Queſtio.xlij.
intelligere ſe ꝙͣ qͣi ꝯuerſio eiꝰ ſupͣſe. gͦ nō eſt ideꝫ generare ⁊ intelligeSecūdo circa hoc .§. j.querit̉. vtꝝ idem ſit in diuino eſſe generare ⁊ dice̓. Adqd̓ ſic an. in eo ꝙ ſumma eēntia ſe dicit: generat pat̓:generat̉ filiꝰ. gͦ ſuū dicere internū eſt ideꝫ qd̓ verbū gͦenerare. gͦ ideꝫ ē in deo ſuū dice̓ verbū ⁊ generare. ¶ Secūda ratio aug. ſuꝑ illd̓ gen̄. j. dixit deꝰ fiat lux: dic̄. dixit .i. generauit verbū in qͦ erat vt fieret lux. gͦ idem eſtſuū dicere ⁊ ſuū generare. ¶ Ad oppoſitū. Anẜ. omīsꝑſona ſeipſum loquit̉ ⁊ alias. gͦ ſi generare in deo ē dicere: gͦ quelibet ꝑſona ſeipſam generat ⁊ alias. qd̓ falſum ē. ¶ Sol̓o. dd̓m ꝙ nō eſt in ptāte hūana dicere degeneratōe eterna nec de ſub̓a eterna ꝗd ſit. qd̓ inſpiciēsꝓpheta eſa. liij. ait. generatōꝫ eius ꝗs enarrabit? q. d.nullus. immo hͦ eſt premiū fidei. dd̓m tn̄ ẜm coēꝫ rōeꝫgeneratōis. ꝙ generatio eſt ꝓductio de ſub̓a. hec aūt ꝓductio multiplex ē. qꝛ aliqn̄ ꝓducit̉ aliꝗd de ſubſtātiaab alio ⁊ nō eſt ei ſil̓e in natura. ⁊ ſic eſt ꝓductio in goneratione equoca: ẜm quā dicimꝰ ꝙ vermes ꝓducunt̉de carne. Aliqn̄ aūt ꝓducit̉ aliꝗd de ſub̓a alteriꝰ qd̓ eſtſil̓e ei in natura. ⁊ ſic eſt in generatōe vniuoca. ſꝫ hoc ēmultipl̓r. qꝛ illud ſimile in natura ꝓductū in ſub̓a: aliqn̄ ꝓducit̉ de ꝑte ſub̓e ⁊ nō de tota ſub̓a. ⁊ ſic eſt ī generatione quā hogenerat hoīeꝫ. Aliqn̄ aūt ꝓducit̉ de tota ſub̓a: ⁊ eſt ꝓductio in diuinis ꝑſonis vniꝰ ab alia.ꝗa cū diuina eſſentia ſit ſimplex: immo ſimpliciſſima.vbi eſt: ibi eſt tota: ⁊ nullo mō ẜm ꝑteꝫ. ideo ꝓductio īdiuinis ꝑſonis de ſub̓a: eſt de ſub̓a tota ⁊ n̄ de ꝑte ſub̓eſed hec ꝓductio duplex eſt. qꝛ aut eſt ẜm modū principaleꝫ: aut ẜm modū n̄ principalē. Scd̓m modū principalē dr̄: qn̄ ꝓductū ita ꝓducit̉ ꝙ hꝫ virtutē ⁊ ꝓprietatem ꝓducendi aliū ex ſe. Scd̓m gͦ ꝙ ē ꝓductio ẜm modū principaleꝫ in diuinis: ſic eſt ꝓductio filij a patre.ꝗa filius hꝫ virtutē ꝓducendi ex ſe aliū .ſ. ſpm̄ſanctum⁊ huiꝰ retinet ꝓprietateꝫ. Scd̓m modū n̄ principaleꝫeſt ꝓductio ſpūſſancti: qꝛ ꝓducit̉ de ſub̓a. ſꝫ n̄ retīet ꝓprietateꝫ ꝓducendi aliū ex ſe. Prima gͦ ꝓductio .ſ. filijeſt generatio. alia q̄ eſt ſpūſſancti appellat̉ in diuinis ꝓceſſio. Sic tn̄ intellige principale in generatiōe filij: nōprincipale ī ꝓceſſione ſpūſſancti. vt nullo mō intelligatur ineqͣlitas: ſꝫ vtriuſqꝫ deſignet̉ ꝓprietas. Quemadmodū cū dicit̉ primū vel n̄ primū: nō on̄dit̉ pͥoritas vl̓poſterioritas ī tꝑe. ſꝫ deſignat̉ ordo nature. Ex his igr̄pꝫ quid ſit ẜm ratōꝫ intelligētie generatio in dīnis. ꝗageneratio eſt vniuoca ꝓductio ſimilis in natura de tota ſub̓a ẜm modū principalē. Et quare hec ꝓductio dr̄generatio hoc ē. qꝛ int̓ omēs ꝓductōes generatio pͥncipalior eſt. ⁊ maxīe ſic debet eſſe: vt ille qui ꝓducit̉ hēatv̓tutē ꝓducēdi aliū ex ſe. ¶ Scd̓m hͦ gͦ dd̓m. ꝙ n̄ ē ideꝫẜm rōneꝫ intelligētie generare ⁊ intellige̓: ſicut nec generare ⁊ eē. eſſe .n. in dīnis dicit̉ abſolute. ſil̓r intelligēin dīnis de ſe dr̄ abſolute. ſꝫ generare de rōne intelligētie dicit relatōꝫ: iō n̄ eſt ideꝫ ẜm ratōꝫ intelligēdi generare ⁊ intellige̓. ſꝫ generare ꝯcomitat̉ intellige̓. quia ſicut videmꝰ ī aīa ꝙ cū dr̄ mens ꝯgnoſcit ſe: ꝙ ad hͦ ſeꝗt̉:mens generat ſui noticiā. ⁊ tn̄ nō eſt ideꝫ in mēte ꝯgͦſcere ſe ⁊ generare ſui noticiā. īmo aliud ⁊ alid̓. Dicit̉ tn̄vnū ꝯcomitat̉ alteꝝ: ſic in dīno eſſe n̄ eſt ideꝫ generareſuā ſpēꝫ ⁊ intellige̓. intellige̓ tn̄ ꝯcomitat̉ deū generareſui ſpēm vel imaginē in ſeipſo. Un̄ cuꝫ dr̄ deū intelligeſe: eſt deū generare ſpēm ſuā in ſe. dd̓m ꝙ n̄ eſt veꝝ. nōenī eſt intellige̓ ꝑ ſpēm vbi ideꝫ ē actꝰ qd̓ eēntia. nec eſtſpēs alia ab eēntia. Ꝙ gͦ dr̄ intelligēdo generat vel ītelligere ē ſpēm generare: intelligit̉ ꝑ ꝯcomitantiā. tn̄ hͦ n̄eſt illd̓ ſic̄ ī mēte. qꝛ maior eſt ibi drn̄tia ꝙͣ in dīno eſſe.ex hͦ .n. ꝙ ē generatio ſue ſpēi: ncc̄io ſeꝗt̉ generās ⁊ genitū. ¶ Ad primā gͦ rōneꝫ dd̓m. ꝙ etſi ideꝫ ſit in deo ītelligēs ⁊ intellectū ⁊ ipſa actio dina: tn̄ ibi ꝯcomitat̉ re-
latio ex qͣ ꝑte ē drn̄tia ẜm intelligētiā int̓ generare ⁊ ītelligere. nā generare dicit relatōꝫ ſiue hītudinē ꝑ modū actus. intelligē aūt dicit ipſum eē ſiue ipſaꝫ ſub̓aꝫ.nō tn̄ generare addit ad intellige̓: ſic nec relatio ad eēntiaꝫ. īmo ꝯcomitat̉ ipſuꝫ intellige̓ ſiue ꝯſequit̉ ad ip̄mꝗa ad intellige̓ ſeꝗt̉ vel cōcomitat̉ generatio ſui ſpei inſe. Inde eſt etiā qd̓ in dīnis pōt dici. ꝙ intelligit ſe ſiueſumat̉ maſculine ſiue neutralit̓. nō tn̄ maſculine p̄t dici vel neutral̓r generat ſe. rōne .n. illius relatōis ponit̉pluralitas vel diſtinctio que ſignificat̉ ꝑ iſta noīa pat̓filius: generās genitū. vt dictū eſt. ⁊ ꝑ hͦ pꝫ rn̄ſio ad ſecundā ratōꝫ. ⁊ pꝫ intelligētia rationū ad oppoſitum.¶ Ad ſecundū qd̓ querit̉. an generare ideꝫ ſit ī deo qꝛſuū dicere. Dicendū ꝙ dicere in dīnis vno mō appellatur manifeſtare. ⁊ ſic dicit̉ eēntialit̓. ⁊ ſic quelibet ꝑſona loquit̉ vel dicit aliā: qua quelibꝫ ꝑſona manifeſtataliam. vnde in euangͦ. Io. xiiij. Ego in patre ⁊ pr̄ ī meeſt. ⁊ ſimilit̓ math̓. xj. Nemo nouit filiū niſi pr̄: neqꝫ patreꝫ quis nouit niſi filius ⁊ cui voluerit filiꝰ reuelare.ecce ꝙ vna ꝑſona manifeſtat̉ ī alia. Alio mō dr̄ dice̓ .ſ.ꝓferre verbū: ⁊ ſic dicere importat rōneꝫ principij adillud qd̓ eſt de principio. quia ꝓferens eſt principiumad verbū ꝓlatum. ⁊ ſic dicere ſumit̉ notional̓r: ⁊ ſoluꝯuenit patri. ſic dicere ideꝫ eſt qd̓ generare. primo aūtmō non: quia ſequeret̉ ꝙ quelibꝫ ꝑſona generaret ſe⁊alias ꝑſonas. ſꝫ ſecūdo mō importat habitudinē princtpij ad illud qd̓ eſt de principio. eloquit̉ aūt filius eēntiam ⁊ ꝓprietatē pr̄is: ideo verbū ē. Spūs v̓o ſanctusetſi tota eēntiā patris eloquat̉ .ſ. potentiā. ſapīaꝫ. bonitatē. n̄ tn̄ ī ſe eloꝗt̉ ꝓprietatē pr̄is qua ꝓducat ex ſe aliūid̓o n̄ dr̄ verbū ſic̄ filiꝰ. nec dr̄ eiꝰ ꝓductio generatō ſic̄ꝓductio filij. ſic̄ dictū ē. verbū .n. plene maīfeſtat de ītellectu ⁊ intentiōe dicētis ⁊ ꝓprietates. Id̓o ſpūſſct̄s n̄ ēverbū: nec ꝓfert̉ a pr̄e vt verbū. ſꝫ dicit̉ .i. maīfeſtat̉. ⁊ſic pꝫ ſpl̓o illiꝰ qōnis.¶ Nembruꝫ terciuꝫOſtea q̄rit̉. cuiꝰ ſit generatō. q̄rūt̉ gͦ duo.Prīo. an generare vel generari ſint eēntie aut ꝑſone. Scd̓o. ſuppoſito ꝙ ꝑſōe: cͦſit ꝑſone generare ⁊ cꝰ ꝑſone generari.¶ Articulꝰ pr̄imꝰ¶ Dpͥmū gͦ ꝙ generae̓ vel generari n̄ ſint eēntie: arguit̉ ſic. cū .n. eēntia dīna vna ſit ⁊ eadeꝫ ⁊ oīno ſimplex. gͦ ſi eēntia ī deo generateēntiaꝫ: idē generat ſe. ſꝫ ſic̄ dic̄ augꝰ. nll̓a res generatſeip̄am. ⁊ hoc ē et̄ coīs aī ꝯceptō. Et dicit et̄ anẜ. ꝙ necintellectus capit nec nat̉a ꝑmittit illū qui de alio ē: eēillū de qͦ eſt. gͦ impoſſibile eſt ideꝫ eē generās ⁊ geītuꝫ:maſculine dico. ſꝫ ſi eēntie eſt generare: idē eſt generas⁊ genitum. quia ſi generat: nō generat niſi eēntiaꝫ cuꝫſit generatio vniuoca. gͦ generaret ſe. ⁊ ſic generatio ſiue actiue ſiue paſſiue dicta nullo modo ꝯuenit eēntie.¶ Secunda ratio. ſi eſſentia generat. aut generat eēntiā: aut ꝑſonā. ſi eēntiā: gͦ aliā eēntiam a ſe. qꝛ generās⁊ genitū nō ſunt ideꝫ. ſꝫ hͦ eſt incōueniēs. ¶ Sil̓r ſi generat ꝑſonā ſicut filiū. gͦ alia ē ꝑſona ab eēntia: ⁊ eſſentiaalia a ꝑſona ꝑ eandē ratōꝫ. ſꝫ hͦ falſum. ꝗa ideꝫ ē in deoeſſentia ⁊ ꝑſona. ⁊ natura ⁊ res nature. tunc v̓o eēt dicere ꝙ filius nō eſſet eēntia. gͦ eſſentia nō pōt generareeſſentiā nec ꝑſonam. gͦ nō generat. pari rōne nec generat̉. ¶ Tercia rō. ſi eſſentia generat vel generat̉. gͦ eēntia relatiue dicitur. quia generans ⁊ genitum relationem dicunt. ſed omne tale dicitur adaliquid. ſed nihilquod dicit̉ adaliquid indicat eēntiā. vt dic̄ aug. gͦ eēntia nō indicaret eēntiā. qd̓ ē incōueniēs. ¶ Quarta rō.in eis que dicuntur de formis ita eſt: ꝙ ſi volumus eisattribuere actum: hoc non eſt niſi inquantum dicuntur concretiue. Sicut caliditas non calefacit: ſed