Liber

Ꝙ allegatis infructuoſuꝫ eē funduꝫquē vēdere vultis nos mouereª nōpōt cū vtiqꝫ ꝓ fructuūᵇ modo p̄ciūinuenturus ſitᶜ. ¶ Quāqͣꝫ autemneqꝫ diſtrahere neqꝫ obligare tutorpupillare p̄diū poſſit: attūᵈ papinianus libro ꝗnto reſponſoꝝ ait. Tutorem rem pupilli ſine decreto pretoris non iure diſtrahere neqꝫ obligare. ¶ Si tn̄ inquit errore lapſusvendiderit ⁊ p̄ciū acceptū creditoribꝰ paternis pueri ſoluerit: qn̄qꝫ prediū dn̄o cū fructibꝰ vendicanti: doli nō inutiliter opponit̉ exceptio: pͥciū ac medij tꝑis vſuras q̄ creditoribus debent̉ non offerenti: ſi ex ceteris facultatibus eius es alienū ſolui non poterit. Ego aūt notaui ⁊ ſiſolui non potuerit: ſi tn̄ ille res ſalueerunt: ex quarū p̄cio eri alieno ſatiſfieri potuerit. dicendum eſt adhucdoli exceptionē obſtare ſi lucruꝫ caꝑtet pupillꝰ ex dāno aliēo. TDēAulusᶠ rn̄. ⁊ ſi teſtm̄ pr̄is poſtea irritūᵍ eſſe apparuerit: tn̄tutores pupilli ſiue curatores filij nihil ꝯtra or̄onē diuoꝝ pͥncipū feciſſevideri: ſi ẜm voluntatem defunctiteſtamento ſcriptam predium ruſticum pupillare vendiderunt.¶ De curatoribus furioſo vl̓ alijsextra minores dādis. TLpia.Egeᵛ. xij. tab. ꝓdigo īterdicit̉ bonoꝝ ſuoꝝ adminiſtratio. Quod moriIbusⁱ quidem ab initio introductuꝫ eſt. ¶ Sꝫ ſolent hodiepͥtores vel p̄ſides ſi talē hoīem īuenerīt: ꝗ nec tp̄s neqꝫ finē expenſarūhꝫ: ſed bona ſua dilacerando ⁊ diſſipando ꝓfundit: curatorē eiᵏ dareexemplo furioſi. ⁊ tādiu erūt ābo incuratione qͣꝫdiu vel furioſus ſanitatem: vel ille ſanos mores receperit. Quod ſi euenerit: ipſo iure deſinuntⁱ eſſe in poteſtateᵐ curatorum.¶ Curatio aūt eiꝰ cui bonis interdicit̉ filio negabatur permittenda.Sed extat diui pij reſcriptū filio potius curationē ꝑmittēdā ī pr̄e furioſo ſi tā ꝓbus ſitⁿ.QAulusEd ⁊ alijsᵖ dabit procō ſul curatores: ꝗ rebꝰ ſuis ſuꝑeſſe nōpoſſunt. vel dari iubebit. Nec dubitabitq filium quoqꝫ patri curatoreꝫXpianus.dari.¶¶ Aꝫ deliberarētʳ hedes īſtituti

adire: bonis a pͥtore curator datur.Urioſe mr̄is cura­ T DēLltio ad filiū ꝑtinet. Pietas .n.parētibꝰ: ⁊ ſi īeqͣlisᶠ ē eoꝝ poteſtasequaᵗ debebitur.GAiusUrator ex ſenatuſconſulto cōA ſtituit̉ cum clara perſona: veluti ſenatoris vel vxoris eiꝰ: ſi in eacā ſit vt eius bona venire debeantᵏNā ut honeſtius ex bonis eius quātum poteſt creditoribus ſoluereturcurator conſtituitur: diſtrahendoꝝbonoꝝ gratia: vel a pretore vel inprouincijs a preſide. TXpia.Bſeruare pretorem oportebit: necui temere citra cauſecognitionē pleniſſimumᵉ curatoreꝫdet: quoniam pleriqꝫ vel furoremvel clementiam fingūt: quo magiscuratore accepto onera ciuilia detractentʸ.¶ UlianusOnſilio ⁊ opera curatoris tuAeri dꝫ non ſolū pr̄imonium ſꝫ⁊ corpꝰ ac ſalusᶻ furioſi. ¶ Curator dementi datus decreto interpoſito vti ſatiſdaret non cauit. Et tamē quaſdā res d̓ bonis eius legitimo mōª alienauit. ſi heredes demētis eaſdē res vēdicēt qͣs curator alienauit: ⁊ exceptio opponeret̉. ſi nōcuratorᵇ vendiderit: replicatio daridebeat. aut ſi ſatiſdationeᵉ interpoſita ẜm decretum vēdiderit. ¶ Ꝙſi ex precio accepto curator creditores furioſi demiſit: triplicatioᵇ dolitutos poſſeſſores preſtabit. ¶ Cūdementis curatorem: quia ſatis nōdederat ⁊ res male adminiſtraſſet:Proconſul remouerit a bonis: aliunqꝫ loco eius ſubſtituerit curatorem: ⁊ hic poſterior cum nec ipſe ſatiſdediſſet: egerit cū remoto nego.ge. poſteaqꝫ heredes dementis cuꝫeodemᵉ nego. geſtorum agant: ⁊ isexceptione rei iudicate inter ſe ⁊ curatorem vtatur: heredibus replicatio danda erit: aut ſi isᶠ qui egeritſatiſdederit. ¶ Sed an triplicatioᵍ curatoriᵇ profutura eſſet iudexeſtimabit. Nam ſi curator ſequenspecuniam: quā ex cōdēnatione ꝯſecutꝰ fueratⁱ īrē furioſi vel demētisvertiſſet: doli triplicatio obſtabit.¶ Queſitū eſt an alteri ex curatoribus furioſi recte ſoluat̉: vel an vnꝰrē furioſi recte aliēare poſſit? Rn̄.recte ſoluiˣ. Eū quoqꝫ ꝗ ab altero.

a ¶ Mouere. ⁊ ſic apparet alienari n̄ poſſe. vt h̓ ⁊ sͣ. e. l. magis. §. ſi es alienū.ſed cōtra in eccleſia. C. de ſacro ſan. ec. auc̄. itē prediū. Itē ſecꝰ in tranſac. alimētorū: ut. sͣ. de trar.eam tranſactionē. Item ar. ꝯtra. sͣ. ad vell̓. l.ꝙͣuis. §. marcellupro fructuū. nō eſtīari rē ẜm redditꝰ: vt. C. de returus ſit .ſ. fundus. niſi hoc ꝯtigerit emptorisſcin. vē. l. ſi quosſtulticia: vt. jͣ. ad. l. fal. l. iij. qd̓nō ē veriſimile: vt. sͣ. d̓ proba.l. cū de īdebito. §. i. ac.d ¶ Quāꝙͣ. attn. ab hoc locoattamen vſqꝫ illuc: ſi tn̄ ⁊cͣ. vr̄abūdare. ac.e ¶ Ex dāno alieno. nam nondꝫ trahere occaſioneꝫ iuris adiniquū cōpēdiū: vt. C. ꝓ emp.l. fi. ⁊ fac̄. sͣ. e. l. ſi pupilloꝝ. §.pe. ⁊. §. fi. ⁊. C. e. l. vtere. ⁊. l. ſip̄diū. ⁊. jͣ. ti. i. l. ꝯſilio. §. i. Ac.Aulus. Teſtm̄ irritū ꝓEbat volūtatē d̓fūcti. bal.f ¶ Paulus. al̓s incipit paulus al̓s ſi teſtm̄. ac.¶ Irritū ꝑ capitis di. teſtaoris: vt inſti. ꝗ. mo. teſ. īfir. §.alio. quo teſtō ꝯtinebat̉ prediūdebere vendi: vt. C. qn̄ decreopus nō ē. l. ij. ⁊ sͣ. e. l. i. §. i. d̓tutore aūt non curo an datierat eodē teſtō vel al̓s erat litimus vel datiuus.¶ De curatoribus furioſo vl̓alijs.Ege Datio curatoris ꝓdigi lege lacedēonioꝝ ⁊ duodecim tabulaꝝ ītroducta ē. ⁊ reꝑto ꝙ aliꝗs ſit prodigus .i. ꝓcul a regimine dat̉ei curator ꝑ iudicē: q̄ cura finitur ſi iſte ꝓdigus redierit ad ſanos ⁊ ſolertes mores. h. d. Etdiuidit̉. Primo ponit vndetraxit originē cura ꝓdigorum.Scd̓o ponit modū dādi curatoris. Scd̓a ibi. ſꝫ ſolēt. Tertia ibi. ⁊ tam diu. Bal.h ¶ Lege .i. auctoritate legis ꝑiudicem tn̄ ſit interdictio: vt. jͣ.e. l. iul̓. ⁊. l. ſi furioſo.mr̄e vel alio petente: vt. sͣ. dtu. ⁊ cu. da. ab his. l. fi. ⁊ antehoc pōt alienare. ſecus in furioſo cui ſtatim adueniente furoreipſo iure ē interdictū: ⁊ ẜm hocītellige ꝙ ābo ſunt ī curationeagnatoruꝫ: vt inſti. de cura. §.furioſi. ſꝫ furioſus ſtatim poſtfurorē: ꝓdigus ſtatim poſt īterdictiōeꝫ. ſꝫ ar. ꝯtra. sͣ. de tu. ⁊cu. da. ab his. l. his ꝗ. §. fi. vbiin aliquo ꝯueniūt. ac.¶ Qd̓ moribꝰ .ſ. lacedemonioꝝ: ut īſti. d̓ iure na. §. ⁊ nonīeleganter. vel dic an̄. l. xij. ta.k ¶ Curatorē ei. ſi nō hꝫ a legvt iſti de cura. §. furioſi. ⁊.ſed ſolent. Itē ſi ē maior. xxvan. al̓s dabit̉ ei ut minori: vt.sͣ. de tutel. l. ꝗ hꝫ. ac.l ¶ Deſinunt. C. e. l. cū alijs.cōtra: ibi nō finit̉ ſi ſperet̉ redire furor. Solū. ibi habebat interualla hic cōtinuꝰ. vel ſoluut ibi. ac.m ¶ In poteſtate .i. cura. ſicaccipit̉. sͣ. de tute. l. i. ac.Curatio. Quo ad poteſtatē ⁊ auctoritatē regiminis pater poteſt eſſe ſubtus filij ut hic. Itē mater ut. jͣ. e. l. furioſe. hoc dicit. Bal.robus ſit. ſic. jͣ. l. ꝓxi. ⁊. l. furioſe. ⁊ sͣ. de tu. ⁊ cura. da. ab his. l. his qui.n ¶ Probus .ſ. curator eſſe poſſit. ac.Ed ⁊ alijs. puta mētecaptis ſurdis ⁊ mutis: ⁊ ꝗ morbo perpetuo laborātO vt inſti. de cura. §. ſed ⁊ mētecaptis. ⁊ sͣ. de poſtu. l. i. §. fi. ⁊. l. ſequētibꝰ.q ¶ Nec dubitabit. ut. sͣ. l. i. in fi. ac.

Um deliberarēt. facit. jͣ. de cura. bo. da. l. i. ⁊ de priuile. cre. l. cumidē. ⁊. jͣ. ꝗbus ex cau. in poſ. e. l. ſi diu. ac.Urioſe. Filius dꝫ patri ⁊ matri parere pietatē: ⁊ ideo ipſis egenisdꝫ pariter ſubuenire: nec dꝫ patrē preferre. h. d. Bar.s ¶ Inequalis. qꝛ pr̄ habet in ptāte ⁊ mater nō: vt inſti. de adop. §. femine. aꝫ. vel dic ꝙ parentes habēt filios in poteſtate: ſed filij nō habentparētes. prīa placet. ac.t ¶ Equa. filijs erga parentes ⁊ econtra: ſic. sͣ.tde inoffi. teſ. l. nā ⁊ ſi.Urator. debeāt.Lēt eis preſentibuſqd̓ in alijs perſonis nonē ita ẜm. h. ſic ⁊ al̓s habent priuilegi. ut. C. detu. ⁊ cura. illuſ. per. l. i.Bſeruare. pleniſſimū .i. admīſtrationē pleniſſimā habentem. ⁊ ex hoc videt̉ ꝙ adſpeciem vel ad liteꝫ vnādatus: non detur cauſacognita nec cum ſatiſdatione. h. qd̓ falſum ē vt.jͣ. rē pupilli ſal. fo. l. ⁊ ſiſpeciem. ac.y ¶ Detractēt. facit. sͣ.de his ꝗ noͣ. īfa. l. ij. §. ē⁊ quartū genus. ⁊ facit.jͣ. eo. l. bonorum. ac.tor. Nō valet ſcm̄Onſilio. Curaa curatore qui non ſatiſdedit. ſi tamē in rem dn̄iē verſum obſtat exceptioſeu duplicatio. hoc dicitbal.z ¶ Salus. ſic. sͣ. de admini. tu. vel cu. l. cū plures. §. pe. ⁊ noͣ ꝙ hic incipit tractare d̓ officio curatoris. ac.a ¶ Curator. legitimomō .i. iuſto precio ⁊ dementis vtilitate exigente: ⁊ decreto interpoſitocuꝫ alienatio idipſuꝫ exigeret qꝛ ſterilis erat.b ¶ Si nō curator. verba ſunt exceptōis .i. recteagēs ſi nō cu. ⁊c̄. ac.c ¶ Aut ſi ſatiſdatione.verba replicatiōis .i. recte exciperes ſi ſatiſda.⁊c. ⁊ ad hoc d̓ tu. ⁊ cur. ꝗſatis non dant. l. fi. ⁊ sͣ.de eo ꝗ ꝓ tu. l. ij. ⁊ sͣ. ti.i. l. ꝗ neqꝫ in pͥn.d ¶ Triplicatio .i. duplicatio: ut inſti. de repl̓. ⁊facit. sͣ. ti. i. l. ſi pupillorum. §. fi. ⁊. l. ſi fundus.§. ꝙͣꝙͣ. ⁊. jͣ. ꝓxi. §. 2. C.d̓ p̓dijs mi. l. vtere. ⁊. C.de vſucap. ꝓ empt. l. fi.e ¶ Dementis cum eodem .ſ. remoto: ꝗ in ꝑtefuit condēnatus in parte abſolutus. vt apparetex ſequentibus.f ¶ Uut ſi is .i. recte exciperes ſi is ⁊c̄. ⁊ facit. C.in qui. cau. ī inte. reſti. l.pe. ⁊ sͣ. proxi. §. ac. g ¶ Triplicatio .i. duplicatio. ac.h ¶ Curatori .ſ. remoto.i ¶ Fuerat .ſ. a remoto. ac.Queſitum. Aactum ab vno ex pluribus curatoribus tenet niſi alter curator contradixerit. h. d. Bal.k ¶ Recte ſolui. ⁊ recte vnꝰ alienare poterit. nā idē intellige in alia quediuer. tē. l. ⁊