Druckschrift 
Biblia latina : Cum postillis Nicolai de Lyra et expositionibus Guillelmi Britonis in omnes prologos S. Hieronymi et additionibus Pauli Burgensis replicisque Matthiae Doering.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Apocalypſis

Etª vidi: ⁊ ecce in medio throni ⁊ quatuor animaliū ⁊ in medio ſeniorum: agnum ſtantemtanqͣꝫ occiſū babentēᵇ cornuaſeptem ⁊ oculos ſeptem: qͥ ſuntſeptem ſpūs dei miſſiᵉ in omnēterram. Etˢ venit ⁊ accepit dedextera ſedētis in throno libꝝ:⁊ᵉ cum aperuiſſet librum: quatuorʳ animalia ⁊ˢ vigintiquatuor ſeniores cecideruntʰ coramagno habentesⁱ ſinguli citharas ⁊ phialas aureas plenasodoramentorū: queᵏ ſunt orationes ſanctorum: ⁊ᵗ cantabātcanticum nouum dicentes: Dignusᵐ es dn̄e accipere librum: ⁊aperire ſignacula eiꝰ: quoniāocciſus es: ⁊ redemiſti nos deoin ſanguine tuo exᵇ omni tribu⁊ lingua ⁊ ppl̓o ⁊ natione: ⁊feciſti nos deo noſtro regnū ⁊ſacerdotes. Etʳ regnabimꝰ ſuper terram. Et vidi ⁊ audiuivocem angelorum multorum in

circuitu throni ⁊ animalium ⁊ſeniorum: ⁊ᵉ erat numerꝰ eo.rum milia miliū dicentium voce magna: Dignusᵛ eſt agnusqui occiſus eſt accipere virtutē⁊ diuinitatem ⁊ ſapientiamfortitudinem ⁊ honorem ⁊ gloriam ⁊ benedictionē. Etˣ oēmcreaturam que in celo eſt: ⁊ᵉſuper terrā ⁊ ſubtus terram:⁊ que ſunt in mari ⁊ que in eo:omnes audiui dicētes ſedentiin throno ⁊ agno. Benedictio⁊ honor ⁊ gloria ⁊ ptās in ſecula ſeculoꝝ. Et quatuor animalia dicebant Amen. Et vigintiquatuor ſeniores ceciderunt infacies ſuas: ⁊ adorauerunt viuentē in ſecula ſeculoꝝ. FTª vidi ꝙ aperuiſſetagnus vnū de ſeptē ſigillis: ⁊ʰ audiui vnūde quatuor animalibus/ dicenstanqͣꝫ vocē tonitrui: Ueniᶜ ⁊vide. Et vidi: ⁊ eccc equꝰ albꝰ

a Et vidi ⁊ ecce ī medio throni ⁊cͣ. agnū ⁊cͣ. i. xp̄m ī medio eccl̓iarū ꝑ orbē ī noīe eiꝰ ꝯſtitutarū. ſicut ipſe dic Math̓.vltꝭ. Ecce ego vobiſcū ſum oībus diebus vſqꝫ ad ꝯſūnationemſeculi. qui ſicut dictus eſt leorōne reſurrectionis. ita dicit̉ hicagnꝰ rōne īmolationis. ꝓpt̓ qd̓ etiā dicit̉ ſtans. qꝛ reſurrexitad vitā īmortalē:Ro. vj. Ep̄us reſurgēs ex mortuisiam non morit̉. ⁊tanqͣꝫ occiſus. quiaquotidie ī eccleſiaīmolat̉ nō ẜm carnem. qꝛ reſurrexitad vitā īmortalē.ut dictū eſt. ſꝫ ẜmeffectū ⁊ repreſentationē. qꝛ ꝑ oblationē euchariſtiecoīcat̉ nobis effectus ſue paſſionis.ipſa etiam eſt ſil̓itudo repreſentatiua ipſiꝰ. ẜm ꝙ dr̄Lucꝭ. xxij. hoc facite in meā cōmemorationem. illudenim qd̓ rep̄ſentataliquid noīat̉ noīeipſiꝰ. ſicut imagopetri noīat̉ petrus.⁊ eadem rōne euchariſtia agnꝰ immolatus. ⁊ ad hocdeſignandū nō dr̄hic agnus occiſusſimplicit̓ ſed tāꝙͣocciſus. b Habentē cornua ſeptēi. ptātes. ⁊ idē deſignat̉ ꝑ ſeptē ſpūsqꝛ ſeptē dona ſancti ſpūs ſunt quaſi ſeptē cornua ſiue ptātesad repͥmendū virtutē inimici. c Miſſi ī ccm terrā. qꝛ xp̄sparatꝰ eſt dare dona ſpūs ſancti oī hoī ad ea ſe debite diſponēti. d Et venit ⁊ accepit ⁊cͣ. librū. nō eſt ꝑ hoc intelligendūꝙ xp̄s tūc acceꝑit noticiā de ꝓceſſu eccleſie. nam aīa xp̄i ab inſtanti ſue creatiōis dīnitati ꝯiuncta habuit noticiā omniū q̄deus cognoſcit ſcientia viſionis. inter que eſt ꝓceſſus eccleſie.ut pꝫ ex predictis. ⁊ ideo ꝑ hoc ꝙ iohannes vidit accipere eumlibrū. deſignat̉ acceptio noticie a principio creationis animexp̄i. ſed de nouo iohāni reuelande. ⁊ per eum vniuerſali ecclefie. e Et cū aperuiſſet. Hic ꝯn̄ter deſcribit̉ aſſiſtentiū xp̄oiocūditas. ⁊ primo ſibi aſſiſtentiū in eccleſia militante. ſecūdoin triūphante. ibi: Et vidi ⁊ audiui. Circa primū dicit̉: Et cūaꝑuiſſet librū. ad reuelandū eccl̓ie ꝓceſſū. f Quatuor aīalia .i. quatuor eccl̓ie patriarchales. g Et vigintiqͣtuor ſeniores .i. vniuerſe cathedrales eccleſie ꝑ orbem diffuſe. ⁊ per hocetiam ſubintelliguntur alie ab eis conſtitute. h Leciderunt coram agno. nam ex hoc habuerunt materiam venerandi ipſum. i habentes ſinguli citharas ⁊cͣ. quod exponit̉cum ſubdit̉: k Que ſunt orationes ſanctoꝝ. metaphorice. ⁊ ꝑ hec ⁊ ſimilia aperit̉ aliquo modo via ad exponendū reliqua. ut predictum eſt. l Et cantabant canticum nouum..i. pertinens ad nouū teſtamentū. m Dignus es dn̄e deus⁊cͣ. ⁊ patet ex ſupradictis ſententia. n Quoniā occiſuses. meritum precedit illud quod cadit ſub merito. ꝓpter quodacceptio noticie ꝓceſſus eccleſie que preceſſit mortem xp̄i. utdictū eſt nō cecidit ſub merito ipſius. ſicut nec gloria animexp̄i. ſed gloria corporis que ſecuta eſt ſub merito bene cecidit.meruit enim ſui corporis glorificationē ⁊ exaltationē. ⁊ eodēmodo poteſt dici de reuelatione dicti ꝓceſſus facta iohanni. ⁊ꝑ eum vniuerſali eccleſie ad declarationem bonitatis ⁊ maieſtatis xp̄i. nam hec reuelatio facta eſt poſt paſſionē. o Eomni tribu ⁊cͣ. nam eccleſia eſt ex omnibus gentibus collecta.

Et feciſti nos deo noſtro regnū .i. regni eius participes. cEt ſacerdotes. hoſtias laudis deo offerentes. r Et regnabimꝰſuper terram. non dicitur: In terra vbi ſancti conculcantur. ſed ſuꝑterram .i. in celo vbi ſancti cum xp̄o dominant̉. s Et vidi. Hicconſequenter ponitur iocūditas aſſiſtentium chriſto in eccleſia triūphante. cum dicitur: Etvidi ⁊ audiui vocem angelorum multorum ⁊cͣ.in hoc notat̉ ipſoꝝ multitudo maxima. ẜm illudIob. xxv. Nūquid ē numerus militū eiꝰ; ⁊ idēdeſignat̉ in hoc qd̓ ſubditur: t Et erat numerus eoꝝ milia miliū.ſicut enim corpora celeſtia totam regionem elementarē excedūt. quaſiincōparabiliter in quantitate ꝯtinua. ſic angelioīa corporalia in quatitate diſcreta. accipiendoquātitatē diſcretam ꝓqͣlibet multitudine numerabili uel numerata.v Dignus eſt agnꝰ quiocciſus eſt accipere virtutē ⁊ diuinitatem ⁊cͣ.oīa iſta habuit uel ſaltēpluraᵇ ante paſſionē. qd̓dico ꝓpter gloriā corporis ⁊ huiuſmodi que ſecuta ſūt. ⁊ ideo acceptiotalium hic accipitur promāifeſtaticē eoꝝ ad laudem ⁊ honorē noīs xp̄i.⁊ ꝯſequēter ponit̉ lausxp̄i in oībus creaturis.cū dicit̉: x Et c̄mcreaturā que in celo eſt.ꝙͣtū ad hoīes qͥ iam ſunt in patria. yEt ſuꝑ terrā. qͣꝫtū adexiſtentes adhuc in via. z Et ſubtus terram ⁊cͣ. nam cēs creature⁊ irrationales ⁊ vita carentes dicunt̉ laudare xp̄m. inꝙͣtum ſuntmateria ⁊ occaſio laudādi ipſum. qꝛ intellectuales creature ꝑ easaſcendunt ad cognoſcendū deū. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ad ipſum laudandū ⁊ glorificandū. cetera que ſequunt̉ patet ex predictis. a Cap̄. vj.T vidi ꝙ aperuiſſet. Poſtꝙͣ deſcriptꝰ eſt modus diuine reuelationis. hic cōſequenter deſcribitur decurſus impletiōisA⁊ hoc ſub ſeptē ſigilloꝝ apertionibꝰ. quibꝰ ſigillis liber dicebatur ſignatus. ⁊ ideo ẜm ſeptē ſigilla diuidit̉ in ſeptē ꝑtes que patent in lrā. Igit̉ in prima ꝑte dicit: Et vidi ꝙ aperuiſſet agnus vnū⁊cͣ. ſ. primū. eo modo loquēdi quo dr̄ Gen̄. j. Et factū eſt veſpere⁊ mane dies vnus .i. primus. vn̄ ⁊ ꝯn̄ter ibi dicit̉: Factū eſt veſpere⁊ mane dies ſecundꝰ. ⁊ ſic ꝯn̄ter vſqꝫ ad ſeptimū. eodem modo cōſequenter hic deſcribit̉ apertio ſecūdi ſigilli ⁊ tertij. vſqꝫ adſeptimūb Et audiui vnū ⁊cͣ. Ii. primū eadē rōne qua ⁊ de ſigillis dictūeſt. nam ꝯn̄ter agitur de alijs tribus aīalibus. ⁊ ẜm illos qui ꝑ aīalia dicūt ſignari quatuor euāgeliſtas. iſte fuit marcꝰ ī ſimilitudineleonis deſignatus. que ſil̓itudo ponit̉ prima sͣ. ca. iiij. ſed qm̄ illuddictū nō ꝯſonat ordini euangeliſtarū in quo matheus ponit̉ primꝰ⁊ marcus ſecūdus. ideo dixi sͣ. ca. iiij. ꝙ ꝑ quatuor aīalia quatuorpatriarchales eccleſie deſignant̉. ⁊ ſic habeo ꝯn̄ter dicere ꝙ ille quiꝑ primū aīal deſignat̉ fuit patriarcha pͥme eccleſie patriarchalis .ſ.hieroſolymitane. qui fuit beatus iacobus appellatus frater dn̄i. coꝙ fuit ſimillimus ſibi. ⁊ hic ante iam tranſierat ꝑ gladiū ſub neroneut patꝫ ꝑ Ioſephū. xx. libro antiquitatū. hec aūt reuelatio facta fuitiohanni tempore domiciani. c Ueni ⁊ vide. decurſum eccleſieprimitiue. d Et ecce equus albus. per quem: ut dicūt expoſitores aliqui: deſignatur gaius imperator qui ſucceſſit īmediate tyberio ſub quo paſſus chriſtus fuerat. ⁊ deſignatur per equū album. eoꝙ non fuit chriſtianis moleſtus ſed magis conſolabilis. nā pilatummiſit in exilium qui chriſtum inique iudicauit. ⁊ ſil̓iter herodem qͥdecollauerat iohannem. ⁊ chriſtū in paſſione ſpreuerat: Luc̄. xxiij.