XXVIDe admini. ⁊ peri. tu. vl̓ cu.
28
ſalariūª ꝯſtitutū ei eſt.Ulia.¶ D inſtruēdāᵇ diligentiā iudicantis: ⁊ pupilloꝝ utilitatē admittēdā: ẜuos quoqꝫ eoꝝ interrogariᶜ poſſe.AApinianus.Utor ſiue curator noīa q̄ iniuſte putat non eſſeᵇ idonea: a tutore priore vel curatore ſuſcipereᶠquidē cogit̉: nō tn̄ exactionem periculo ſuo facere.¶ Dem.Nterᶠ tutores diuiſa tutela ē:eꝗtas q̄ merū ius cōpēſatiōisīducit ꝑꝑ offm̄ᵍ ⁊ ꝑſonā agētis tutoris nō differt̉. nā diuiſio tutele q̄ n̄iuris: ſꝫ iuriſditōisʰ ē: ⁊ modū admīſtratōis fac̄: ⁊ int̓ ip̄osⁱ locū hꝫ.necᵏ exꝑiri cum pupillo volētibusobſtare debet.¶Dem.Utorēˡ ꝗ tutelā gerit ſabinꝰ ⁊ˡ caſſius ꝓut gerit ī ſingl̓as reſꝑ tꝑa: velutᵐⁿ ex pluribꝰ cauſis obligariⁿ putauerūt. ẜꝫ quā ſnīaꝫ ẜuusīſtitor dn̄ice mercis: uel p̄poſitꝰ debitis exigēdis ſi liber factus ī eodēactu ꝑſeueret: qͣꝫuis tꝑe ẜuitutis obligari n̄ potuerit: tn̄ p̄teriti tꝑis nomine actione negocioꝝ geſtoꝝ nōinutiliter ꝯueniet̉: eaꝝ .ſ. reꝝ q̄ ꝯnerāº rōeꝫ cū his q̄ poſtea geſta ſunt
habuerūt. Sic .n.º ⁊ tutele iudiciuꝫeaꝝ quoqꝫ reꝝ cā retineri placuit:q̄ poſt pubtatē admīſtrant̉: ſi poſterior actꝰ pͥori cohereat: neqꝫ diuiſus ꝓpriaꝫ rationē habeat. ¶ Inde deſcendit qō q̄ vulgo circa filiūfa. tractata eſt. Qui tutor teſtō datꝰpoſt tutelā geſtā emācipatus: in eodē officioq ꝑſeuerauerit: ſꝫ ſabini ⁊caſſij ſententiaꝫ eueniet. vt de eo ꝗdem qd̓ poſt emācipationē geſtumeſt inſolidū ꝯueniri poſſit. de p̄terito aūt ſiue peculiū nō ſit adēptuꝫ ſiue ademptū ſit in id qd̓ face̓ poſſitᵗ¶ Ꝙ ſi ſuperiorisⁱ tꝑis noīne patreꝫ de peculio pupillus conueniremaluerit: annus ei vtilis ex quo tuteleᵗ agi poſſe ceperit ꝯputabit̉ necapiaturª pater inducta totius temporisˣ cauſa. tempus ex quo filiuſfamiliasʸ tutelaꝫ geſſit comprehendendum erit.TDem.I plures tutelā nō admīſtra☞uerintꝰ: ⁊ omnes ſoluēdo ſintvtrum qꝛ nulle partes admīſtrationisª inueniunt̉: electioni locus eritan vt eiuſdē pecunie debitores exciꝑe debebunt ꝑiculi ſocietateꝫᵇ: qd̓magis ratio ſuadetᵉ. Si ꝗdā ex hiſ
potuit iudex certū ſalariuꝫ ꝯſtituere tutori ꝓ remuneratiōe ſui laboris:ic. sͣ. mā. l. ſi remunerandi. in prin. nō dico ad poſtulatiōeꝫ tutoris: cuꝫforte al̓s nollet eē tutor. qꝛ tūc aliud eſſet: vt no. sͣ. de tu. ⁊ cu. da. ab. his.l. in eos. Itē bn̄ dic̄ certū: qꝛ īcertū. peti nō poſſet: qd̓ dic vt no. sͣ. mā. lſalariū. ⁊. l. ꝗ mutuā. §. pe. ⁊. C. mā. l.riū. azo. ⁊ fac̄. C. e. l. iii. ⁊ .jͣ. d̓tut. ⁊ ra. diſ. l. i. §. ſi pupillus. ⁊ sͣ. mā. l. idēqꝫ. §. Idem labeo. ac.a ¶ Salariū. al̓s ſolatiuꝫ: ⁊ ita in libro dn̄i. ac.A Bellacoecu pouendaſunt torqueri ſerui pupilli. h. d. bar.b ¶ Ad inſtruendam.al̓s. §. iul̓. ⁊ al̓s lex ad inſtruendam. ac.c ¶ Interrogari. ⁊ torqueri: vt. C. de adminitu. l. lexqꝫ. ibi. nā ⁊ boni. ⁊. cͣ. ⁊. jͣ. d̓ ſuſpec. tu.l. fi. ⁊ jͣ. d̓ tu. ⁊ ra diſ. l..i. §. de ſeruis. ac.utor. Sequēs admiſtrator noīa fcāa pͥmo nō tenet̉ recipereſuo ꝑiculo. h. d. Bar.d ¶ Nō eē. al̓s ē nō. al̓sdeeſt. naꝫ idonea ⁊ nonidonea cogit̉ ſuſciꝑe nōſuo ꝑiculo tn̄: ſꝫ ſi ſponte vt idonea accipiat ſibi pͥiudicat: vt. jͣ. e. l. ꝗnoībus. ī minores aūtdic vt. sͣ. e. l. cuꝫ q̄rit̉. ⁊jͣ. l. ꝗ noībus. ii. rn̄. ac.e ¶ Suſciꝑe. ꝑ ceſſioneꝫſi pͥori erant actiōes q̄ſite. al̓s ꝑ traditionem inſtrumētoꝝ: vt. C. d̓ ꝑi.tu. l. fi. ⁊ quādo ex factotu. l. fi. ac.Nter. Hec lex. legit̉ qͣttuor mōis. Prīo ẜm Io. Scd̓o ẜꝫ quoſdam alios de quoꝝ opi. fuit mētio facta in lec. Aꝫ. Tertio legit̉ ẜmaꝫ. Quarto ẜm hug. ꝓſequit̉ lec. aꝫ. tāꝙͣ. veriorē ẜm quā breuiter. h. d.Diuiſio qͣlitereūqꝫ ſctā nō īpedit ꝗn de re ꝑtinēte ad admīſtrationē vnius cōtra aliū poſſit obijci cōpenſatio ⁊ dari petitio. h. d. Primo determiuat qōem. Scd̓o probat ꝑ rōnem. Tertio ponit vnum dictum ex quo ſumitur argumentum ad probationē p̄dictoꝝ Secūda ibi. Nam diuiſio.Tertia ibi. nec experiri. Bar.¶ Inter. duo erant tutores ticius ⁊ meuius. diuiſa ē tutele admīſtratioꝑ iudicē: vt ticius italica: meuiꝰ ſyrica negocia gerat. agit ticiꝰ in. x. ꝯtraſemproniū debitorē pupilli ex ꝯtractu italico. ſemproniꝰ cōperiſat. x. qͥ ſibi dꝫ meuiꝰ ex cōtractu rerū ſyrie. videbat̉ ꝙ nō poſſet cōpēſare: vt. C. decōpē. l. eius. ſed ꝯtra ē inſpecta ꝑſona īpuberis: qui debitor ⁊ creditor ēſempronij ex ꝯtractibus vel pr̄is vl̓ ſui vl̓tutoꝝ: ꝗ oēs vnā ꝑſonaꝫ .ſ. pupilli rep̄ſentant. ſꝫ in. l. eius. cū diuerſis fuerat ꝯtractū. ⁊ ẜm hoc ꝙ dicitnā. ⁊cͣ. nō inducit aliū caſum: ſꝫ circa eūdē reddit rōneꝫ. ⁊ ꝙ in fine dicit.nō dꝫ obſtare volēti exꝑiri .i. cōpēſare. ⁊ ſic ꝗ cōpēſat exꝑit̉. ſic. ⁊ alias diexꝑiri qui ſe defendit: vt. jͣ. de re iudi. l. ſepe. Io. Uel pone ẜm aꝫ. ꝙ diuiſa fuit a ſeipſis retēto pͥmo caſu in pͥma ꝑte. l. ꝙ aūt ſubijcit. nam ⁊cͣ. dicvt dixi diuiſioneꝫ tutele nō obſtare cōpenſare volētibꝰ. nā nec ager̄ volitibꝰ obſtat. ⁊ ꝙ in fi. dic̄. experiri ꝓprie dicͣ. ꝑinde .n. habet̉ quo ad aliosagere volētes ac ſi a nullo fuiſſet diuiſa: vt. C. d̓ diui. tu. l. i. ⁊. ii. §. fi. ⁊ d̓auc. pͥſ. l. fi. et. C. ſi ex plu. tu. l. i. ⁊. ii. et. C. de pac. l. debitoꝝ. et. l. pacto.ſꝫ certe in ſuperiori caſu qn̄ a teſtatore vel a iudice vr̄ idem: vt non obſtetdiuiſio volētibꝰ agere. et ꝓ hoc ē qd̓ dic̄ ꝙ hec diuiſio nō eſt iuris. et ſic ꝙlibet remanet inſolidum tutor cōmunium reꝝ pupilli: lꝫ geſtio diuidat̉. īde eſt ꝙ vni īputat̉ ſi aliū ſuſpectum nō accuſat: vt. C. de diui. tu. l. ii. etſic creditor ꝗ ꝯtraxit cū tutore gerēte italica ꝯueniet aliū ꝗ gerit ſyrica. utcū eo cōpēſet per. l. iſtā. es .n. alienū nō reſpicit certi loci facultates: vt. sͣ.d̓ iudi. l. ſi fideicōmiſſū. §. i. et ad trebel. l. i. §. ſi her̄s. ſed lꝫ ꝗlibꝫ tutor cōueniat̉ ex quolibet ꝯtractu ꝯtutoris ut dictū eſt: nō tn̄ agit: ut. sͣ. e. l. ii. ⁊. l.vel in partes. ⁊ .jͣ. e. l. ticium. §. tutores. ⁊. §. fi. rei vēdicatione tn̄ ꝗlibꝫ ꝓrebus ſue admīſtratiōis ꝯuenit̉. vt. jͣ. e. l. ſi duo. ⁊ hoc ẜm aꝫ. ſꝫ ẜꝫ. h. nōplacet. ꝙ qn̄ eſt diuiſa a teſtatore vel a iudice ꝙ vnus ꝯueniat̉ ex ꝯtractualterius. vel dic tertio ẜm. h. ꝙ tutor italicus dꝫ pupillo. x. ſub vſuris. ſꝫtutor ſyrie ex perſona pupilli alia. x. dꝫ tutori italico. ſit cōpēſatio ip̄o iurevt vſure nō currāt: vt. sͣ. d̓ cōpēſa. l. idē. §. ſꝫ inuicē. ſed compēſatio videbat̉ differenda ſicut ⁊ tutele actio differt̉ naſci: vt. jͣ. de tu. ⁊ ra. diſ. l. vbiet. l. ſi tutor. §. fi. et. l. ſe. Itē ⁊ alia ratiōe: qꝛ videbat̉ alius tutor ager̄ cōtra pupillū. pupillus aūt compenſar̄ volebat qd̓ alius tutor debebat qd̓
non videbat̉ poſſe fieri: ut. d. l. eius. ſed hoc remouet hec lex. ac.¶ Officium. qꝛ diuiſum hꝫ officium ⁊ ꝑſonā: qꝛ agēs gerit perſonā creditoriscū ꝯtractus ſit italicus ex quo agit: ⁊ nō ꝑſonā debitoris quam alius tutor gerit⁊ iō videbatur differri vſqꝫ ad finē tutele qn̄ pupillꝰ ſubibit perſonam vtriuſqꝫ.h ¶ Nō iuriſditionis. nō enim iure ipſo ſed iudicis affignatiōe īter eos tutela diuiditur. Io. ⁊ ẜm hoc facta fuita iudice diuiſio. vel dic nō iure .i. vt debita ⁊ credita ⁊ iuranon ideo diuidunt̉: a quocunqꝫ ſint diuiſa. ſed eſt diuiſio iuriſditionis .i. adminiſtratiōis.nec ob. sͣ. de tute. l. mutuo. §.tutoris. vbi dicit ꝙ tutela noneſt iuriſditionis: ſed mixti imperij. nā h̓ de diuiſione: ibi deipſa tutela dicit. ac.i ¶ Et inter ipſos .ſ. tutores ⁊pupillū qn̄ a iudice: non v̓o inpͥiudiciuꝫ alioꝝ. vl̓ dic int̓ ſe tutores tm̄: qn̄ a ſe facta eſt diuiſio. nam nec pupillo nocet: vt.C. de diui. tu. l. ii. §. fi. ac.k ¶ Nec .i. nō debet ⁊cͣ. eſt .n.littera ſuſpenſiua vſqꝫ huc.II Atoreᵐ Hi variat cōne gerētis uel eiꝰcuius negocia ex neceſſitate geruntur: obligationis conditiovariat̉. hoc dicit. Primo ponit vnam regulam. Scd̓o illāexēplificat per quattuor exempla ibi. ẜm quā. Bar.l ¶ Tutorem. oēm liberum ⁊ruum patremfa. ⁊ filiumfa.vt ꝓbant inferiora. ac.m ¶ Uelut. bene dic̄ velut. veenim vna eſt cauſa .ſ. tutele. ſꝫvt ex pluribus obligat̉. ac.n ¶ Obligari .ſ. naturalit̓ tm̄.na ciuilis obligatio forte tuncdemū naſcitur cuꝫ ⁊ actio. i. demuꝫ finita tutela: vt. jͣ. de tu. ⁊ra. diſ. l. tutori. §. fi. vl̓ orit̓ ciuilis ⁊ naturalis obligatio. ſꝫ tn̄ non orit̉ actio niſidemū finita tutela: ſic. sͣ. de pac. l. iure gē. §. i. ⁊ de re. ꝑmu. l. ex placito. vl̓ ſubaudi obligari demū finita tutela. aꝫ.¶ Connexā. ergo de non cōnexisnō tenet̉. ⁊ ſic facit ad pͥn. l. ⁊ adde qd̓ no. sͣ. d̓ neg. geſ. l. eū actū ⁊. l. at. ꝗ natura.§. ſceuol̓. ac. p ¶ Sic enim. ad cōnexū: no ad. l. prin. inducit ſimile vt hic⁊ .jͣ. de tu. ⁊ ra. diſ. l. ſi tutor poſt. ac.¶ Qui tutor. in eodeꝫ officio nec enim deſinit eſſe tutor: vt. jͣ. de tu. ⁊ ra diſ. l.ſi filius. ac.r ¶ Facere poſſit. vt. sͣ. qd̓ cum eo. per totū. azo.s ¶ Superioris. nam nomine poſterioris temporis pater non tenet̉: vt. jͣ. d̓ tu.⁊ ra. diſ. l. ſi filius tutelam. ac.t ¶ Ex quo tutele .ſ. demum nō an̄: ut. sͣ. quādo ac. de pec. eſt an. l. i. §. annꝰ ſic.C. de preſcrip. xxx. vl̓. xl. an. l. cum notiſſimi. §. illud. ac.u ¶ Nec capiatur .i. ne teneatur. ac.x ¶ Totius temporis .i. ſi teneretur de peculio: etiam pro tempore poſt emācipationem. ac.EFiliuſfa .ſ. demum: vt. jͣ. de tu. ⁊ ra diſ. l. filius. Itē contra. sͣ. de nego. geſt..l. pomp. in neg. So. vt ibi. Item facit. sͣ. pro ſocio. l. ſi id qd̓. §. fi. ⁊ sͣ. de tute.l. ſi filius. C. ar. tu. l. tutor poſt. ac.g. Inter tutores contumacit̓ non gerentes hꝫ locū bn̄ficiū diuiſionts? nd̓ aut ceſſionis. h. d. Et ē no. Primo loquit̉ de beneficio diuiſionis.Scd̓o loꝗt̉ de beneficio ceſſionis. Scd̓a ibi. vn̄ q̄rēdū. Item pͥma Primo pōitvnū dictū. Scd̓o circa illud examinat vnū dubiū. Scd̓a ibi. ſi ꝗdem. Bar.z ¶ Adminiſtrauerint .i. nullus geſſit.a ¶ Adminiſtrationis. nec enim erat diuiſa adminiſtratio. vel erat ſed a tutoribus tm̄. alias quilibet pro ſua parte adminiſfrationis tenetur: vt. C. de diui. tu..l. ii. §. i. īmo ẜm aꝫ. nullo modo erat diuiſa: nec adminiſtrauerūt. vnde omnestenentur inſolidum. nec eſt primo vnus pro altero conueniendus: vt. C. ſi tutornō geſ. l. fi. ⁊ .jͣ. e. l. tutores. §. in eum. ac.bSocietatem. vt fiat diuiſio quod veruꝫ eſt. Item vt fiat ceſſio quod nō erit.vt ſubijcit hac. l. ac.c ¶ Ratio ſuadet. vt ſit faciēda diuiſio actionis ꝓ portionibus inter eos ẜm. h.quia proprij maleficij penam ſubeūt exēplo eoꝝ qui debent inſolidum pecuniaꝫex fideiuſſoria cauſa. Idem hodie ſi deberent principaliter vt in auc. d̓ duo. reisin prin. ſed azo. dixit doloſis contumaciter ceſſantibus: vt h̓ crat non dari beneficium diuiſionis. nam qua ratione doloſis non ceditur actio inſolidum: nec ꝓꝑte vt hic ſubijcit: ⁊ jͣ. de tu. ⁊ ra diſ. l. i. §. plane. eadē facit ut nec diuidat̉ actio.ſed hec lr̄a ꝯtra eum eſt ſequendo Caſſium. ſed eum excuſes ⁊ dicas ꝙ in hoc ſitſocietas vt vnꝰ ante aliū nō poſſit eligi. ſed ſimul vt euidenter hic videt̉ dicere:et. jͣ. e. l. tutores. §. in eū. ⁊. C. ſi tutor nō geſ. l. fi. prima placet. ac.