Druckschrift 
Biblia latina : Cum postillis Nicolai de Lyra et expositionibus Guillelmi Britonis in omnes prologos S. Hieronymi et additionibus Pauli Burgensis replicisque Matthiae Doering.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Epiſtola Petri I

cogitatione armamini: quiaªqui paſſus eſt in carne: deſijta peccatꝭ: utᵉ nō iam deſiderijshominū: ſedˢ voluntati dei qd̓reliquū eſt in carne viuat temporis. Sufficitʳ enī preteritumtempus adˢ voluntatē gentiūconſūmandam his quiʰ ambulauerunt in luxurijs: deſiderijsᵗvinolentijsª: comeſſationibusᵗpotationibusᵐ: ebrietatibus: ⁊ⁿillicitis idoloꝝ cultibꝰ. Inº quoadmirant̉ nonᵖ cōcurrentibusvobis in eandem luxurie cōfuſionem blaſphemantesª: quireddent rationē ei qui paratuseſt iudicare viuos ⁊ mortuos.Propterˢ hoc enim ⁊ mortuiseuangelizatūʳ eſt: ut iudicent̉quidem ẜmº homines in carne:viuantᶜ autē ẜm deū in ſpiritu.Omniūʳ autē finis appropinquabit. Eſtoteº itaqꝫ prudētes⁊ª vigilate in orationibꝰ: anteˡomnia aūt mutuā in vobiſmetipſis caritatem continuā habētes: quiaᵉ caritas operit multitudinē peccatoꝝ. Hoſpitales

inuicem: ſine murmuratione.Unuſquiſqꝫᵉ ſicut accepit gratiam in alterutrū illā adminiſtrantes: ſicutᶻ boni diſpenſatores multiformisʰ gratie dei. Sʳquis loquitur: quaſiᵏ ſermonesdei. Siⁱ quis miniſtrat tāqͣꝫᵐ exvirtute quā adminiſtrat deus:utⁿ in omnibus honorificeturdeus perº iheſum xp̄m: cui eſtgloria ⁊ imperiū in ſecula ſeculorum amē. Cariſſimiˢ: noliteperegrinari inª feruore quiʳ adtentationē vobis ſit: qͣſiˢ nouialiquid vobis contingat: ſedcōmunicantes xp̄i paſſionibusgaudete: utᵉ ⁊ in reuelatiōe glorie eius gaudeatisˣ exultantes.Siʸ exprobramini inᶻ nominexp̄it beatiª eritis: quoniamᵇ qd̓eſt honoris glorie ⁊ virtutꝭ dei:⁊ᵉ qui eſt eius ſpiritus ſuꝑ vosrequieſcit. Nemoᵉ autē veſtrūpatiatur quaſi homicida: autfur: aut maledicus: aut alienorum appetitor. Siʳ autem utchriſtianus: nonᵉ erubeſcat.glorificetʰ autem deum in iſto

de felicitate. ⁊ iterū redit ad tractandū de ea in fine libri. reſpectu ꝟo ſui bene ſe habet homo quando caro ſubditur ſpiritui.hoc aūt fit per macerationē ⁊ concupiſcentiarū repreſſionem.⁊ per diuine punitionis appropinquationem. que ponitur. ibi:Amniū finis. Circa pͥmū dicit: Xp̄o igitur paſſo in carne ⁊vos eadem cogitatione armamini. qꝛtalis cogitatio inducit ad macerationē carnis ⁊ repreſſionem cōcupiſcentie carnalis. iōſubdit̉: a Quiaqui paſſus ē in carne .i. redegit carnēſuam in obedientiāanime. b Deſijta peccatis. carnalibus. c Ut noniā hominū deſiderijs .i. voluptatibꝰcarnis quas coīterdeſiderant hoīes.d Sed volūtatidei ⁊cͣ. iungatur ſiclrā: Sed volūtatidei viuat. ei obediēdo. e Quod reliquum eſt tꝑis incarne .i. reſiduū pͦſentis vite. ſSufficit enī preteritum tempus ⁊cͣ.id eſt debet penitētiſufficere ꝙ p̄teritotꝑe vixit carnalit̓quam vitā gentesvolunt coīter ⁊ appetūt. ⁊ ꝑ hoc ꝙ dicit: Sufficit. nō intelligenda eſt approbatio vite p̄terite ſed magis reprobatio. Pōt etiāaliter exponi ut hec lrā: Sufficit enī p̄teritū tēpꝰ. iūgat̉ cū eoqd̓ ſubdit̉: g Ad vo. gen. cōſūmādā. qm̄ aliqͥ ſe laxant adpeccata carnalia ꝑ alioꝝ monita. h Qui am. ī luxurijs. ꝙͣtūad actū exteriorē. i Deſiderijs. qͣꝫtū ad affectū interiorem.Conſequent̓ tangit vitiū gule qd̓ eſt incitamentū luxurie. d.k Uinolētijs. ꝑ exceſſū ī vino. l Cōmeſſationibꝰ. in cibo.m Potationibꝰ. inebriatiuis qͥbuſcūqꝫ quarū alique ſūt alia vini potatione. n Et il. ido. cultibꝰ. qui cultꝰ frequenteroriūt̉ ex p̄dictis: Exo. xxxij. Sedit ppl̓s māducare ⁊ bibere ⁊ſurrexerūt ludere .i. idolatrare. o In qͦ admirant̉. infideles⁊ luxurioſi. p Nō cō. vo. in eādē luxu. cōfuſionē .i. qꝛ nonꝯcomitamini ampliꝰ eos ī p̄dictis vitijs. q Blaſphemātes.xp̄m in quē creditis. r Qui red. rationē. in iudicio finali.s Propt̓ hͦ enī ⁊ mortuis .i. infidelibꝰ ẜm illud Math̓. Dimitte mortuos ſepelire mortuos ſuos. t Euangelicatū eſtut iudicēt̉ .i. ut credētes cōdēnent̉. v Scd̓m hoīes ī carne .i.ab hoībꝰ carnaliter viuētibꝰ. x Uiuāt aūt ẜm deū. ex conuerſione enī ad fidē iſta duo ꝯſequūt̉: ſed pͥmū occaſionalit̓.ſecūdū aūt ex intēticē euāgelizātiū fidē. y Oīuꝫ aūt. Hicponit̉ ſecūdū rep̄ſſiuū carnaliū vitioꝝ. cū dr̄: Omniū aūt finis appropinquabit. qꝛ de die iudicij nemo ſcit. ꝓpter qd̓ ē cogitanda tanꝙͣ ſꝑ ꝓpinquam talis cogitatio rep̄mit carnaliavitia. iō ſubdit̉: z Eſtote gͦ prudētes .i. vobis ꝓuidentes utappareatis mūdi. a Et vigi. in oratiōibꝰ. ut deꝰ vos dirigatſine cuiꝰ directiōe nō poteſtis viuere mūde. b Ante oīa.Hic ꝯn̄ter reuertit̉ ad ordinādū fideles reſpectu ꝓximi. ⁊ pͦ incōīcatione bonoꝝ. 2º. in ꝑpeſſione maloꝝ. ibi: Cariſſimi. Circapͥmū dicit: Ante oīa aūt mū. in vo. cari. cōti. hn̄tes. quia caritas excellētior eſt ceteris ꝟtutibꝰ. j. Corꝭ. xiij. Maior aūt hoꝝeſt caritas. iō ſubdit̉: c Quia ca. oꝯit mul. peccatoꝝ. ne vi-

veantur tanqͣꝫ diuino iudicio punienda. ſed qꝛ caritas debet oſtendiin oꝑe alit̓ nō eſſet vera. ẜm ꝙ dicit Gregꝰ. omel̓. xx. Amor dei nūqͣeſt ocioſus. oꝑat̉ enī magna ſi ē. ſi aūt oꝑari renuit amor nō eſt. ideoſubdit̉: d Hoſpitales īui. ſine murmuratiōe .i. ſine expenſis hoſpitū. e Unuſqͥſqꝫ ſic̄. ac. grām. a dn̄o liberaliter. f In al. illā adminiſtrātes. alijs coīcādo gratis ⁊ benigne. gSicut boni diſpēſatores.dn̄o vr̄o cōformes. quiadat gratis ⁊ liberalit̓. hMultiformis grē deividet̉ enī hoc beatꝰ petrꝰloqͥ de grā gratis data q̄dat̉ ad vtilitatē eccleſiedei. ⁊ hec eſt multiformisſicut dic̄ apl̓s. j. Corꝭ. xij.Alij qͥdē per ſpiritū dat̉ſermo ſapientie: alij ſermo ſciētie ⁊cͣ. in fine cōcludit: Hec aūt oīa oꝑat̉vnꝰ atqꝫ idē ſpūs diuidens ſingulis ꝓut vult.ſed qꝛ in vſu talis grē requirit̉ intentio recta. iōſubdit̉: i Si qͥs loqͥt̉.exhortatiōis ꝟba. KQuaſi ſer. dei .i. totū bonum attribuat deo ⁊ nōſibi. Si qͥs miniſtrat.egētibꝰ tꝑalia bona. mTāꝙͣ ex vir. quā ad. deꝰ.id eſt attribuat hͦ deo quidedit ſibi voluntatē ⁊ facultatē hͦ faciēdi. iō ſubdit̉: n Ut in oī. ho.deꝰ. j. Corꝭ. x. Oīa in gloriam dei facite. o Periheſū xp̄m. qͥ ē mediatordei ⁊ hominū. p Cariſſimi. Hic ordinat fideles ī ꝑpeſſione mali peneab aduerſarijs fidei. vn̄hic īuitat eos ad gloriāmartyrij. Circa quod pͥmo inducit ad confidentiam. ſecundo tollit erubeſcentiam. ibi: Sedexprobramini. Circa pͥmū dicit: Cariſſimi nolite peregrinari. id eſta fide alienari. q In feruore. ꝑſecutionis. ſic exponit̉ coīter. pōtetiā aliter exponi magis lrāliter ſic: Nolite ꝑegrinari .i. corꝑe elongari timore mortis īminētis. In feruore. perſecutiōis. lꝫ enī licitumſit fugere. tn̄ ꝑfectiꝰ ē remanere niſi in caſu. utpote qn̄ ꝑſecutio ē ꝑſonalis. ⁊ qn̄ ex fuga apparet maius bonū eccleſie. ꝓpter qd̓ fit elongatio ad tēpus ⁊ nō timore mortis. ſicut paulus fugit de damaſco⁊ de hieruſalē: Actꝭ. ix. r Qui ad ten. vo. ſit .i. ad ꝓbationē fideiveſtre. s Quaſi no. ali. vo. cōtingat .i. nolite peregrinari dictismodis qͣſi perſecutio ad mortē ſit aliquid nouū. qꝛ multi ante vos ſuſtinuerūt martyriū. t Sed coī. xp̄i paſſionibꝰ. ꝑ tolerantiā martyrij gaudete ſpiritu. v Ut ⁊ in re. glo. eiꝰ .i. in aꝑta viſione ipſiꝰad quā ꝑ martyriū peruenit̉. x Gaudeatis exultantes. eternalit̓cū angelis. y Si exprobramini. Hic ꝯn̄ter tollit erubeſcentiā. ⁊ pͦin ꝟbis. d. Si exprobramini ꝑ ꝟba ignominioſa vobis illata. 3In noīe xp̄i .i. ꝓpter cōfeſſionē noīs eiꝰ. a Beati eritis. pͥmo inſpe. ⁊ poſtea in re. b Qm̄ qd̓ eſt ho. glo. ⁊ vir. dei. ita ꝙ honor refert̉ ad opus virtuoſū. gloria ad ꝯſcientie bonū teſtimoniū. virtusꝟo ad triūphū de diabolo h̓itū. c Et qͥ ē eiꝰ ſpūs .i. ſpūs ſcūs. qͥ dīſpūs filij ſic̄ ⁊ pr̄is. nam ab vtroqꝫ ꝓcedit. d Suꝑ vos reqͥeſcit. īvobis ſpūalit̓ habitādo. Uel alit̓: Suꝑ vos reqͥeſcit. ſicut ſeſſor ſuperequū ducēs eū ẜm ſuū libitū. ſic ſpūs ſcūs inducit tales ẜm ſuū inſtinctū: Ro. viij. Qui ſpū dei agūt̉ hi filij dei ſunt. ⁊ ꝑ ꝯn̄s qd̓ ē honoris ⁊ glorie meritoriū ⁊ ꝟtutꝭ oꝑatiuū habitat ī eis. e Nemoaūt. Hic 2º. tollit erubeſcētiā ī factis. d. Nemo aūt ve. pa. ſic̄ homicida. illi enī qͥ patiūt̉ ꝓ ſuis criminibꝰ rōnabilit̓ erubeſcūt. f Si ātut xp̄ianꝰ .i. ꝓfide xp̄i patiat̉ ⁊ nō ꝓ crimine. g Nō erubeſcat. qꝛh̓ eſt opꝰ ꝟtuoſū. qd̓ nō ē erubeſcibile ẜꝫ magis honorabile. iō ſubdit̉:h Glorificet aūt deū in iſto noīe .i. ꝙ non ſolū vocabitur xp̄ianus