De excuſationibus ⁊ tem. eaꝝ.XXVII.
42
On tm̄ magnitudo pr̄imōiorū intuē̓daʳ ē ſuſceptaꝝ triuꝫtutelarū que ſuſcipiendaª eſt: ſꝫ etiāetas pupilloꝝ cōſiderāda eſt. namſi priorū pupilloꝝ etas ꝓpe pubertatē ſit: ita vt tātūmō ſemeſtreʰ tp̄sreliquū fuerit: aut eoꝝ quorū ſuſcipere tutelā cogit̉ nō dabit̉ excuſatio: idqꝫ pͥncipalibꝰ cōſtitutionibꝰcauet̉ ¶ Iliēſibꝰ ⁊ ꝓpter īclitā nobilitatē ciuitatis: ⁊ ꝑꝑ cōiūctōeꝫ originis romane: iā antiꝗtꝰ ⁊ ſenatuſcōſultis ⁊ ꝯſtitutiōibꝰ pͥncipuꝫ pleniſſima īmunitas tributa ē: vt ēt tutele excuſatiōeꝫ hēant .ſ. eoꝝ pupilloꝝ: ꝗ iliēſes nō ſint̉. idqꝫ diuꝰ piꝰreſcripſit ¶ Eos ꝗ ī corporibꝰ ſūtveluti fabrorū īmunitatē habe̓ dicimꝰ: etiā circa tutelaꝝᵍ exteroꝝ hominū adminiſtrationē hēbūt excuſationeꝫ: niſi facultates eoꝝ adaucte fuerit: vt ad cetera qͦqꝫ mūerapublica ſuſcipienda cōpellant̉ᵉ. idzpͥncipalibꝰ cōſtitutionibꝰ cauet̉:¶ Nō oīa tamē corpora vl̓ collegia vacationē tutelarū habent: qͣꝫuis muneribus municipalibus obſtricta nō ſint: niſi noīatiꝫᶠ id pͥuilegiū eis indultū ſit. ¶ Is ꝗ edilitateᵍ fūgit̉ pōt tutor dari. naꝫ edilitasinter eos magiſtratꝰ habet̉: ꝗ pͥuatis muneribꝰ excuſati ſūtʰ: ẜm diuimarci reſcriptū. ¶ Sane notuꝫ eſtꝙ gerētibꝰ honorēⁱ vacationē tutelarū cōcedi placuit. ¶ Uacare aūteos ꝗ tūc primū vocent̉ ad ſuſcipiendū officiū tulele. Ceterū eos quiſe iā īmiſcuerit adminiſtratōi: nectēpore ꝗdeꝫ magiſtratus vacareeque notuꝫ eſt. ¶ Dn̄i nauium n̄vidētur haberi intra priuilegia vta tutela vacētˡ. idqꝫ diuus traianꝰreſcripſit. ¶ Inquilini caſtrorumᶠa tutelis excuſari ſolent: niſi eorumqui ⁊ ipſi inquilini ſunt ⁊ in eodemcaſtro: eadēqꝫ conditione ſunt.TIpianus.Ello amiſſiⁿ ad tutele excuſationē proſuntᵇ. ¶ Queſitū ē
aūt ꝗ ſunt iſti; vtrū hi ꝗ in acie ſūtinterempti: an v̓o oēs oīno ꝗ ꝑ cāꝫbelli parētibꝰ ſūt abrepti: ī obſidione forte. meliꝰ igit̉ ꝓbabit̉ eos ſolos: ꝗ in acie amittūtur ꝓdeſſe debere cuiuſcūqꝫ ſexus ul̓ etatis ſint:hi enim ꝓ republica ceciderunt.Llud vſitatiſſimū ē T Dē.vt his ꝗ ī italia domiciliū hētadminiſtratio rerū ꝓuincialiuꝫ reP A ulus.mittaturᵖ.I pupillum patruus ꝯtendatexheredatū eſſe: ⁊ ſe heredeꝫeſſe ſcriptū equuꝫ ē aliū tutoreꝫ pupillo dari: recepta patrui excuſatione. vl̓ ſi nollit excuſationē peter̄: remoto eo a tutela ita litē de hereditate expedireq. Q Artianus.Ropter litem quā ꝗs cuꝫ pupillo habet excuſare ſe a tutela noͣ pōtᶠ: niſi forte de oībꝰ bonis:aūt plurīa ꝑte eoꝝ cōtrouerſiaʳ ſit:¶ Qui ſe vult excuſare ſi plureshabeat excuſatiōes: ⁊ de ꝗbuſdamnō ꝓbaueritᵗ alijs vti intra tꝑa nōꝓhibet̉. ¶ Licꝫ datꝰª tutor ad vniuerſū pr̄imoniū datꝰª eſt: tn̄ excuſare ſe pōt. nec vltra centeſimū lapidēᵉ tutelā gerat: niſi in eadē ꝓuīciapatrimonium pupilli ſit: ⁊ ideo illarū rerū dabunt tutores in ꝓuinciapreſides eius. ¶ Nec ſenatores.vltra centeſimū lapidē vrbis tutelam gerere cogūtur. hn̄ti ergo tutorem datur tutorᶻ: ſꝫ aliarū rerū nōearūdē dat̉.S Ceuola.Eometriª a tutelis n̄ vacāt.hi v̓o ꝗbus pͥnceps curam alicuiꝰ rei iniūxit excuſant̉ a tutela donec curāᵇ gerunt.UXpianus.H Ropter magiſtratum quemin municipio quis erat adminiſtraturus: tutele excuſationē nonhr̄eᶜ rn̄di. ¶ Si in caſtrisᵇ merentes: non ab eo tutores dent̉ ꝗ in caſtris merebat: excuſationem habere rn̄di.P Apinianus.
cedit: ⁊ sͣ. ve admini. tu. l. ꝗ negociationē. §. teſto. ⁊ inſti. e. §. ꝗlam.¶C vel ſic. Ille dr̄ eē ꝓpe pubertatē ꝗ nō diſtat a pubertate niſi per ſexOntm̄. Qd̓ ꝓpe eſt ꝑ ſex mēſes nihil diſtare vt̄ ab eſſe in actu.menſes. h. d. Bal.¶ Non tm̄. intuenda. al̓s ineunda.Suſcipienda .i. ꝙ magnitudo pr̄imonij eiꝰ tutele q̄ ſuſcipienda eſt: ut.jͣ. e. l. ſi is ꝗ tres. §. fi.b ¶ Semeſtre. i. vj. mēſiū. arg. sͣ. e. l. tria. ⁊ ſicnō h̓ ſpaciū eē ꝑuū ⁊ ꝓpe finē vt dr̄. ſic. C. d̓ iui. l. ꝓperādū. §. ſin aūtIlienſibus. Nobilitas ⁊ coniūctio tribuitimmunitatē. h. d. bal.¶ ¶ Iliēſibꝰ. nō ſint. ſi.jͣ. e. §. fi. ⁊ sͣ. e. l. ſꝫ ⁊ milites. §. i. ⁊. §. pͥmlari⁊. jͣ. e. l. adminiſi.§. fi. ⁊. C. e. l. pe. ⁊ sͣ. e.l. ſpādoneꝫ. §. ſiꝗs aūt.⁊. C. de excuſ. veteran̄.l. i. ⁊. ij. Itē hn̄t hi. pͥuilegiū vt filij ſequant̉ ꝯditionem mr̄is: vt. jͣ. adnic. l. i. in fi. ⁊. jͣ. ꝓx.¶ Eos. circa tutelaꝝ.nedū circa alia munera ⁊ hoc ſi ſunt hīles adillud artificiuꝫ ad quodſumpti ſunt exercenduꝫ:vt. jͣ. de iure īmu. l. ſemper. §. pe. Itē caute dic̄exͣneoꝝ. nā ſecūs in tutela collegaꝝ: vt. sͣ. proExompellant. nā cōpellunt̉ auctis facultatibus ſi augeāt ⁊ negociationē: vt. d. l. pe. §. negociatio. ⁊. §. pe. Itē noͣ ꝙvocat h̓ tutelaꝫ publicūmunus lꝫ videat̉ cōtra.sͣ. e. l. ſpadonē. §. ꝗ accepit. ſol. vt ibi.¶ Non omnia. Nemo pͥſumit̉ priuilegiatus niſi ꝓbet̉ ⁊ ꝓducat̉priuilegium. h. d. Bal.¶ ¶ Noīatiꝫ. vt apꝑet. jͣ.ꝓxi. §. ⁊. §. dn̄i nauiuꝫ.Itē ſola illa hn̄t īmunitatē q̄ relicta ſunt. ⁊ ſolailla licita ſūt q̄ lege velſe. con. vl̓ aliqͣ ꝯſtitutione ꝯfirmant̉. vt. jͣ. d̓ iure īmu. l. ſemꝑ. §. negociatio. ⁊. §. pe. ⁊. fi. ⁊. jͣ. d̓col. illi. l. fi. ⁊ sͣ. qd̓ cuvni. l. i. in prin. ẜꝫ. azoIs ꝗ edilitate .i. ꝗīilis curulis. d̓ quo hr̄mētio īſti. de iure na. §.proponebāt. vel edilitate ſiue edulitate. ideſt ꝙhabebat curam emendi frumentū vl̓ vēdēditꝑe famis ſicut ponit̉. sͣ. de cōpē. l. ideo. ⁊ iſtud tale officium dicitur munus. azo. vt. sͣ. eod. l. ſed ⁊ reprobari. §. de philoſophis. in fi. ac.h ¶ Excuſati ſunt. nō tn̄ a tutela.i ¶ Sane. honorē. cū adminiſtratione. ſic. jͣ. e. l. adminiſtrantes. ī prin.⁊ sͣ. eo. l. athlete. §. i. ⁊. §. remittit. ⁊ ſic nō ob. sͣ. e. l. ſpadonē. §. ſcire.k ¶ Uacare. venus. vel ſubaudi placuit.l ¶ Dn̄i. vacēt. ſed ab alijs muneribus qn̄qꝫ excuſant̉: vt. jͣ. d̓ vaca. mu.l. hi qui. ⁊ cōcor.ſe iure īmu. l. ſemꝑ. §. īmunitati. ⁊. §. diuus. ⁊. §. lꝫ.¶ Inqulini.ticus ꝗ acceſſit ad habitādū ad aliud caſtrum noncōpellit̉ ibi ad munera tutele: qꝛ nō eſt ibi vt incola ſed vt inquilinus. h.d. Et īqꝛ quotidie ruſtici recedūt de ꝓprio caſtro ⁊ veniunt adhabitandū ad alia caſtra. Et iſte. §. eſt ar. ꝙ aduene non tenent̉ ad cuſtodiam caſtri: nec ad alias factiones perſonales. Bal.m ¶ Inꝗlini caſtroꝝ .i. caſtelloꝝ quaſi aliūde ueniēs nō teneatur niſi admunera īdifferēter: nō aūt dicas caſtrorū principis: qꝛ tūc nō inquilini ſꝫmilites dicerent̉. ⁊ idem in illis hēs. jͣ. e. l. ꝑꝑ ma. §. i. ⁊ facit. sͣ. e. §. ilienſi
bus. cum ſuis concor. ⁊ sͣ. de tu. l. etiam non.O Ello. Termini ſuper ꝗbuslex fingit debent eē ī ſe veri ⁊ nō ficti: ⁊ dictio inſignificat veritatē ⁊ nō fictionē ⁊ ſignificat actū intrīſecū ⁊ differta dictiōe propter. h. d. bal. n ¶ Amiſſi. ſiue in ptāte ſiue emācipati. o ¶ Excuſatiōeꝫꝓſunt. qꝛ vident̉ ꝑ gloriā uiuere: vt īſti. e. §. ſꝫ ꝗ in bello. Item ad alia muneravitāda: ut. jͣ. de va. mu. l. ij. §.muneris. ⁊. l. fi. Item mulieriut poſſit adoptare vt inſti. deadoꝑ. §. femine.Lli. d. Ab antiqͣ pratica nō ē recedendū. bal.y ¶ Remittat̉. vt. jͣ. e. l. ꝑꝑ. §.lꝫ. ⁊. jͣ. e. l. fi. in fi. ⁊ sͣ. e. l. nō ſolū. §. ⁊ ꝗ teſtoͣ. ⁊. l. ſꝫ in h̓. al̓sīcipit. Ideꝫ vlpianus ſcribit. §.ſunt ⁊ alij. ⁊. C. e. l. ij. ⁊ qui pe.tu. l. neqꝫ. ⁊ facit ad hoc. sͣ. deteſta. tu. l. quero. ⁊ sͣ. de tu. etcu. da. ab. l. pupillo.¶ S Ipupillū. expedire. concor. sͣ. de teſta. tu. l. ideꝫfiet in fi. ⁊. C. e. l. humanitatis⁊. jͣ. l. ꝓxi.M Ropter. Lis minimanon preſtat iuſtam excuſationem. h. d.r Nō p̄t. ſꝫ nec hodie licet debitum amittat. azo. qd̓ accipepoſt tutelā aſſūptā ſine proteſtatione debiti. ab initio gͦ autꝓteſtat̉. ⁊ nō admittit̉ ad tutelā. aut non. ⁊ ē tutor ⁊ ꝑdit debitū .ſꝫ. h. dixit ip̄o iure non tenere dationē hodie. ⁊ non remanet tutor. ⁊ ſic corrigit̉ ẜmeū qd̓ h̓ dicit ꝑ aucͣ. vt hi quiob. ſe ꝑ. ha. §. i. ⁊ fa. sͣ. l. ꝓxi. ⁊C. e. l. ſi vt allegas. ⁊. C. de admi. tu. l. cū q̄dā. ⁊ sͣ. d̓ teſt. tu.l.idem fiet.¶ Controuerſia. vt inſti. e. §.itē ꝑꝑ. Idē. ſi erat qd̓ ſtatus: ute. l. athlete. §. amplius.¶ Qui ſe. Sufficit ꝓbari expluribus aliꝗd ex quo inſurat efectus ꝑ ſe. h. d. Bal.t ¶ Nō ꝓbauerit. tn̄ bn̄ oēs corā iudice noīauit. ⁊ ſic non ob.sͣ. e. l. ſcire. §. ſcire. vl̓ loꝗtur ibiqn̄ poſt tꝑa ſtatuta volebat q̄omiſerat noīare vel probare. ⁊tūc n̄ licet ei. ſecꝰ ſi intra tꝑa vthic hēs. azo. Itē. ar. ꝯtra. sͣ. deiudi. l. ſꝫ ⁊ ſi ſuſceꝑit. ſed ibi dilatoria: h̓ ꝑēptoria. Itē fa. jͣ. d̓ep. l. nemo. ⁊ iſti. e. §. ꝗ aūt.¶ Licꝫ. Tutor indiffinite datus extendit ſe ad vniuerſumpr̄imōium niſi excuſat ſe ab adminiſtratiōe reꝝ alterius ꝓuincie. tūc .n. alius ꝓuincie eiꝰ adminiſtrationi dabit̉. h. d. bal.n ¶ Lꝫ datꝰ. ſimpl̓r. ⁊ dic datus a iudice vel teſtatore. ſed ſideterminet̉ pr̄imonium ad qd̓ſtatore: vt noͣ. sͣ. e. l. nō ſolū. §. ⁊ ꝗ teſtō. ⁊. §. diuus. u ¶ Datꝰ eſt .ſ. ſecundadet̉: refert detur a iudice vl̓ a terio. nā pͥncipal̓r ꝑſone. vl̓ dic dat̉. i. dari vr̄: ut. sͣ. de te. tu. l. qꝛ. ⁊ inſti. e. §. datus. ⁊ ꝗ da. tu. poſ. §. certe. x ¶ Lapideꝫ .i. miliariū. ſic ponit̉. sͣ. de offi. pͥ.vr. l. i. §. in initio. ⁊ īſti. e. §. ꝗ aūt. ac. y ¶ Nec ſenatores. ꝗ pn̄t dari filijs aliorū ſenatoꝝ vl̓ īferioris dignitatis: ut. sͣ. e. l. ſpadonē. §. ſcire. z ¶ Dat̉ tutor. ⁊ h̓ ſunt cōtra. C. ꝗ pe. tu. l. eū iure. ⁊ sͣ. de te. tu. l. idē fiet. ⁊ inſti. de cura. §.interdū. ſo. ibi ſufficiebat pͥmus. h̓ nō vl̓ dic h̓ ſpāle ut ⁊ al̓s noͣ. C. in qui. ca. tu.ha. l. ꝑꝑ. Itē fac̄. jͣ. de cēſi. l. forma. ⁊ de ver. ſig. l. pupillus. §. territoriuꝫ.ẜ O ¶ Donec. curā. ſic īſti. e. §. itē diuus. ⁊. C. e. l. exactores.Eometri vt baldoynus.Ropter. Quātū ad tutele dationem nō hꝫ locū ꝓrogatio. h. d. Bal.c E ¶ Nō hr̄e. al̓s ē hr̄e ſine nō: ⁊ tūc dic ꝙ iā ceꝑat adminiſtrare. alias nonhēret excuſationē: vt. sͣ. e. l. nō tm̄. §. uacare. alij hn̄t nō hr̄e. ⁊ tunc nō inceꝑat.vl̓ dic ēt ſi ceꝑat nō hꝫ magiſtratus municipij: lꝫ aliud ſit in magiſtratu ciuitatis: vt. sͣ. eo. l. athlete. §. remittunt̉. ſꝫ ar. ꝯtra. sͣ. ſiꝗs cau. l. ij. §. ſiquis municiuspalis. ac.¶ Si in caſtris miles fuitdatus tutor a iud
f ij