Libet

¶ Si ꝗsª negetʰ ſigillū ſuū agnoſcere: nō iō ꝗdē minꝰ aꝑiunt̉ tabule ſꝫal̓s ſuſpecte fientᶜ. ¶ Ipianus.Abularū teſtī inſtr̄mᵈ non eſtvnius hoīsᵉ hoc ē heredis: ſꝫvniuerſoꝝ: ꝗbꝰ ꝗd illic aſcriptū ēᶠ:quin potiꝰ publicūᵍ eſt inſtrumētū.¶ Teſtm̄ autem ꝓprie illud dr̄ qd̓iure ꝑfectū eſt: ſed abuſiue teſtā qͦqꝫea appellamus q̄ falſa ſunt vel iniuſta: vel irrita: vel rupta. itaqꝫ īꝑfectaʰ ſolemꝰ teſtā dicere. ¶ Ad cāꝫˡaūt teſtī ꝑtinere vr̄ id qd̓cūqꝫ qͣſi adteſtm̄ factū ſit: in qͣcūqꝫ materia fuerit ſcriptū: qd̓ ꝯtineat ſupͥmā volūtetem. ⁊ tā pͥncipales qͣꝫ ſcd̓e tabuleedicto ꝯtinent̉. ¶ Si pluraᵏ ſint teſtamenta: q̄ ꝗs exhiberi deſideret:vniuerſoꝝ ei facultas facienda eſt.¶ Si dubitet̉ vtrū viuat: an deceſſerit is cuiꝰ ꝗs qd̓ ad cāꝫ teſtī ꝑtinetinſpici deſcribiqꝫ poſtulat: dicendūē p̄torē cā cognita ſtatuere id debere. vt ſi liqͥrit eū viuere nō ꝑmittat īſpici tabulasᵐ vel etiā vt ip̄am ſcripturāⁿ ꝗs īſpiciat ⁊ ſigilletº. ⁊ ꝗd aliudᵖ ex tabul̓ velit ſpectare. ¶ Inſpectioq tabulaꝝ ēt lectōeꝫ earū indicat. ¶ Diē aūt ⁊ ꝯſulē tabulaꝝ nōpatit̉ pͥtor deſcribi vel īſpici. Iccircone ꝗd etiā fiat falſi. nam īſpectioᶠmateriā falſo fabricando inſtruerepōt. ¶ Utrū aūt incōtinenti ptāteꝫinſpiciendi vel deſcribendi iubet:

an deſideranti tp̄s dabit ad exhibitionem? Et magis eſt vt dari debeatʳ ẜm ſocoꝝ anguſtias ſeu ꝓlixitatesᵗ. ¶ Si ꝗs nō negās apud ſe tabulas eē: nō patiat̉ inſpici ⁊ deſcribi: oīmō ad hoc cōpellet̉ᵇ. ¶ Si tn̄negetᵗ apud ſe tabulas eē: dicēdū ēad interdictū remitti qd̓ eſt de tabulis exhibēdis.¶ Aius.Pſi tū heredi vēdicatioʸ tabularū ſicut ceterarū hereditariarū reꝝ cōpetit: ⁊ ob idᶻ ad exibēdū quoqꝫ agere pōt. T Ep̄ia.Um ab initio aperiende ſintAtabule: pͥtoris id officiū eſt vtcogatª ſignatores ꝯuenire: ⁊ ſigillaſua recognoſcereᵇ.P Aulus.El negare ſe ſignaſſe. publiceeniꝫ expedit ſupͥma hoīuꝫ iudicia exitū habere. ULpianus.Ed ſi maiorᵇ pars ſignatoruꝫfuerit inuenta: poterit ipſis interuenientibus reſignari teſtamentum ⁊ recitari.GAius.Ed ſi ꝗs ex ſignatoribꝰᶜ aberitmitti debēt tabule teſtī vbi ipſeſit vti agnoſcat: nam reuocari eumagnoſcēdi cā oneroſuꝫ ē. Quippeſepe cū magna captiōe rebꝰ nr̄is reuocamur. ⁊ ſit iniquū: ⁊ dānoſumᶜcuiqꝫ eē officiū ſuū. Nec ad rē ꝑtīetvnꝰ abſit an oēs. ⁊ ſi forte oībꝰ abn̄tibꝰ cā aliqͣᶠ aꝑire tabulas vrgeatᵍ dꝫ:ꝓcōſul curare vt īterueniētibꝰ opti

di. l. ſi mater. in pͥn. Itē facit. sͣ. de interrog. ac. l. de etate. §. ſi ex cā.¶ Si quis. Contradictio vnius ex teſtibus nō īpedit aperturā teſtī: ſed redditſcripturāpectam. h. d. Bal. ⁊ Io. de imo. a Si quis. ex teſtibus.b ¶ Neget. cū aperit̉ teſtm̄: ⁊ vocant̉ teſtes vt ſua ſigilla recognoſcant: vt. jͣ. e. l.cū ab initio. ⁊. l. ſe. ⁊ vnꝰ negat .i. dicit ibi nō eſſe ſuū. uel. i. reprobat. al̓s al̓r ponit̉ negat: vt. C. de pe. here. l.ſi putas. ꝗd āt ſi dubitat? dicaꝫidē. ⁊ hoc ſi n̄ ē ſuū ſigilluꝫ. al̓sp̄ſumit̉ ꝓ ſigillo: ut. jͣ. rem ra.ha. l. nec ſatiſdatio. ⁊ in aut̓. d̓fide īſtru. §. ſi v̓o moriantur.c ¶ Suſpecte fiēt. ergo vox vnius īducit ſuſpitioneꝫ. ſic ⁊. jͣ. dedo. pͥle. l. theopōpus. ſed Io.dicit h̓ ſpāle: qꝛ maior ſolertas exigit̉ h̓ ꝙͣ alibi. Iteꝫ ar. ꝯͣ.jͣ. de qd̓ni. l. maritꝰ. plenā aūtꝓbationē nō inducit: ut. C. deteſti. l. iuriſiurandi. Itē ꝗd ſi pͥter hec ſint alia ſufficientia ſigilla? rn̄. ſufficit. argu. C. ſi exfal. inſtru. l. iij.Abularum Inſtr̄ꝫ teſtīnō eſt ſolius heredis ſꝫ vniuerſorum quoruꝫ intereſt quoad vtilitatem. h. d. Io.d ¶ Inſtr̄m. nō teſtm̄ vocariinſtr̄m ⁊ publicū: ut ſtatim dicet̉ ⁊ bn̄ qꝛ generalis ē appellatio inſtr̄i: vt. sͣ. d̓ fi. īſtr. l. i. ac.e ¶ Uniꝰ hoīs. ſubaudi tm̄.f ¶ Aſcriptum eſt. ut. jͣ. de tab.exhi. l. iij. §. ſolēt. ⁊ dic ꝙ ē vnuerſorum utilitate nō ꝓprietate ſed heredis tātū proprietate.vt. jͣ. l. proxi. ac.g ¶ Publicuꝫ. auctoritate: vtei credat̉ cū ſūt ibi. vij. ſigillaetiā ſi non viuāt teſtes. qd̓ nōplacet: niſi ſit ꝑ manū publicāſcriptū. uel publicū .i. ad publcā vtilitatē ꝑtinēs: ut. jͣ. e. l. uenegare. ⁊ facit. sͣ. de edē. l. p̓to.§. huius. An aūt ille cui ē nilegatuꝫ poſſit agere: ut ſic ſciatan ſit ſibi relictū; vr̄ ꝙ non: vtin pͥn. huius. l. ⁊. jͣ. de tab. exhi. l. iij. §. ſolēt. ſed dicas ꝯtra.vt hic. ⁊ sͣ. l. i. in pͥn. ⁊. §. rō. ⁊.jͣ. eo. l. ſi dubitetur. ⁊ noͣ. C. de tab. exhi. l. i. ac.¶ Teſtarnentum. Oīs ſcriptura q̄ prīa facie ꝑtinet ad teſtm̄ ꝑtinet ad hocedictū. h. d. Bar. ⁊ Io. de imo. h ¶ Imperfecta. hoc quo ad hoc ut hoc edictū hēat locū: ut h̓. ⁊ īterdictū de ta. exhi. ut. jͣ. de ta. exhi. l. iij. §. hoc interdictumſed ꝯtra. jͣ. ad. l. cor. de fal. l. ſiꝗs legatum. So. ꝓ falſo ⁊ nō ꝑfecto teſtō nec hocedictū nec illud īterdictū de ta. exhi. locū hꝫ vt ibi. ſed ꝓ falſo ⁊ ꝑfecto: uel pro vero ⁊ īperfecto vtrūqꝫ dat̉ ut hic. uel dic ut ibi noͣ. in. §. hoc interdictū. Iteꝫ fa. jͣ. d̓v̓. ſig. l. paulus. ⁊ ꝓ empto. l. ij. §. ſeparata. ſꝫ ar. ꝯͣ īſti. ꝗ. mo. te. īfir. §. ex. eo. ſꝫquo ad hoc edictū obtinet ꝙ h̓ nō vt rūpat primū. i ¶ Ad cām. ꝯtinebat̉ īedicto qd̓ nō hēmꝰ ꝙ oīs ſcriptura ꝑtinēs ad cauſam teſtī poſſet peti: ut. C. eo. l.pe. ⁊ qd̓ h̓ exponit̉ etiā in illo auc̄. d̓ ta. exhi. cōſtat hoc dici: ut. jͣ. d̓ tab. exhi. l. i. inpͥn. ſiue gͦ ſit teſtm̄ ſiue codicillus ꝑtinēt vt̄ h̓. ⁊. C. e. l. fi. ſic gͦ accipit̉ cā teſtī .i. teſtatio mentis. ſic gͦ large oīs talis ſcriptura ē teſtm̄ vt inſti. de teſta. ī pͥn. ⁊ fa. jͣ.de. v̓. ſig. l. verbū ꝑtinere. ⁊ de tab. exhi. l. i. §. hoc īterdictū. ⁊. jͣ. e. l. ſicut.¶ Si plura. Siue ſunt plures ſcripture eiuſdē teſtī: ſiue diuerſoꝝ teſtamentorū oīum dꝫ fieri edictio. h. d. Io. de imo. k ¶ Si plura .i. in pluribꝰ chartisputa in vna ticiꝰ in alia ſeius ſcripti ſunt ⁊ ſimul ſignata: ⁊ ſic eſt unū. ut. jͣ. d̓ ſe.ta. l. i. §. ſed in qͦus. ⁊. jͣ. de ta. exhi. l. iij. §. i. uel dic plura integra ⁊ ſimul ſignata: ut. sͣ. de teſta. l. vnū. ⁊ .jͣ. e. l. ſi duobꝰ. uel tertio ꝙ etiā prius vnū: poſteaaliud. ⁊ ſic primū ruptū tn̄ pertinet ad hoc edictum: ut. sͣ. ꝓxi. §. ac.¶ Si dubitetur. Petēs edi teſtm̄ dꝫ facere fidē de morte teſtatoris. nā ſi teſtator viuit edi nō dꝫ. h. d. Bar. ⁊ Io. l ¶ Si dubitet̉. liq̄rit .i. liquido apparuerit ſed nōne quilibet preſumit̉ viuere etiā vſqꝫ ad. c. annos niſi probet̉ mortuus:ut. C. de ſa. ſan. ec. l. fi. ſꝫ h̓ ꝓbat̉ viuere ẜꝫ. R. qꝛ ꝓbatū erat eū mortuū. qd̓ ſufficit ſemplene ꝓbare ꝑ vnū teſtē uel aliā pͥſumptionē ut hēat locuꝫ hoc edictum.m ¶ Tabulas in totū. n ¶ Scripturā. ꝓ ꝑte. o ¶ Et ſigillet .ſ. īſpectaꝫ.p ¶ Et ꝗd aliud. al̓s ⁊ qd̓ aliud. ⁊ al̓s ⁊ ꝗd. ⁊ expone ꝓ qd̓. q. d. ⁊ ſigillet .i. ſigillaturū ſe dicat id aliud qd̓ vult inſpicere: puta aliqͣ ſigna q̄ cōſueuerunt apponichartis: ut in auē̄. de fi. inſtru. §. opꝫ. ſi ergo eſſet mortuus hoc permitteret̉: lꝫ ibinihil ſit relictum. ut hic innuit. ⁊ noͣ. sͣ. in pͥn. huius. l. ac.¶ In ſpectio. Cui concedit̉ inſpectio cōcedit̉ lectio. h. d. Bal.¶ Inſpectio. ⁊ hoc v̓bum erat in edicto. qd̓ h̓ exponit .i. ex quo ꝑmittitur inſpetio a remotis ⁊ lectio de ꝓximo ꝑmittat̉: qꝛ cū quid cōcedit̉ ⁊ id quod ex eo ſeꝗt̉.

.sͣ. d̓ iu. om. iu. l. ij. ⁊ ccōtra. cū ꝗd ꝓhibet̉: ut. C. d̓ le. ⁊ cō. l. nō dubiū.¶ Diem. Inſpectio ⁊ deſcriptio tabularū teſtī fieri dꝫ ſine die ⁊ cōſule. h. d. bar. ⁊ Io. r ¶ Nā inſpectio. neduꝫ reſcriptio ⁊ lectio. nā viſcdie poſſit ꝓbari ꝙ teſtator eo die fuiſſet alibi: vt. sͣ. d̓ edē. l. i. §. editiōes..§. diē. ⁊ iō nō ſit vt h̓. ⁊. C. e. l. iij. ī fi. ſꝫ ꝯͣ. sͣ. de edē. l. pͥtor. vbi rōne.die ⁊ ꝯſule edunt̉: q̄ ſucōes vt teſtm̄ ⁊ cā oīuſcripte ut ⁊ teſtm̄. ſed ibime mādāte. h̓ non vt. e..l. ſi ꝗs ex. §. ex hoc. Itēhic maior timor falſitatis: ut. C. de fideicō. l. fi.Itē noͣ ꝙ tollit̉ via malicijs. ſic. C. d̓ indi. vid.tol. l. ij.¶ Utrum. Ex cā datur terminꝰ ad exhi. tabulas. h. d. Bar. ⁊ Io.s ¶ Debeat dari. ſic. sͣ.de edē. l. pͥtor. §. fi. ⁊. l.ſe. ⁊ ad ex. l. ſꝫ ſi hereditas. §. i. ⁊ īſti. d̓ of. iudi..§. ꝙ ſi neget. ⁊. jͣ. d̓ ta.exhi. l. i. §. i. ⁊ ar. sͣ. d̓ īterrog. act. l. ꝗ īterrogat̉.t ¶ Prolixitates. ad hoc.C. de dila. l. i. ⁊ sͣ. defer. l. oratione. ac.ꝯi quis. Hoc edictū cōpetit ꝯtra ꝯfitētē. ꝯͣnegātē v̓o cōpetit īterdictuꝫ de talibus exhibendis. ⁊ heredi cōpetit reivēdicatio ⁊ actio ad exhibēdū pro ipſis tabulisteſtī. h. d. Io. de imola.u ¶ Non cōpelletur. perhoc edictum. ac.x ¶ Si tn̄ neget. vel nōneget: ſꝫ cām qͣre non exhibeat p̄tendat: vt. sͣ. detabū. exhibē. l. i. §. i. ac.y ¶ Pſi tn̄. vendicaLtio tabularuꝫ. hocpoſt aditaꝫ hr̄ditatē. ac.z ¶ Et ob id .ſ. qꝛ dat̉ vēdicatio dat̉ ad exhibduꝫ qd̓ eſt ſpāle in chartis. ut ita demuꝫ det̉ adexhibēduꝫ ſi ⁊ mee ſint charte ut h̓. ⁊ sͣ. ad exhi. l. iij. §. pe. al̓s ſufficit qͣlitercūqꝫ īterſit exhiberi: ut. sͣ. ad exhi. l. i. ⁊. l. iij. §. eſt aūt cum ſequenti. §.⁊ facit in ea. l. in. §. ſi quis extra heredeꝫ. An aūt hoc edictuꝫ detur heredi:Rn̄. ſic: ut. sͣ. e. l. ij. in pͥn. ⁊. C. eo. l. ij. ⁊. iij. ac.Um ab initio. Ad pͥtoris officiū ſpectat cōpellere ſignatores ſeuteſtes ut ueniāt ad recognoſcēdū ſigilla uel negādū ſe ſigillaſſe: ⁊ laliqͣ pars ſignatoꝝ nō īueniat̉ pōt tn̄ teſtm̄ aperiri ⁊ recitari. ⁊ ex cā omnbus ēt abn̄tibꝰ corā ꝑſonis optime opiniōis. ⁊ tunc pn̄tes aꝑture debentip̄m reaſſignare ⁊ poſtmodū mitti ad ſignatores in quocūqꝫ loco conſiſtāt vt eorū ſigilla recognoſcāt aut negēt. h. d. cū tribꝰ ſe. Et pͥmo loꝗturqn̄ oēs teſtes ſūt pn̄tes ī eodē territorio. Scd̓o qn̄ ꝗdā pn̄tes ꝗdā abn̄tesTertio qn̄ oēs ſunt abn̄tes. ſcd̓a ibi. in. l. ſꝫ ſi maior. tertia in. l. ſed ſiꝗs.uſqꝫ ad legē pupillares. Io. de imo. a ¶ Cogat. captis pignoribꝰ. uiar. inſti. de ſatiſda. tu. §. pe. uel penali iudicio: ut. sͣ. ſiꝗs ius di. nō ob. l..i. ⁊ noͣ teſtes cogi ad teſtificādū: ut ⁊. jͣ. d̓ ta. exhi. l. locꝰ. §. exhiber. ⁊. C. d̓eſti. l. ſi qn̄. Itē dicas eos cogi ſi pn̄tes ſint. al̓s non: ut. jͣ. e. l. ſed ⁊ ſiꝗsb ¶ Recognoſcere. iurādo dicere ueꝝ ſint ſua uel non. ⁊ an̄ ſit teſtm̄ illiꝰ:ut h̓ ⁊ .jͣ. l. ꝓxi. nec enī al̓r credit̉ teſtibꝰ: ut. C. de teſtibus. l. iuriſiurandi.Ed ſi maior. non eſt attendendū de maiori parte qd̓ idem eſſet ⁊ ſinulli inuenirentur: ut. C. e. l. ij. ⁊. jͣ. l. proxi. ac.d ¶ ¶ Ed ſiꝗs ex ſignatoribus aberit. in alteriꝰ territorijs: alioꝗn iuſtiuenirent: ut. sͣ. e. l. cū ab initio. ⁊. C. de teſti. l. ſi qn̄. in pͥn. ⁊ d̓ fi. inſtru. l. iudices. uel refert īter hanc cognitionem ⁊ teſtimonia. azo. qꝛ etiaꝫin eodeꝫ territorio conſtituti non cogantur uenire: cum ⁊ ſue domui ponſiton̄di eis. ſed teſtificatio ſit corā iudite cauſe. in caſu tn̄ vbicunqꝫ ſint cogatur venire .ſ. ſi ꝯſuetudo ſit: ut. sͣ. de teſtibꝰ. l. iij. §. fi. ac.e ¶ Dānoſum. ſic. jͣ. de fur. l. ſi ẜuus cōis. §. qd̓ v̓o. ⁊. jͣ. d̓ cur. bon. da. l.ij. §. querit̉. ⁊. C. de teſtibꝰ. l. ſi qn̄. §. ſed cū. ⁊ sͣ. ꝗ. ex cau. ma. l. videlicet.⁊. C. de excu. tu. l. apparitores. ſed hic iniquitas quandoqꝫ tollat ⁊ ſtatuatur: ut. jͣ. de his qui. ut indig. l. poſt le. §. is v̓o qui. h.¶ Aliqͣ cā. puta moriebat̉ hr̄s. vn̄ niſi adiret n̄ trāſmittebat ad hr̄des.ſꝫ nec adire. poterat an̄ aꝑturā tabularū: vt. C. de ca. tol. §. cū igit. ⁊. j. e.l. ſi ī dubijs. ij. rn̄. vel da exēplū. jͣ. e. l. ſi mulier. g ¶ Iubeat. als