Liber
teſtamēti abinteſtato poſſideat he̓ditatē. vidēdū ē an huic: in cuiꝰ ꝑſona ꝯditio collata ē. ſubueniri debeat. Et magis ē ne ſubueniat̉. Neqꝫeniꝫ legatariusª ē.P Aulus.Ed ſi adhuc parēdiᵇ ꝯditionitp̄s habeat: hac parte edicti n̄tenetur.EZp̄ianus.II nō ſolusᵉ: ſed cum aliquopoſſidet hr̄ditatēᵉ: isᶠ ꝗ omiſitcāꝫᵍ teſtamenti. rectiſſime iulia. ait:qd̓ ⁊ marcellus ꝓbat. dādā in ip̄mquoqꝫ legatoꝝ actionē vtilē. Necenī aſꝑnari dꝫ obeſſe ſibi factū heredis ſcripti: cuii etiaꝫ ꝓfueritˣ. Hocaūt ita ē niſi pecuniā acceperit is ꝗomiſit cāꝫ teſtamēti: tūc .n. īſoliduꝫˡtenebit̉. ¶ Cū ſubſtitutis ab inſtitutis legata fuiſſent relicta: ⁊ tā inſtituti qͣꝫ ſubſtituti omiſſa cā teſtamentipoſſideant abinteſtato hr̄ditatē: diuus pius reſcripſit: neqꝫ improbe:neqꝫ īprudēter inſtitutos legata recuſare ſubſtitutis data. Recte .n. recuſat in ſe dari legatoꝝ fideiue commiſſoꝝ petitionē ſubſtituto: cui liberūᵐ fuit adeunti hē̓ditatē: nō fideicōmiſſuꝫ petere: ſed vniuerſa bonaobtinere. ¶ Si duo ſint hēdes inſtitutusⁿ ⁊ ſubſtitutꝰ: ⁊ ambo omiſſa cā teſtamēti abinteſtato poſſideant hēditatē: qōnis ē: an ambo cogant̉ legata p̄ſtare. ⁊ vtrū vnuſꝗſqꝫ ea legata que a ſe relicta ſunt: anvero ambo vtraqꝫ legata cogāturpͥſtare? Ego puto inſolidū aduerſus ſingulos legatoꝝ petitionē dādā. ¶ Sꝫ vtrumª eoꝝᵖ qͥ a ſe legata ſunt: an vero etiaꝫ eoꝝ q̄ ab altero herede: videamusq. ⁊ al̓sᶠ ꝓponamus inſtitutū ſolū poſſide̓ he̓ditatē: an eoꝝ legatoꝝ q̄ ſunt a ſeᶠ re-
licta: an etiā eoꝝᵗ q̄ a ſubſtituto relicta ſunt actionē patiet̉. Dicēdum ēita demū etiaꝫ eoꝝ ſi dolo ſubſtitutiꝑueniat ad inſtitutos hēditas ſinepecuniaᵘ. Naꝫ ſi pecuniam accepitſubſtitutus: ipſeʳ erit conueniēdusⁱ¶ Itē ſi ſolus ſubſtitutus poſſideretꝰ. ſiꝗdē pecunia accepta inſtitutꝰomiſiſſetª: dicemus inſtitutū ſuis legatarijsᵇ rn̄dere debere: ſubſtitutūſuis. ¶ Si aūt ſine pecunia: aduerſus ſubſtitutūᶜ dabimus actionem.Nūc aūtᵉ cū ambo poſſideant: melius dicet̉ ſingulos ſuis legatarijsrn̄dere debere.Abole.I ab inſtituto ⁊ ſubſtituto eadē res mihi legataᵇ ſit: ⁊ omiſſa cā teſtamēti poſſideant hr̄ditatēlegeᵉ: etiā ſi ab vtroqꝫ herede ſolidū mihi debet̉: tn̄ ab vno legatū cōſecutꝰ: ab altero petere nō potero.eligere itaqꝫ reū potero. T Lpi.E libertatibusᶠ quoqꝫ ī hoccaſu queſitum ē: an cōpetanttā heᵍ que ab inſtituto: qͣꝫ he q̄ a ſubſtituto date ſunt. Et magis ē vt cōpetant tam directeʰ qͣꝫ fideicōmiſſarie. ¶ Heredē eius ꝗ omiſſa cauſa teſtamenti ab inteſtato poſſidethr̄ditatem: inſolidum legatoꝝ actione teneri conſtat. Magis ē enimrei perſecutionemⁱ qͣꝫ penam continere: ⁊ ideo perpetuam eē. ¶Hocaūt ita ē niſi propter dolumᵏ defuncti conueniatur heres. tunc enim inid quod ad euꝫ peruenit conueniretur.G AiusT ſi n̄ totā hr̄ditatē aliꝗs: parA tēue eiꝰ ex qͣ hr̄s inſtitutꝰ ē abinteſtato poſſideat. Sꝫ vel nimiaꝫportiūculā vel etiā vnā aliquā reꝫ:tenet̉ hoc edicto. I Dem.
que implēda erat infra certū tp̄s. lex v̓o ſequēs loquitur cum adhuc ſupererat detꝑe. ⁊ ideo bene rn̄. in. l. ſe. eum nō teneri hac parte edicti. q. d. nō hꝫ locum hocedictū: cuꝫ nec repudiare ex teſtō: n̄idire abinteſtato potuerit. In ſuperiori v̓ocaſu locū hꝫ edictū: ſed non in illuorū perſona fuit adimplenda cōditio: vthic: ſed in perfona cōdiſic: vt. sͣ. l. i. §. qui ſub conditione. ac.a ¶ Neqꝫ enim legatariꝰ. īmovidet̉ ꝙ ſic. ut. jͣ. de le. iij. l. xi..§. cū eēt. ſed ibi fuit pura inſtitutio ſub modo facta: vt det heredi rogato certā ſūmā. h̓ ſubꝯditione: ut. jͣ. de cōdit. ⁊ de. l.ꝗ heredi. in fi. ⁊. l. meuius. alijꝙ h̓ fuit expreſſa ꝯditio. ibi nō.Itē ꝯtra. sͣ. de cōdi. ob cām. l.dedi. §. fi. So. ibi habuit initiū: qꝛ dare voluit qd̓ debebatdare: h̓ nō. vn̄ qͣſi in principioeſt actio nata in ſcm̄. arg. jͣ. depolli. l. i. §. i. Itē ar. cōtra. sͣ. d̓trāſ. l. eum hi. §. hec oratio. ibiſed ⁊ ſi conditio ⁊cͣ. Itē ar. ꝯtra.sͣ. e. l. ꝗ aūt. §. fi. ſed ibi heresrecipere: hic dare debebat. Iteꝫꝯtra. jͣ. de le. i. l. quidā teſtō. §.fi. ſed pōt grauari ſi habuit: nōautē dicit poſſe peti dādum cāimplende conditionis.b ¶ FEd ſi adhuc parendi. expone vt. sͣ. prox. noͣ.Poſſidens cuꝫ doloſo in frauion ſoldem creditorum conuenitur ſimul cum eo. d. h. Bal.c ¶ Si non ſolus. ſcriptus.d ¶ Cum aliquo. puta ticio fiue ſuo.e ¶ Hereditatē. ab inteſtato vtſubijcit.f ¶ Is .ſ. ſcriptus.g ¶ Omiſit cām. gratia alterius .ſ. ticij qui vna cū eo veniebat abinteſtato.h ¶ In ipſuꝫ .ſ. ticiuꝫ cum quopoſſidet inſtitutus. ⁊ dic pro ꝑte ut ſtatim patet. ac.i ¶ Qui .ſ. ticio veniēti abinteſtato cum ſcripto: cum forte fratres erant. ac.k ¶ Profuerit. factū heredisſcripti. ſic. jͣ. de reg. iur. l. ex qͣperſona. ⁊ .jͣ. e. l. mater. §. fi. actoris tn̄ dolus nocet hn̄ti cāmlucratiuā: vt. jͣ. de excep. do. l.apd̓ celſuꝫ. §. ſi ꝗd aūt. Itē ⁊ h̓cꝑauit fraudeꝫ. preſciuit. nl ¶ Inſoliduꝫ .ſ. non ꝓ ꝑte tm̄.aꝫ. ⁊ dic tenet̉ omittēs qͣſi hereditatē hn̄s cū p̄ciū hēat partis⁊ alterutrā hꝫ ꝑtē. uel dic ēt ticiū teneri īſolidū cū ſit deterius p̄cio corrumpere ꝙͣp̄cibus ſicut in ſnīa: vt. C. qn̄ ꝓuo. nō eſt ne. l. venales. ⁊ jͣ. ad tre. l. ẜuo. Itemꝯtra. sͣ. e. l. lꝫ. nā h̓ nō ſeruat̉ ordo ꝯuentionis. ibi ſic. So. hic vterqꝫ poſſidebatibi alter tm̄. Itē ⁊ h̓ ꝯuenit̉ ꝗ gratis omiſit cām teſtī. ⁊ hoc iō qꝛ poſſidebat. ⁊ ſicnō ob. sͣ. e. l. ſiquis pecuniā. ibi. ubi v̓o gratis ⁊cͣ. Iteꝫ ad hoc. sͣ. e. l. ſi pecunia.tariortꝭ: nō pdt ſubſtitutus petere legata relicta ſibi ab inſtituto. h. d. Bal.Citis. Si inſtitutus ⁊ ſubſtitutus repudiant in fraudem legaCū ſubſtitutis. cui liberū. q. d. iō cū ipſe omiſit: omittētē īcuſare nō pōt. ſicm.sͣ. e. l. ꝗdā. Itē eſt alia rō qꝛ pōt hr̄e totū: ut h̓. ⁊. C. d̓ īpu. ⁊ ali. ſub. l. iiij. vn̄ ſibi imputet: ut. C. de teſta. ma. l. fi. §. i. ſed ꝯtra. jͣ. e. l. ſi in teſtō. §. fi. Sol. ut ibi.ſuo ſint. Si inſtitutus ⁊ ſuitusdiant in fraudeꝫ letorum:vnuſꝗſqꝫ tenet̉ ſuis legatarijs īſolidū: ⁊ īterdū ſubſtitus tenet̉ oībus. Bal.n ¶ Si duo. inſtitutus. al̓s inti ⁊ ſubſtituti. al̓s inſtitutus ⁊ ſubſtitutus.o ¶ Sed utrū. repetit qōnē qꝛ non clare rn̄. qualiter intellexit inſolidū. ac.p ¶ Eoꝝ. legatorū.¶ Uideamus. ⁊ certe quilibet ꝓ relictis a ſe vt.jͣ. in fi. ibi nunc aūt ⁊c̄. ſed ꝯtra. sͣ. e. l. lꝫ. vbi ſeruatur ordo. So. ibi. ac.r ¶ Et al̓s ⁊c̄. aliāproponit ⁊ ſoluit .ſ. ſi inſtitutus dedit pecuniā ſubſtituto. vt lꝫipſe inſtitutus repudiet ex teſtō: non tn̄ ſubſtitutꝰ adire ex ſubſtitutōe. vt ſic inſtitutus hr̄et abinteſtato: qꝛ abinteſtato veniebat vt ſubſtitutus.¶ A ſe .ſ. tm̄.¶ Etiā eorum. que ſunt relicta a ſubſtituto. ac.u ¶ Sine pecunia. tunc .n. ſubſtitutus conueniri non poteſt: vt. sͣ. e. l. ſiꝗs pecuniam. ibi. vbi uero gratis ⁊c̄.x ¶ Ipſe .ſ. ſubſtitutus.y¶ Conueniendus. pro omnibus relictis: etiam ab īſtituto relictis. ⁊ eſt rō quiaa ſubſtituto repetita videntur: ut. jͣ. de le. i. l. lꝫ. h. ſed ſecus in inſtituto: ut ſtatim
ponet. ⁊ eſt ratio qꝛ habet pecūiam: ⁊ ſic hereditatem habere videt̉: vt. gͣde pet. here. l. ſi ⁊ rem. ſed ꝯtra. sͣ. e. l. lꝫ. vbi dicit primo poſſeſſorqui omiſit pecunia accepta. So. ⁊ hoc intellige ẜm euudem ordinem.ſic ergo prius cōuenit̉ hic inſtitutus quātum eſt in relictis a ſe.z ¶ Item ſolus. poſſideret. ab inteſtato data inſtituto pecunia vt repudieiex teſtō: ut ſic ſubſtitudelata hereditate eā repudiet ex teſtamento: ⁊abinteſtato habeat. azo.ac.a ¶ Omīſiſſet. qui abinteſtato ſuccederet nō poterat. azo.b ¶ Suis legatarijs .ſ.tantū. ⁊ ē ratio. quia relicta a ſubſtituto non vdentur repeti abinito. azo. ſed certe īmo videtur quilibet ⁊ pro quibuſlibet ⁊ prior poſſeſſor .i. in quo toto eſt cortra. sͣ. eo. l. licet. Sol̓ utibi: qꝛ ibi idem ab utro3. hic ſecus.e ¶ Aduerſus ſubſtitutuꝫ. pro omnibus .ſ. ⁊ ꝓrelictis ab īſtituto ita d̓muꝫ ſi participauit fraudem cum inſtituto: ⁊ nōaliter ut. C. e. l. i. ſed aninſtitutus in ſubſidiū ꝓrelictis a ſe inſtitudam dicunt ꝙ ſic perlicet. qd̓ nō placet. qꝛ ibipecūia accepta. dic ergohic ꝙ etiaꝫ in ſubſidiumnō tenet̉ inſtitutꝰ: ut. sͣ.eo. l. ſiꝗs pecuniaꝫ. ibi.ubi uero gratis ⁊c̄. ac.c ¶ Nunc auteꝫ. ſoluitqueſtionem factā in pͥncipio. §. ⁊. jͣ. e. l. duo. ac.O Legatamū conab iiitutones poſſunt ꝯuēire queuolunt inſtitutū vel ſubſtitutū. h. d. Bard ¶ Si ab inſtituto. legata ſit. expreſſe vel ēt tacite ab inſtituto: ut. jͣ. deleg. i. l. lꝫ. azo.e ¶ Lege .i. abſcilicet. l. xij. ta. uel alia⁊ facit. sͣ. e. l. iij. ⁊. jͣ. e. l.duo. ⁊. l. ſciendum. ſedcōtra. sͣ. e. l. lꝫ. Sol. ibi.Itē facit. jͣ. de leg. i. plane. §. ſi eadem reElibertatibus. uel cōtinua ſuꝑiori ꝓxime. uel illi. ſi nō ſolus ing ☞ ¶ Tā he. ſic aꝫ. ſꝫ al̓s ſic tā his q̄ ab īſtituto ꝙͣ q̄ a ſubſtituth ¶ Taꝫ directe. directe ſine dubio. in fideicōmiſſarijs diſtingue ut. s.iſqꝫ teneat̉ ſuis: ut. sͣ. e. l. ſi nō ſolus. §. itē ſi ſolus. vel dic īmo utrūqꝫinſolidum tenetur fauore libertatis. ⁊ facit. C. e. l. ij.Deredem. Ex dolo defuncti deſcēdit obligatio in heredē: ſi in he¶redē deſcendit res aliqua. ſecus ſi nihil in eum deſcendit. h. d. Bal.i ¶ Perſecutionem .ſ. rei que peruenit ad heredem. aꝫ.k ¶ Dolum .ſ. tm̄ ſub. quia non poſſedit abinteſtato. tunc enim heres iidum. ⁊ da hoc exemplum. ueluti cū in legatorum necē doloſenetur iquis egit ne ad ſe ſed vt ad aliuꝫ hereditas d̓ueniret: ut. sͣ. e. l. i. §. pe. vnunꝗd ẜm hoc locū hꝫ hoc edictum etiā ſi defunctꝰ ſine dolo omniſit: rn̄certe non. ut. jͣ. de le. ij. l. cū pr̄. §. ticio. ⁊ sͣ. e. l. ꝗ aūt. §. ſi patronꝰ. i n. 5.ꝗd ē ergo quod h̓ dicit̉? rn̄. ſi heres beredis qui omiſit dolo malo ex teſtamento conueniat̉ quaſi adiuerit abinteſtato teneat̉ inſolidum niſi coſniat̉ ꝓpter dolum defuncti admiſſuꝫ in hoc: qꝛ defunctus heres res quadam uoluit adipiſci. lꝫ enim defunctus pro omnibus teneretur: ul. s. i. i..§. ſane. heres tamen ſi quid ex rebus. al̓s non adeptis a defuncto atqunięrit: in id quod ad ſe peruenit tenebitur. azo. ⁊. h. d.ſi non totam. Etiam minima poſſeſſio idē operatur: qd̓ vniuerſalis poſſeſſio. h. d. Bal. Uel ſic. Siue partem ſiue rem ab heleditate quis poſſideat hoc edicto tenet̉. h. d. Bar.l ¶ Tenetur hoc edicto. ⁊ inſolidum. ut ⁊ sͣ. e. l. i. §. non querimus. ſꝫ acipitur minor: ut. jͣ. e. l. ſi dolo. ac.