in. l. fi. ⁊ noͣ ꝙ mater videtur rogari de ſua parte predij. ⁊. c. ut filie det.jͣ. ti. i. l. poſt emācipationē. §. fi. ſed qūo de parte. c. cū ad eum nō ꝑuenerunt: ut.sͣ. ti. i. l. fideicōmiſſuꝫ. ꝯtra. ſed ſatis videtur peruenire cū accepit eo minus. ar.inſti. de rerū di. §. interdū. Item in eo ꝙ dicit totū predium relinqui filie eſt cōtra.sͣ. ti. i. l. ſi fundū ſub conditōe. §. ſi libertus. ibi apparet ſol. ⁊ facit. jͣ. de ali. le. l.ilio. ⁊ sͣ. fa. her. l. heredes. §. fi. ⁊. l. ſeq. ac.¶ Eorum. Donationi cauſa mortis poteſt fdeicommiſſum imponi. ⁊ ex ea

detrahitur falcidia qua detracta fideicōmiſſum intrinſecū minuitur. ſecusin extrinſeco. h. d. Bar.t ¶ Quoquo. uel eadē volūtate poſtea alia. ⁊ facit. C. de fideicō. l. ab eo.u ¶ Peredes. īmo donatariꝰ detrahere dꝫ cū ⁊ ipſe patit̉ fal. vt hic ſubicit. ⁊ eſt. C. ad. l. fal. l. ſi mortis. ⁊. l. pe. rn̄. fideicō .i. donatio q̄ poſtea cadit in fideicom. ul̓ dic̄ ꝙheredes preſtant: apudquos cuꝫ onere remāſitdonatio ut caduca: velin cām caduci: vt. C. decadu. toll̓. §. pro ſcd̓o. ⁊.§. in nouiſſimo. ac.x ¶ Si ꝑs. donaui ticiocauſa mortis quātitateꝫuel ſpēm. ⁊ eūdē grauorefert onere intrinſecovt ex eadē donatiōe: uelextrinſeco. Et primo devno poſtea de alio dit̉.ut ecce donauit quis tib.xx. cā mortꝭ. ⁊ ex his. x.ſeio rogat te reſtituere.ſi tibi aufertur qͣrta ꝑ. l.fal. ab herede. tu quoqꝫquartā ſil̓r detrahes defideicō. ex uolūtate defūcti. que p̄ſumit̉ nunc eſſetalis ut ultra dimidiareius qd̓ ex donatiōe habes: nil ſeio dares. R. ⁊ẜꝫ hoc nō eſt falcidia. ſꝫmagis oneris partitio⁊ ſic cōcor. jͣ. ad. l. fal. l.penales. §. fi. vel ſic patit̉ diminutioneꝫ fideiomiſſarius vt ſolēt legata pati: quatenus falcidie munus penes heredem maneat. H.y ¶ Preſtari uoluit. rialiqua mortis cā donata. h. Idem in quolibetalio legato: ut .n. ceteralegata: ita ⁊ alimentorum diminuuntur per. l. fal. ut. jͣ. ad. l. fal. l. hereditatum. ſed hic ea eſt ratio: qꝛ non pars donatiōis: ſed extrinſecus onuscontinet fideicō. ut. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſi mihi ſticus. azo.a ¶ Nō dubie .i. ſine dubio ⁊ dic maiore ꝙͣ eſſet onus alimentorū. q. d. ⁊¶ Onus. ut alimenta preſtentur.ſi plus. eſſet onus ꝙͣ fuit emolumentū: neceſſe haberet ſubire. ſed ⁊ ſi maius eſſe ꝙͣ donatio quandoqꝫ tenetur donatarius: ut. sͣ. ti. i. l. ſi mihi ſtichus non eſt igitur ita exponēdum .i. de pecunia donata. lꝫ de falcidia nilreſeruaſſet. nec enim eſt ar. neceſſariuꝫ ſi de pecunia maiori te oneraui: ⁊de minori: quia fallit ubi pars donationis eſt in fideicō. azo.b ¶ Integra. alimēta. ⁊ facit. jͣ. ad. l. fal. l. penales. §. ſi ticio. cōtra. So.ibi plene dices. ⁊ facit. jͣ. de an. le. l. liberto. §. i. ⁊ ad trebel. l. facta. §. ſi ticius. ⁊ sͣ. de vulg. ſub. l. coheredi. §. cum filie. ⁊ sͣ. e. l. ſi ticio. §. i. ⁊. jͣ. ſi.cui pluſꝙͣ per. l. fal. l. videamus. ⁊ sͣ. e. l. celſus. ⁊. jͣ. de cōdi. ⁊ demon. l.¶ Mater. Legatario eidemqꝫ debitori non ſolum actio comperit ſedplaucius. §. fi. ⁊. jͣ. proxi. §. accur.exceptio. h. d. Bar.c ¶ Permiſit. a viro qd̓ fieri pōt niſi ex damnato coitu ſint nati: ut inſti.ad orfic. §. nouiſſime. ⁊ in auc. quibus mo. na. effi. ſui. §. fi. ac.d ¶ Petiſſet. donationis ergo in filios collate penituiſſe vr̄. ac.Debere .ſ. viro a filijs donatarijs qui grauari pn̄t: ut. sͣ. proxi. §.f ¶ Ratio falcidie. quia non eſt exinanita hereditas.h ¶ Alioqn̄ .i. ſi falcidie rō interuenit. aꝫ. vel .i. ſi in donatiōe ꝑſeuerauitPlacuit. in totum.cidie ꝑtē .i. falcidiā q̄ erat ꝑs donationis. uel dic falcidie pariem qͥſal. debet̉ ex omnibus legatis: accipe ex dote eſſe ⁊ ꝑ in factum act. ⁊cͣ. Sꝫquare tenent̉ filij heredibus ſi nolūt hr̄e donatiōes; rn̄. quia ſtipulandoſemel incōmutabiliter agnouiſſe vident̉. ſed aliud in legatis: ut no. jͣ. dedona. cā mor. l. ei cui. ⁊ facit. jͣ. ad treb. l. mulier. ⁊. l. facta in prīcipio. ac.¶ Surdo. Legationus ⁊ emolumentum queritur etiam ignorantius. h. d. Bart.k ¶ Surdo. quare commutabiliter. nam adhuc poteſt repudiare: ergenon obſtat. sͣ. de condi. inſti. l. ſi quis ita hereditatem. que eſt contra. ⁊ facit. sͣ. quemad. ſer. amit. l. ſi patrem. §. i. ⁊. C. quando di. le. ce. l. fi. ⁊ s.de iudi. l. cum furioſus .i. rn̄. in fi. ⁊ sͣ. de rebus eo. qui. ſunt ſub tu. l. ma§. fundum autem legatum. ⁊. jͣ. de act. ⁊ ob. l. ſi a furioſo. ac.¶ Hereditatem. Mutatione ſtatus nonperdit̉ ius eligendi: ⁊ morsilis non facit conditionem exiſtere: ſed naturalis. h. d. bar.l ¶ Filijs ſuis. ſic. C. ad trebel. l. iubemus. ac.