Prologus

enim figuras tm̄ ſpiritu vidit:ſed ⁊ carū ſignificata mente intellexit. Uiditª aūt iohānes ⁊ſcripſit in pathmos inſula relegatus a domiciano ī exilio principe impijſſimo: hac eū adſcribendum cōpellente cauſa: quiadum exul teneret̉ a domicianoin pathmos inſula: in eccleſijsquibꝰ preerat multa pullularūtatqꝫ inoleuerunt vitia atqꝫ diuerſe hereſes. Erant enim quidam heretici ibi dicentes xp̄mnō fuiſſe ante mariā: qꝛ temporaliter de ea natꝰ erat: quos iohannes in pͥncipio euāgelij ſuiredarguit dicens: In principioerat verbum. Et in hͦ libro cumdicit: Alpha ⁊ o. i. principium⁊ finis. Dicebant etiā quidameccleſiam pōdere tribulationūante finem ſeculi defiturā: ⁊ ꝓlabore non premiū eternum ſuſcepturam. Horū ergo erroresvolēs deſtruere iohānes: oſtendit xp̄m principiū eſſe ⁊ finem.Ande Iſaias: Ante me nō eſtformatꝰ deus: ⁊ poſt me nō erit.Et eccleſiam ꝑ exercitiū tribulationum nō deſinere: ſed proficere ⁊ pro his brauiū eternumrecipere. Scribit aūt iohānesſeptem eccleſijs aſie ⁊ earum ſeptem epiſcopis de predictis inſtruens: ⁊ ꝑ eam totam generalem eccleſiā docēs. Eſt itaqꝫmateria iohannis in hoc opere

ſtatus ſpecialiter aſiane eccl̓ie:necnō ⁊ totius videlicꝫ queᵇ inin p̄ſenti patiat̉: ⁊ in futuro receptura ſit. Intentioᵉ ꝟo eiuseſt monere ad patiētiā que ſeruanda eſt: tum quia breuis labor: tum quia premiū magnū.Modusᵉ tractādi talis: pͥmopremittit prologū ⁊ ſalutationem: vbi reddit auditores benignos ⁊ attentos: quo premiſſoaccedit ad narrationem. Antenarrationem ꝟo oſtendit xp̄meſſe ab eterno ſine pͥncipio ⁊ fine: inducens ipſum loquentē:Ego ſum alpha ⁊ o. i. principium ⁊ finis. Poſtea accedēs adnarrationem diſtinguit ſeptemviſiones: quibꝰ terminatis iſteliber conſūmat̉. Premittit aūtprologum dicens: Apocalypſisih̓u xp̄i. ſubaudis h̓ eſt. ſicut inalijs: Uiſio Iſaie hec eſt. ⁊ parabole ſalomonis he ſūt.Itē aliꝰ ꝓlogꝰ in Apocalypſin.Ohānes apoſtolus ⁊euāgeliſta a xp̄o electꝰatqꝫ dilectꝰ: in tantoamore dilectiōis vberior habitꝰ eſt: ut in cena ſuprapectꝰ eius recumberet: ⁊ ad crucem aſtāti ſoli matrem propriācōmendaſſet: ut quem nuberevolentē ad āplexū virginitatisaſciuerat: ipſi etiā cuſtodiendā

veritatem cognouit. ꝑ hoc patet ꝙ veriſſime fuit ꝓphetia. Nota ꝙ non dicit̉ viſio niſi cōtineat aliud myſtice quod deo reuelante ſciat̉. ⁊ ideo triplex viſio dicit̉ triplex cclū. a Uidit aūt iohannes ⁊ ſcripſit in pathmo ⁊cͣ. In hac ſecunda ꝑteprologi determinat̉ de ipſo opere ẜm ꝙ refert̉ ad efficientē ſiue ad artificem miniſterio. qui eſt Iohannes. Progredit̉igit̉ in hac ꝑte ſic:primo exponit̉ quisē iſte artifex ⁊ queſit eius actio. Et qꝛhec actio cū ſit materialis requirit locum ⁊ tempus. ſubiungitur de loco ⁊tempore. ibi: In pathmo īſula. vbi tangitur quo loco ſcripſit ⁊ quo .ſ. tēporcxilij ſui. quod dat̉intelligi ꝑ hoc quoddicit̉: Relegatus.participiū enī tempus conſignificat.Et quia artificioſeoperans operat̉ aliqua cauſa motꝰ. cōſequenter ſubdit̉ decā mouēte eum adſcribendū que ē duplex. vna eſt pullulatio errorū. que tāgitur ibi: Hac eumad ſcribendū cōpellente cauſa ⁊cͣ. aliacauſa eſt inſtructioeccleſiarū aſie ⁊ eccleſie generalis. vn̄pͥma cauſa fuit extirpatio malorum.ſecūda informatioſiue īſtructio bonorum. que tangit̉ ibiScribit autē ioh̓esſeptem eccleſijs aſie⁊cͣ. generalē eccleſiam docens .ſ. ꝑ aſiāminorē. de qua dicit Iſi. etymol̓. xiij.Uſia minor ab oriente cappadocia angitur: ab alijs partibus vndiqꝫ maricircūdatur. nā a ſeptentrione pontū euxinū habet. ab occaſu propontidē. a meridie egyptiū mare ⁊cͣ. Alia eſt aſia maior dicta a nomine cuiuſdam mulieris: que apud antiquos imperiū tenuit oriētis.hec in tertia ꝑte orbis diſpoſita: ab oriente. ortu ſolis: a meridie oceano: ab occiduo noſtro mari finit̉: a ſeptētrione mecthide lacu ⁊ thanai fluuio terminat̉ ⁊cͣ. Et quia actio huiuſmodi requirit materiā. cōſequent̓ ſubdit̉ de materia huiꝰ operis. cum dicit̉: Eſt itaqꝫ materia iohānis in hoc opere ſtatusſpecialit̓ aſiane eccleſie necnō ⁊ totius. videlꝫ: Que .i. quātamala. In preſenti patiat̉: ⁊ que p̄mia in futuro receptura ſit.Et quia intentio regit agentē ſiue informat: ⁊ modus oꝑationis. conſequent̓ tangit̉ intentio ſcribentis. cum dicit̉: Intētioꝟo eius eſt monere ad patientiā que ſeruanda eſt tum qꝛ breuis labor tum quia premiū magnum. Deinde ſubdit̉ modus.cum dicit̉: Modus tractādi talis pͥmo premittit prologū ⁊ſalutationē vbi reddit auditores benignos ⁊ attētos ⁊cͣ. Sexigitur ſunt particule iſtiꝰ partis: ⁊ ſic ordinate. Primo enimtangit̉ de efficiēte inqͣtū eſt efficiēs. ibi: Qui .ſ. ioh̓es ſcribēs.

ſecundo de loco ⁊ tempore quibꝰ ſcripſit. tertio de cauſa motiua adſcribendū. quarto de materia. quinto de intentione. ſexto de modo.dicit ergo: Uidit aūt iohannes ⁊ ſcripſit in pathmo. Apocꝭ. iij. Fuiin inſula que vocat̉ pathmos. Et nota ꝙ dicit̉ hic pathmos: ⁊ hicpathmus mi. in eadem ſignificatiōe. ⁊ vtrūqꝫ habet pathmo in datiuo ⁊ in ablatiuo. ſic̄ cla.ros ro. tenedos do. de loslo. In eccleſijs quibuspreerat. aſie minoris cuiꝰmetropolis erat epheſus.prefuit enim iohānes ſeptem eccleſijs illius aſie.Pullularūt. inchoaticē.pullulo las. dicit̉ germinare uel multiplicare.Atqꝫ inoleuerūt .i. creuerunt conſuetudine: Uitia. q̄ mores corrumput.Atqꝫ diuerſe hereſes. queviolabant fidem. Erātenī quidā. manifeſtat cuiuſmodi hereſes pullulabant ibi .ſ. ī aſia. Alpha.principiū eſt elementorūgrecorum. O. finis. quodbene cōuenit ei de qͦ dicit̉Iſa. xliiij. An̄ me non eſtformatꝰ deꝰ ⁊ poſt me nōerit Ante finē ſeculi deſituram .i. defecturam. adeſino deſinis deſij ul̓ deſiui deſinere deſitū deſituHec autē dicebāt nō credentes veritati: q̄ dicitMath̓. vltꝭ. Uobiſcumſum omnibꝰ diebus vſqꝫad conſūmationem ſeculi. Et pro labore nō premium eternum ſuſcepturam. cum tn̄ dicat̉ Sap̄.x. Reddet deus mercedēlaborum ſanctorū ſuoꝝ.Et eccleſiam per exercitium tribulationū. ſuppleoſtendit. Nō deſinere ſꝫproficere. qd̓ facit Apocꝭ.xij. vbi dic ꝙ mulieri date ſūt due ale aquile magne ut volaret in deſertūlocum. Sed ꝓficere. ſicut aurum in igne nō deficit ſed ꝓficit. Sap̄. iij.dicitur de iuſtis: Tanꝙͣqurū in fornace probauitillos. Et pro his .ſ. modicis tribulationibus: Brauiū eternū recipere .i. vitam eternam. ij.Timotꝭ. ij. Si cōmortui ſumus ⁊ ꝯuiuemus: ſi ſuſtinemus ⁊ conregnabimus. hͦ erit qn̄ ſponſa ducta in thalamū ſponſi dotabit̉ dote bona. d. cū lya illud Gen̄. xxx. Dotauit me dn̄s dote bona. b Quein pn̄ti ſeculo patiat̉ ⁊ q̄ in futuro receptura ſit .ſ. p̄mia eterna promodica ⁊ leui tribulatiōe. ij. Corꝭ. iiij. Id qd̓ in pn̄ti ē momentaneū⁊ leue tribulationis noſtre ſupra modū in ſublimitate eternū gloriepondus operat̉ in nobis. c Intentio aūt eius. Hic tangit̉ intentio ſcribentis: que eſt monere ad patientiā. Intentio enim Iohānisfuit ſupra .ſ. ſubditos inſtruere qͣꝫtum ad intellectum. hic aūt intendit eos informare qͣꝫtum ad effectum. d Modus tractādi talis. Hic tangit̉ formalis cauſa. ẜm ꝙ attendit̉ penes modum agendi. primo premittit Iohānes prologū. cum dicit: Apocalypſis ih̓uxp̄i ⁊cͣ. ⁊ ſalutationē. ibi: Iohānes ſeptem eccleſijs ⁊cͣ. Quo premiſſo accedit ad narrationem. ibi: Ego iohānes frater veſter ⁊cͣ. ⁊ca. vij .ſ. ẜm ſeptem eccleſias quibꝰ ſcribit ẜm ſeptem ſtatus eccleſiegeneralis.¶ Explicit expoſitio iſtius prologi.

67 2