Liber
vel pr̄ eius vt iure dn̄ij poſſideātª:ꝯn̄s erit dicere nō poſſe diſtrahi qͣſip̄diū pupillare. ¶ Idēqꝫ ē ⁊ ſi fuerit ex cā dāni īfecti iuſſus poſſider̄ᵇ.¶ Si fundus legatꝰ vel ꝑ fideicōmiſſum fuerit relictus ſeio a pupillo herede īſtituto: an tutores reſtituereᶜ hūc fundū poſſint ſine auctoritate p̄toris? Et puto ſiꝗdē rē ſuaꝫᵇlegauit ceſſare or̄onē. ¶ Si v̓o d̓ repupilli dicendū erit locū eſſe or̄oni:nec īconſulto p̄tore poſſe alienare.¶ Si pupillus ſtipulanti ſpōpōderit: an ſoluere poſſit ſine pͥtorisᵉ auctoritate. Et magis ē ne poſſit. alioquin inuenta erit alienandi ratioᶠ.Sꝫ ſi pr̄ ſtipulāti fundū ſpōponderit ſucceſſeritqꝫ pupillus in ſtipulatūᵍ: fortiꝰ dicet̉ ſine p̄toris auctoritate poſſe eū redde̓ʰ. ¶ Idēqꝫ ⁊ ſiiure hereditario alijⁱ ſucceſſerit quierat obligatꝰ. ¶ Eadēqꝫ rōne ⁊ ſiparēsᵏ fundū vēdiderit: vl̓ ꝗs aliꝰcui pupillus ſucceſſerit: pōt dici pupillū cetera vēditōis īcōſulto p̄tor̄poſſe ꝑficere. ¶ Fūdū āt legatū repudiare pupillus ſine pͥtoris auctoritate nō pōt. Eſſe .n. ⁊ hāc alienationē cū res ſit pupilliⁱ nemo dubitat. ¶ Nō paſſimᵐ tutoribꝰ ſub obtētu eris alieniⁿ ꝑmitti debuit vēditio. Nāqꝫ nō eē viā eis diſtractiōistributā: ⁊ iō p̄tori arbitriū huius reiſenatꝰ deditᵇ. Cuiꝰ offō ī pͥmis cōuenit hoc excutere: an aliunde pecunia poſſit ad extenuandū es alienūexpediri. ¶ Querere ergo dꝫ anpecuniā pupillus habeat vl̓ ī numerato vel ī noībꝰ q̄ ꝯueniri pn̄t: vel īfructibꝰ ꝯditis: vel ēt ī reddituumſpe atqꝫ obuētionū. ¶ Itē reꝗͥratnū alie res ſint p̄ter p̄dia q̄ diſtrahipoſſint: ex quoꝝ p̄cio eri alieno ſatiſfieri poſſit. ¶ Si igit̉ dep̄henderit nō poſſe aliūde exolui qͣꝫ ex p̄diorū diſtractione: tūc ꝑmittetᵖ diſtrahi ſi mō vrgeat creditor: aut vſurarū modus parendū eri alieno ſuadeat. ¶ Idē p̄tor eſtimare debebit vtrū vendere potius an obligare permittat. ¶ Necnō ⁊ illud vigilāter obẜuare ne plus accipiat̉ ſubobligatione predioꝝ fenoris qͣꝫ qd̓opus ſit ad ſoluēdū es alienū. Autſi diſtrahēdū arbitrabat̉ ne ꝑꝑ modicū es alienū: poſſeſſio magna diſtrahat̉. ¶ Sꝫ ſi ſit alia poſſeſſiominor vl̓ minꝰ vtilior pupillo: magis ꝑmitti eā iubere diſtrahi qͣꝫ ma
iorē ⁊ vtiliorē. ¶ In pͥmis igit̉ qͦtiēs deſiderat̉ ab eoq vt ꝑmittat diſtrahi: reꝗͥrere dꝫ eū ꝗ ſe īſtruatᶠ defortunis pupilli. Nec nimiuꝫ tutoribꝰ vel curatoribꝰ credereˢ ꝗ nōnūqͣꝫ lucri ſui gr̄a aſſeuerare p̄toriſolēt: neceſſe eē diſtrahi poſſeſſionē vl̓ obligari. ¶ Reꝗrēt ergo neceſſarios pupilli vel parētes: vel libertos aliqͦs fideles: vel quē aliū ꝗnoticiā reꝝ pupillariū hēat. aut ſi nemo īuenit̉: aut ſuſpecti ſunt ꝗ īueniunt̉: iubere dꝫ edi rōnes. ¶ Itēqꝫſi inopsᵗ ſit pupillariū bonoꝝ aduocatū pupillo dare: ꝗ īſtruere poſſitp̄toris religionē: an aſſentire vēditioni: vel obligatiōi debeat. ¶ Ilud q̄ri pōt ſi p̄torᵛ aditus ꝑmiſeritdiſtrahi poſſeſſionē ꝓuīcialem: anvaleat qd̓ fecit? Et puto valereᵉ ſimō tutela Rome agebat̉: ⁊ hi tutores eā qͦqꝫ admīſtrationē ſubierātʸ.¶ Ne tn̄ titulotenꝰᶻ tutores ere alieno allegato pecunia abutant̉: quāmutuā acceperātª: oportebit p̄torēcurare vt pecunia accepta creditoribꝰ ſoluat̉: ⁊ hoc decernere: dareqꝫ viatorēᵇ: ꝗ ei renūciet pecuniamiſtā ad hoc ꝯuerſam ꝑꝑ qd̓ deſiderata eſt alienatio vel obligatio.¶ Si es alienū nō īterueniat: tutores tn̄ allegent expedire hec prediavendere: vel alia cōparare: vel certe iſtis carere. vidēdū ē an̄ p̄tor debeat eis ꝑmittere. Et magis eſt nepoſſitᵉ. Pretori .n. nō liberūᵈ arbitriū ē datū diſtrahendi res pupillares: ſꝫ ita demū ſi es alienūᵉ īmineat. ¶ Proinde ⁊ ſi ꝑmiſerit ere alieno nō allegato: ꝯſequēter dicemꝰnullā eēᶠ venditionē: nullūqꝫ decretū. Nō .n. paſſim diſtrahi iube̓ pͥtori tributū ē: ſꝫ ita demū ſi vrgeat esalienū. ¶ Maneᵍ actio pupillo ſipoſtea poterit ꝓbari obreptū eē pretori. ¶ Sꝫ vidēdū ē vtꝝ ī rē: an inꝑſonā dabimꝰ ei actōeꝫ. Et magiseſt: vt ī rē det̉ nō tm̄ ī ꝑſonā aduerſus tutores ſiue curatores. ¶ Cōiap̄diaʰ acciꝑe d̓bemꝰ ſi ꝓ īdiuiſo cōiaſint. Ceteꝝ ſi ꝓ diuiſo cōia ſūtˡ: ceſſante orationeᵏ decreto locus erit.Ed ſi forte aliꝰ ꝓpͥe FDētatē fundi hēat aliꝰ vſufructūmagis ē vt ceſſet hec parsˡ or̄onisq̄ d̓ diuiſione loꝗtur. nulla enim cōmunioᵐ eſt.T Dem.Ipupilloꝝ ſint cōia predia ꝗdiuerſos tutores hn̄t videa-
a ¶ Poſſideant. fic. sͣ. de iure do. impe. l. fi. ac.b ¶ Poſſidere. ex ſecundo decreto: ⁊ ſic ſit dn̄s ſi prior erat dn̄s. al̓s vſucapit:vt. jͣ. de dāno infec. l. ſi finita. §. iul̓. acc ¶ Si defunctus. reſtituere .i. p̄ſtare ſic ponit̉. jͣ. ꝓxi. §. in fi. ac.d ¶ Rem ſuā. teſtatoris. ⁊ facit. jͣ. de ma. vin. l. ſi rogatꝰ. in prin.¶ Si pupillus. Nō dicituralienatio neceſſaria que ſumitoriginem a uoluntario actu.h. d. bal.s ¶ Pretoris. al̓s pͥtoris. al̓stutoris. ac.f ¶ Ratio. non dꝫ aperiri viamalicijs. ſic. sͣ. de tribu. l. illd̓.in fi. ⁊ sͣ. de trāſac. l. cū hi. §. ſicum lis. ac.g ¶ In ſtipulatū. ī obligatione ex ſtipulatū qͣ pr̄ tenebat̉.h ¶ Reddere .i. dare: vt. jͣ. dev̓. ſig. l. v̓bū red. ⁊ sͣ. ꝓxi. §. inverbo reſtituere. ⁊ facit ad. §.C. ſi aduer. ven. pi. l. ij.i ¶ Alij .ſ. ꝙͣ patri. ac.k ¶ Si parēs. facit. sͣ. ꝓxi. §. ⁊sͣ. de ꝯtrahē. emp. l. fiſtulas.§. i. ⁊. C. quādo decreto opusit. l. i. al ¶ Pupilli. nam recta via adeum dn̄ium rei legate tranſit amorte teſtatoris ſiue ab aditahr̄ditate: vt. jͣ. de le. ij. l. legatū. ⁊ vbi repudiat maior. xxvan. nunꝙͣ videt̉ fuiſſe eiꝰ: vt. jͣ.de le. i. l. ſi tibi hō. §. cū ſeuus.Itē ꝯͣ huic. l. vr̄. sͣ. de dona. inter virū ⁊ vxo. l. ſi ſponſus. §.ſi maritus. ubi dicit ꝙ non videt̉ donare neqꝫ alienare aliꝗdde ſuo ſed magis non lucrari.ſed ibi aliud eſt qꝛ non amarenec tanꝙͣ inter infeſtos ſunt donationes reputāde īter ꝯiugesut in. e. ti. ſi id qd̓. §. ſi qͣs.¶ Non paſſim. Alienatiorerū piſine cauſe cognitione ⁊ ſine ordine iuris ꝑmitti n̄dꝫ ꝑ pͥtorē. verſat̉ autē in ordine ut ad decretū ꝓcedatur premiſſis his que minus pupilluꝫledūt: ⁊ citatis ſeu reꝗſitis citandis. h. d. Bal.m ¶ Non paſſim .i. non ſine diſtinctiōe vel cauſe cognitiōe ſicnit̉. sͣ. d̓ poſtu. l. i. in pͥn. ac.¶ Eris alieni. eris alieni h̓ideo ſit mētio: qꝛ hec ē illa ueracauſa ꝑ quā ꝑmittit̉ diſtractiout. C. de p̓dijs mi. l. ob es. eſt⁊ alia ꝑ ꝯſtitutionē: ut in dote⁊ dōatiōe ꝑꝑ nuptias cū decreto ut. C. ſi minor ma. fac. ſinedecreto factam alienationemconfirma. l. fi. §. cum aūt. ⁊ deadmi. tu. l. lex que tutores inprin. l.o ¶ Dedit. ut. sͣ. e. l. i. §. i. ac.p ¶ Permittet. facit. sͣ. de pi.ac. l. tutor. in pͥn.In pͥmis. ab eo p̓tore.y ¶ Inſtruat. ſic. sͣ. ti. i. l. i. §. ſipreſes. ac.¶ ¶ Credere. ſic. sͣ. de re mili. l.nō oēs. §. a barbaris. ⁊ sͣ. deueꝫ factum erit. l. i. §. i.C. d̓ affeſ. l. fi. ibi nec facile ⁊c̄.Itē excipe hic parentes pupilli qui ſunt tutores: ut. jͣ. e. l. ſipupillorū. §. ſi pater.i ¶ Si inops. al̓s eſt ſi inops⁊ tunc dat aduocato certum ſalarium de publico: ut noͣ. sͣ. de poſtulan. l. i. §. aitpretor. al̓s eſt ſi opus ſit. ac.¶ Illud. Ratione ꝑſone uoluntaria iuriſditio effectum ſuum extendit ad resextra territorium iudicis ſituatas. h. d. Bal.
u ¶ Illud queri. ſi pretor urbis Romex ¶ Ualere. ꝯͣ videbat̉ qꝛ in ꝓuinciali re tm̄ p̄ſes īteruenire dꝫ vt. C. e. l.ob es. ac. y ¶ Subierāt. al̓s. n̄ qꝛ decretū ī nō ſibi ſubiectū nō tenet.azo. ⁊. h. vt. sͣ. de iuriſdi. om. iudi. l. fi. ⁊ inſti. de attil. tuto. in pͥn. ⁊. §. ſedhoc. ⁊ sͣ. de offi. prefec. vr. l. fi. ac.z ¶ Ne tn̄ titulotenꝰ. allegāt titulū debiti: ſꝫ nōprobant. ac.a ¶ Acceperāt. ſub hypotheca rei minoris: ⁊idē ſi ex p̄cio vēdat̉: namde vtroqꝫ ſubijcit.b ¶ Uiatorē. an āt viatori huic credat̉? rn̄. hoccaſu ſic cū ⁊ ſi verū n̄ dicat cōſultū ſit minori ꝯͣtutorē vl̓ curatoreꝫ. al̓saūt non credat̉. Rn̄. vtnotaui. sͣ. de offi. prefec.vr. l. i. §. ⁊ ſane. ⁊. C. deaccu. l. ea ꝗdē. Itē facit.sͣ. de iudi. l. fi. ⁊ in aucͣ.de eccleſiaſticaꝝ re. alie.§. emētibus. ac.¶ Si es. Non dꝫ permitti uenditio unius reipro alia re emēda: lꝫ ꝑmittatur ꝑmutatio. hocdicit Bal.c ¶ Si es. ne poſſit. ut. jͣ.e. l. ſi fundus. ac.d ¶ Non libeꝝ. ſic. sͣ. detrāſac. l. cū hi. §. ſi pretor. ac.e ¶ Es alienū. uel ſimilis cā quod dic ut. C. e.l. ob es. ac.f ¶ Nullam eē. nō nontenet decretum iniuſtūut ⁊ dicit Ioan. jͣ. eo. l. ſipredium. ⁊ dicto. §. ſi pͥtor. ac.¶ Manet. Ubi decretum eſt obrepticiumnon tranſit dominium.h. d. Bal.g ¶ Manet. ſic. C. ſi aduer. uē. l. in integrū reſtitutione. ⁊. C. eo. l. ⁊ ſipreſes. ⁊ sͣ. eo. l. i. §. i.de in ius uocā. l. ſꝫ ſi hac.§. iij. ac.¶ Cōmunia. vbi n̄ē cōio non hꝫ locū diuiſio. h. d. Bal.h ¶ Cōia. expōit h̓ ultimā ꝑtē or̄onis poſite. sͣ.eo. l. i. §. i. ibi fi cōis.i ¶ Cōia ſunt. ſic gͦ ⁊ prodiuiſio p̄t dici res cōmunis. al̓s ut. jͣ. de v̓. ſig. l.locus. §. i. lꝫ non hic. accurſius.k ¶ Ceſſante or̄one. illaparte or̄onis q̄ ē in. §. ſicōmunis. ſed non tamēceſſat prima pars orationis ut hic ſubijcit.y Ed ſi forte. ceſſetO hec para q̄ eſt sͣ.l. i. §. i. ibi ſi cōis ⁊c. ſednō ceſſat pͥma pars: ꝗanec uſufructꝰ: nec ꝓprietas alienari pōt ſine decreto: ut. sͣ. e. l. ſi pecūia.§. nec uſufructus. ⁊. §.ſequenti. ac.m ¶ Nulla communio.ut. sͣ. de pecul. l. ſed hic querit̉. §. i. nec uſufructus cū poſſeſſione: ut. jͣ. deacqui. poſ. l. ꝑmiſceri. nec poſſeſſio cū proprietate: ut. jͣ. eo. ti. l. naturalit.O I pupillorum. Pupillus pupillum non prouocat ad di-§. nihil. ⁊ uti poſſi. l. ſi duo. in fi. ac.