Liber.

Ilegati ſerui noīe ſtipulet̉ᵇ legatarius: fugitiuū eum nō eēp̄ſtari: nihil venit ī eā ſtipulationēquia qualis ſit: talisᶜ ex teſtamēto pͥſtari dꝫ: nec vllū in legato dānuꝫ facere ītelligitur. TLp̄ianus.I res obligata per fideicōmiſſum fuerit relicta: ſiꝗdē ſcit eāteſtator obligatā: ab hedeᵇ luēdaeſt: niſi animo alio fue̓it: ſi neſciatᵉ:a fideicōmiſſario niſi vl̓ hāc vl̓ aliārē relicturꝰ fuiſſꝫ ſi ſciſſꝫ obligatāᶠ:vel niſi pōtᵍ aliꝗd eē ſuꝑfluū ex ſoluto ere alieno. ¶ Ꝙ ſi teſtator eoanīo fuit vt qͣꝫ qͣꝫ liberādorū p̄diorum onus ad hedes ſuos ꝑtinerevoluerit nō tamē vtiqꝫ aꝑte d̓ hislib̓andis ſēſerit: poterit fideicōmiſſariꝰ ꝑ doli exceptiōeꝫᵖ a creditoribus: qui hypothecaria ſecum agerent ꝯſequi vt actiōes ſibi exhiberenturʳ. Quod quāqͣꝫ ſuo tempor̄nō fecerit: tamē per iuriſditionempreſidis ꝓuincie id ei preſtabitur.QApinianus.Omus hēditariasⁱ exuſtasᵏ⁊ hēdis nūmis extructas: ētex cā fideicōmiſſi poſt mortē heredis reſtituendas: bōi viri arbitratuſumptuū ratiōibus deductis: ⁊ edificiorum quātitatibꝰ extimatisⁿ reſpondi.UIp̄ianus.I mō nulla culpaº eius incendiū ꝯtigiſſet.I Uli.Uod ſi nulla ratione fcā domum tradidiſſet: incertiᵖ cōdictio ei cōpeteret: quaſi plus debito ſoluerit. D Apinianus.¶ Amptusᵈ autem in reficiēda

domo neceſſariosʳ: a legatario factos petenti ei legatuꝫ: cuius poſtea conditio extiterit: non eſſe reputandos eſtimaui.P Aulus.I ancilla cū liberis legata ſit:⁊ ancilla ſola ſi nō fuerint liberi: ⁊ liberi ſoli ſi nō ſit ācilla debēt̉ᶠIancillas oēs ⁊ qd̓ CEl.ex eis natū erit teſtator legauerit. vna mortua ẜuius partuꝫ eiꝰ negat deberi. qꝛ acceſſionis loco legatus ſit. qd̓ falſūᵗ puto. ⁊ nec v̓bis necuoluntate d̓functi accōmodata hecſententia eſt.GAius.¶¶ Aptatorieᵛ ſcriptur̉ ſimilimōneqꝫ in hr̄ditatibus neqꝫ in legatisvalent.I Dem.¶I ita legatū ſit ſeioſeruos decēdo p̄ter eos deceꝫ qͦs ticio legauiᵉ: ſiꝗdē decē tm̄ īueniant̉ ī he̓ditate īutile ē legatū: ſi v̓o āpliores poſteos qͦs ticiꝰ elegeritʸ ī ceteris valetlegatū. ſꝫ n̄ ī āpliores qͣꝫ d̓cē ꝗ legati ſūt. Ꝙ ſi minꝰ: ī tātos quāti inueniāt̉ᶻ. ¶ Illi ſi volet ſtichū do. ꝯditiōale ē legatū. ⁊ n̄ aliter ad hē̓deꝫᵉtrāſit qͣꝫ legatarius voluerit. qͣꝫuisaliqn̄ ſine adiectōe ſi volet legatuꝫſit ad hr̄dē legatarij tranſmittitur.Aliud ē enim iuris ſi ꝗd tacite cōtinetur aliud ſi verbis exprimaturʰ.¶ Si domus fuerit legata. lꝫ ꝑticulatim ita refecta ſit vt nihil ex priſtīa materia ſuperſit. tamē dicemꝰutile māere legatuꝫ. At ſi ea domod̓ſtructa aliā eodē loco teſtator edificauerit. dicemus īterireᶜ legatū niſi aliud teſtatorē ſenſiſſe fuerit approbatum.IDem.

tor. nolo ꝯueniri heredē vbi hꝫ domicilium: ⁊ ipſe alibi nō īueniret̉. ar. sͣ. qd̓ certo loco. l. i. uel dic ꝙ heres mutauit domicilium re ⁊ fauore: ut. jͣ. ad muni. l. domicilium. uel ꝑ dignitatē. ut. jͣ. e. ti. l. municipes. uel cū eēt laycus factus ē clericus: ⁊ ſic de loco ⁊ foro epiſcopi. uel paganus ⁊ factus eſt miles ⁊ ſic locum forimutauit: quia ſub magr̄o militum āmodo erit hr̄s. ſed certe nō ꝑ hoc liberaturlꝫ teſtator dixerit. qd̓ dic de rigore ſed de equitate p̄t dici: ut īalio articulo dixi. Item ꝙ dic̄ꝯditōe .ſ. tacita q̄ in pͥmo vel ſecundo anno deficit: nō iō tn̄ obligari d̓ſinit heres: ut. jͣ. d̓ ꝯdi.⁊ de. l. i. §. fi. ⁊ de v̓. ob. l. interſtipulātem. §. ſacrā. poſſet diciꝙ idē in exp̄ſſa ſi deficiat. tuncenim non pōt dici finiri obligetio heredis: qꝛ nūꝙͣ fuit obligtio ꝯtracia: ut. jͣ. de ver. ſig. l.cedere. ⁊ de ꝯdi. ⁊ demō. l. ticiovſufructus. uel pone in expreſſa ẜuitute prediali: ut. sͣ. de ſer.l. iiij. Item ad id qd̓ dicit d̓ tꝑeeſt ꝯͣ. C. e. l. fi. vbi ad tpͥs lega.tur. So. ibi. Item ad idē ꝯͣ. jͣ. d̓ver. ob. l. ſtichum. §. ſtipulatiohuius. ſꝫ ibi nō tm̄ tp̄s ſꝫ morslegatarij interuenit: cui erat annuū legatum dū viueret. Itemfacit ad hoc. C. ut. in poſ. le. l.ſcire debetis. ⁊ sͣ. de admi. tu.l. ꝗdam. ⁊ .jͣ. d̓ reg. iu. l. nec exp̓torio. ⁊. jͣ. de ope. li. l. cerdonē. ⁊. l. cū donatiōe. ⁊ .jͣ. ad. l.ſal. l. qd̓ de bonis. §. i. Itē ar.cōtra. C. vt in poſ. le. l. ij. ſꝫ ibiſuo fauori tm̄ derogat.C in effectu nō obligat. h. d.I legati. Stipl̓o erroēauel al̓r. Stipl̓o acceſſoria limitatur ẜꝫ naͣm ſui pͥncipalis. h.d. ẜm aliam lec. Bar.a ¶ Si legati ſerui. in ſpē: vtīfi. l. colligit̉.b ¶ Stipl̓et̉. ab herede errāte:ſecus forte ſi ſcit ſe nō teneri: vtsͣ. ſiꝗs cau. l. ſꝫ ⁊ ſiꝗs. §. fi.c ¶ Talis. ut ⁊ sͣ. e. l. ſi a ſb̓ſtituto. §. hr̄s. gͦ nec plus venit inſtipulatione. ar. sͣ. de vſur. l. ſiſtipulatus. §. verum ſi emptor⁊ .jͣ. ut lega. cā caueat̉. l. i. §. ſiꝗs ſub ꝯdi. ſed vr̄ valere hec ꝓmiſſio: ut. sͣ. de euic. l. ſi ita. etC. de edil. act. l. ſi apud. q̄ ſuntꝯͣ. So. ille in ꝯtractu vēditiōiꝗbus ꝯuenit dicta ꝓmiſſio.Ires obligata. Rem legatam cogit̉ hr̄s luere in tribus caſibus: ⁊ illismōīs ꝗ hac. l. exprimunt̉. h. d. Primo dicit in ꝗbus caſibus hr̄s tenet̉ luere. Scd̓o dicit ꝑ quē modū hr̄s cogit̉. ſcd̓a ibi. ꝙ ſi teſtator. Barto.d ¶ Ab herede. ut ⁊. jͣ. de dote pre. l. licet. vbi ponitur noſter caſus.e ¶. Si neſciat. qd̓ pͥſumit̉: ut. sͣ. de ꝓba. l. verius. ſed qūo ſuum factū ignorat:rn̄. cōceſſerat ſeruo uel ꝓcuratori aliquā rē obligare: nec dixerat quā. ſi āt ip̄e ꝓbetur obligaſſe ſatis videt̉ ſufficere: ut. sͣ. ad vell̓. l. ꝙͣꝙͣ. nec ob. sͣ. de ꝯdi. inde. l.ſed ⁊ ſi me puteꝫ. vbi ēt in facto ſuo tolerat̉ ignorantia: qꝛ illud in dāno vitandod̓ ſuſtineret ſine ſua uel an̄ceſſoris volūtate.f ¶ Si ſciſſet obligatā. qꝛ erat ꝯiūcta ꝑſona: ut. C. de fideicō. l. predia. ac.g ¶ Uel niſi pōt repete ſi nō. qd̓ trahit̉ ex v̓bo niſi. ⁊ ſic diuiſū ponit̉ in repetitione ẜm Io. ⁊ facit. jͣ. e. l. ciuitatibus. §. fi. ⁊. jͣ. ti. i. l. meuius. circa pͥn. ibi debitoraūt ⁊c̄. ⁊ ſic nō tribus caſibus heredē luere. ac.h ¶ Doli exceptionē. tūc hꝫ neceſſe ꝓbare illū animum.i ¶ Exhiberētur .i. cederēt̉. k ¶ Suo tꝑe .i. an̄ ſnīaꝫ in hipothecaria lataꝫ adqd̓ eſt. jͣ. de fideiuſ. l. ſi fideiuſſores. §. idē rn̄dit. uel dic anteꝙͣ ſoluat lꝫ poſt reſtitutam hypothecam ꝑ ſnīam: nā adhuc viuit ꝑſonalis ꝯtra debitorem. al̓s āt ſipoſt ſolutionem ſecus: ut. jͣ. d̓ ſo. l. ſtichū. §. ſi mandato. ⁊. l. modeſtinus. uel dicetiam poſt ſolū. quā fecit luendo hypothecam. magis enī ſue rei liberāde cā ſoluiſſe vr̄ ꝙͣ cā heredis: ut. sͣ. de mā. l. papͥ. ⁊ iō non tollit̉ actō ut dictis. ll. ⁊. jͣ. defideiuſ. l. cum is. ſed quo iure? rn̄. officio iudicis hoc conſeꝗt̉ legatarius vt ei fiat ceſſio ut ſubijcit per iuriſditionē ⁊c. ac.Omus. Expenſe facte in repetēda re ſub conditione legata a legatariorepetunt̉ inſpecto rei valore. Bar.l ¶ Hereditarias .ſ. legatas. m ¶ Exuſtas. caſu. ut. jͣ. colligitur.n ¶ Extimatis. al̓s examinatis. ſed cum ſciens ī tē alienā impēdit: nō vr̄ poſſededucere: ut. C. de rei vē. l. ſiꝗs ſciēs. que eſt ꝯtra. So. ibi ut ī ꝓpͥa ſua re īpēdi-

⁊ noīe ſuo: lꝫ alienā ſciret. h̓ eo aīo īpēdihēret obligatū ad quē ſciebat rē ꝑuēturā. Itē h̓ ꝑſonal̓r erati nō: lꝫ rei ven. ibi teneret.ſo. ibi in vita teſtatoris.ut inſt. de ac. §. i. Itē ꝯtra. jͣ. e. l. ſi in¶ I mō. culpa. lata uelon tenet̉: vt noͣ. sͣ. e. l. cumores. §. pe. Item caute dicis. nā ſine alicuiꝰ culpa nō fitfacile incendium: ut. sͣ. d̓peri. ⁊ cō. rei ven. l. ſi vr̄dita. ⁊ facit. sͣ. de ne. ge.l. ſine hr̄ditaria. ⁊ sͣ. mā.l. īter. §. ſꝫ cū ẜuus.L certi. huius aciōisAod ſi nulla. innam hēs. sͣ. de ꝯdi. inde.l. ſed ⁊ ſi me putē. §. cuinter. ſed ꝯtra. sͣ. de ꝯdi.inde. l. ſed in area. vbi n̄ꝯdicitur poſſeſſio dn̄o reſtituta ꝑꝑ impenſas. ſol.h̓ erat legata ſub cōdi. etea pendente extruxit eamheres. ibi pure debebat reſtitui ẜm. R. vel dic vinoͣ. sͣ. de ꝯdi. inde. l. quiexceronē. §. ſi pars.O lex ꝯtinuatur ad premptus. Heccedentia ⁊ legitur duobꝰmodis. Primo in ſūptibus factis a legatarijs.hr̄s eos non deducit ⁊ h̓ponitur in prima gl. ⁊ inſcd̓a in fi. Scd̓o modo legitur in ſumptibus factꝭab herede. ⁊ hoc ponit̉ inprin. ſcd̓e glo. Bar.q ¶ Sūptus. legatariuscui legatū erat ſuboea pendēte refecit. ꝯditione exn̄te hr̄s vult deducere has impēſas qͣſi legatarius voluiſſet donare ea occaſione qꝛ feceratpepoēte conditione.r ¶ Neceſſarios. puta etcuſtodia ⁊ diligentia reilegate debita. R. ⁊ẜmeum reficit particulauimputa circa ſaria tecta udetiam in totuꝫ ſi id culperō induxit: ut. sͣ. e. l. cumres. R. ⁊ ẜm hoc fac̄. sͣ.de vſufru. le. l. ſi vir. §.qm̄. ⁊. l. ſequē. uel dic mceſſarios quo ad rem nōquo ad perſonam legatarij: ⁊ omnia ſunt plana. ac.I ancilia. Dictio cū ⁊ dictio ⁊ appoſita inter ꝑſonas ſeruorū legaUtorū cōiungit pͥncipaliter. h. d. cum. l. ſe. Bar.s ¶ Debent̉. ponit̉ gͦ cū ꝓ ⁊: ut. sͣ. d̓ vſufr. ac. l. ſi mulieri. ⁊ sͣ. e. l. ſicui.t Iancillas. falſum. ut ⁊. jͣ. de pecu. le. l. iij. ac.⁊ .jͣ. de pecu. le. l. iij. ⁊. iiij. ⁊ .jͣ. d̓ ma. teſt. l. ſi ita fuerit. §. fi. ac.Aptatorie. Legatū qd̓ in alteriꝰ volūtate ꝯfert̉ nō valet. Bar̓.u ¶ Captatorie .i. adulatorie. R. ⁊ ſunt exēpla. sͣ. d̓ here. iſti. l. illa.⁊ .l. captatorias. ⁊. C. de teſta. mili. l. captatorias. ſed in libertatetꝫ: ut. jͣ.de fideicō. lib. l. fideicōmiſſa. Itē contra. jͣ. ti. i. l. i. ſol. ibi.ita legatuꝫ Dictio p̄ter hꝫ excludere eos ad quos refert̉. bari.x M ¶ Ticio legaui. cui vere legauerat: al̓s per hec v̓ba non vr̄ legut. jͣ. ti. i. l. ticia. ī pͥn. y ¶ Elegerit. elegit legatariꝰ. ſic. sͣ. e. l. ꝗ dūſecus in ꝯtractibus: ut. sͣ. de ꝯtrahen. emp. l. cōprehēſū. ¶ Quali inueniant̉. ad hoc. sͣ. de ꝯtrahē. ēp. l. ꝗ fūdū. §. ꝗ agrū. ⁊. l. ſi debitor. §. l.Illi. Expreſſio eoꝝ q̄ tacite inſūt ꝑ aliū modū ꝙͣ īſint aliꝗd oꝑatur.a ¶ Ad heredē. legatarij. ſed videt̉ non valere: ut. C. de contrahen. emp.l. in vendētis cōtra. So. hic ēt ſi nō dicat̉ tn̄ erit eius arbitrio. ibi ſecus. i..C. de ac. ⁊ ob. l. ſicut. Itē videt̉ non cōditionale: ut. sͣ. e. l. iij. que ē cōlſa.So. ibi heredi hic legatario fuit appoſita. ac.b ¶ Exprimat̉. ut ⁊. jͣ. de condi. ⁊ demō. l. ſi ita expͥſſim. ⁊. l. nōnuꝙͣ. ⁊. i.ſi in diē. ⁊ de reg. iur. l. actus. ⁊. jͣ. ti. i. l. i. ⁊. iij. ⁊. jͣ. d̓ ver. ob. l. eū q. §. ii.ſed ar. cōtra. jͣ. de cōdi. ⁊ demō. l. aliquādo. ac.¶ Si domus. Si domus legata particulatim reficiat̉: legatū nō exūguit̉. ſecus ſi in totū deſtruat̉ ⁊ a teſtatore reficiat̉. Bar.¶ Interire. ſic. jͣ. de fun. inſtru. l. tabernā. ⁊. jͣ. de ver. ob. l. īter ſtipulaii.§. ſacrā. ⁊. jͣ. d̓ ſo. l. ꝗ res. §. arca. ⁊. jͣ. ti. ij. l. ſi chorꝰ. §. arcā. ⁊ sͣ. q. ind