Foliū lxxiij.
dupl̓r. vnoº vt ẜcāt artē vel habitū currēdi vel pugillandi ꝑ doctrinā vel exercitiū genitū. ⁊ ſic ꝑtinet ad pͥmā ſpeciē. Alioº capiūtur ꝓut noīant idoneitates vl̓ naturalespon̄as ad currēdū vel pugillādū. et ſic ꝑtinet ad ſecūdamſpem. vt aliqͣliter tactu fuit circa ꝯtinuatōem textꝰ Uerūeſt tn̄ ꝙ pͥmoº capiūtur ꝓprie. qꝛ nomē ꝟbale in or terminatū ſi capiat̉ ꝓprie ẜcat habitu. ſed qꝛ multis qͣlitatibusde hac ſpecie non ſunt ꝓpria noīa impoſita. gͦ circūloquimur illas nominibꝰ habituū.Naturalis potētia opponit̉ naturali impon̄eqͣꝫtū ad formā ⁊ materiā. gͦ nō ſunt vna ſpēs. Tenet ꝯn̄aqꝛ ſpēs noīat vnā formā vel naturā Qd̓m ꝙ naturalis pon̄a vl̓ impon̄a inter ſe ⁊ ẜᵐ ꝓprias naturas ſtꝭ diueiſa. ſꝫ ponutur ad circūloquēdū vnū genꝰ ſubalternū. EtInde eſt ꝙ ph̓us in textu d̓t. Aliud genꝰ qͣlitatis ē. ⁊ nond̓t alia ſpes. et gͦ etiā nō copulatiua ſed diſinctiua ꝯiugūtur ꝯiuctōe. ſunt em̄ forme ſolū genere ꝯueniētes ⁊ ſpeciedrn̄tes. cōueniūt em̄ in hͦ qd̓ eſt eſſe innatū ⁊ eē pͥncipiuꝫoperādi Un̄ illud poſſet poni ſcd̓s modꝰ. qꝛ qͣlitates iſtius modi acquirunt̉ in ſubiecto ex cauſis mere naturalibꝰ¶ ¶ Tercia vero ſpēs qͣlitatis eſt paſſibiles qͣlitates ⁊ paſſiones. ſunt aut hmōi? vt dulcedo ⁊amaritudo ⁊ auſteritas/ ⁊ oīa his cognata. amplius calor ⁊ frigus/ et albedo ⁊ nigredo. Etqm̄ he qͣlitates ſunt manifeſtū eſt quecūqꝫ em̄iſta ſuſceperint qͣlia dicūt̉ ẜm ea. vt mel quoniādulcedinē ſuſcipit. d̓r dulce ⁊ corpꝰ albū. eo ꝙalbedinē ſuſcipit. ſil̓r aūt ſeſe hꝫ ⁊ in ceteris.Paſſibiles vero qͣlitates dicūtur. nō ꝙ ea q̄illas ſuſceperint qͣlitates aliqͥd patiāt̉. neqꝫ em̄mel qm̄ aliqͥd paſſum ſit idcirco d̓r dulce. necaliqͥd aliud hmōi. Sil̓r aūt his ⁊ calor ⁊ frigꝰpaſſibiles qͣlitates dicunt̉. nō ꝙ ip̄a q̄ eas ſuſcipiūt qͣlitates aliqͥd patiant̉. ſꝫ qm̄ ſingula eorū q̄ dicta ſunt ẜm ſenſuuꝫ qͣlitates paſſionū ꝑfectiua ſunt paſſibiles qͣlitates dicunt̉. dulcedoem̄ paſſionē quādā ẜm guſtū efficit. ⁊ calor ẜmtactū. Albedo vero ⁊ nigredo ſil̓r aūt ⁊ alij colores non ſil̓r his q̄ dicta ſunt paſſibiles qͣlitatesdicūtur. ſed ꝙ he ipſe qͣlitates ab aliqͥbꝰ paſſionibꝰ innaſcūtur. qm̄ gͦ fiunt ꝑ aliquā paſſionemmulte coloꝝ mutatiōes manifeſtū ē. erubeſcēsem̄ aliqͥs rubeꝰ factꝰ eſt. ⁊ timēs pallidꝰ. ⁊ vnūqd̓qꝫ taliū Quare vel ſi qͥs natural̓r aliqͥd taliū paſſus eſt. ſimileꝫ colorē oꝫ eū habere. q̄ em̄affectio nūc ad verecūdiā circa corpꝰ facta eſtet ẜm naturalē paſſionē eadē fiat affectio. ita vtnaturalis color ſimilis ſit.In iſta ꝑte ph̓s ponit terciā ſpēm qͣlitatis. Et diuidiiin duas ꝑtes. qꝛ primo determinat de tercia ſpē qͣlitatisScd̓o ponit drn̄am inter paſſiones ⁊ paſſibiles qͣlitatesibi (Quacūqꝫ igit̉ taliū) Prima iterū in duo. pͥmo oſtēdit q̄ ſunt de tercia ſpē qͣlitatis. et declarat iſta ꝑ exēpla.Secūdo ꝓbat intentū ibi (Et qm̄ he) Primo d̓t ꝙ de
tercia ſpē qͣlitatis ſunt paſſibiles qualitates ⁊ paſſiones.Cuiꝰ exᵐ eſt. vt dulcedo amaritudo auſteritas ⁊ om̄iahis cognata. ſicut ſalſedo ſapor pinguis ponticꝰ ſtipticꝰet ſil̓r calor ⁊ frigiditas. q̄ ſunt qͣlitates tāgibiles. ⁊ albedoet nigredo. q̄ ſunt qͣlitates viſibiles Tūc ibi (Et qm̄)Probat p̄dicta eſſe qͣlitates. Et diuidit̉ in duo. qꝛ pͥmofacit hoc. Scd̓o ꝓbat p̄dicta eſſe paſſibiles qͣlitates. ibi.(Paſſibiles vero) Quo ad pͥmū d̓t ꝙ p̄dicta ſunt qͣlitates. et hoc manifeſtū eſt ex deſcriptōe ſuꝑius poſita. qꝛ denoīant ſubiecta q̄ ipſas ſuſcipiūt qͣlia. gͦ ipſa ſunt qͣlitatesAn̄s pꝫ. qꝛ mel ex eo ꝙ dulcedinē ſuſcipit d̓r dulce. ⁊ corpus ex eo ꝙ ſuſcipit albedinē d̓r albū. et ſic etiā eſt in ceteris qͣlitatibꝰ. qꝛ corpꝰ ſu ſcipiēs nigredinē ip̄m informāteꝫd̓r nigrū. ⁊ ſuſcipiēs rubedinē d̓r rubeū Tūc ibi (Paſſibiles ꝟo). Probat p̄dicta eſſe qͣlitates paſſibiles. ⁊ pͥmofacit hͦ Scd̓o ex dictꝭ īfert vnū correlariū. ibi (Quare vl̓ſi qͥs) Quo ad pͥmū d̓t ꝙ qͣlitates paſſibiles dicūtur nōex eo ꝙ ſubiecta q̄ eas ſuſcipiūt aliquid patiatur. qꝛ neqꝫmel ex eo ꝙ dulce eſt aliqͥd paſſuꝫ eſt. Sil̓r dd̓m eſt de calore ⁊ frigore. q̄ oīa dicūtur qͣlitates paſſibiles non ex eoꝙ hn̄tia illas qͣlitates aliqͥd patiāt̉. ſꝫ qꝛ efficiūt qͣſdā paſſiones in ſenſibꝰ. qꝛ dulcedo efficit quadā paſſionē ẜm guſtū. et calor ẜm tactū. Albedo vero ⁊ nigredo ⁊ alij colores nō dicūtur ſil̓i mō his p̄dictꝭ qͣlitatibꝰ qͣlitates paſſibiles. qꝛ nō agūt in ſenſuꝫ ẜm eē materiale. exqͣ viſus albi noeſt albꝰ. ⁊ nigri niger. ſicut guſtus dulcis ē dulcis. ⁊ tactꝰcalidi eſt calidꝰ. ⁊ ſic nō agūt paſſibiles qͣlitates in viſumSed dicūtur paſſibiles qͣlitates. qꝛ cauſantur in nobis apaſſionibꝰ qͥbuſdā p̄cedētibꝰ. Q em̄ coloꝝ īmutationesſtꝭ in nobis ꝑ aliquā paſſionē p̄cedentē manifeſtū eſt ꝑ inductōem exꝑimentalē. Erubeſcēs em̄ aliqͥs rubeꝰ factuseſt. cū erubeſcētia ſit timor in turpi ꝑpetrato timor auteꝫpaſſio ē ⁊ fugā cordis ẜm ſiſtolē ꝓpellēs ſanguinē in facieꝫſil̓r aliqͥs timēs factꝰ eſt pallidꝰ ſanguine a facie retractoad cor tꝑe timoris patiēs. Et ſil̓r vnūqd̓qꝫ taliū colorūinnaſcit̉ ex qͣdā paſſione ¶ Uūc īfert correlariū dicens ꝙex dictis ſeqͥtur. ſi qͥs habuerit aliquē colorē ex aliqͣ paſſione naturali. ille coior d̓r paſſibilis qͣlitas. ſicut ille qͥ cauſat̉ex aliqͣ paſſione artificiali. qꝛ color qͥ fit natural̓r ſiue qͥ ꝑnaturā īeſt ille eodē mō fit ex paſſiōe. lꝫ forte nob̓ occultaſicut color qͥ fit artificial̓r ⁊ generat̉ ex paſſiōe manifeſta¶2 Paſſibil̓ qͣlitas inducit̉ ſubiecto ꝑ alteratōemA . ſꝫ in oī alteratōe ſubiectū aliqͥd patit̉. gͦ. Minor ꝓbat̉. qꝛ ad hͦ ꝙ ſubiectū recipiat aliquā qͣlitatē ꝑ alteratōem oꝫ ip̄m pati ab agēte hn̄te eādē qͣlitatē in ſpecieDd̓m ꝙ ſubiectuꝫ qd̓ alterat̉ pati. p̄t intelligi dupl̓rvnoº ſic ꝙ patiat̉ a forma quā recipit. ⁊ ſic ē falſuꝫ. qꝛ nulla forma eſt nata agere in ſuū ſubiectū. Alioº ſic ꝙ patiat̉ab aliqͦ hn̄te eādē formā in ſpē. ſicut albū patit̉ ab alboT Oīs ꝑ aſſio ē cū abiectōe ꝯͣrij. ſꝫ in īmutatiōe. ſenſus a ſenſibili nō eſt abiectio ꝯͣrij. gͦ ibi nōe paſſio. Maior ꝓbat̉. qꝛ paſſio eſt motꝰ. ſꝫ motꝰ ē cū abiectōe ꝯͣrij. vt d̓r. v. phy. Minor pꝫ. qꝛ ſenſus ē ſumme diſpoſitꝰ ad recipiēdū ſpes ſenſibiles. etiaꝫ mediū īmutat̉ ininſtāti ⁊ ſine abiectōe ꝯͣrij. qd̓ tn̄ minꝰ videt̉ diſpoſitūDd̓m ꝙ duplex eſt paſſio. ſcꝫ ꝟa ⁊ corruptiua. ⁊ talis ſꝑeſt cū abiectōe alicuiꝰ forme. Alia eſt paſſio nō vera ⁊ ꝑfectiua. de qͣ habetur in ſcd̓o de aīa. ⁊ talis fit ſine abiectiōeI forme. et hͦ mō ſenſus patit̉ a ſenſibili¶ Senſus eſt ꝟtus paſſiua. ſcd̓o de aīa. ſꝫ viſuseſt qͥdaꝫ ſenſus. gͦ eſt ꝟtus paſſiua. ⁊ ꝑ ꝯn̄s aliqͥd patit̉ a
n ij.