Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
74v
Einzelbild herunterladen
 

Liber

audiri dꝫº. Iuſtiusᵇ eniꝫ pretoreꝫfacturū exiſtimo ſi fratri ſeparatio bonoruꝫ patris cōceſſerit. eteniꝫius dicēti propoſitū eſt liberos oneribus hereditarijsᶜ ſponte ſuſceptis liberare: īuitos ab hereditateᵇ remouere preſertiꝫ r̄motistabulis ſecundis legitimā haberetfratris hereditatē. Itaqꝫ legatadūtaxat ex ſecūdis tabulis preſtaridebent habita ratione facultatū infalcidia: patris vt al̓s ſoletᵉ fieriſed impuberis. POmponius.Uo graduᶠ hr̄s liberis ſubſtitatuatur nihil inter eſt. IDē.N pupilli ſubſtitutiōe lꝫ lōgiLus tp̄s ꝯphēſuꝫ fuerit: tn̄ finietur ſubſtitutio pubertate. TApi.¶Enturioᵇ filio ſi ītra vigeſimūAquintum an. etatis ſine liberisuita deceſſerit: directo ſubſtituit intra quatuordecim annos: etiampria bona filijᵏ ſubſtitutus iuremuniˡⁱ capiet. Poſt eāᵐ autē etateꝫⁿex priuilegio militum patris dūtaxatᵈ cum fructibus inuentis in hereditate.NOmponius.Iquis eum quemᵖ ī teſtamento ſuo legauit rurſus a ſubſtituto filij liberum eſſe iuſſerit: libereritq: quaſi legato ademptoᶠ naꝫ inlegato in teſtamentisᶠ nouiſſimaſcriptura erit ſpectanda: ſicut in eo

dem teſtamento vel codicillis confirmatisᵗ obſeruaretur. Si ſuoteſtamēto perfecto alia rurſus horaᵖ pater filio teſtamentū fecerit: adhibitis legitimis teſtibꝰ: nihilominus id valebit̉ᵉ: tn̄ patris teſtamētum ratum manebitʸ. Nam ſi ſibi filio teſtamentū pater feciſſet:inde ſibiᶻ tm̄: vtrunqꝫª ſuperiuspetur. Sed ſi ſcd̓m teſtamentuꝫita fecerit pater: ut ſibi heredemᵇ inſtituat: ſi viuo ſeᶜ filius decedat: p̄tdici non rumpi ſuperius teſtamentum qꝛ ſcd̓uꝫ non valet in quo filiꝰpreteritusª ſit.IDeꝫ.Ubſtituiᵇ liberis is etiam p̄tpꝰ mortē eius natus fuerit cuiſubſtitutusᵉ hr̄s fuerit. TXpi. Iſeruꝰ cōis ſubſtitutusᵇ ſit impuberiᵉ cum libertate: ſiquidēa patrefa. fuiſſet redēptꝰ: eritupuberi neceſſarius: ſi vero ab īpuber̄redemptus ſit: non neceſſariusᵍ ſꝫvoluntarius ſit heres vt iul. li. xxx.dig. ſcripſit. Qd̓ ſi neqꝫ a patre neqꝫ a pupillo fuerit redemptuſ: equitatis ratio ſuggeritᵇ vt ipſe preciuꝫpartis ſue domino offerensˡ poſſit libertatem hereditateꝫ ꝯſequi. Si ticio fuerit legatus ſeruꝰ poſe īpuberi ſubſtituiᵏ libertateⁱ.quēadmodū inſtitui potuit legatarius euaneſcitᵐ legatum exiſtente

ſit impetrare ſeparationē. Item pone iſtuꝫ habuiſſe aliū cohr̄dē adiuit. azo. ſꝫꝯtra.. de acꝗ. here. l. iul̓. ibi. ceterū vtiqꝫ ⁊c. vbi dicit neceſſariū fratri. ſeddic tn̄ abſtinere pōt: vt ibi dicit̉. a Debet. ꝯͣ.. e. l. ſꝫ ſi pl̓es. §. filio.. §. ſi exaſſe.. C. de le. l. cum qd̓. ſed ſpāle in fratre ut ſubiicit notabil̓r fratri ⁊c̄. reddit̉ratio.. quia abinteſtato ⁊c. et ſic per teſtam̄tum dꝫ fieri deterior ꝯditio cumab īteſtato poſſit ſeparare. alijdn̄t al̓r vt no. ī. d. §. filio. Iteꝫfacit.. de acꝗ. here. l. ſi ꝗs filiumfamilias. §. ſi filius.b Iuſtius .i. iuſte. uel iuſtiusꝙͣ contrarium.c Hereditarijs. parētis. ac.d Hereditate. paterna. ac.e Solet. vt.. ad. l. falc. l. inrōne. §. qd̓ vulgo.. §. filio. et.§. queſitum.Ao gradu Subſtitutio pōt fieri etiaꝫ in gradutertio vl̓ qͣrto. h. d. io. de imo.f Quo gradu. puta filius inſtituit̉ aliꝰ ei ſubſtituit̉. ſivult ſubſtituat̉ tertiꝰ uel qͣrtꝰ.eidē filio. ſemper .n. ualet. ac.N pupillari Pubertas ē finis terminꝰ ſb̓ſtōnis pupillaris. h. d. io. de imo.z Eqͥ prehē ſū̄ fuerit qꝛ erede filium habere. viii. an. cumhēret. x. ſubſtitui uſqꝫ ad. vi.an. ẜm io. vel dic exp̄ſſim ſubſtituit vſqꝫ ad xxv. an. pupillariter. ar.. l. ꝓxi. vel cōpēdioſe dic̄ qn̄cūqꝫ. no. non vitiari vtile iutile: ſed ualet ut p̄tvalere: ſic.. de ꝯdi. de. l. meuius in verbo dare. Item nectranſit in fideicō. nec ſit cohr̄svt.. e. l. v̓bis. ra.. e. l. ſi itaꝗs ſubſtituerit.. l. ex facto. §.item q̄rit̉. ar. ꝯtra.. de cōdi.demō. l. pr̄. §. cōditiōem. itemno. hic. vi. modis expirare pupillarē ſubſtōem. primo pubertate vt hic. Secundo per illudteſtm̄ qd̓ valet: ut.. e. l. ſi ꝗs. §. fi. item agnatiōe poſthiſi non adeatur hereditas ex pr̄no. vt.. l. ii. §. adeo. itē capitꝭ dimi. ēt mīma pumi: vt.. e. l. ſi pater filiū. itempilli. ut.. de adop. l. nec ei. §. eorū. iteꝫ taxatione teſtantis: ut.. eo. l. ſi ita quisEnturio Subſtitutio ꝯpendioſa facta a milite īpuberi infra tēpus pubertatis trahitur ad oīa bona patris filii: poſtea uero ſolū ad bona filiicum fructibus ex priuilegio ſpāli. h. d. In iſta lege tractatur imateria ſubſtitutionis cōpendioſe pleniſſime. Et diuiditur in duas partes. naꝫ prīo loquit̉ infiliis decedētibꝰ infra pupillarem etatē. Secundo d̓cedētibꝰ poſtea. Scd̓a ibipoſt eam āt. bar. h Centurio. miles erat qui cētū militibꝰ p̄erat. ut. C. teſta. mili. l. i. ac. i Directo. ſi ille ſit ei heres. ac. k Bona filii. non ſo paterna. azo. l Cōi .ſ. paganorū. ut.. l. prox. ac. m Poſt .i. poſtxiiij. an. n Etatē .ſ. filio decedente. o Dumtaxat .ſ. bona capi et iuredirecto forſan. fideicō. lꝫ py. dixit ꝯtra: qꝛ miles ēt maiori ſubſtituere poteſt:vt.. de teſta. mi. l. milites. ēt his.. l. miles ita heredē. nec mater impuberis eſtin medio. tunc .n. cōpēdioſa poſt pubertatē trahit̉ ad fideicōmiſſariaꝫ: ut. C. e.l. precibus. nam al̓s uulgaris expreſſa non ꝯtinet in ſe tacitaꝫ pupillarē ſꝫ mr̄ ēin medio lꝫ al̓s cōtineret azo. ut. C. inſti. ſub. l. fi. in fi. ſi āt eſſet paganꝰ qui faceret hāc ꝯpendioſā uſqꝫ ad xxv. an. vel qn̄cūqꝫ deceſſerit ille ſit heres. ſi decedatin pupillari etate valet ut pupillaris. ſi poſtea nulla: vt.. l. proxi. ſed in milite valet poſtea vel vt fideicō. ẜm py. vel directo ẜm. l. iſtam. ut no. ſi auteꝫdixiſſet paganus ſubſtituo. tunc tenetur ī pupillari etate: poſtea hr̄et locū fideicōmiſſaria: qꝛ illa verba bene pn̄t trahi ad fideicōmiſſariā ſic. C. inſti. ſub. l.general̓r. ideo dꝫ trahi ad ea que poſſūt ītelligi fieri quolibꝫ tꝑe. ar.. e. l. iur̄ fa.. ad treb. l. ſceuol̓. ꝯdi.. l. pr̄. §. cōdi. ſunt ar. ꝯͣ ad fi. huiꝰ l.quis. Si ſeruus legatus ſubſtituat̉ pupillo euaneſcit legatū in conditiSonis euentum. h. d. bar. p Eum quem ſeruum.q Liber erit. eo tēpore quo conditio ſubſtōnis extiterit: ut.. e. l. ſi ſeruꝰ. in fi.unde hic uideatur legatū adēptuꝫ: vltima ſcriptura ualet. ac.r Adēpto le. ſub conditione īmo pure: ut.. e. l. fi. §. nos dicimus.s In teſtamentis. ergo duo ſunt teſtamēta unū pupillare: aliud paternum dic ut īſti. pupil. ſub. §. igit̉. .. e. l. pl̓es ī fi.. l. pr̄is.. e. l. ii. §. priꝰ. h.t firmatis. maxīe ſubaudi: ut iſti. adop. le. ut ibi no. ſꝫ ideo hic ſic dixitqꝛ cōfirmati teſtamēto pro parte teſtati habētur. ut.. codicil. l. ꝗdā referūt. etfa. ad. l.. le. ii. l. ſi idē ẜuꝰ. ſe. iii. l. ſi ꝗs ī pͥn.. C. neceſ.. l. ꝗdā. §. fi.. de ma. teſ. l. ſi peculiū. §. i.. C. pac. l. pacta. ſꝫ ar. ꝯͣ.. le. i. l. ſi mihi. §. fi. Si ſuō. Pater poteſt ſibi prīo facere teſtm̄ alio tēpore facere filio pupillarē

ſubſtōnē rato manēte teſtamēto: ſcd̓m tn̄ teſtm̄ validū tollitur primum ꝯn̄ter ſubſtitutio pupillaris in eo filio facta. Si ſcd̓ꝫ teſtm̄ ē īualidūtollit̉ primū: nec ꝯn̄ter ſubſtō pupillaris in eo ꝯtēta legat̉. Et tres ſūt partes patēt ex lr̄a ſūmario. Scd̓a ibi. ſi ſibi. Tertia ibi. ſꝫ ſi. io. deimo. u Alia hora. op. vnū ſit teſtm̄: vt.. e. l. ii. §. prius. ergo vno ꝯtextu: ut.. deteſ. l. hr̄s. §. fi. rn̄. aliahora ꝯtīuata remota: uel dic ſi facta eſtvno contextu pōt pͥmittere uel ſuū vel filij teſtamētū: vt.. e. l. ii. §. fi.. l. coheredi. in pͥn.ſic ē vnum. ſi aūt ex interuallo ſuuꝫ pͥmittere.dꝫ. pōt ēt fieri alia hora eēt duo quodāmodo teſtamenta: ut inſti.de pub. ſub. §. igit̉.x Ualebit. ſcilꝫ teſtm̄filij ad.. eo. l. patrisin fine. ac.y Manebit. paternūenī teſtm̄ caput ē p̓ncipalis ca. pupillare v̓oacceſſorium ſeq̄la. necpͥncipale pōt rūpi acceſſoriuꝫ: ſed pͥncipalepͥncipale teſtm̄ rūpit̉:qꝫ acceſſoriuꝫ rūpit̉ē naͣm ⁊cͣ. azo. fa.. dehis. ut indi. l. pꝰ quipͥncipale. ac.z Deinde ſibi .ſ. fecit efficax: qꝛ filium exheredauit uel īſtituit ut ditſerat a ſequenti caſu. ac.a Utrūqꝫ .ſ. patris etfilij. ac.b Peredē. aliquemextraneum. ac.c Si viuo ſe. ſub hacꝯditione ſi viuo ⁊cͣ. veldic ſi .i. ꝙͣuis. et dic ſibi inſtituat heredē aliquē extraneum pure. etno. lꝫ al̓s diſtinguaꝫquātū ad bo. poſ. petēda inter poſthumum natū mortuū viuo patre:poſthumū natū mortuū pꝰ mortē pr̄is: vt. C. de poſthu. here. īſti. l. ii.. de iniuſ. te. l. poſthumꝰ. tn̄ ꝙͣtū ad hoc ut primū teſtm̄ ſcd̓m rūpat̉illud attēdo: qꝛ lꝫ īſtitutꝰ in ſcd̓o teſto quo poſthumus fuit preteritus. poſtea natus uiuo teſtatore deceſſerit poſſit petere ex eo ſe. tab. bo. poſ.vt dicit. l. illa poſthumus. tūc per tale ſcd̓ꝫ rumpit̉ primū īmo oportetut ex ſecūdo aliꝗs potuerit heres vel adire ex eo hr̄ditatē: ut.. de iniuſ.te. l. in ſecūdo. lꝫ poſſit ex aliquo teſtō peti. bo. poſ. ſe. ta. non tamē ſequit̉ ꝗs ex eo poſſit eſſe heres: vt.. de ſe. tab. l. ii. §. ſi ſub conditione.inſti.. mo. teſta. infir. §. tn̄. azo. fa.. e. l. ſi pater.a Preteritus. ad hoc.. de lib. poſthu. l. ſi filius.. l. pe.. C. de ieſta. l. hac cōſultiſſima. §. pe. inſti.. mo. teſ. infir. §. i. ac.Ubſtitui. Etiā naſciturus pōt ſubſtitui. h. d. ioā. de imo.b O Subſtitui. dic natū poſt moriē īſtituti poſſe ſubſtitui. ſed ar.tra.. de uſufruc. le. l. plures.. de reb. dub. l. v. ac.c Subſtitutus. nōdum natus. ac.I ſeruus. Si ẜuꝰ cōis lib̓tate ſubſtituat̉ īpuberi erit neceſſarius apatre fuerit redēptus: ſecus ſi a filio. Si aūt a neutro fuerit redēptus poterit ẜuus p̄cium partis ſue alteri dn̄o offerre vt lib̓tatē hereditatē ex ſubſtitutione adipiſcat̉. h. d. io. de imo.l Cōis ſubſtitutꝰ. ab vno dn̄oꝝ. ac. e Impuberi .ſ. filio.f Patrefa. teſtatore. ac.g neceſſariꝰ. qꝛ nec potuit neceſſariꝰ pr̄i: vt.. ti. i. l. ſed ſi in conditiōe. §. ſi ẜuū. quos poſſū ⁊cͣ. vt.. eo. l. ſed ſi. §. quos poſſum.h Suggerit. rigor iuris. ad qd̓.. ſta. li. ſi pcculiū. §. ſi cui.i Offerēs. ſufficit ſola oblatio ut. uel dic ēt cōſignatio depoſitio: viC. de ſer. cōi. ma. l. i. §. i. hodie ē hoc verū in. ut. d. l. de ſeruocōi. ita olī: ut inſti. de dona. §. fi. no. in. d. l. ſi in cōditiōe. §. ſi ſeruūniſi caſu huius. l. cōcordat huic inſti. de noxa. §. ſi aūt dānū.. C. d̓pa. fi. diſ. l. ii... de lib.. l. duobus. ar.. ad treb. l. ſi cui pure. §. fi. etde acꝗ. he. l. ſi ꝗs ẜuū ī pͥn. .. ad vel̓. l. dn̄o. Sol. apꝑet ex p̄dic. Si ticio. Si ẜuus ſubſtituit̉ īpuberi lib̓tate derogat̉ legato fed alteri de eodē ẜuo ēt ſi pꝰ mortē legatarij fuerit ſubſtitutus. io. de imo.k Subſtitui. īſtitui pōt ẜuus legatꝰ. l lib̓tate. hodie etſine ea: vt. C. de neceſ. ſer. l. pe. in fi. m Euaneſcit. redit ad