Porphirij
Foliū xxx.
Nd̓m dupl̓r. primo ꝙ ꝓbatio maioris non eſt vl̓itervera. etiā in abſolutis maxime in his vbi vnū habet neceſſariā cōnexionē ad aliud. vnde licet ſubiectū ſit de ſe independens. habet tn̄ neceſſariā connexionē ad entitatempaſſionis. ⁊ magis paſſio habet cōnexioneꝫ neceſſariā adſubiectū. Quia tn̄ multi etiā fideles tenēt ꝙ deus poſſetſeparare om̄ia abſoluta diſtincta realiter a ſeinuicē et ſeꝑarata ꝯſeruare. qd̓ eſt ſatis ꝓbabile. Ideo ſecūdo dd̓m eſtad minorē ꝙ eſt falſa. Et ad pͥmā ꝓbatiōeꝫ dd̓m ē. ꝙ iſtopoſito hoc nō eſſet ſolū poſſibile ſed neceſſariū ꝙ de ſcientia fieret error qꝛ ꝯcluſio eſſet falſa ⁊ etiā aliqua p̄miſſaꝝEt licet illa qͣlitas q̄ pͥus fuit ſcīa qn̄ ꝯformiter rep̄ſentabat obiectū eſſe ſicut erat maneat qualitas deſtructo obtecto. nō tn̄ manet ſcīa. id eſt qualitas ꝯformiter rep̄ſentās obiectū ſicut eſt. Et hoc ſolet aliter ſic dici. ꝙ ſcīa manet deſtructo obiecto qͣꝫtum ad id qd̓ eſt abſolutū in ſcientia. licet deſtruit̉ qͣꝫtum ad id ẜm ꝙ dicit̉ relatiuū ẜᵐ d̓ci Ad ſecūdā ꝓbatiōem dd̓m ꝙ om̄es res ſunt ꝯtingentes referendo eas ad cām pͥma. q̄ ꝯtingenter omīa ꝓducit. ſi aūt referātur effectus ad cauſas ſecūdas naturales. tūc pn̄t dici ncc̄arij. ⁊ ſic de ncc̄arijs eſt ſcīa.P¶ Illud qd̓ ꝯuenit alicui ſecluſo om̄i eo qd̓ non. eſt idem eſſentialiter cū ipſo. hoc eſt ide eſſentialiter cuꝫ eo. ſed paſſio reſpectu ſubiecti eſt hmōi. gͦ ⁊c̄.Maior eſt nota ex terminis. Sed minor ꝓbat̉ ſumēdopro exēplo vnā paſſioneꝫ. vt riſibile reſpectu hoīs. ſecluſoem̄ omī eo qd̓ nō eſt idem eſſential̓r cū hoīe. vel hō eſt riſibilis vel nō. ſi ſic habeo ꝓpoſitū. ſi non eſt riſibilis. contradeus p̄t eſſentie hoīs dare actū ridendi ⁊ nō eſſentie lapidis. qd̓ nō eſt niſi qꝛ eſſentia hoīs eſt riſibilis in potētia etnō eſſentia lapidis Qd̓m ꝙ illa eſt rō Iohānis canonici quā ponit in ſua metaphyſica. et noīat eam adhillemaſſerens ſe nūqͣꝫ vidiſſe alique thomiſtaꝝ hāc rōnem ſoluentē. Sed dd̓m ꝙ minor illius rōnis eſt falſa. Et ad ꝓbatōem d̓r ꝙ ſecluſo om̄i eo qd̓ nō eſt idem eſſentialitercū eſſentia hoīs hō nō eſt riſibilis formaliter et potentiaꝓpinqua. licet ſit riſibilis potentia ſubiectiua mediata etremota. Ratio pͥmi eſt. qꝛ potentia formalis ⁊ ꝓpinquaad ſuſcipiendū actū ridendi eſt ꝑ potentiā intellectiuamque requirit̉ ad hoc ꝙ actus ridendi poſſet dari eſſentiehoīs. ſed potentia intellectiua realiter diſtinguit̉ ab eſſentia hoīs. ideo ſi ab eſſentia hoīs ſecludat̉ nō manet hō formaliter riſibilis neqꝫ poſſet vt ſic deus eſſentie hoīs dareactū ridendi ꝑ modū actus. licet bene ꝑ modū qualitatislicet haberet talis eſſentia potentiā ſubiectiuā remotā adſuſcipiendū actū ridendi. Et ſic pꝫ ꝙ ille Iohānes canonici putans ſe demonſtraſſe deceptus eſt ꝑ fallaciā equocationis eius qd̓ eſt eſſe in potentiaI Si ꝓpria paſſio eēt realiter diſtincta a ſuo ſubiecto ſequeret̉ ꝙ eſſet accn̄s. qꝛ ineſſet ipſi ſubiecto. et ꝑ ꝯſequēs eſſet vnū p̄dicabile cū acen̄te. qd̓ eſt falſum. Dd̓m ꝙ accidens accipitur dupl̓r. vno mō ẜᵐ qͥdiſtinguit̉ ꝯtra ſub̓am. et ſic ꝓpriuꝫ eſt accidens. Alio moẜm ꝙ eſt vnū p̄dicabile diſtinctū ꝯtra alia. et ſic ꝓpriū nōeſt accn̄s. Eſt tn̄ verū ꝙ aliqui ſunt illiꝰ opinionis ꝙ paſſio ſit eiuſdē p̄dicamenti cū ſuo ſubiecto. et tn̄ ſit accidensſubiecti ncc̄ario ipſum ꝯſequēs. ſic tn̄ ꝙ ſolū reductiue ponat̉ in eodē p̄dicamēto. ſed qꝛ cōis opinio oppoſituꝫ dicitideo ſimpliciter dd̓m eſt ꝙ oīs paſſio realis ſit de ſecundayI ſpecie qualitatis.Quecūqꝫ nō poſſunt ſeparari et ſeparatim cō-
ſeruari illa nō diſtinguūtur realiter. ſed paſſio nō p̄t ſeꝑarari a ſuo ſubiecto. gͦ nō diſtinguit̉ realiter ab ip̄o Maioreſt articulus pariſienſis. Sed minor ꝓbat̉ ex dictis. quiapaſſio hꝫ inſeparabilē cōnexionē ad ſubiectu Et pꝫ exemplariter. qꝛ habere tres angulos equales duobꝰ rectꝭ eſtpaſſio trianguli ⁊ nō p̄t ſeparari ab ipſo aliqͣ potentia. ⁊ ſimiliter figura exiſtens paſſio quātitatis nō p̄t ſeparari aquātitate Qd̓m dupl̓r. primo ꝙ articuli pariſienſiuꝫnō ligant niſi eos qui ſunt ſub epiſcopo pariſienſi. cuiꝰ autoritate ꝯfirmati ſunt. et ſic maior cū ſua autoritate poſſꝫnegari. Uel dd̓m ad minorē vt pͥus. ꝙ licꝫ ſubiectū ⁊ eiꝰꝓpria paſſio nō poſſent ſeparari potentia dei ordinata. tn̄bene potentia dei abſolutaIlla que eadē generatōe generātur ⁊ eadē corruptor corrumpunt̉ ſunt idē realiter. ſꝫ paſſioet ſuū ſubiectū ſunt hmōi. gͦ ⁊c̄ Dd̓m ꝙ maior eſt vera de illis q̄ generātur eadē generatōe natura ⁊ tꝑe ſimulet ſunt abſoluta. licꝫ aūt ſubiectū ⁊ paſſio generent̉ ſimultꝑe. nō tamen ſimul natura.ͣ Unū eſt paſſio entis. et tn̄ nō diſtinguitur abente. igit̉ ⁊c̄. Scd̓a pars patet ꝑ ph̓m quartometaphyſice. qꝛ quicqͥd eſt diuerſum ab ente eſt nōens.Qd̓m ꝙ nō q̄libꝫ paſſio diſtinguit̉ realiter a ſuo ſubiecto. ſed paſſio realis et maxime paſſio ſpēi ſpēaliſſime q̄met reſpectu alterius nō eſt paſſio. qꝛ al̓s iretur in infinitum in paſſionibꝰ. Et ex hoc mouētur quidam ꝙ paſſionō ponat̉ directe in p̄dicamento vt ſpēs. ſed ſolū indirecte ⁊ reductiue reducēdo ip̄am ad genus ſui ſubiectiF Eadem ſunt pͥncipia ſpēi ⁊ ꝓprij. ergo ſunt eaυ dem inter ſe. Tenet ꝯn̄tia. qꝛ illa ſunt eademquoꝝ pͥncipia ſunt eadē Qd̓m ꝙ eadem ſunt pͥncipiaſpēi et ꝓprij. nō tn̄ eodemmo neqꝫ in eodem genere cauſeqꝛ illa ſunt pͥncipia intrinſeca ſpēi in genere cauſe formalis. ſed ſunt principia extrinſeca ꝓprij in genere cauſe efficientis. quare d̓t Linconienẜ pͥmo poſterioꝝ. ꝙ ſubiectuꝫreſpectu ꝓprie paſſiōis habꝫ ſe in genere cauſe materialisin qua ⁊ efficientis Et qn̄ d̓r efficiens ⁊ materia nūqͣꝫcōincidūt. ſecūdo phyſicoꝝ. Qd̓m ꝙ efficiēs et materiaex qua nūqͣꝫ cōincidūt. qꝛ illa eſt ens in pura potentia. ſedefficiens ⁊ materia in qua ſepe numero ꝯueniūt maximeqn̄ effectus nō efficit̉ ꝑ motū ⁊ mutatiōem. ſed ſimpliceꝫemanatōem. quo mō ſubiectū eſt cā paſſionis. Et exiſto ſoluit̉ aliud argumentū. efficiens eſt pͥncipiū motꝰ etmutatōis. ſecūdo phyſicoꝝ. ſi ergo ſpēs eſſet cauſa efficiens paſſionis cauſaret ipſam ꝑ motū. et ſic ad ſecūdā ſpeciem qualitatis eſſet motus. Qd̓m ꝙ efficiens nō ſemꝑagit ꝑ motum. ſed qn̄qꝫ per ſimplicem emanatōem. vt dictū eſt Eſt tn̄ cōſiderandū. ꝙ duplices ſunt ꝓprie paſſiones. alique ſunt que ſunt ꝓprie potentie alicuius ſubiecti a quibꝰ ſunt operatiōes connaturales eiuſdem ſubiecti. et ſic intellectus ⁊ volūtas ⁊ riſibilitas ſunt ꝓprie paſſiones hoīs. et ille paſſiones cauſant̉ a ſuis ſubiectis. qꝛniſi ſic accn̄tia ꝯmunia haberent eſſentialiorē habitudinead ſua ſubiecta qͣꝫ ꝓprie paſſiones. cum cauſent̉ a pͥncipijsſubiectoꝝ. ſicut albedo in cigno. et nigredo in coruo cauſantur a principijs ꝯplexionalibus. Alie ſunt ꝓprie paſſiones que nō ſunt ꝓprie potentie ſubiecti. ſed magis adueniunt ſibi ab extrinſeco quādo ipſum ſubiectū eſt diſpoſitūet aptatū ad tales paſſiones. et ſic lucere eſt propria paſſio dyaphani. non em̄ cōuenit ſibi per naturaꝫ dyaphantha-effectiue. ſed per naturā corporis luminoſi. ſꝫ tn̄ dya
f i.