Liber
I ſeruus cōis tuꝰ ⁊ ticij a pu☞ pilla tua te auctore aliqͣꝫ reꝫ ꝑtraditionē acceꝑit: tota ad ticiū ꝑtinebitª marcel. notatᵇ. Nā qd̓cunqꝫad oēs dn̄os nō p̄t ꝑtinere id ꝓ ſolido ad eū cui acꝗri pōt ꝑtinere veteres cōprobauerūtᵉ.IDem.Mpuberes tutore auctor̄ obligant̉ᵈ ēt ſi taceātᵉ. nā cū acceperintᶠ pecuniā mutuā qͣꝫuis nihildicāt: auctoritate tutoris īterpoſitatenent̉ᵍ. Quare ⁊ ſi nō debita pecunia his ꝑſonis ſoluta fuerit: qͣꝫuistacuerint: interpoſita tutoris auctoritas ſufficit vt ꝯditiōeʰ teneantur.On multūᵗ ītereſt: TDe.an affuerit tutor cū negociū ꝯͣheret̉: an pn̄s ignorauerit qͣle eſſetqd̓ ꝯtrahebat̉. ꝘArcia.ICcipiētisᵏ ⁊ edētisⁱ iudiciumidem tutor auctor vtriqꝫ fit. ¶ Sꝫhoc vtꝝ ita ē ſi bis auctor factꝰ ē: an⁊ vna auctoritas ſufficiat eo aīo vtad vtrūqꝫ ꝑtīeat: dubitat ꝗdē pōp.ſꝫ fortiter defenditur ſufficere vnaꝫauctoritatē.P Aulus.¶ A Tiā ſi tutor cecꝰ factus ſitᵐ auctor fieri pōt.I DeꝫItutor pupillo nolit auctor fieri: nō dꝫⁿ eū pͥtor cogere. primū qꝛiniquū ē ēt ſi nō expedit pupillo auctoritatem eū p̄ſtare. deinde ⁊ ſi expedit tutelle iudicio pupillus hanc
iacturā ꝯſequit̉. ¶DemOteſt pupillus tutore auctoredebitorē ſuū ticio d̓legareª. ¶ Sꝫcū tutor dꝫ pupillo: dicendū ē: neqꝫdelegari eū: neqꝫ ꝓcuratorē aduerſus tutoreꝫ dari ip̄o tutore auctorepoſſe: qꝛ futurum ſit vt auctoritateſua libereturᵖ.TDeꝫ.Uratorē etiā impuberiq dariApoſſeʳ: ſed ad ea q̄ ſolēnitateꝫiuris deſiderant explicādaʳ: tutoreauctore opus eē.SCeuola.Nter pupillos pr̄ne hereditaLtis diuiſio facta ē pn̄te tutoreᵗ:ſꝫ nō aſſignāteˢ inſtr̄o diuiſionis. q̄ſitū eſt an ei ſtare oyortē̓t; rn̄di ſi tutor auctor fuiſſet nō iccirco minusſtādū eē diuiſiōi ꝙ nō aſſignaſſet.Efendēteˣ tutore pu IDēpillus ꝯdēnatus ex ꝯͣctu pr̄isaccepit curatorēʸ: īter quē ⁊ creditorē acta fcā ſunt apud ꝓcuratorē ceſaris īfraſcripta. Priſcꝰ ꝓcuratorceſarisᶻ dixit facias iudicataª. Nouellus ꝓcuratorᵇ dixit: abſtineo pupillum. priſcus procurator ceſarisdixit: reſpōſum habesᵉ. ſcis ꝗd agere debeasᵇ. Queſitū eſt: an ẜm hecacta adoleſcens a bonis pr̄is abſtētus ſit? Reſpondi proponi abſtenItumᵉ.T Abeo.☞I quidᶠ eſt qd̓ pupillus agendo tutorem ſuum liberatus eſt:
SAſęrnus. Si feruus communis acquirit qd̓ vni ex dn̄is non poteſt quealteri cui poteſt. h. d. Bar.Pertinebit. h̓ hn̄t ꝗdā. marcellus notat vt ego habeo. ⁊ dic .ſ. eē veruꝫ qd̓dictū eſt. ac. b ¶ Marcellus notat .i. ait vel deeſt illud marcellus notat. ac.c ¶ Cōprobauerūt. ut ⁊. jͣ. de ſtipu. ſer. l. i. §. cōis. ⁊ īſti. de ſtipu. ſer. §. fi. ſed cōtra. jͣ. de ſtipu. ſer. l. proinde.§. i. ſꝫ dic ut no. sͣ. pro ſocio. l.reꝝ. §. ẜuo. Itē facit. jͣ. ad legēfal. l. plautius. ac.SIn ꝯͣctu ꝙMpub.Inon ceir verbis nōeſt neceſſe pupillum loqui: ⁊ eitutor poterit auctorari. hoc dicit. Bar.d ¶ Obligant̉ .ſ. ciuil̓r ⁊ naturaliter. nam ⁊ ſine tutore obligant̉ naturaliter: vt. jͣ. de noua. l. i. in fi. ac.e ¶ Etiā ſi taceāt .ſ. īpuberes.f ¶ Acceperint .ſ. pupilli. ac.g ¶ Tenent̉. nō ꝙ duo exempla ponit ꝗbus ꝯtrahit̉ obligatio re aſit nō ē opus verbis vtinſti. qui. mo. re con. ob. in pͥn.⁊. §. i. vn̄ ẜm. h. ſecus eēt in ſtipulatione. ⁊ facit. jͣ. eo. l. interpupillos. ac.h ¶ Conditiōe .ſ. indebiti. ac.iOn multum. qꝛ neutro¶ Ecaſu ītelligit̉ auctoritaspͥſtita. ⁊ fa. sͣ. e. l. i. in fi. ac.Ccipientis Una voceApoteſt interpont auctoritas duobus diuerſis actibus.h. d. Bar.k ¶ Accipiētis. pōt poni caſusūt innuitur in lr̄a qn̄ vnustutor erat duoꝝ pupillorum:quorum vnus conueniebat̉ aſempronio ꝓ boue: ⁊ aliꝰ agebat contra eundē ſemproniumpro domo: ⁊ ita ſufficit vnumſacr̄m calūnie: ⁊ vna auctoritas vtriqꝫ pupillo. dic ergo accipientis .ſ. de boue: ⁊ edentisideſt actionē ꝓponentis de domo ⁊ vtriqꝫ .ſ. pupillo. vel dicꝙ vnus erat pupillus ꝗ agebat ad domū contra ſemproniū: ⁊ reconueniebaturab eodem ſempronio vel ab alio pro boue: ⁊ ẜm hoc dic utriqꝫ .ſ. iudicio. ⁊ ẜmhos duos ītellectus nō eſt ꝯtra. sͣ. de ꝓcu. l. lꝫ. §. ſi plures. Uel tertio ẜm. R. ꝙvnꝰ erat tutor duoꝝ pupilloꝝ. quorum vnus agit ꝯtra aliū de boue. nam auctorabit̉ utriqꝫ pupillo. ſꝫ hoc nō placet: qꝛ qualiter iuraret de calūnia: nam ſi unūcredit iuſte litigare: ergo aliū iniuſte. Itē quomodo ipſe tutor nomine unius cōdēnabit̉ ſibi ipſi noīe alterius: ut. d. §. ſi plures. poſſet tn̄ defendi ſi ponas utrūqꝫ habere intellectum ut ipſi iurēt auctore tutore non tutor: ut ſi hoc fieri poſſetut. sͣ. ti. i. l. i. §. ſufficit. uel ẜm uetera iura quando non iurabit̉. uel tertio quando non fuit exactum. ⁊ ſic utriqꝫ pupillo litiganti auctorabit̉. ſicqꝫ non obſtat dictus. §. ſi plures. ac.¶ Accipiētis .ſ. pro bobus ẜm pͥmam. ac.l ¶ Edentis .i. actionē proponētis de domo ẜm pͥmā. ac.m Tiā. factus ſit ex poſtfacto. ſic ⁊ sͣ. de poſtulā. l. i. §. caſum. nā a principio cecus dari nō pōt: ut. C. ꝗ da. tu. l. luminibꝰ. licet uideat̉ ꝙ ſe habeatexcuſare: ut. C. ꝗ morbo. l. i. ſed improprie dicit̉ excuſare ibi. Item h̓ qn̄ ex poſt facto pōt ſe excuſare: ut. jͣ. de excu. tu. l. poſt ſuſceptum. ac.utor. Nō cogit̉ tutor īcerto ꝯͣctu auctorari pupilio. h. d. bar.n MTNō dꝫ. īmo: ut. C. de admi. tu. l. fi. ſo. ibi in iudicijs ut cogat̉: uel tanꝙͣ ſuſpectus remoueat̉. hic in ꝯtractibꝰ non ideo remouet̉. ⁊ ē rō: quia ibi certūeſt de dāno ꝑꝑ miſſionē in poſ. q̄ fieret. hic eſt dubium. Item contra. sͣ. ti. i. l. ij.in princi. ⁊ inſti. de ſatiſda. tu. §. quibus. ſꝫ cogit̉ in genere adminiſtrare: non inhac ſpecie .ſ. auctoritatē p̄ſtare. uel dic ēt ꝙ ēt non adminiſtrat non auctorandocum hoc expedit: ut. sͣ. de procu. l. ſed ⁊ he. §. fi. ⁊. l. ſe. Itē eſt hic argu. cōtra. C.in qui. ca. in integ. reſti. nō eſt ne. l. fi.Oteſt. Que ſunt gerēda cum alio poſſunt expediri tutore auctore. ſecusſi cum ipſo tutore: tunc .n. nec poteſt auctorari nec ad id procuratorem facere. h. d. Bar.¶ Delegare. ergo ⁊ actionē cedere. ⁊ ſic apparet orationē diui Seueri ad nonina pertinere: ut. jͣ. de re. eo. l. i. §. i. nec. l. conſtantini: ut. C. de admi. tu. l. lexque tutores. ac.p ¶ Liberet̉. īpͥemet gͦ a ſe exiger̄ dꝫ: ut. sͣ. de neg. ge. l. diuortio. in fi. ⁊ sͣ. ti. i. l.quotiēs. §. ſicut. ⁊. jͣ. de fideiuſ. l. tutor. qd̓ ſi non faciat: curator in cā cām ꝯſti-
tit̉ ad tutelā: vt in auc̄. vt hi qui ob. §. i. Itē nō hic in ſua re non poſſe fieri auctorē: vt. sͣ. l. i. in pͥn. ⁊ facit. jͣ. e. l. fi. ac.Uratorem Curator pōt dari pupillo ad agendum non ad auctorandum. h. d. Bar.q ¶ Impuberi. non ſolum puberi. ac.r ¶ Dari poſſe. ad litemſcꝫ ut. C. d̓ in litē da. tu.l. i. ⁊ sͣ. d̓ tu. ⁊ cu. da. ab.l. curatorem. ac.ſ ¶ Explicāda. vt ſi hereditatē adeat: vt. jͣ. de appel. l. cū in vna. §. i. azo.⁊. C. de in liteꝫ da. tu. l.finali. ac.Nter. Non eſt neceſſe tutorē auctorātē diuiſioni ſe ſubſcribere. h. d. Bar.t ¶ Pn̄te tutore .ſ. ſpeciali ſinguloꝝ pupillorū. nec .n. vnꝰ vtriqꝫ auctor eē pōt niſi id fiat vtnoͣ. sͣ. e. l. accipiētis. ac.u ¶ Nō aſſignante. ſcribēdo ꝗd cuiqꝫ pupillo inportionem veniet. namſatis eſt ꝙ conſentit: vt.sͣ. e. l. īpuberes. azo. vldic aſſignāte .i. ſubſcribēte: ſic ⁊ ponit̉. C. de rebꝰalie. non alienan. l. ij.Itē videt̉ huic legi contrariū. jͣ. de rebꝰ eo. l. ſipupilloruꝫ. ⁊. C. de predijs minoꝝ. l. pe. ꝗbusdicit̉ minorē non poſſe ꝓuocare ad diuiſionem.So. in hac hr̄ditate nōerant niſi mobilia. vel h̓fuit decretū ⁊ nihilominus auctoritas tutorivel curatoris eſt neceſſaria. ar. C. ſi ꝑꝑ pu. pē. l.fi. nec obſtat. sͣ. de mīo.l. ait pͥtor. §. ꝑmittit̉. ꝗamaior ſolēnitas in alienatiōe ꝙͣ qn̄ ex ſoluit̉ eſtneceſſaria. ⁊ eſt rō vt ibi noͣ. ⁊ ẜm hoc nemo vocauit eos ad diuiſionem:ſed ſponte venerunt. Uel tertio dic ꝙ quidam coheres eorum maior eosꝓuocauit: vt. d. l. C. de predijs minoꝝ. l. pe.Efendere. Petitio reſtōnis īpedit executionē ſnīe. Bar.x ¶ Defendēte. pupillus tutore auctore cōuentus fuit a fiſco ad. c.ex contractu pr̄no cuius hereditatē adierat: ⁊ condēnatus. tādem acceptocuratore petebat̉ mādari ſnīa executioni corā ꝓcuratore ceſaris: ſed curator vt euitaret executionē abſtinuit pupillum hereditate. ⁊ dicit ꝙ ammodo non tenet̉ ille minor. ac.y ¶ Accepit curatorē. non aperit an durāte tutela fuerit datꝰ tutor quodpoſſet fieri ad litē ob aliquam cauſam: vt. sͣ. de tutelis. l. ſolet. vel poſtea.pro pͥma eſt quod. jͣ. dicit ibi abſtineo pupillumº. pro ſcd̓a quod dicit infi. adoleſcens abſtentus ẜm. R. non eſt ius. ⁊ ſi primam teneas dic. i.adoleſcens: nam tunc cum proponit̉ queſtio ſceuole. ſi ſecūdam dic̄. i. pupillum .ſ. quondam. ac.z ¶ Ceſaris. cognoſcens inter fiſcum ⁊ minorē in actione in factum qͥ ꝓponit̉ pro executione. ac.a ¶ Facias iudicata .i. cōdēnationem ſolue ſic ponit̉. sͣ. ſi cer. pe. l. fi. ac.b ¶ Procurator: ſi habeas procurator dic .i. curator. ac.c ¶ Rn̄ſum habes .i. tu rn̄des. ut ita loquat̉curatori. vel tu procuratorfiſci audi rn̄ſum aduerſe partis. ac.d ¶ Debeas. tu curator minoris. vl̓ dic vt ꝓcurator fiſci. ac.e ¶ Abſtētum. ⁊ ſic non tenebit̉ decreto actione in factū de re iudi. vt. sͣ.ti. i. l. ij. in fi. ⁊ sͣ. ſi quis ca. l. fi. ſꝫ qūo curator ſolis ⁊ nudis verbis potuit abſtinere? Rn̄. ẜm. P. adierat ſine tutore: ⁊ ſic poterat dimittere ſine reſtōne: vc. jͣ. de acqui. here. l. īpuberibꝰ. alij vt azo. ꝙ adiuit ſolus tutor ſine conſenſu pupilli: ⁊ ſic nō tenuit aditio: vt. C. de iure delib. l. potuit. vnde ⁊ ſine reſtitutione pōt ſe abſtinere. vl̓ tertio ẜm. h. hic fuit petita reſtitutio ⁊ cauſa cognita data vt fieri dꝫ: vt. sͣ. de mino. l. in cauſe. §.cā. ⁊. l. etiam. §. fi. ac.quid Actus qui tēdit ad liberationē tutoris non poteſt fieri eoMauctore. h. d. Bar.f ¶ Si ꝗd. ut acceptilatio pactum de nō petendo: vel tranſactio: vel delegatio: vt. sͣ. e. l. poteſt. ſecus ſi ſoluat quia liberatur a prima. lꝫ teneatur