Liber

potuit ⁊ debuit credereª. ceterumſi nō debuit credere: nō expectabiturᵇ.IDem.Uotiens tutor pecuniam pupillareꝫ fenori dat: ſtipulatiohͦ ordineᶜ faciēda eſt. Stipulari eniꝫdebet aut pupillus aut ſeruus pupilli. Ꝙ ſi neqꝫ pupillus eius etatisⁱerit vt ſtipulari poſſit neqꝫ ſeruumhabebit: tunc ipſe tutor ſtipulet̉ quiue in eius poteſtate erit. Quo caſuiulia. ſepiſſime ſcripſit vtilem actionem pupillo dandam. Sꝫ ⁊ ſi abſens ſit pupillus oportere tutoremſuo nomineᵉ ſtipulari. ¶ Nequa.qͣꝫᶠ ambigenduꝫ eſt: ſi pater fa. eumpro quo fideiuſſit tutorem dederitfilio ſuo: officio tutoris conuenit utcum dies pecunie preterierit: creditori debitū ſoluat. Et ideo ceſſanteeo ſi pupillus ſue tutele factus ſolueritᵍ ex cā fideiuſſoria: non ſolummandati ſed etiā tutele agere poteterit. Hoc enim tutori īputatur curpro ſe nō ſoluerit. ¶ Ꝙ ſi in diemdebitor fuerit iſte tutor: quibuſdaꝫvidet̉ nō venire in tutele iudiciū: ſimō is dies poſt tutelā finitam ſuꝑuenerit. ¶ Ꝙ ſi dies adhuc durante tutela venerit: putant oīmododeuolui in tutele iudiciū. ¶ Ego ⁊hocº ⁊ ſuperius ita uerū puto: ſi facultatibꝰ labi tutor ceꝑit. Ceterumſi idoneꝰ tutor fuerit nihil venireⁿin tutele iudiciuꝫ. Nec quiſqͣꝫ pꝰtet nullum effectum hoc haberenamqꝫ ſi quis dixerit in tutele iudicium deuolui: ⁊ priuilegio locꝰ eſt:⁊ fideiuſſores tenebuntur: ſi rē ſaluam fore cautum eſt. ¶ Item ſi tēporaliᵐ actiōe fuit obligatus tutor:dicendum eſt locum eſſe tutele iudicioⁿ. vt perpetua actio ſit. Et generaliter qd̓ aduerſus aliuꝫ preſtare debuit pupillo ſuo id aduerſus

ſe quoqꝫ preſtare debet fortaſſisº ⁊plus. Aduerſus alios eniꝫ expeririſine actiōe nō potuitᵖ: aduerſus ſequoqꝫ potuitq. ¶ Sed ⁊ ſi ſub vſuris grauioribusᶠ patri pupilli pecuniā debuit qͣꝫ ſint pupillares: vidēduꝫ eſt an ei aliꝗd imputetur. Et ſiquidē ſoluit: nihil eſt qd̓ ei īputet̉ˢ:Potuit enim ſoluere nec onerareſe vſuris. Si v̓o nō ſoluit vſuras:cogendus eſt agnoſcere: quas a ſeexigere debuit. ¶ Sicut aūt ſoluere tutor qd̓ debetᵗ: ita exigere a pupillo qd̓ ſibi debetur pōt: ſi creditorfuit patris pupilli. nā ⁊ ſibi ſoluerepoteſt ſi modo fuerit pecunia undeſoluat. Et ſi vſure fuerint grauioresᵛ que ei debebantur: releuabitureis pupillus. quia tutor ſe potuit liberareᵉ: ſicut alijs quoqꝫ ſoluere: ⁊potuit ⁊ debuit. Nec vtiqꝫʸ neceſſe habet ſi cōueniat̉ per iudiceꝫ ſoluere ſemperᶻ. tueri eniꝫ debet cāmpupilli ſi iuſta eſt. Iccirco quoqꝫ ſimala cāª pupillaris eſt: denūciareᵇveruꝫ ſibi debet. Deniqꝫ īperatorantoninus cū patre ſuo et eos onerariaᶜ imputare pupillo prohibuitſi ſuperuacaneam litem īſtituiſſentcū cōuenirentur a vero creditore.Neqꝫ enim prohibentur tutoresbonā fideꝫº agnoſcere. ¶ Nō tm̄autem ſibi ſoluere tutor: veruꝫ etiam ſibi creditamᶜ pecuniam ſcribere poteſt vt marcellus libro octauo digeſtoꝝ ſcribit. Seqꝫ de mutua pecūia poterit obligare ſibi mutuam proſcribendo. ¶ Conſtatautem eum qui ad augmentum datur: vtputa ad bona materna quepoſtea acceſſeruntʳ: vel ad aliquodaugmentum adminiſtrare p̄ſtinabona non ſolere. ¶ S iautē ſuſpecctum facere priorem tutorem ſuperſederit: vel ſatis ab eo exige-

cate caueatur: vt. sͣ. man. l. ſi mandauero. §. ij. ⁊. iij. ac.a ¶ Credere. hoc .ſ. qꝛ forte nōdum fecerat inuentariū vel nondum ſatiſdederatvt. sͣ. e. l. tutor qui. in prin. ⁊. C. de tu. ⁊ cu. qui ſatis non dant. azo.¶ Non expectabit̉. ſic. sͣ. ad vell̓. l. aliquando. §. fi. ac.tiens. Tutor dꝫ facere pupillo ſi pōt vt q̄rat̉ directa. al̓s actionemvtillē qͥri ſufficit. h. d. Bar.c ¶ Hoc ordine. hoc videturhortatiue dici. nā cuꝫ pupillusdirectā ex ſua ꝑſona: vel ex perſona tutoris vtileꝫ hꝫ: quid refert? Rn̄. pōt dici vt ſit rō prouerbiū illud. melius eſt meū ꝙͣnr̄m. nā cū durante tutela pōtagere noīe ſuo ⁊ īpuberis. finita v̓o ea neutra. ſꝫ cū pupillushꝫ directā: tutor non exꝑit̉ ſuonoīe ſed īpuberis tm̄: ⁊ ī ea poſtularet ſꝑ in integ. reſtitui. ſednon in ea quā ſuo noīe intētet.ẜm azo. ⁊ no. ex predictis. ꝙ ſoluta eſt qō an valeat ſtipulatō:ſed hic ne ordo turbetur quiavalet. ac.d ¶ Eius etatis. qꝛ infans eſtqui ſtipulari non poteſt: vt. jͣ.de verb. ob. l. i. in pͥn. ⁊. l. mulier. niſi ī caſu: vt. jͣ. rē pu. ſal.fo. l. ſeruum. ac.e ¶ Suo noīe .ſ. tutoris dicendo: ꝓmittis mihi. ſꝫ ſi exp̄ſſimnoīe pupilli vel adulti ſtipulet̉dico valere ad ſil̓itudinem conſtituti: vt. sͣ. de ꝯſti. pe. l. eū ꝗ.§. iul̓. ſꝫ ꝗd ſi dicat ꝓmittis pupillo; forte vꝫ licꝫ non inueniat̉niſi in ꝯſtituta pecunia: vt. d. l.eū. §. ſi actori. ⁊ facit ad hanc. l.C. qn̄ ex facto tu. l. ij. ⁊. jͣ. qn̄ excōtu. l. ij. ⁊ jͣ. de v̓. ob. ſi ꝓcuratori pn̄ti. ⁊ sͣ. de ꝓcur. l. mutus. §. ſi ꝓcurator. ⁊ jͣ. rē pup.ſal. fo. l. ij. ⁊. iij. ſed cōtra. sͣ. depi. ac. l. ſolutū. §. fi. ſol. ſpāle h̓in tutore ⁊ curatore. at ibi in ꝓcuratore. ac.j. Debitumecaliacainacibe cutele deuoluitur ſi tutor d̓buit ⁊ potuit ſoluere. ⁊ pupilli ītereſt ꝙ in actionē illā deuoluatur. h. d. b.f ¶ Nequaꝙͣ. al̓s eſt hic. §. al̓seſt hec lex q̄ incipit ſi pr̄ ⁊c. ac.¶ Soluerit. idem ſi nō ſoluerit ſi tutor lapſus eſt facultatibus vt ſubijcit. ac.h ¶ Ego ⁊ hoc. prepoſtera eſtlr̄a iſta. nā illa cōditio. ſi facultatibus ⁊c. refertur ad id qd̓ demonſtrat hoc ꝓnomē hoc: nonad id qd̓ demonſtrat v̓bum ſuperius. ſed eſt illud veꝝ pure.dic ergo ſuꝑius .i. ſi erat in diēdebitor: ⁊ finita tutela venit dies: nō deducit̉ in actiōe tutele oīno ⁊ pure verumeſt: qꝛ niſi dies venit finita tutela nō tenetur tutele actione: aliqͣtenus nō īputat̉ſibi nō ſoluere cū ſoluere nō tenet̉ an̄ diē. ⁊ h̓ .i. vt teneat̉ tutele cū pr̄ pupilli fideiuſſerat ꝓ eo: ita verū puto ſi facul. ⁊c. ſꝫ ſine īterpoſitione pōt legi ſic. h̓ .ſ. ꝓxīedictū .ſ. qn̄ dies venit durāte tutela oīno deuoluat̉. puto verū ⁊ ſuꝑiꝰ id qd̓ dcm̄eſt in pͥmo caſu. cū pr̄ pupilli fideiuſſit pure ꝓ illo vt teneat̉ tuteletutor ſi nō ſouit creditori. illud ſil̓r verum puto ſi facultatibus ⁊c. Io. Item bene dicit ceꝑit qꝛſecus ſi ſubito labuntur: vt. jͣ. e. l. ēt. ⁊ sͣ. de neg. ge. l. diuortio.i ¶ Uenire. ad hoc eſt ꝯͣ. sͣ. de neg. ge. l. diuortio. in fi. ⁊. l. ꝗ ſine vſuris in pͥn. ſꝫhic erat obligatus tutor ad liberādū pupillū: vtputa hr̄dē fideiuſſoris: ex qͣ liberatione vl̓ ſolutiōe nihil veniebat in burſa pupilli: vn̄ poſſet traxiſſe cōmodum.ibi tenebat̉ ſoluere burſe pupilli pecuniā: ex qͣ pecūia pupillus cōmodum hr̄e potuiſſet. k ¶ Effectū hr̄e .ſ. ꝙ dixi deuolui vno caſu vel duobus. ac.l ¶ Et pͥuilegio .ſ. hypothece. ut. C. d̓ admi. tu. l. pro officio. ⁊ ꝑſonaliū actionū:vt̄. jͣ. d̓ priuil̓. credi. l. ij. §. fi. ⁊. l. ſe. ac.i Tutor tenet̉ a ſe exigere d̓bitū naturale. h. d. Bar.m ¶ UIre ſtreoorall̓. Sde et n ppetua. lꝫ ſecus dicar in negocioꝝ geſtore: ut. s. d̓neg. ge. l. diuortio. §. pe. ⁊. §. fi. veꝝ ⁊ idē ibi dici poſſet ut ibi noͣ. Item fac̄. sͣ. deneg. geſt. l. at ꝗ natura. ī principio.n ¶ Tutele iudicio. ſi deſijt obligatus eē: vt. sͣ. de neg. geſt. l. qui ſine. in principio. ⁊. l. dtuortio. §. pe. ac.

o ¶ Fortaſſis. īmo ſine forte: qꝛ in exigendo aliū nō īputat̉ culpa niſi trāſacto tꝑe quo agere potuit. in ſe aūt exigendo non datur dilatio: qꝛ nec eſtopus: vt hic dicit. ac.p ¶ Non potuit. plerunqꝫ ſub. qn̄qꝫ .n. officio.mīorum ⁊ maiorū. ⁊ in expēſis litis ⁊ ī ſalarioiudicis agitur. vt in readuocatoꝝ: ⁊ ī iure īcolaꝝ. qd̓ azo dicit eſſe ac. Io. ꝯͣ. ſꝫ ius quoddā. azo.⁊ facit ad id qd̓ hic dicit.jͣ. e. l. an̄pe. ⁊ sͣ. de neg.ge. l. ſi pupilli. §. fi. ⁊. l.ſinaūt ⁊ sͣ. de edē. l. i. inpͥn. ⁊ qd̓ me. cā. l. extat.C. d̓ īterdic. l. fin. ⁊ sͣ. d̓peti. he. l. ſꝫ. ⁊ ſi lege. §.pe. Itē ē ſic. sͣ. ſi ſer. vē.l. altius. ⁊ de cōdi. indel. frater a fratre. in fin. i.rn̄. h.q ¶ Potuit. igit̉ vr̄ ꝙnaturale debitū dꝫ a ſeexigere. vt ⁊ sͣ. de neg.ge. l. at ꝗ natura. in pͥn.nigit̉ dōari dici pōt: qꝛin neceſ. ut. jͣ. d̓ adimē.le. l. rē legatam. errantgͦ ꝗ dn̄t dōari: qd̓ daturſolo naturali iur̄ cogente: vt. jͣ. de re. iu. l. donari. Accedit ad ꝯfuſionēp̄dicti erroris. ꝙ bonefidei poſſeſſor ex hr̄ditatedebitū naturale d̓ducit:vt. sͣ. de pe. he. l. ſi quidpoſſeſſor. §. ij. ⁊. jͣ. de ſo.ſtichū. §. aditio. ⁊ jͣ. dedōa. l. h̓ iure. §. ſi ꝗs. ⁊.sͣ. d̓ pecul. l. eo iꝑe. §. ēt.ſꝫ ⁊ ꝯͣ ſi naturale debitūtm̄ d̓beat pupillꝰ tutori.anpoterit tutor ſibi ſoluer̄. n̄ vr̄: vt. jͣ. ꝓxi. §. ſꝫar. ꝯͣ. sͣ. de pe. he. l. ſi ꝗdpoſſeſſor. §. i. ⁊. jͣ. d̓ ſol.l. ſtichum. §. aditio.r ¶ Sꝫ ⁊ ſi ſub. grauiribus. cēteſimis .ſ. vt exre iudicata: non ex cōtractu. quia tūc pupillareseēt tam graues. ac.s ¶ Et īputet̉. ſi ſoriē ul̓vſuras nō ſoluit. h.¶ Sicut. Tutor pōtſibi ⁊ alijs ſoluer̄. dꝫ enībo. fi. agnoſcere. Bar.t ¶ Quod dꝫ. pupillo.u ¶ Grauiores .i. graues quales oēs ſunt. ueldic grauiores illis ſub ꝗbus pōt īueniri mutuox ¶ Liberare .i. facere ꝙei deſinat actio cōpeterſic ponit̉. jͣ. d̓ acceptil. l. iy ¶ Utiqꝫ. ſubaudi itad̓mū. azo. ⁊ facit ad hocsͣ. de neg. ge. l. ſi pupilli. §. fi. ⁊. l. debitor. ⁊. C. ꝗ da. tu. poſ. l. creditor. etaucͣ. minoris. ac. z ¶ Semꝑ. ſub. nec .i. nō dꝫ ſemꝑ ſe vocari faceread ius: immodꝫ cām pupilli ſi bona eſt defendere. ac.a ¶ Si mala cā. ad qd̓ ē. sͣ. mā. l. idēqꝫ. §. fideiuſſores. ⁊. l. ꝗntꝰ. ⁊. jͣ. deappel. l. tutor. ⁊. C. d̓ ad. tu. l. ſi bōa. ⁊. l. n̄ ē. ⁊ sͣ. d̓ ꝓcu. l. ꝗ ꝓp̓io. §. litis.b ¶ Denunciare. ſibi .ſ. iudici. Itē fallit. sͣ. de act. emp. l. emptorē. circaprincipium. ⁊ sͣ. de contrahē. emp. l. fiſtulas. §. i. ⁊. C. de aduo. fiſ. l. pe.⁊ .jͣ. de le. ij. l. qui ſolidum. §. etiam.c ¶ Oneraria .i. ſalaria pͥſtita aduocatis.d ¶ Bonam fidem. ſic. sͣ. manda. ſi fideiuſfor. §. q̄dam. ac.i. Tutor pōt a pupillo mutuo accipere ⁊ ſeipſum debitoremaſcribeſi. hia. Bar.e ¶ Sibi creditā. ſic ergo ſe auctore obligatur pupillo in mutuo. ſic. sͣ. ſicer. pe. l. ſingularia. non idē al̓s: vt. jͣ. e. l. non eſtimo. ſed pupillum ſibiſe auctore nō obligat: vt. C. de contrahē. emp. l. ſi in emp. §. fin. niſi fortepalam faciat: ⁊ bona fide: ut. jͣ. e. l. nō exiſtimo. ⁊ adde h̓ qd̓ noͣ. C. de cōtrahen. emp. l. cum ipſe. ⁊ facit ad hoc. jͣ. de auc. tu. l. pupillus. §. i. ⁊. §.pupillus. ⁊ jͣ. e. l. tutor rerum.ſtat. Tutor datꝰ pr̄imonio ſuꝑuenienti nō tenet̉ d̓ an̄riori: ſꝫ ꝑͥtor tenet de augmēto obueniēti. h. d. bar. Acceſſerūt .ſ. pupillo.