Liber
legati cedentem alter mortuus fuerit: alter qui ſupererit in obligatione manebitª. ¶ Cum aūt ſemel dixerit heres vtruꝫ dare velit: mutare ſnīam non poteritᵇ: ⁊ ita iulianoplacuit.QAu.I pecunia legata in bonis leD gantis nō ſit: ſoluēdo tn̄ hereditasᶜ ſit: heres pecuniā legatā dare cōpellitur: ſiue de ſuo ſiue ex venditione rerū hereditariarū: ſiue vn̄voluerit. ¶ Qd̓ ita legatum eſt heres cum morieturᵍ lucio ticio dato.x. cū incerta dieᵉ legatū ē ad hr̄deslegatarij legatū non ꝑtinet: ſi viuoherede d̓ceſſeritᶠ.Q Api.Ui duos reos eiuſdē pecuiehabet ticium atqꝫ meuiuꝫ italegauit. qd̓ mihi ticius dꝫ meuioᵍhēs meus dato: qd̓ mihi meuius d̓bet: ſeioᵖ dato. his v̓bisⁱ oneratª he̓dem. nam cuꝫ actiōes ſuas hr̄s meuio preſtiterit aduerſus ticiuꝫ videbitur meuius facto eius liberatuseē: ⁊ iccirco ſeio hr̄s tenebit̉. ¶ Siis qui vnum reuꝫ habebat. qd̓ is ſibi debe̓t duobus inſolidum ſeparatim legaſſꝫ: oneratur hr̄s duobusſatiſfacer̄: vni actionem cedēdo: alteri pecuniam ſoluendoˡ.O Au.¶ Iidē ẜuus ⁊ legatꝰ ⁊ liber eēiuſſus ſit: fauor libertatis pͥualetᵐ. Sinaūt ⁊ ī poſteriore ſcripturalegatꝰ ſit: ⁊ euidens adēptio libertatis oſtēditur: legatuꝫ ꝑꝑ d̓functi voluntatē pͥualebitª. ¶ Seruo alienoºhr̄de inſtituto: poſt mortem domini eius cui acquiſita hr̄ditas ē: libertateꝫ fideicommiſſariā dariᵖ poſſeconſtat.C Elſus.I quis duobꝰ hr̄dibꝰ īſtitutisita legaue̓it. ſtichū aūt. x. hr̄deſdato: nō p̄t alter hr̄duꝫ ꝗn̄qꝫ alterꝑtē ſtichi dare: ſed neceſſe ē vtrūqꝫaut ſtichum totum. aut. x. ſoluere.Dem.Iticio aūt ſeio vtri hr̄s velletlegatū relictū eſt: hr̄s alteri dā
do ab vtroqꝫ liberaturˣ. ſi neutri d̓derit: vterqꝫ perinde petere poteſtatqꝫ ſi ipſi ſoli legatum foretᶠ. namvt ſtipulando duo rei cōſtitui poſſunt ita ⁊ teſtamēto pōt id fieriO Arcellꝰ.I quis ticiodecē legaue̓it ⁊ roD gauerit euꝫ vt ea reſtituat meuio: meuiuſqꝫ fue̓it mortuꝰ ticij cōmodo cedet: n̄ he̓dis: niſi dūtaxatvt miniſtrumᵗ ticiū elegerit. Idē ē⁊ ſi ponas vſufructum legatumʸ.¶ Si hr̄s damnatus eēt d̓cem vniex libertis dar̄: ⁊ non cōſtituerit cuidaret. hē̓s oībus eadē decē p̄ſtarecogendus eſtᶜ.G Elſus.Credē meūʸ ita tibi obligarepoſſum: vt ſi quādocūqꝫ egomoriar tuus ẜuus ſtichus n̄ erit: dare tibi eum dānas ſit.Dem.Iis cui legatꝰᶻ ſit ſtichꝰ aūt pāphilus: cum ſtichū ſibi legatūputaret vendicauerit: āplius mutāde vendicationis ius non habet.Tanquaꝫ ſi damnatus heres alterutrum dare ſtichum dederit: cumignoraret ſibi permiſſumª. velpamphilum dare nihil repete̓ª poſſit.T Deꝫ.T proculo placebat ⁊ a patreA ſuo ſic accepi. qd̓ ſeruo communi legatum ſit: ſi alter dominorum omitteret: alteri non accreſceretᵇ. Non enim cōiunctiꝫ: ſed partes videri legatas. nam fi ambo vēdicarent eam quemqꝫ legati partem habiturum: quam in ſeruo haberet.I Deꝫ.Am quidam vxori ſue doteꝫreddidiſſet: ⁊ .xl. ei legar̄ voluiſſet: ⁊ quāquā ſciret dotem ei redditam: hoc tamē pretextuᶜ vſus eētquaſi dotis reddende nomine eaꝫſummam legaret: exiſtimo deberiquadraginta. etenim verbum reddendi quanqͣꝫ ſignificationem ha-
a ¶ Manebit. ſic. sͣ. de ꝯtrahē. emp. l. ſi in emptiōecipit rn̄dere. ac..§. pe. ⁊. jͣ. de ſo. l. ſtichum aut pamphilum. in pͥn.b ¶ Non poterit. ꝯͣ. jͣ. de. v̓. ob. l. ſiꝗs ſtipulatus. fuit enī v̓bū volet. ſo. illa in cōtractibus. ⁊ eſt rō qꝛ dn̄ium h̓ trāſiuit qd̓ ſine fcō meo n̄ pōt diſcedere: ut. jͣ. d̓ re.iur. l. qd̓ noſtrū. ⁊ noͣ. sͣ. ti. i. l. hmōi. §. ſtichū. ⁊ .jͣ. de op. le. l. apd̓ aufi. ul̓ aliudeſt ſi dico cuꝫ volet: ⁊ alid̓ quēuolet vel aliud: cuꝫ reus hꝫ electionem ut h̓: ⁊ aliud cū actor:at ibi ar. sͣ. de eo qd̓ cer. lo. l. ij..§. qui ſtichū. ⁊ fa. jͣ. ti. i. l. fideicōmiſſa. §. ſic fideicōmiſſum.O galaetii inbonis non eſſelia. Pecunia lereꝑit̉: ex hereditate ſoluenda eſt.h. d. Bar.t ¶ Pereditas. al̓r nō tenet̉ vt.jͣ. ad. l. fal. l. in rōne. §. qd̓ vulgo. in fi. hodie ſecus ſi nō fiatinuentariū: ut in auc̄. d̓ here. etſal. §. ſi v̓o non fecerit. ⁊ fa. sͣ.fami her. l. heredes. §. fi. ⁊. l. ſeſed contra. sͣ. eo. l. ſiquis ẜuuꝫ.§. ij. ſol̓. ibi.Quod ita. Dies īcertushabetur ꝓ ꝯditōe. h. d. bar. ⁊al̓ſic. Legatū relictum poſt mortē heredis dr̄ ꝯditōale ſi legatarius ſuꝑuiuit: iō d̓cedens īteriꝫ nō trāſmittit. Pau. de ca.d ¶ Cū moriet̉ .ſ. ip̄e hr̄s. fectsſi dixit cum ticius ul̓ legatariusmoriet̉. ut. jͣ. qn̄ di. le. ce. l. ſi cūhr̄s. ⁊ de ꝯdi. ⁊ de. l. hr̄s meꝰ.e ¶ Incerta die. ⁊ ſic eſt ꝯditiout. jͣ. de condi. ⁊ demō. l. dies.⁊ sͣ. ti. i. l. talis. Itē cōtra. sͣ. ti.i. l. ab omnibus. §. cuꝫ ꝗdam.ſed alius eſt ibi caſus.ſ ¶ Deceſſerit .ſ. legatarius.Uiduos. Qn̄ ſcd̓ heredis debitor liberatur īputatur heredi. h. d. bar.g ¶ Meuio. conreo.h ¶ Seio. cuidam extraneo.i ¶ His verbis .ſ. ꝓximis.k ¶ Onerat. et ad dādum ſeiode ſuo: nō ſolum ad cedēdū. ſic.jͣ. de lib. le. l. ſi dānatus. ſꝫ cōtra. sͣ. ti. i. l. ſi ſic. §. i. vbi cedēdo liberatur. ſꝫ h̓ reddit̉ rō qͣreſic. qꝛ facto hr̄dis liberatur meuius. ⁊ iō non liberat̉ hr̄s cedēdo actiones meuio ꝯtra ticium⁊ ad idē ī. d. l. ſi ſic. §. fi. ⁊. l. ſe.facii. jͣ. proxi. §. ac.qui Si idem legat̉Inchaīſolidum vni deberes: alij extimatio. h. d. Bar.l ¶ Soluēdo. ꝯͣ. jͣ. ti. i. l. vxoreꝫ§. i. ſo. ibi. Itē. ꝯtra. sͣ. tit. i. l. ſiſic. §. i. ſꝫ loꝗtur ibi in alio caſuItē fa. sͣ. ti. i. l. ſi pluribus. ⁊. l.plane. in pͥn. ⁊. l. non quocūqꝫ§. ꝗ gaium. ⁊. jͣ. ti. i. l. ſi res mihi ⁊ de vſufru. le. l. ſi duosidem. In dubio liberUiātis pͥualet legatum. bar.m ¶ Preualet. quodcūqꝫ p̄cedat in dubio: ut. jͣ. de fideicō. li. l. ſi ſeruus. ⁊ facit.sͣ. de dona. inter vi. ⁊ vxo. l. vxori ſue. ⁊. jͣ. de ma. te. ſi peculiū ī pͥn. ⁊. C. de neceſ. ſer. l. ꝗdam. in pͥn. ⁊. §. fi. ac.n ¶ Preualebit. idē ſi libertas valere non pōt: ut. sͣ. ti. i. l. ſeruuꝫ filij. §. ſi idē. ⁊jͣ. e. l. ꝗ teſto. ac. o ¶ Seruo alieno. ⁊ facit. sͣ. ti. i. cū filio. ⁊ inſti. de ſig. re. ꝑfideicom. re. §. libertas. ac.p ¶ Dari .i. relinꝗ a teſtatore: ſed dādaꝫab eo cui per ſeruum inſtitutum queſita eſt hereditas. ac.S Riſda dꝫ coīui. h. d. Bar.duobus. Utriuſqꝫ rei legate alternatiue nō pōt ꝑs p̄ſtari: ſꝫ vna¶ Soluere. ſic in ſtipulatōibus ut. sͣ. decōdi. inde. l. ſi nō ſortē. §. fi. ⁊ facit. sͣ. ti. i. l. ſi ex toto. §. fi. ⁊. l. ſi qn̄. §. hr̄s. ⁊ .jͣ. d̓ſo. l. eū ꝗ hoīeꝫ. §. ſi. x. ⁊ .jͣ. de. v̓. ob. l. in executiōe. §. pro parte.Iticio. Duo rei credēdi ꝑ dictionē alternatiuā pn̄t cōſtitui. ⁊ ille erit poti.ōr ꝗ pͥus litē ꝯteſtabit̉. h. d. Bar. r ¶ Liberat̉. imo vtriqꝫ vt aut pro⁊ accipiat̉: ut. C. de. v̓. ſig. l. cū ꝗdā. ⁊ sͣ. de ꝯdi. īde. l. ſi n̄ ſortē ī fi. ſo. electio hicdata tollit ꝯtrarium.¶ ¶ Foret. ſunt ergo quo rei debendi ut hic.
⁊ .jͣ. de duo. reis. l. eādē. ⁊ ſic occupātis melior eſt ꝯditio: ut. jͣ. d̓. v̓. ob. l.ſi ticius. ⁊ .jͣ. de duobus reis. l. ex duobus. ⁊ ar. jͣ. l. ꝓxi. §. fin. ſed ille q ꝙgit tenet̉ alteri nego. geſt. ut noͣ. C. de duobus reis. l. i. Itē facit. sͣ. eo. l. nꝗs. §. ſi inter. ſed ar. contra. jͣ. de ſtatulib. l. qui pecuniam.O Iquis ticio. Qn̄ fideicain deficit legatū remanet penes legatarium niſi ſit nudus miniſter. Bar.t ¶ Ut miniſtrum. cū alicui ſic relinꝗt̉ ut miniſtroſic̄ ſit quotidie commiſſarijs petere n̄ p̄t relictuꝫ vt.jͣ. de adimen. le. l. filio.§. mr̄i. ⁊. jͣ. ad treb. l. luciꝰ. §. i. niſi relictū ſit proaīa ſeu ad pias cās. ut. Cd̓ ep̄i. ⁊ cle. l. nulli. ⁊ niſiī alimēta: ut. jͣ. d̓ ali. le. l.alio herede. ul̓ niſi aliqꝛ̓cōmodum ſit ip̄e hīturꝰqd̓ debeat ſibi remaner̄:uel alij reſtituer̄: ut. jͣ. ti.l. legatariꝰ. ſꝫ tunc nō relinꝗt̉ ut ī miniſtro. Itenfa. sͣ. ti. i. l. ſi a pluribꝰ. īpͥn. ⁊. l. ꝗdā. §. ſi ſcriptus⁊ .jͣ. ſicui plus ꝙͣ ꝑ. l. fal..l. diuꝰ. Itē ꝯͣ. jͣ. e. l. codicillis. in pͥn. ſed refert anab initio poſſit ꝯſiſtere fideicō. in ꝑſona eiꝰ cui reſtitui dꝫ: qꝛ meuius viutꝑe teſti. ⁊ tunc obtīet qd̓h̓. ⁊ .jͣ. ti. i. pr̄. §. tuſculanus. aut nō. ⁊ tunc nō cedit commodo legatarij:ut. d. l. cōdicillis.u C legatum. ticio ſic vtip̄e ticiꝰ rogatꝰ ſit mireſtituer̄. ℟. ut. jͣ. d̓ vſuſ..l. ſiꝗs vſufructū. Itē facit. jͣ. de ali. le. l. pecūie. ⁊.jͣ. eo. l. iul̓. ⁊ jͣ. d̓ dona.cā mor. l. ſi filiofa. ac.Si heres. Negligētia eiꝰ ꝗ p̄t eligere vnūex certis facit oēs ad legatum admitti. h. d. bar.x ¶ Cogēdus ē. sͣ. e. l. ſiꝗs ẜuū. §. ſi īter. ⁊. l. ſi ticio. contra ſed alijs caſibus loquuntur. Itē fa. jͣ.eo. l. cum quidam.Eredem. PōtT mihi legari res meaſub conditione ſi mea eſſedeſierit. h. d. Bay ¶ Hr̄dē meuꝫ. facit. sͣ.e. l. cetera. §. i. ⁊. jͣ. d̓ ꝯdi.⁊ demō. l. mea res.S Ilēcui. Per penem uel ſol̓oneꝫvnius ex rebꝰ alternatiuelegatis ius eligendi conſumitur ēt ſi eam ſolā ꝗslegatā putauit. Bar.z ¶ Si is cui legatꝰ. a teſtatore ⁊ ſic ī fcd̓erat.Permiſſū. a iure. R. ul̓ dic a teſtatore qd̓ melius ē dicer̄ ut ſit h̓ caſꝰſil̓is prīo caſui. Io. cuiꝰ gͦ ē electō ī alternatiuo legato; rn̄. ut. jͣ. e. l. lucio.Rihi repetere. īmo repetet: ⁊ alid̓ ſoluet ſi vult: ut. sͣ. de ꝯdi. īde. l. cūbis. §. fi. ſo. illa hāc cōrigit utpote a iuſticia approbata: ut. C. de ꝯci. in. l.pe. ul̓ ibi ī fcō errauit: h̓ ī iure credens ſe teneri ad meliorē. tu dic ut ibi.T proculo. In legato ꝓpͥetatis ꝯiūctio legalis non inducit ius acCLcreſcendi. h. d. Bar. b ¶ Nō accreſceret. īmo ſic accreſcit: ut. sͣ. d̓vſufru. accre. l. i. §. i. cōtra. ſo. h̓ ẜꝫ rigorē v̓borum. ibi illd̓ ẜꝫ īterpretationem ⁊ mentem teſtatoris. ℟. tu dic ꝙ ibi in vſufructu: hic in propͥetate ꝗvſufructus ſicut facilius accreſcit: ut. jͣ. e. l. §. fi. ita facilius ius ꝯuētōis recipiat. alij aliter ut ibi noͣ. item contra. jͣ. e. l. ſi duobus. ſol. ut ibi. ac.idam. Falſa demōſtratio quātitatis exp̄ſſa legatum nō viU ciat. j3Umlr. c ¶ Pretextu .i. colore v̓boꝝ .ſ. p̄cipio eī reddi dotē. xl. valet enī nō obſtante falſa demōſtratione. qꝛ ꝙͣtitas ul̓ ſpēs eſt nolata al̓s ſecus: ut. sͣ. ti. i. l. ſi ſic. §. i. ⁊. C. de falſa cā. l. ij. ⁊ fi. ac.