Liber .III.Diſt. j. Ca. XXIII.
virtutis inſtituit ſacramenta adiuuantia. vt ſic ꝑ ſacr̄a reꝑaret̉ ⁊ ꝑ implēdap̄cepta ꝑueniat̉ ad p̄mia Inſtituit aūtxp̄s ſacr̄a in ꝟbis ⁊ elemētis vt ait auguſt. Accedit inquit ꝟbū ad elementū⁊ fit ſact̄m Sacramentū ꝟo vt ait idēaug. Eſt inuiſibilis gratie viſibilis forma. Et notandū ꝙ effectus ſacr̄oꝝ noue legis eſt multiplex. Primo a pctōmundāt. ſcd̓o in bono ꝯfirmāt. terciocorꝑi miſtico incorꝑant. quarto iuſtificant. quinto ad futuraꝫ vitā p̄parant.ſexto erudiendo illumināt. ſeptimo amalo p̄ſeruāt. iſta patēt in ſacramētisꝑ ordinē. naꝫ primū oꝑat̉ baptiſmusſecundū ꝯfirmatio. terciū euchariſtiaquartum penitentia. quintuꝫ extremavnctio. ſextū ordo. ſeptimū matrimonium. Conſiderandū etiā ꝙ hec ſacramenta diſponunt ad ſeptē ꝟtutes habendas. ⁊ ordinant̉ ꝯtra triplicē culpam. ⁊ ꝯtra quadruplicem penaꝫ. Dehoc thomas de aqͥno ſic d̓t. Numerusſacramētoꝝ p̄t accipi ꝑ quandā adaptationē ad ꝟtutes ⁊ ad defectus culparum ⁊ penalitatū. Sic ꝙ fidei reſpondeat baptiſmus. ⁊ ordinat̉ ꝯtra culpāoriginalē. Spei extrema vnctio. ⁊ ordinat̉ ꝯtra culpam venialem Caritatieuchariſtia ⁊ ordinat̉ ꝯtra malicie penalitateꝫ. Prudentie ordo. ⁊ ordinat̉ꝯtra ignorantiam. Iuſticie pm̄a ⁊ ordinat̉ ꝯtra peccatū mortale. Temꝑantie matrimoniū ⁊ ordinat̉ ꝯtra ꝯcupiſcētiā Fortitudini ꝯfirmatio. ⁊ ordinatur ꝯtra infirmitatē. hec thomas Sed⁊ hoc notandū ꝙ introitus ad regnuꝫceloꝝ clauſus fuit ꝓpter preuaricatōeꝫprimi hoīs. ſed ꝑ xp̄i paſſioneꝫ celumiterum fuit reſeratum. nūc vero pctm̄originale vel actiuale multis manetclauſum ⁊ ideo ſacramenta ſunt neceſſaria ⁊ claues eccleſie. per que tollunt̉peccata. que impediunt introitū regni
celeſtis. Quod affirmat thomas de aquino ſic dicens. R Sciendulꝰꝙ oſtium celi quantum eſt de ſe ſemęeſt apertum. ſed alicui clauſum dicꝓpter impedimentum intrandi. quosin ipſo eſt. impedimentum aūt totſuhūane nature ex peccato primi hominis ꝯſecutum ꝑ paſſionem ſecundi rominis amotum eſt. Et ideo iohanncapoſt paſſionē vidit in celo hoſtiuꝫ apetum ſed adhuc quotidie alicui maneꝰclauſum ꝓpter peccatum originale qd̓ꝯtrahit vel actuale qd̓ ꝯmittit ⁊ ꝓpt̓ehoc indigemus ſacramentis ⁊ clauibꝰeccleſie. hec thomas. Unde ſcienduſꝰꝙ ſeptem eccleſie ſacramenta ſeptemremedia ſunt. per que homo quodamꝰmodo creaturā regenerat̉ fouet̉ ⁊ ntrit̉. inter que tamen quodam exceletiori modo diuini amoris radius adceleſtis gratie quidam fluuius deuotas animas feliciter incendens ⁊ ſuauiter inebrians de ſacramento euchariſtie noſcitur peculiarius emanatenam inter omnia indicia amoris mieſt quod adeo totum ſibi rapiat animodiligentis ſicut dilecti deſiderata pitia. que ceteris oībꝰ antefertur. Undꝰeuchariſtia eſt ſacramentum caritanꝰtā diuine qͣꝫ noſtre qꝛ deus in hoc ſacemagne dilectionis noue ſignū oſtedꝰ⁊ noſtre dilectionis affectum ꝑͦ idelꝰſacramentuꝫ ſpūaliter ⁊ ſpecialitetega ſe inflammauit. Et notandū ſubeoīa ac p̄ſupponendū eſt certiſſimeretꝰciter ⁊ ſine omni dubītatione ꝙ in foſact̄o ꝯtinet̉ veꝝ corpus xp̄i deus ⁊ lꝰmo cū corꝑe ⁊ aīa in carne ⁊ ſanguinꝰſicut tunc ꝓdijt ex vtero virginis ⁊ ſcruce pepēdit ac ſedet ad dexterā ptishoc affirmat beatus augu. ſic dicenHoc accipite in pane quod pependꝰin cruce. Et hoc accipite ī calice quoseffuſum eſt de chriſti latere. in ip̄iꝰ