Liber

inde in eum det actionem atque ſiadiſſet hereditatem. C Elſus.Uiº ſeruꝰ ip̄iusᵇ ſubſtitutus ēAſeruum ſuum heredem adireiuſſit: ſi iccirco fecit ne legataᶜ preſtaret: vtraqꝫ preſtabit. ⁊ quiaᵈ hereseſt: ⁊ quia omiſſa cā teſtamētiᵉ poſſidet ex ſubſtitutione hereditatemſalua falcidiaᶠ ei ẜuata. P Apinia.Alianus ſcribit patremᵍ qui fiLiam ſibi ſubſtitutaꝫ iuſſitʰ adire hereditatem: legata que ab ipſodata ſūt ex ſentētia edicti p̄ſtaturū.Quoniaꝫ filia patri ſubſtituitur incaſuⁱ non vt arbitrium eligendi relinquatur. ¶ Sed ſi varia legataſupra dodrantē dataª ſūt: eoꝝ priꝰrōnem hn̄daꝫ q̄ a filia relicta ſunt.Nō eniꝫᵐ caret dolo pater qui honoreⁿ proprio omiſſo propter conpendiumº alienam inſtitutionemᵖmaluit. ¶ Deniqꝫq ſi filie pater ſt̓ſtitutus adijtᶠ hereditatem nihil eūdolo facere iulianus exiſtimat: qꝛnemo filie pr̄eꝫ contra votumᶠ parentuꝫ ſubſtituere videt̉: ſed vt arbitriū eligēdi relinquat. IDem.Ater ſcd̓is tabulis impuberifilio ſubſtituta: locū edicto facit ſi omiſſo teſtamento legitimaꝫᵗhereditatem filij poſſideat. Idē iuris erit ⁊ ſi filio heres data ſit etſubſtituta. ¶ In ſnīam edicti ꝑꝑlegatoꝝ cām fraterᵛ incidiſſe nonvidebatur: qui filium ſuuꝫ ſubſtitutumˣ impuberiʸ teſtō fr̄is non emancipauit: ſed ab inteſtatoᶻ per eumªbona poſſidere cepit. ¶ In eumꝗ teſtō ſcriptꝰ heres nō fuit: ſi fraudis conſilio cū heredibus ſcriptisꝑticipato legitimā hereditatem ſolusᵇ poſſideat: actio legatoruꝫ ex ſētentia pͥtoris dabit̉. ¶ Etianus.

¶ Iſeruū heredem inſtitutumdn̄s qui ipſe rogatusᶜ fuerat fideicōmiſſū preſtare: priuſqͣꝫ adireiuberet vēdiderit: p̄ſtare id debet:cū per preciū ſerui hereditatis quoqꝫ eſtimationeꝫ conſequat̉. ¶ Inſtitutus heres ⁊ rogatus reſtituere hereditatem: ſi omiſſa cā teſtī legitimam hereditatē poſſideat: nōdubie vt legata ceteraqꝫ fideiconimiſſa: ita her̄ditatē quoqꝫª reſtituē̓ꝯpellēdꝰ ē. libertates quoqꝫ taꝫ directas qͣꝫ fideicōmiſſariasᵇ. Sed ſialienos ſeruos rogatꝰ ſit māumittere: vtiqꝫ redimere eos debebitᵉ.Eā autem deceſſioneꝫᵇ patieturis cui reſtituta fuerat he̓ditasᵉ quāis qui ei reſtituit paſſurus fuit.TLpianus.Ui omiſſa cā teſtamenti ab¶ inteſtato poſſidet hereditatēſeruos ad libertateꝫ perducere dꝫne eisᵖ factum noceat eiꝰ qui ex teſtō adire noluit: ſic tn̄ vt hēat libertos.H Ermoge.Ui omiſſa cā teſtī ꝓ emptor̄vel pro dote: vel pro donatoᵍ ſiuealio quolibet titulo exceptis ꝓ herede vel ꝓ poſſeſſore poſſideat hereditatem a legatarijs ⁊ fideicommiſſarijs nō conuenitur.¶ De ſenatuſcōſulto ſillaniano ⁊claudiano: ⁊ quorū teſtamēta nonaperiantur.TXpianus.Amaliter nulla domꝰᵖ tuta eē poſſit: niſi periculo capitisⁱ ſui dominis cuſtodiātaꝫ a domeſticisᵏ qͣꝫ ab extraneis preſtare ſerui cogātur. Iōſenatuſ conſulta introducta ſunt depublica queſtione a familia necatorumˡ habenda. ¶ Dn̄i appella-

re enim tenetur: aut medium īter hoc. ⁊ obtinet qd̓ hic. ⁊. jͣ. ne vis fiat ei. l. i. §. h̓edictū. yr. Itē facit. jͣ. de doli excep. l. apud. §. illa. ⁊ sͣ. de tributoria. l. iij. §. i. irmaiore ꝯſtat ꝙ tenet̉ inſol idū: vt. sͣ. e. l.otā. ⁊. l. i. §. pe. ac.ne ẜui hoc edicto tenetur. h.L4. Bar.Ut. Qui omittit ex ib ¶ Ipſius. inſtituti.t ¶ Legata. a ſe relicta.d ¶ Et qꝛ her̄s ē .ſ. ex ſubſtōe pͥſtat a ſubſtituto data. azo.e ¶ Cā teſtamēti. in quo erat inſtitutus: ⁊ iō tenet̉ ad relicta aſe ac ſi ex teſtō adijſſet.ſ ¶ Salua falcidia. ex legatis aẜuo relictis. ⁊ ſic nō ob. jͣ. l. proxi. uel al̓r .i. ſalua falcidia: quādetrahit noīe ẜui. h. ⁊ facit. sͣ.e. l. duo. §. fi. ⁊. C. e. l. fi.Ulianus. Honor eſt cōmodo pͥferendus ⁊ qui nōprefert reputatur doloſus. h. d.bal. Et ẜm bar. diuiditur: quiaprīo loꝗt̉ cum alicui eſt ſubſtitutus filiꝰ qui eſt in eiꝰ ptāte. ſecūdo qn̄ ecōtra filio ē pr̄ ſubſtitutus. ſecūda ibi. deniqꝫ. Itemprima ſubdiuiditur: qꝛ pͥmo dicit hr̄e locū edictū. ſcd̓o que legata pͥus defalcent̉. ſecūda ibi.ſed ſi varia. Itē ſcd̓a ſubdiuidit̉: qꝛ pͥmo ponit dictū. ſecūdorōnē. ſcd̓a ibi. qm̄. bart.Datrem. inſtitutū.h ¶ Iuſſit. in fraudē legatoruꝫa ſe patre relictorū.i ¶ In cāu. al̓s in teſtō ⁊ alias īcaſu .ſ. propoſito qͣſi ſubſtitutafuit: vt ſi pater nollet vel nonpoſſet eſſe heres ip̄a erit ſubſtituta: non aūt vt hēat electionē: anvelit eſſe heres per ſe vel per filiam .i. per inſtōnem vel per ſl̓ſtitutionem.k ¶ Data .i. aliqͣ a pr̄e: ⁊ aliaa filia. ⁊ ſi oīa ſoluant̉ excedantdodrantem.l ¶ Prius. quātum ad hoc vtex eis fal. detrahat̉. ſed de relictis a pr̄e nō detrahitur: ſed ꝙͣtū ad ſolutionē faciendā priuseſt hn̄da rō relictoꝝ a pr̄e .i. prius ea debent ſolui: ⁊ hoc eſt qd̓dr̄. jͣ. ad. l. fal. l. nenſennius. §.pe. Itē ꝯͣ. sͣ. l. ꝓxi. ſo. vt ibi. h.m ¶ Nō enim. merito pr̄ ex edicto tenet̉. nam ⁊cͣ.n ¶ Ponore .i. intione qͣfuit honoratus pater.o ¶ Compēdiū .ſ. non preſtandoꝝ a ſe pr̄e legatorum. ac.p ¶ Inſtitutionem. id eſt ſubſtittionem.q ¶ Deniqꝫ. bn̄ infert deniqꝫ ⁊cͣ. cū. n. puniat̉ vt dixit: tūc demū cum propriumomittat honorē: ergo vbi nō omittat non tenet̉. vbi aūt omiſit īſtitutionem filij:ſuū honorē nō dimiſit ſed filio habitū: vt. jͣ. de le. pͥſtā. l. iij. §. hoc aūt ſolum.r ¶ Adijt. ex ſubſtitutione. azo.s ¶ Uotū. natura enī ita ordinauit ꝙ liberi parētibꝰ ẜm votū ſuccedant: ⁊ iō teſtator vr̄ pr̄em ſubſtituiſſe vt hēret arbitriū adeūdi ex quo vellet. Si aūt teſtatorintellexiſſet ꝙ tūc demū pr̄ admitteret̉ ſi filia nō eſſet heres: videret̉ ſentire ꝙ pr̓poſt filiā remaneret: qd̓ eſt ꝯͣ votū parētū: ut. jͣ. vn̄ lib. l. ſcripto in fin. ⁊ ſic noͣ. ꝙꝑꝑ naturā alit̓ h̓ ſtatuit̉ ꝙͣ ſuꝑiori caſu. ſic. jͣ. de cōdi. ⁊ demon. l. cum tale. ⁊ noͣ.hac. l. honorē lucro p̄ferēdū. Itē de voto parētū.t Ater. legitimā. per tutelam.In ſententiaꝫ. Qui nō implet cōditionem poteſtatiuam directam ⁊ aditabin̄teſtato nō tenet̉ hoc edicto. h. d. Bar.u ¶ Frater .ſ. teſtatoris.x ¶ Subſtitutū. ſub condi. ſi eēt emācipatꝰ infra. x. dies.y ¶ Impuberi. filio fratris.z ¶ Sed abinteſtato. defecta iam cōditione non interim dum pendet: ut. jͣ. de rea ¶ Per eū. filiū. ſed nonne ip̄e pr̄ p̄cedit filium in gradu ⁊ ſic in ſuccedendo. ſedgu. iur̄. l. quādiu. ac.dic ⁊ ip̄m repudiaſſe. Itē ꝯͣ. sͣ. e. l. i. §. ꝗ ſub ꝯditiōe. So. pr̄ia ptās ineſtimabiliseſt: vt. jͣ. de le. i. l. filiuſfa. §. ſeruus. ⁊ eodem modo ſoluitur. sͣ. e. l. ſi filius meꝰ.Item cōtra. C. de inof. teſt. l. filijs. So. ibi volebat accipere ex teſtamento cum

non impleta eſſet cōditio: hic ab inteſtato deſerta conditione. ⁊ facit. jͣ. decōdi. ⁊ demon. l. ſicui.¶ In eum. Tertius poſſidens ab inteſtato tenet̉ ſi cū inſtituto paruciauit fraudem. h. d. Bar.b ¶ Solus. ſecus ſi cū heredibꝰ poſſidet: vt. sͣ. e. l. ſi non ſolus in prin. anaūt ⁊ omittēs in ſubſidium teneat̉: ⁊ diſtinguhꝫ p̄ciū vel nō: ut. sͣ. eo.l. licet.SI ſeruuꝫ. Quibꝫprecium videtur habere hereditatem: iō relicta a ſe preſtare tenetur.h. d. Bar.c ¶ Rogatus. ſi āt ẜuꝰrogatꝰ fuiſſet directa abemptore peti poſſet. hicaūt non pōt: quia ẜuusrogatus non fuit azo. etfacit. jͣ. de le. i. plane. §. i.⁊. l. cū filio. ⁊ de le. ij. l.ſi alienus ſeruus.¶ Inſtitutus.commiſſa vl̓ia conſeruātur per hoc edictum ſalua trebellianica. Bari.a ¶ Hr̄ditatē quoqꝫ. videbatur ꝙ h̓ cui erat hereditas reſtituenda: agere ex hoc edicto non poſſet: ⁊ qꝛ alia via eſt ei cōſultū .ſ. trebellia. vt cōgat heredē adire: vi. sͣ.eo. l. ſiꝗs omiſſa. cuꝫ ſuis concor. ⁊ qꝛ fideicommiſſarius loco herediseſt: vt inſti. de fideicommiſ. here. §. reſtituta. e.jͣ. de regu. iur. l. in pari§. i. ⁊ ad trebel. l. i. ī pͥn.heredi aūt hoc edictumnō proficit: vt. sͣ. eo. l. fiin teſtamento. ſed tn̄ ſecus eſt quia nō ꝑ omnvt heres cenſetur: qꝛ neciura ſepulchri hꝫ: vt. jͣ.ad trebel. l. quia perindeb ¶ Fideicēmiſſanas.vt. sͣ. eod. l. de libertatibus.c ¶ Debebit. ⁊ manumittere.d ¶ Deceſſionem. ideſtvt diminutionem propter predicta vel propteralia hereditaria onera.⁊ fa. jͣ. ad. l. fal. filiuſfamilias. ⁊. C. e. l. ij. ac.e ¶ Hereditas. per trebellianum.Ui omiſſa. Per hoc edictum conſeruant̉ libertates ſaluo iure patronatus. h. d. Bar.f ¶ Qui omiſſa. ne eis .ſ. ſeruis. vt. sͣ. de alie. iudi. l. i. in principio ⁊ ſi ꝗscau. l. ij. §. penulti. ⁊. jͣ. de ſepara. l. i. §. ex contrario. ⁊. jͣ. de regu. iur. l.non debet.Ui omiſſa. Qui omiſit ex teſtamento ⁊ poſſidet aliquo iuſto tituL lo inter viuos non tenet̉ hoc edicto. h. d. Bar.Pro donato. quia eſt ei ab aliquo donata hereditas: ſecus aūt ſi qſe lucratur etiam abinteſtato: vt. sͣ. e. l. licꝫ in fin. ⁊ facit. sͣ. eo. l. i. §. nonquerimus.Ad ſenatuſconſultū ſillanianū. Et hoc titulo punit̉ heres ſi adcat anqueſtionem habitam a familia. acAm aliter. Domeſtici dicunt̉ de familia. h. d. bar.¶ Domus. que dꝫ eſſe tutiſſimū refugiuꝫ: vt. sͣ. de in ius no.I. pleriqꝫ. ac.i ¶ Capitis: vt. jͣ. e. l. §. potuiſſe.k ¶ A domeſticis. his ꝗ ſunt de tamilia: nam vt ait Boetius: nulla peſtis efficacior ad nocendum ꝙͣ lamiliaris inimicus.l ¶ Necatoruꝫ .ſ. nomine ⁊ dic torqueri familiam nomine necati .ſ. a quocunqꝫ: vt. sͣ. proxi. uel dic ſit queſtio .ſ. familie .i. tormēta ad eruenduꝫ veritatem nomine necati a familia. ⁊ ſubaudi. vel ab alio necati vt palei.sͣ. proxi. ⁊ in ſequentibus. non dicas ut alius qui non ſit de ſamilia iol-