Liber

ipſo iureª ville debebit̉. Non ſecusac ſi duorum fundorum dominꝰ alteꝝ legauerit ita vt alteri ſeruiretᵇ.Sꝫ inclinādū eſt teſtatorem etiā deſolo cogitaſſeᶜ ſine quo edificiumconſtare non poteſt. ¶ Si libertꝰpatronum ex ſeptem vncijs hr̄demſcripſerit alios ex ceterisᵇ: ⁊ ita legauerit: quiſquis mihiᵉ alius ex ſupraſcriptis cum patrono meo heres erit: ſeruos illū ⁊ illum ticio dolego: quos eſtimo ſingl̓os vicenisaureis. intelligendum erit a cohe̓de patroni dūtaxat legatū datum:⁊ ideo ticiumʳ nō ampliꝰ quincūceᵍin ſeruis vendicare poſſe. ¶ Adiectio aūt illa quos eſtīo ſingulos vicenis aureis: non mutatꝰ legati cōditionem: ſi legis falcidie rationeꝫhabere oporteatˡ. Nihilominusenī verū preciū ſeruorum in eſtīationem deducetur. ¶ Ticio fūduꝫdo lego ſi heredi meo decem d̓derit ſi decem heres ticio debuiſſet: ⁊ea ticius accepta feciſſet ei fundumvendicare poteſtᵏ. ¶ Si ticius cuiſtichꝰ legatus fuerat. anteqͣꝫ ſciretad ſe legatum pertinereⁱ deceſſerit:⁊ eundem ſeio legauerit: ⁊ heres ticij legatum non repudiaueritᵐ: ſtichum ſeius vendicabit. ¶ Si paterfamilias ab impubere filioⁿ ticiofundū legauerit: ⁊ a ſubſtitutoº eūdem eidē ticio: ⁊ pupillus patri heres extiterit: ſiue vendicauerit ticilegatuꝫ: ſiue repudiauerit: quāuisfilius īpubes deceſſerit: a ſubſtituto vendicare nō poterit.ʰ Hoc enīqd̓ rurſus a ſubſtituto legatur: ꝑinde habenduꝫ eſt ac ſi repetita legata eēntª. ¶ Quare ⁊ ſi pure a filioᵗ

ſub cōditione a ſubſtituto legatumfuerit: ꝑinde omnia ſeruabūtur: acſi tm̄ a filio legatum fuiſſetˡ. Contra autem ſi a filio ſub conditione aſubſtituto pure legatuꝫ fuerit ⁊ pupillus pēdēte ꝯditione d̓ceſſerit. exſubſtitutione ſolaᵗ legatuꝫ valebit.¶ His verbis: lutio ⁊ ticio eorumueᵛ cuiᵗ fūdū do lego: vtiliter legat̉⁊ ſi vterqꝫ vixeit vtriqꝫʸ: ſi alterᶻ alteri totuꝫ debebit̉ª. ¶ Cum ſtatuᶠliberᶜ ſub ꝯditioneᵇ legatꝰ eſtᵉ: ⁊ pēdente ꝯditione legati cōditio ſtatute libertatis defeceritᶠ legatū vtilefitᵍ. Nā ſicut ſtatutaʸ libertas tūcʳ demū ꝑimitᵏ legatū cū vires acceꝑitⁱ:ita legatūᵐ quoqꝫ nō ante ꝑimi poteſt qͣꝫ dies eiusⁿ ceſſerit. ¶ A filioimpubereº legatꝰᵖ: ⁊ a ſubſtituto liber eſſe iuſſus: ſiquidem pupillusad pubertatē peruenerit: ab eo cuilegatꝰ fuerat vēdicabit̉q. ¶ Mortuo v̓o pupillo libertas competit.Longe magis hoc ſeruariʸ conueniet ſi idem ſeruus ſub conditioneab impubere legatusⁱ ſit: ⁊ pendente conditione filius intra pubertatēdeceſſerit.IDeꝫ.On quocunqꝫᵗ modo ſi legatarijs res facta fuerit die cedēteꝰ obligatio legati extinguitur: ſedita ſi eo modo fuerit eius quo auelli non poſſit. ¶ Ponamꝰ rēᵗ q̄ mihi pure legata ſitʸ accipere me ꝑ traditionem die legati cedenteᶻ ab eoheredeª a quo eadem ſub conditione alij legataᵇ fuerit. Nēpe agāᵉ exteſtamēto qꝛ is ſtatus eſt eiusᵇ: vtexiſtēte conditiōe diſceſſuꝝ ſit a medominiū. Naꝫᶜ ⁊ ſi ex ſtipulatōe

a ¶ Ipſo iure .i. equiſſimo. īproprie enī ponit̉. ſic. jͣ. de ſo. l. ſtichuꝫ. §. nalis. R.ſed certe īmo ibi ꝓpͥe. ⁊ h̓ dic. i. q̄ erit ſeeriori caſu nōdicas ip̄o iure ſine ꝯſtitutiōe: īmo conſtimp. l. tibi liberum. ⁊ ad hoc cogitur legatarius ex uolunnal̓s nō valeret habitio. ſecus ſi talis uoluntas nō appareret: ute ſer. ruſti. pre. l. via. §. fi. q̄ eſtcōtra. vl̓ ibi īter viuos. vnde ſibi īputet ꝗ de ſeruitute ſibi nōcauit. facit. sͣ. ſi vſufruc. pet. l..i. ⁊ ſi ſeruitus vē. l. teſtatrix. ⁊.jͣ. de ſer. le. l. i. et. sͣ. eodem. l.ſeruum filij. §. fi. ac.b ¶ Seruiret. qd̓ fieri pōt: vtsͣ. cōia predio. l. iij. §. fi. ac.e ¶ Cogitaſſe. sͣ. d̓ ſer. ru. pre.l. qui duo. ꝯtra. So. ibi ex eoꝙ aq̄ ſeruitutē exceperat: ſiml̓rin. x. pedibus ẜuitutē excepiſſevidet̉. Item eſt arg. pro eo quilegauit nucem vt ⁊ ſolū videatur legaſſe: ⁊ viam. ac.¶ Si libertus. Unꝰ exhr̄dibus in ſpecie hr̄ditaria grauatus pro portiōe ſua tm̄ grauatus vr̄ in re: ⁊ eſtimatio teſtatoris nihil operat̉. h. d. bar.d ¶ Ex ceteris. ſ. v. vncijs.e ¶ Mihi aliꝰ. a pr̄ono. ⁊ italiquet ꝙ patrono voluit ꝯſulere vt in ẜuis retineret portionem ſuaꝫ. alij ergo portōes ſuas tātūmō preſtabūt: qꝛ nihilamplius hn̄t nec hēre pn̄t vtexigant a patrono cui proſpexitteſtator lꝫ alid̓ in ꝙͣtitate. ⁊ eſtrō: qꝛ inſolidum p̄ſtari pōt d̓eoruꝫ ꝑte quos onerauit teſtator. azo. vt. jͣ. e. l. ab oībꝰ in pͥnci. que ē ꝯͣ. ⁊. fa. jͣ. tit. i. l. ſi tibi§. i. ⁊. jͣ. ti. i. l. cū pr̄. §. pater ꝗfiliam. ⁊. l. fi. §. i.f ¶ Ticiū. legatariū. ac.3 ¶ Quicunqꝫ. nā in tantumerant illi alij inſtituti. ac.h ¶ Non mutat. videbat̉ contra ꝑ id quod mō dixi: aliud inquantitate. ac.i ¶ Oporteat. quia. n̄ remaneteis q̄rta inſtitutionis: vt inſti.ad. l. fal. §. i. ⁊ fa. jͣ. ad. l. fal.l. precia. ⁊ .jͣ. ti. i. l. cū pater. §.pater qui filiam.Licio Liberatio habeturpro ſolutōe ēt quo ad conditionem implendam. h. d. bar.k ¶ Poteſt. ſūt enī paria dareaccepto ferre: vt h̓. ⁊ jͣ. d̓ cōdi. et demō. l. iul. ait. et. sͣ. de condi. ob cām. l. ſi mulier. et. sͣ. de calū. l. ii.¶ Si ticius. Damnū qd̓ erat apud defunctū tranſit in legatariū ēt ſi defūctus ignorabat et poſſeſſio apud eum non erat. h. d. bar.l ¶ Pertinere. pertinebat tn̄ qꝛ ceſſerat dies eius: vt qn̄ dies le. ce. l. fi. et facit. jͣ.eo. l. ſeruum. §. i. ac.m ¶ Non repudiauerit. ſed qūo heres ticij pōt repudiare iā in ſcd̓m legatariumlatum: ut. sͣ. quēad. ſer. amit. l. ſi patrem. §. i. Rn̄. an̄ aditam hereditatemticij a ſe. ⁊ ſic nō eſt trāſlatum: vt. jͣ. e. l. ſi tibi. §. cum ſeruus. ſed tūc nec ſibi competit vnde repudiare nō pōt: ut. sͣ. de acqui. here. l. is qui. dic ergo ꝙ hic nō dicit ꝙ teneret repudiatio. ac.ater. Repetitio facta a ſubſtituto īpuberis hꝫ locū ſi legata nō ceperūtdeberi ab inſtituto. h. d. Bar.n ¶ Filio. inſtituto.o ¶ Subſtituto .ſ. pupillarit̓ lꝫ tacita īſit vulgaris vt. sͣ. de vul. ſub. l. iā hoc iur̄.y ¶ Nō poterit. utpote cū hoc legatū repudiauit: vn̄ ꝑinde eſt ac ſi haberet.¶ Legata eēt ab īſtituto. ita ut nō niſi ſemel debeant̉: ut. C. de le. l. cū qō. §.fi. uel dic relicta ab īſtituto īpuber̄ vr̄ repetita a ſb̓ſtituto: qd̓ n̄ valꝫ ut d̓beant̉ exp̄ſſa repetitiōe: ſꝫ ex tacita: vt. jͣ. e. l. ẜuo alieno. §. ſi ꝗs. ij. rn̄. ⁊ sͣ. e. l. licet.r ¶ Filio inſtituto.s ¶ Fuiſſet. ſi habuit ul̓ repudiauit: ut. sͣ. ul̓ ēt neutrū fuit: ut. jͣ. e. l. ẜuo. §. ſi ꝗs.t ¶ Sola. hoc iō: qꝛ nō ualet ab īſtituto relictū expreſſe: nec ergo tacita repetitio:ut ar. sͣ. de ſer. ruſt. pͥ. l. itē. §. fi. refert ergo interſit legatarij ualere petitionē expͥſſam: ⁊ tunc valet: ut hic. an nō. ⁊ tūc non valet: ut. sͣ. proxi. Rn̄. idē eſt qꝛ qn̄qꝫtacita repetitio nō ītelligit̉ ⁊ ualet exp̄ſſa: ut. jͣ. e. l. ſi ẜuo. §. ſi ab īpubere. que eſtꝯͣ. ſed vr̄ ꝙ aūt ex īteruallo reliꝗt a ſubſtituto: ⁊ ualet ſcd̓m legatū tm̄: aut incōtinenti: ⁊ tūc vtrūqꝫ ex quo eliget petere: ut. jͣ. de cōdi. ⁊ demon. l. nā ad ea. qͦ ē ꝯͣ.So. ibi nō erat tacita repetitio per. l. h̓ ſic. ⁊ facit. sͣ. de vul. ſub. l. ex facto. §. fin.

¶ His uerbis. Hec uerba. uobis uel alteri ueſtrum intelligunturſi omnes non ſuperſunt. h. d. Bar.u ¶ Ue. ue pro uel. ⁊ fa. sͣ. de here. īſti. l. ticius ⁊ ſeius. ⁊. l. ſe. ac.r ¶ Cui .i. alicui. y ¶ Utriqꝫ .ſ. debebit̉. z ¶ Si alter .ſ. uiterit.a ¶ Debebit̉. ex ordine lr̄e hoc colligitur: ut. jͣ. ti. i. l. cum pater. §. pe.¶ Cum ſtatu Defictus condictiōis liberiatis validat legatū ẜui.h. d. cū. §. ſe. bartol.b ¶ Statu. ticius reliqꝫſticho lib̓tatē ſi ſeiꝰ eraconſul. heres ticij legauit eūdē ſtichū ſi nauisex aſia venerit. ac.c ¶ Liber. ꝗ d̓bebat eēliber: ſi ſeius eēt conſuld ¶ Sub ꝯdictiōe. ſi nauis ex afia venerit. ac.e ¶ Legatus. ab herede defuncti.¶ Defecerit. qꝛ decciſit ſeius. ac.g ¶ Fit .i. fieri pōt: exiſtēte eius cōdictōe.h ¶ Statuta. ſi ticiꝰ fuerit conſul.i ¶ Tūc .ſ. demū: ſi nonhabes in textu.k ¶ Perimit legatumheredi relictuml ¶ Accepit. qꝛ ticiꝰ factus eſt conſul.m ¶ Tegatū. ab herede relictum.n ¶ Eius. ſtatute lib̓tatis. ⁊. facit. jͣ. de op. le. l.cum ita in fi. ac.o ¶ A filio īpubere. inſtituto. ac.p ¶ Legatus .ſ. ẜuus ⁊dicūt ꝗdā ſub ꝯdi. ac ſiad pubertatē ꝑuenqd̓ valꝫ: vt. jͣ. e. l. ẜuo legato. §. pe. ſed ẜm hoidē vr̄ repeter̄ cū dicit ſiidē ẜuus ⁊cͣ .ſ. ꝙ ſub cōdi. fuit legatꝰ. vn̄ dic ꝙpure fuit legatꝰ ī ꝑcaſu: ſꝫ cū poſtea relinquit̉ libertas a ſubſtituto vr̄ relinꝗ ſub cōdi. ⁊ſic vr̄ adēptū eē legatūſub ꝯtraria ꝯdi. vi. jͣ. d̓cōdi. ⁊ de. l. aliqn̄. in fi.inde ē ꝙ debet̉ niſi ꝑutniat pupillus ad pubertatē. ⁊ facit. C. d̓ neceſ. ſer. l. ꝗdā. §. fi. q ¶ Uēdicabit̉ .i. legatariꝰ vendicabit. r ¶ Hoc ẜuari .ſ. ut ẜuus iſte ꝑueniat ad libertatem. ac.7¶ Legatus ſit. ⁊ liber iuſſus a ſubſtituto eſt.C On quocunqꝫ. Si res ex cā lucratiua nobis debita ad nos ꝑuenerit ſub ſpe recedēdi: alia actio ex ca̓ lucratiua cōpetēs nō ꝑimit.¶ ¶ Nō quocūqꝫ. regl̓r tradit̉ duas lucratiuas cauſas in eadē re ⁊ perionacurrere nō poſſe: ut. jͣ. de ac. ⁊ ob. l. oēs. hinc eſt ꝙ ſi res mihi legala abaliquo fiet mea ex cā lucratiua: ꝑ aliū deſinit mihi deberi ex cā legati: ut īſti. de le. §. ſi res. hoc aūt ē uerū ſi ita fiat mea ut mihi auelli nō poſſit. aīsſecus d̓ quo hic ponit duo exēpla. Primū ticius legauit mihi re galj pure: deinde gaiꝰ eiꝰ dn̄s legauit ſub ꝯdi. eādē rē ſeio. hr̄s gaij pēdēte ꝯdiuone dn̄s exn̄s mihi donauit. certe lꝫ ſit mea: tn̄ qꝛ auelli mihi p̄t ꝑ ſeiū exniꝯditiōe ſui legati: adhuc petā ab herede ticij. Aliud exēplū eſt: ticius et cadonatiōis mihi ꝓmiſit re gaij pēdēte ꝯdi. dn̄s exn̄s mihi donauit: qꝛ pomihi auferri ꝑ ſeium: iccirco adhuc agam ex ſtipu. contra ticium.u ¶ Die cedēte. ſub. etiā: nā idem ſi ante: vt inſti. de le. §. ſi res.r ¶ Rē .ſ. gaij. y ¶ Legata ſit. a ticio ꝗ eā rē ſciuit alienā. uel eramconiunctus ita ꝙ mihi legaſſet ēt ſi ſciſſet: al̓s non teneret̉ br̄s de enit: vi.C. de le. l. cum alienam.z ¶ Cedente. ſub. etiam ut. sͣ.a ¶ Eo herede .ſ. gaij: cuius erat res. ac.b ¶ Legata. in teſtō gaij: ut. sͣ. l. ꝓxi. in pͥn.c ¶ Agā. vl̓ ſtatim: uel re mihi iam oblata condi. exiſtente. K.d ¶ Eius. rei legate. ac.e ¶ Nam a ſimili. ac.f ¶ Ex ſtipulatione. interpoſita ex cauſa lucratiua. ac.