Liber
totū legatū eiꝰ debebitur. nam inſolidū cōſtitiſſe cām legati in eius ꝑſona: hoc quoqꝫ argumēto eſt: ꝙſi heres cui legatus fuerat: hr̄ditatē nō adiſſet. ſolidū ab altero he̓deꝯſequi poſſetᵇ. ¶ Seruo legato legatū datū eſt: ſi alienatꝰ a teſtatorefuiſſet: legatū ad emptorē ꝑtiebitᵉ.¶ Cū ſeruꝰ ticio: ⁊ eidē ſeruo aliꝗd legatur: fidei ticij committi pōtvt aūt ſeruū alicui reſtituat: vl̓ ea q̄ẜuo legata ſūt: vl̓ hoc ampliꝰ ēt ip̄iſeruo cū liber erit fideicōmiſſuꝫ a ticio dari pōt. ¶ Si ꝗs ſtichuꝫ legauerit ⁊ eūdē alienauerit vl̓ māumiſerit: deinde codicillis eidē dederitlegatum: vl̓ māumiſſo vel emptori legatū d̓bebit̉ᵇ. ¶ Si mihi ſeruꝰa te hr̄de legatꝰᵉ fuerit: ⁊ eideꝫ ẜuoaliꝗsᶠ legauerit: ⁊ viuo eo qui mihiẜuū legauerit dies legati ẜuo daticeſſeritᵍ: ꝯfeſtiꝫʰ id legatuꝫ hr̄ditatiꝰacꝗrit̉. Et iō quāuis poſtea moriat̄ is ꝗ mihi ẜuuꝫ legauerat: ad meid qd̓ ſeruo legatū eſt nō ꝑtinebit.¶ Cum hō ex teſtō petitꝰ ēᵏ: cā eiꝰtēporis quo lis cōteſtabit̉ˢ rep̄ſentari dꝫ actori: ⁊ ſicut partꝰ ancillaꝝ ſic⁊ fructus fundoꝝ iterim ꝑcepti ī h̓iudicium deducuntur: ita qd̓ ſeruolegatorū vel hereditatis noīe īteriꝫobuenerit: preſtādū eſt petitori.Deꝫ.II fundū ꝑ fideicōmiſſum reli¶ F ctū vnꝰ ex hē̓dibꝰ excuſſo precio ẜm redditūᵐ eius fundi mercatꝰſitⁿ: ꝓpter es alienūº hr̄ditariū pn̄te⁊ aſſignāte eo cui fideicōmiſſum d̓bebat̉: placet nō fūdū ſꝫ p̄ciuꝫ eiꝰ reſtitui d̓ber̄ꝰ. Marcellus notatq ſi fūdū reſtituere malit hr̄s: audiēdumexiſtimo.¶ Ulianus.Iticioᶠ pecunia legata fuerit:⁊ eius fideicōmiſſuꝫ: ut alienūſeruū manumitter et: nec dominuseum vendere velitᶠ: nihilominꝰ legatū capiet. quia per eum non ſtatqminꝰ fideicōmiſſuꝫ p̄ſtet. ¶ Nā⁊ ſi mortuus fuiſſet ſeruus etiam alegato nō ſubmoueret̉ᵗ. ¶ Sicutiꝯcedit̉ vnicuiqꝫ ab eo: ad quē legitima eiꝰ hr̄ditas: uel bonoꝝ poſſeſſio ꝑuentura ē: fideicō. dareᵛ: ita ⁊
ab eo ad quē īpuberis filijᶜ legitimahr̄ditas vel bonoꝝ poſſeſſio ꝑuentura eſt fideicōmiſſa recte dabunt̉.UXpianus.Uod fideicōmiſſuꝫ hactenuiqͣtenꝰ īpubes d̓cedat valebit.¶ Ceteꝝ ſi pubes factus d̓ceſſeriteuaneſcitʸ fideicōmiſſuꝫ. TDem.Lāe ſi filiū īpuberē exhr̄dauerit: fideicōmiſſuꝫ legitimꝰ hr̄ſſ̄ erit cogēdꝰᶻ preſtare: niſi eideꝫ ⁊pr̄i hr̄s fueritª. ¶ Qui rogatꝰ erathr̄ditatē ex qͣ ſeruꝰ hr̄s eius inſtitutus erat reſtituere: alij ſeruū vendiditʰ. Queſitū eſt an hr̄ditatē reſtituere cogēdus eſt is: ad quem hereditas ex emptione ſerui hr̄dis ſcriptiꝑuenerit; Dixi cōpellēduꝫ eē ad fideicō. reſtituēdū eum qui ſeruū ſuūhr̄dē ſcriptū vendidit: cū preciumhr̄ditatis quaꝫ reſtituere rogatusē habeatᶜ. ¶ Is aūt ad quē hēditaſex emptione ſerui hr̄dis ſcripti ꝑueneritᵇ ex cā cogendus erit fideicō. pͥſtare .i. ſi dn̄s ſerui hr̄dis ſcripti ſoluendo nō eritᵉ. ¶ Si cui ſtichꝰ autdamas legatus eēt: electione legatario data: ⁊ fidei eiꝰ cōmiſſū eēt utſtichuꝫ alteri p̄ſtaret: ſi damā vēdicare maluerit: nihilominꝰ ſtichū excā fideicōmiſſi p̄ſtare debebit. Siueenī pluris ē damas ꝯpellēdꝰ ſtichūredimer̄ ſiue mīoris: eq̄ ſtichū iuſtedare cogitur: cū ꝑ euꝫ ſteteritʳ qͦminus ex teſtō hēat ꝙ fideicō. fuerit.¶ Qui teſtō māumittit̉ᵍ ⁊ neqꝫ legatum neqꝫ hr̄ditatē capit. fideicō.p̄ſtare cogendus non ē. At nec isꝗdē ꝗ ſeruū legatū rogatus fueratmāumittēʰ. Is .n. demū pecuniamex cā fideicōmiſſi p̄ſtare cogēdꝰ ē: ꝗaliꝗd eiuſdeꝫ generis vel ſimile exteſtō cōſeꝗtur.UXpia.Idendū ē tn̄ nūꝗd ſi vice operaꝝ rogauerit eū aliꝗdˡ: dēathͦ fideicōmiſſuꝫ vale̓. Qd̓ neqͣqͣꝫ dicendū ē: qꝛ neqꝫ oꝑe īpōi huiuſmōiliberto pn̄t: nec īpoſite exigūt̉ᵏ quāuis teſtōr id cauerit.¶ Ulia.Uidam teſtō vel codicill̓ italegauerat. aureos quadrīgētos pāphile dari volo: ita vt. jͣ. ſcriptū ē. A iulio actoreⁱ aureosᵐ tot: ⁊
a ¶ Totū legatū ei. ſticho: ut ⁊ .jͣ. qn̄ di. le. ce. l. cū legato.b ¶ Poſſet. jͣ. ti. i. l. miles. §. fi. cōtra. Sol. ibi. ac.Seruo legato. Legatū ambulat cū perſona legatarii. h. d. Bal.c ¶ Seruo. pertinebit.i. ⁊. jͣ. qn̄ di. le. ce. l. cum legato. ac.d ¶ Si quis ſtichum..sͣ. §. ii. ⁊. jͣ. qn̄ di. le. ce. l. cum legato. ac.¶ Si mihi ſeruus. Eacquirūt̉ ꝑ ſeruū viuo teſtator̄non debent̉ legatario: ſecus inqueſitis poſt mortē et aditamhereditatē. h. d. cū. §. ſe. Bar.Uel ſic ẜm Bal. Illud qd̓ acꝗritur ẜuo legato viuo teſtatorenomꝑtinet ad legatariū: ſꝫ adheredē teſtatoris. Uel ſic. Acceſſoriuꝫ non poteſt ꝑ pͥus q̄riꝙͣ pͥncipale. h. d. bal.t ¶ Si ſeruꝰ. legatꝰ. a teſtatorf ¶ Aliquis extraneus. ac.¶ Ceſſerit. qꝛ deceſſit qui lezauit. h ¶ Cōfeſtiꝫ. eo legāte mortuo.i ¶ Pereditati .i. bonis q̄ nuncſunt ſpe futura hereditas. ⁊ ſicnomē deſtinatū poſt mortē imponit̉ ante mortē: ut ⁊ poſthumus dr̄ poſt teſtm̄ natus ēt inuita. ⁊ fa. jͣ. ti. i. l. ꝙ ſęruus.Cum homo. Si legat̉hō alienus fructus et acceſſiones ueniūt a tꝑe litis cōte. bar.k ¶ Petitus eſt. ꝑ legatariū.l ¶ Cōteſtabitur. ex hoc dicuntquidā morā fieri a tꝑe litis ꝯteſtate. Io. uero ēt a die interpellatiōis: ut. jͣ. ti. i. l. ſiquis ẜuo.qd̓ plene dic ut. C. d̓ uſur. etfru. le. l. i. ⁊ fa. sͣ. ſi cer. pe. l. cūfūdꝰ. ⁊ jͣ. d̓ acꝗ. re. do. l. q̄ſitū⁊ sͣ. e. l. apud iuli. ⁊ .jͣ. ad treb.l. in fideicōmiſſariā. in pͥn. ⁊ sͣ.de vſur. l. equis. ⁊. l. paulus.⁊ .jͣ. de op. le. l. filiū. ⁊ .jͣ. ti. ii.l. patronus. ii. rn̄.fundū. Qui conſenS tit aliēatiōi rei a teſtatore pure ſibi relicte poteſt adhucpetere preciū lꝫ her̄s ſoluendorē liberare ſe poſſit. h. d. Bar.m ¶ Scd̓m redditū. nō preciūrei ẜm redditū: ut in aucͣ. d̓ nōali. §. ꝙ āt ī fi. ⁊. C. de reſcīdē.ven. l. ſi quos. ac.n ¶ Mercatus ſit. a coheredibꝰ ſuis. quo caſu ēt ꝑteꝫ ſuā poteſt emer̄. ut. sͣ. de in dieꝫ adiec.l. ꝙ ſi vno. §. fi. ac.¶ Propter es alienū. qd̓ fore minuebat legatum. R. ſedhoc non alegabat̉ h̓. ac.Reſtitui debere. īmo nihilvr̄ deberi: ut. jͣ. ti. i. l. cōdicillis§. i. cōtra. ſo. hoc ẜm illaꝫ. qꝛeo aīo h̓ cōſentit vt non ꝑderetfideicōmiſſū. ⁊ eodē modo. rn̄.ad. l. jͣ. e. l. nihil. §. i. q̄ ē ꝯͣ. ueldic ut ibi.em̄ mō rn̄.jͣ. ti. i. l. cū. pr̄.libertno. h̓ pn̄tiā nocer̄ quo ad fūdūſic. sͣ. de pig. l. fideiuſſor. §. i. ſꝫar. cōtra. sͣ. depig. ac. l. gaius⁊ .jͣ. ti. i. l. ticia. §. lucia. ſed dic vt in qualibet earū no. Iteꝫ no. ꝙ preciū ſucceditloco rei. ſic. sͣ. de peti. he. l. ſi ⁊ rē. ac. q ¶ Marcellꝰ notat. corigēdo vt tātuꝫfundus debeat̉ ẜm quoſdā qd̓ non placet. ſꝫ eſt in ſolutiōe fūdus. ⁊ fa. sͣ. ſo. ma.l. ſi vero. §. fina. Item facit. jͣ. ti. i. l. fi. §. qͣttuor. ꝯtra. ſꝫ ibi alii ignorauerūt. ac.icio Si modus adiectus legato deficiat ꝑ factū alienū: ul̓ per curſuꝫ foriuitū nihilominus valet legatū. h. d. Secꝰ ſi deficit cauſa finalis: qua ceſſāte non erat legatarius: qꝛ tunc deficit legatū: ut. jͣ. de cōdi. ⁊ demō. l. ticio centuꝫ§. fi. Bal. r ¶ Si ticio. al̓s. §. iul̓. al̓s. l. ſi ticio.a ¶ Uelit. idem ſi uelit ſed immenſo precio. ut. jͣ. ti. i. l. nō dubiū. §. fi. ac.⁊ ſi. Qui n̄ pōt īplere modū ꝯſequit̉ legatū abſqꝫ mōi inſpectōe. bal.TNlon ſubmoueret̉. ut ⁊ ar. sͣ. e. l. turpia. §. i. ⁊. jͣ. d̓ opt. le. l. filiū. ⁊. C. de iſti.⁊ ſubſti. l. i. ⁊. jͣ. de ali. le. l. pecunie. ⁊ sͣ. de ꝯdi. iuſti. l. que ſub cōditiōe. 5. quouens. ⁊ .jͣ. ti. i. ſiquis ticio. ⁊ jͣ. ti. ii. l. pater. §. tuſculanus.
¶ Sicuti. Pōt relinꝗ fideicōmiſſū a ſuccedētibus ab īteſtato pupdliqd̓ expirat pubertate adueniēte. h. d. vſqꝫ ad. §. ꝗ rogatus in. l. plane. ⁊ ēcaſus valde ſingularis. Bar. u ¶ Dare. ut ⁊ sͣ. ti. i. l. iii. ⁊. C. defideicō. l. ex teſto. ac. x ¶ Flij inſtituti nō exheredati: vt. C. de le. l. cūꝗdā. ⁊ .jͣ. e. l. ptane. in pͥn. cū .n. poſſet pro eo teſtari: vt inſti. d̓ pupil. ſub.ī pͥn. gͦ ſi nō facit ip̄e pr̄vr̄ relinq̄re legitimisſlijs: vt ⁊ sͣ. ti. i. l. ꝯficiūt̉circa pͥn. uel dic ꝙ pr̄ inteſtatꝰ obijt: ſed codicillos fecit ꝓ filio. ſecus inteſtō: qd̓ h̓ pr̄ tm̄ filio faceret qꝛ nō valeret niſi⁊ pr̄ ſibi faciat: ut. sͣ. devulg. ſub. l. ii. §. pͥus.y ¶ Uod ſi fideicomE miſſū. euaneſcit.ſic ſubſtō pupillarꝭ euaneſcit adueniēte pub̓tate: ut īſti. d̓ pu. ſub. §. i.z Lane cogēdꝰ: vi⁊. jͣ. ti. ii. l. fi. ⁊. c.d̓ le. l. cū ꝗdā. ⁊. jͣ. ad. l.fal. ꝗ fundū. §. ꝗ filiosa ¶ Hr̄s fuerit. ſic. jͣ.ad. l. fal. l. ī rōe. §. fi. ac.Uēditor ẜuſ erci dn¶ Quiſtituēdo rogati tenet̉ fifideicōmiſſario ſi ē ſoluēdo: al̓s ꝯtra emptorēhr̄ regreſſus. Barb ¶ Uendidit. an̄qͣ iuberet adire hr̄ditateꝫ. ⁊ſic iuſſu emptoris adibit: ut īſti. d̓ here. inſti.§. alienus. al̓s ſi iā adiiſſei apd̓ uēditorem remaneret: ſicut aliud eiꝰ peculium: vt. sͣ. de cōtraben. emp. quotiens.c ¶ Habeat. ꝑ medifiducia .n. hr̄ditatꝭ q̄rēde carius emit. ⁊ no. pͥciū ſuccedere loco rei: veC. d̓ peti. here. l. ſi ⁊ rē.d ¶ Peruenerit. qꝛ enptor ſerui iuſſit adire.e ¶ Nō erit. ſic. sͣ. de eoꝑ quē fa. e. l. fi. in pͥn. ſꝫꝗd in noſtro caſu ſi eumanumiſit an̄qͣ adeatiuſſu dn̄i. rn̄. manumiſum teneri: ut. jͣ. ti. i. l.ſi alienus ſeruus.Sil cxi. Grauatdare vnā de rebus alienatiue relictis tenet̉ adillā ēt ſi aliā elegerit. b.ſ ¶ Steterit. eſt ⁊ alia rōqꝛ is videt̉ melior queelegerit: vt īſti. de actō.§. huic aūt. al̓s niſi cēntiſte rōnes eēt contra. jͣ.ti. i. l. imperator.¶ Qui teſtamerCui eſt ꝓmiſſū non pecuniariter grauari nonpōt. h. d. Bar. Uel ſic.Oneratꝰ lib̓tate: onetepecuniario grauari nō pōt: nec debēt īponi opere. h. d. Bal.g ¶ Manumittit̉ directo. idē ſi ꝑ fideicōmiſſū vt ſtatī īnuit. ſed ar. cōtrajͣ. de manu. teſta. l. libertas. §. hec ſcriptura. ⁊. l. meuiā. ſꝫ reddere ronetnō ſoluit de ſuo. ⁊ accēdere cādelas non eſt pecuniariū. ⁊ ſic nec ꝑ hoc polgrauari: vt. sͣ. ꝓxi. h ¶ Manumittere. nā nō ē locuplētior ꝗ libiuꝫhꝫ: vt. jͣ. de reg. iur. l. nemo. ⁊. jͣ. de aſſig. li. l. aſſignare. ac.h ¶ Manumittere. nō .n. ꝑſeuerauit cōmodū: vt. jͣ. e. l. q̄daꝫ. §. ſi tibi.Idedū. aliꝗd .ſ. dare. uel dic ad dationē pertinens. ac.k E ¶ Exigūt̉. ut. C. d̓ ope. li. l. mater. ēt ſi hoc dixit teſtator: ut. jͣ. deope. lib. l. cerdonē. ⁊. l. cāpanus: niſi eēt filius teſtatoris: ⁊ pr̄ hoc ꝑcepū.vt. jͣ. de bo. lib. l. ꝗ ex cā. ⁊ de fideicō. lib. l. ſi filius. in pͥn.īodiroale nō fac. l ¶ Actore .i. caſtaldo. m ¶ Quos. aurusn. Deſignatio vn̄ legatū ſoluat̉ pꝰ legatū relictū appoſita