Liber
actor ꝯperit legatuꝫ ſibi hoīeꝫ eſſe ⁊agatª ex teſtō: nō aliter hr̄deꝫ abſolui oportebit qͣꝫ ſi preciū reſtituerit ⁊hoīem actoris fecerit. ¶ Cum pr̄pro filia ſua dotis noīe cētum ꝓmiſiſſetᵇ: deinde eidēᵉ. c. eadēᵇ legaſſetdoli mali exceptione hr̄s tutꝰ erit.Si ⁊ gener ex ꝓmiſſiōe ⁊ puella exteſtamēto agere inſtituerint: conuenire enim interim eos oportet vt alterutra actōe ꝯtētiᵉ ſint. ¶ Si ita legatū cuiᶠ eſſet. ſi tabulas chirographi mei hr̄di meo reddiderit: hēsmeus ei. x. dato huiuſmodi ꝯditiohāc viꝫ hꝫ: ſi hr̄dē meū debito liberaueritᵍ. ¶ Quare ⁊ ſi tabule extabūt n̄ intelliget̉ cōditioni ſatiſfeciſſecreditor: niſi acceptū hr̄di fecerit.Et ſi tabule in reꝝ natura nō fuerint: extimabit̉ impleſſe cōditioneꝫſi hr̄dem liberauerit. Nec ad rēpertinebit: iam cum teſtamentumfiebat tabule īterciderīt an poſtea:vl̓ mortuo teſtatore. ¶ Si ticioᵇ ⁊meuio legatus fuerit ſtichus qui ticij erat: debebitur parsˡ ſtichi meuio. nam ticius quāuis ad legatumnon admittatur patrē faciet. ¶ Stichum aut pamphlium vtrum hēsmeus volet ticio dato. ſi dixerit heres ſtichuꝫ ſe velle dare ſticho mortuo liberabitur. ¶ Cuꝫ autē ſemeldixerit heres vtrum dare velit mutare ſentētiam non poteritᵏ. ¶ Legatuꝫ eſt ita fundum cornelianum⁊ mācipia que in eo fundodū moriarˡ mea erunt heres meꝰ ticio dato: ancilla que in eo fundo eſſe conſueuerat: mortis tēpore cū in fugaeſſet enixa eſt. quero an vel ipſa vl̓partus eius legato cedat? Reſpondi ancilla quāuis in fuga ſit legata
videtur. Et licꝫ fugitiua erat: perinde habetur: ac ſi in eo fundo fuiſſetmoriente patrefa. ¶Huic ꝯſequēſē vt partus quoqꝫ matrem ſequaturᵐ: ⁊ perinde legato cedat ac ſi infundo editus fuiſſet. ¶ Si ticio ſtichus aut pamphlius vtrum eoruꝫmalletⁿ legatus ē deinde pamphilum teſtator ticio donauerit: ſtichꝰin obligatiōe manet. ¶ Quibusºita legatum fuerit ticio ⁊ meuio ſingulos ẜuos do lego: conſtat eos: n̄cōcurſuros in eundē ſeruum: ſicuti nō ꝯcurrunt cuꝫ ita legatur. ticioſeruū do lego: meuio alterum ſeruum do lego. ¶ Si is cui legatumfuerat: antequā ꝯſtitueret qua action vti velletꝰ deceſſit duobus heredibus relictis: legatum accipere ſimulq venientes niſi conſenſerit nonpoterūt. Quare quādiu alter rē vēdicare vult: alter in ꝑſonamᶠ age̓ n̄poteſt. Sꝫ ſi ꝯſenſerīt rē communiter hēbunt. Conſentire autē vl̓ ſuaſponte d̓bēt: vl̓ iudice īminēte.NAulus.Uobus coniunctimᵈ fundusFerat legatꝰ alter ex his partiseſtimationē ꝑ actionem ꝑſonalēᵗ abſtulit. alter ſi totū fundum vendicareᵛ velit exceptione doli mali repellitur pro parte dimidia: qꝛ d̓functꝰſemel ad eos legatum peruenir̄ vovoluitᵉ.T Ulia.Itibi homoʸ quem pignori d̓derasᶻ legatus ab alio fuerit:actionem ex teſtamento habebisaduerſus heredem vt pignus luaturª. ¶ Si teſtamento ſtichus abvno herede legatus fuerit meuioet eidem codicillis idem. Stichus
ad agendū: ut. sͣ. de act. emp. ⁊ ven. l. iul̓. §. offerri. ul̓ dic actū ſed nō ꝑactū.a ¶ Agat. ex alio iudicio ⁊ alia actōe .ſ. ex teſtō. ſꝫ certe īmo vr̄ ꝙ act. ex emptodebeat agere. ut. sͣ. de act. emp. l. cū res. ⁊ ꝙ incipiat rē habere ex cauſa legati. ujͣ. ad. l. fal. l. fundo. que ſunt cōtra. So. h̓ emit ab extraneo. ibi ab hr̄de. ⁊ in. l.cui res. ⁊ ideo cum poſſit ibi agere cōtra heredeꝫ actiōe ex empto nō agit actiōe exteſtō. at h̓ ſecus eſt. ſed obſtareuidetur. qꝛ dicit in pͥn. §. ꝙ ſiab herede emit. ubi pūctes ibipoſt v̓buꝫ ab herede. Itē videt̉obſtare ꝙ in fine dicit qꝛ hominem actoris facere cogit̉: quiaid cōuenit tm̄ hr̄di. ſed dic ꝙ n̄al̓r abſolui ⁊cͣ .ſ. ab act. ex teſtōniſi reddet p̄ciū .ſ. extraneo ſolutum. q. d. eſtimationem reilegate ⁊ hoīem faciet actoris .i.legatarij quod non erat factuꝫꝑ extraneū uēdēteꝫ: ut. sͣ. d̓ ac.emp. ex empto. §. i. Sꝫ in hoceſt ꝯtra. sͣ. eo. l. ſi a ſubſtituto.§. i. ubi heres nō cogit̉ facereaccipientis. ſed h̓ hr̄dis erat: lꝫab alio eſſet emptꝰ. Uel ſecūdodic ꝙ emit ab hr̄de. ⁊ ꝙ dicitact. ex empto. īproprie pone .i.actione ex empto occaſione teſtamēti: ſiue ēt proprie ponas⁊ dic ꝙ de iure potuerit agi. ⁊ꝙ dicit abſolui .ſ. ab act. ex em̄pto. ⁊ ꝙ dicit. sͣ. actū fuerit exempto. dic ſed nō ꝑactū. ⁊ itaetiam aliud venit in cōdēnation ꝙͣ petitū eſt. uel dic planius agi ex teſtō ⁊ petere legatariū ꝙ hꝫ: qꝛ nō uidet̉ hr̄e ex cālegati niſi rehabeat preciū. ar..jͣ. de ſol. l. ēt. ⁊ sͣ. de euic. l. ſiſeruus uēditꝰ. ⁊ emit ab herede. ⁊ ꝙ dicit fecit actoris. ideſtfactū reliꝗt. nā quādo tradiditex uēditiōe trāſtulit dn̄ium exquo erat ſuū .ſ. heredis: ut. jͣ.de acꝗ. re. do. l. traditio. ac.¶ Cū pater. Si pater primo dotāt ꝓmittendo: poſtealegat vr̄ pro dote legare. bar.Promiſiſſet. genero.Eidem filie.¶ Eadeꝫ. qd̓ ſemꝑ pͥſurniſi aliud nō liquet. rn̄. ut ⁊ .jͣ.ti. i. l. ticia. §. ꝗ in uita. ⁊. l. cuꝫpater. §. pr̄ filie. ⁊ de dote pͥ. l..ii. in pͥn. ⁊ sͣ. ſo. ma. l. ſi cumdotem. §. ſi pater. ac.e ¶ Cōtenti. ut ſe nō īpediantrit ⁊. jͣ. e. l. in fi. ſi aūt ſeꝑatimueniant: dic ut sͣ. de iure do.l. cū pater. ⁊ facit. C. e. l. filia.Itē no. ex p̄dictis patrē legare filie ꝓfecticiam dotē. ⁊ debet eſſe contenta alterutro. ſecus in viro: ut. C. de rei uxo. act. §. i.¶ Si ita Cōditio de inſtrumētis reddendis continet in ſe etiam liberationempreſtari. qd̓ ſolum ſufficit ſi inſtrumenta reddi non poſſunt. h. d. bar.ſ ¶ Cui .i. alicui. ⁊ facit. jͣ. ti. ii. l. ꝗ chirographū. ⁊ jͣ. de li. le. l. iii. ⁊. sͣ. de pac. l.labeo ſed cōtra. jͣ. e. l. ab oībus. §. in teſtō. ſo. ibi. Item facit. sͣ. e. l. legatum. etno. vtilē. §. pro inſtrumētis que non poſſunt reddi. ſic. C. de ſo. l. pecunie. ac.g ¶ Liberauerit .ſ. ſi tabule non ſunt: al̓s ſecus ut. jͣ. ſubiicit. ac.¶ Si ticio Qui admittitur ad partē iure actōis facit parteꝫ ſi habeat ius retēi ¶ Pars. qͣſi dicat non totus qꝛ facit partē: ut ſubiicit .i. facit aliū admitti adtionis etiam in iure ſuo. h. d. Bar. h ¶ Si ticio .ſ. domino ſtichi.partē tm̄. ⁊ noͣ. ꝗbus caſibus ſit pars ⁊ ꝗbus non. fit. vt ecce legat̉ mihi et ei quinon eſt in rerū natura tꝑe teſtamēti. Itē legat̉ mihi ⁊ ei ꝗ eſt tunc ſed d̓cedit an̄ teſtatorē ⁊ non ſit mihi ꝑs: ut. C. de ca. tol. l. i. §. i. ⁊. §. ꝓ ſcd̓o. ⁊ sͣ. e. l. ſi duobusin pͥn. Item legat̉ mihi ⁊ poſthumo ꝗ naſcit̉ abortiuus: ⁊ tunc idē: ut. sͣ. eo. l. ſiduobus in fi. Itē legat̉ mihi ⁊ heredi ⁊ tunc idē qd̓. sͣ. e. l. plāe. §. ſi duobꝰ. Itēlegat̉ mihi ⁊ tibi ⁊ tu repudias: ⁊ idē ut īſti. de le. §. ſi eadē. q̄ omnes ſunt huic cōtrarie. Item legat̉ mihi ⁊ non capaci. ⁊ tunc fit mihi ꝑs: ut. jͣ. ti. i. l. ſi ticio. Itēlegat̉ mihi ⁊ tibi res tua: ⁊ tūc idē ut h̓. Iteꝫ legat̉ mihi ⁊ ſeruo tuo: ⁊ tūc ideꝫ utsͣ. e. l. plane. §. ſi ꝯiuncti. Itē legat̉ mihi ⁊ ſeruo meo: ⁊ tunc idē ut. jͣ. ti. i. l. ſi mihi pure. Iteꝫ ſūt ar. cōtra. sͣ. de aucto. tu. l. ſi ſeruus cōis. ⁊ jͣ. de ſtipu. ſer. l. ttē⁊. l. ꝓinde. ⁊. jͣ. ti. i. l. cū pater. §. libertis. ⁊ cōcor. jͣ. de le. p̄ſta. l. iii. §. ij.chum Ei ꝗ hꝫ electionē ex ultima uolūtate uariare n̄ licet. h. d. Bar.k ¶ Nō poterit īmo videt̉ ꝙ ſic: qꝛ v̓bū volet tractū hꝫ: ut. jͣ. de v̓bo. ob. l. ſiꝗs
ſtipulatus. que eſt contra. Sol. hic erat electio debentis: ibi ſtipulatoris.vnde ne ſit hic in eius ptāte an̄ debeantur nō pōt mutare: vt. sͣ. de eo qd̓certo loco. l. ij. ſed certe idem ſi legatarij eſſet electio: vt. jͣ. de op. lega. l.apud aufi. dic ergo aliud in ſtipulatione ꝙͣ in legato: quia hic faciā electione ſtatim ſit res legatarij. ⁊ iō mutare non poteſt: vt. d. l. apud auſi.⁊ .jͣ. ti. i. l. ſtatuliberū. §.ſtichum. et in ſtipu. ſecItē ſunt arg. contra. jͣ.de ſepul. vio. l. iii. §. pe.⁊ sͣ. depoſi. l. i. §. pe. etjͣ. de v̓b. ob. l. eū ꝗ certrū. §. i. Itē facit. jͣ. d̓ ſo.ſtichū. in pͥn. ⁊. jͣ. ti. i. l.ſi is cui. ac.¶ Legatum Quidin fuga videt̉ eē in locoa quo receſſit. h. d. bar.l ¶ Dum moriar. ſic. jͣ.de fun. īſtruc. ⁊ īſtru. le.l. ſeie. §. pamphile. ⁊ sͣ.de here. inſti. l. ex facto§. fi. ⁊. jͣ. de au. ⁊ ar. le.ſi uxor̄. ⁊. jͣ. ti. ii. l. q̄ſitin pͥn. ⁊. l. ſeruus. ⁊. l. ſiita. ac.m ¶ Sequat̉. acceſſorium ſeꝗtur pͥncipale. ſic.de pecul. le. l. ii.¶ Si ticio. Si vnaex rebus aſternatiue legatis a teſtatore donat̉alia in legato remanet.h. d. Bar.n ¶ Mallet. ex h̓ notātꝗdā ꝙ al̓s legatariꝰ nōeligeret niſi a teſtatoreei data eēt electio. ſed eſtfalſuꝫ. ⁊ hic ſubaudi maxime. ſi eniꝫ hoc caſu heredi dares electionē poſito ꝙ teſtator d̓derit legatario iam eligeret pāphilū. ⁊ ſic legatum einutile: qd̓ eē nō dꝫ. immo ſic īterpretari dꝫ vtvaleat: ut. jͣ. ti. i. l. ticia.§. lucius. ⁊ ar. jͣ. eo. l. ſitibi. §. fi. . l. ſe. ⁊. l. nōuocūqꝫ. §. fi. ac.¶ Quibus. Cōiunctio verbalis non inducit ius accreſcendi in rebus prorſus diuerſis.h. d. bar.o ¶ Quibꝰ. ſic. sͣ. d̓ nſufruc. ac. l. fi. ac.¶ Si is. Plures ſimul uenientes ad legatum concordare coguntur qua actione agant: ſecus ſi veniant ſeparatimh. d. cum. l. ſequen. Bar.p ¶ Uti vellet. cū plures ei competāt: vt. jͣ. ti. i. l. cum filius. §. varijs.Simul. ſecus ſi ſeparatim: vt. jͣ. l. ꝓxi. ac.r ¶ In perſonā .ſ. ex teſtō. ⁊ facit. sͣ. de vſufruc. l. quotiēs. in prin. controSo. ibi. ⁊ de ſer. ru. pre. l. itinere. contra ſol. ibi. Item facit. sͣ. quibꝰ modis vſufruc. amit. l. ij. in prin. ⁊. §. fi.Uobus. Perceptio eſtimatiōis ſuccedit loco rei ⁊ impedit ius acereſcendi. h. d. bal.g ¶ Duobus coniunctim. re ⁊ verbis vel re tm̄: vt. C. de cadu. iol. l. l. §.vbi autem. ⁊. §. finantem.tPerſonalem. ex teſtamento. ac.vUendicare. per rei vendicationem.x ¶ Uoluit. pro virilibus portionibus: vt. jͣ. e. l. ſi mihi. in prin. ⁊. l. ſi piūribus. in prin. ac.Itibi. Si res mea pignorata mihi legetur ab extraneo tenetur peSrēs mihi ſoluendo pignus liberare. h. d. bar.y ¶ Si tibi homo .ſ. ticius. ac.z ¶ Dederas. alij nō legāti. alioꝗn aliud eēt: vt. jͣ. de li. le. l. i. §. l. at⁊ ¶ Cuat̉. pignoris enī luitionē potius legaſſe ꝙͣ dn̄ium eius volbine ieſtatorē eſt veriſimile. R. ſed arg. cōtra. jͣ. ti. i. l. meuius. §. pe. ⁊ no. hit ꝝvalet legatum rei mee in qua alius habet ius. ac.C Si teſtamento. Qui conſecutus eſt eſtimationē totius a graueAingul̓r nil dꝫ conſeꝗ a grauato vltra. h. d. Et primo loquit̉ qn̄ relinqus