Druckschrift 
Biblia latina : Cum postillis Nicolai de Lyra et expositionibus Guillelmi Britonis in omnes prologos S. Hieronymi et additionibus Pauli Burgensis replicisque Matthiae Doering.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Iohannes

natus eſt homo in mundum.Etª vos igit̉ nūc quidē triſticiāhabetis. Iterūʰ aūt videbo vos⁊ gaudebit cor veſtrū: ⁊ᶜ gaudiu veſtrū nemo tollet a vobis.Etˢ in illo die meᵉ non interrogabitis quicqͣꝫ. Amē amē dicovobis: ſiʳ quid petieritꝭ patrē innoīe meo dabit vobis. Uſqꝫmodo non petiſtis qͥcqͣꝫ in noīemeo. Petiteⁱ ⁊ accipictis: utˡgaudiū veſtrū ſit plenū. Hecˡ inprouerbijs locutus ſum vobis.Uenitᵐ hora cū iam nō in prouerbijs loquarⁿ vobis: ſed palam de patre meo annunciabovobis. Inº illo die in noīe meo

petetꝭ. Etʸ nō dico vobis: qꝛ egorogabo patrē de vob̓. Ipſe enīpat̓ amat vos: qꝛ vos me amaſtis ⁊ credidiſtis quia a deo exiui. Exiui a patre ⁊ veni ī mūdum: iterumˢ relinquo mundū⁊ᵉ vado ad patrem. Dicuntˢ ediſcipuli eius: Ecceˣ nūc palāloqueris: ⁊ prouerbiū nullumdicis. Nūcᶠ ſcimꝰ qꝛ ſcis omnia⁊ʳ non opus eſt tibi ut quis teinterroget. Inª hoc credimꝰ qꝛᵇa deo exiſti. Rn̄ditᵉ eis iheſusModoˢ creditis? Ecceᵉ venithora: ⁊ iā venit: utᶠ diſꝑgaminivnuſqͥſqꝫ ī ꝓpria: ⁊ me ſolumrelinquatis. Etᵖ nō ſū ſolus: qꝛ

homo ꝑfectus vitā īmortalē inchoauit ꝑ ſuā reſurrectionem.ſequit̉. a Et vos gͦ nūc qͥdē triſticiā habetꝭ .ſ. tꝑe mee paſſionis ⁊ mortꝭ. b Iterū aūt videbo vos ⁊ gaudebit cor vr̄m.poſt meā reſurrectionē. c Et gaudiū veſtrū nemo tollet avobis. qꝛ vita xp̄i que fuit materia huius gaudij īmortalis eratnō amplius auferēda per mortē. quichriſtꝰ reſurgens exmortuis iā nō morit̉ ⁊cͣ. ut dr̄ Ro.vj. Iſtud ꝟo gaudium apl̓oꝝ de xp̄i viſione fuit inchoatūpoſt reſurrectionēxp̄i. ſed poſtea conſūmatum in gloriaceli. d Et inillo die. Hic explicat xp̄s quo ſupradixerat de acceſſudiſcipulorū ad patrē. ⁊ diuidit̉ in duas. qꝛ pͥmo explicaterga diſcipulos patris familiaritatē.ſecūdo ſubiūgit ſuidicti rationem. ibi:Hec in prouerbijs.Dicit igit̉ pͥmo ſic:Et in illo die .i. intꝑe poſt reſurrectionē meā. e Me nō interrogabitis qͥcꝙͣꝫq. d. ex p̄ſentia ſpiritus ſancti vobis a patre miſſi. ſic eritis illuminati ꝙ non indigebitis querere ſicut modo. neqꝫ edoccri.Sed ꝯtra hoc videt̉. ꝓ illo tempore petijt a xp̄o petrus de iohāne: hic aūt quid: ut habetur. jͣ. vlt. ca. Similit̓ apl̓i petierūta xp̄o: Dn̄e ſi in tꝑe hoc reſtitues regnū iſrael: ut habet̉ Actꝭ.j. Dicendū ꝙ intelligit̉ de queſtionibꝰ ſic irrationabilibus ſicutante reſurrectionē apl̓i faciebant chriſto. qͣlis fuit queſtio philippi ſuprapoſita. xiiij. ca. Dn̄e oſtēde nobis ⁊cͣ. ⁊ cōſimiles queſtiones que frequēter legunt̉ in euangelijs ab apoſtolis facte.Poſt reſurrectionē ꝟo chriſtus aperuit illis ſenſū ut intelligerēt ſcripturas: Luce. xxiiij. ⁊ iō fuerūt edocti de multis q̄ priꝰignorabāt. ⁊ ꝓpter hoc nō indigebāt querere ſicut ante. ⁊ ſi aliqua querebāt rōnabiliꝰ querebāt. iō ꝑ verba ſupradicta nō intendit ſaluator excludere ab apoſtolis oēm queſtionē. ſed exprimere eoꝝ inſtructionē ꝑ intellectū ſcripturarū: ut dictū eſt.Aliter exponit Augꝰ. In illo die me nō interrogabitis quicqͣꝫ.i. in eterna beatitudine que eſt dies vna cōtinua vbi vidēt beati clare ī diuina eſſentia q̄ expedit eos videre. nec oportet eosaliquid interrogare. pͥma tn̄ expoſitio ꝓpinquior eſt littere precedēti ⁊ ſubſequēti. vnde ſequit̉: f Si quid petieritis patrem in nomine meo .i. pertinens ad ſalutē. qꝛ iheſus qd̓ ē nomēxp̄i ſalus interpretat̉. g Dabit vobis. ſuppoſitis tn̄ cū hocalijs duabꝰ cōditionibꝰ ſupͣdictis ca. xv .ſ. ꝙ petitio fiat ꝓ ſe ⁊ꝑſeneranter. h Uſqꝫ modo nō petiſtis quicqͣꝫ in noīe meo.Apl̓i enī ante reſurrectionē xp̄i ita nō cognouerūt virtutē nominis xp̄i ſic̄ poſt. ⁊ iō adhuc ignorabāt ꝙ oīs eoꝝ petitio eſſetexaudibilis in noīe xp̄i. i Petite ⁊ accipietis. hic gratiā inpreſenti. k Ut gaudiū veſtrū ſit plenū. in futura beatitudine. qꝛ ad eiꝰ cōſecutionē debēt ordinari oēs p̄ces eccl̓ie. lHec in ꝓuerbijs. Hic reddit cām ſui dicti. videlicꝫ qͣre diſcipuli habebāt talē acceſſū ⁊ familiaritatē ad patrē poſt reſurrectionē. duo enī faciūt familia ritatē cū aliquo .ſ. eiꝰ noticia ⁊amor. poſt reſurrectionē aūt ⁊ ſpiritꝰ ſancti receptionē apl̓i fuerūt ꝑfecti ī noticia ⁊ amore dei. ⁊ hͦ ē cāquare fuerūt magisfamiliares ei ꝙͣ ante. ⁊ hoc ē quod dicitur: Hec in ꝓuerbijs locutꝰ ſū vobis. q. d. ante paſſionē meā ꝑabolice ⁊ obſcure locutus ſum vobis. ſic̄ pꝫ ex decurſu euangelij. m Uenit horacū iā nō in ꝓuerbijs .i. obſcure. n Loquar vo. ſed pa. de pa.meo annū. vobis. qꝛ xp̄s poſt reſurrectione ſuā clariꝰ ⁊ exp̄ſſiꝰdocuit apl̓os de regno dei ꝙͣ ante. Ipſi enī erant magꝭ capacesqꝛ habebāt ſenſū aꝑtū ad intellectu ſcripturarū: ut hr̄ Lucvltꝭ. o In illo die in noīe meo petetis. qꝛ ſicut dictū eſt ꝑ

reſurectionē xp̄i cognouerūt magis virtutē noīs xp̄i qͣꝫ ante. ⁊ ideoſuas petiticēs ī xp̄i noīe formabāt. ⁊ ꝓpt̓ hoc orationes eccl̓ie in fineformāt̉ in xp̄i noīe dicēdo ꝑ dn̄m noſtrū iheſū xp̄m ⁊cͣ. uel aliqͥd ſimile. p Et nō di. vo. qꝛ ego ro. pa. de vobis. q. d. non dico ꝙ ſittūc vobis neceſſe habere me interceſſorē mediū inpetitionibꝰ veſtrisſicut modo. Ante paſſionē enī xp̄i apl̓i tātū confidebāt de preſentia corporali eiꝰ ꝙ ī oībꝰ ad ipſūrecurrebāt. ſed poſt paſſionē ipſimet ſuas petitiones ad deū formabāt. iōxp̄s ꝑ illa verba vult exprimere ꝙ ſecure poſſenthoc facere ꝓpt̓ familiaritatē patris ad ipſos. vn̄ſimilis ē modus loquēdiac ſi dixiſſet xp̄us apl̓is:tātā familiaritatē habebitis ad deū ꝙ ꝑ voſipſospoteritis accedere ad eū⁊ īpetrare. nō tn̄ ꝑ hoc excludit ſuū adiutoriū. ſedexpͥmit cū quāta ſecuritate poterūt orare deum.Cōſimili modo loquebat̉ſancta Agatha iam glorioſa in celis. beate Lucieexiſtēti in terris: Sorormea lucia virgo deo deuota quid a me petis quod ipſa poteris preſtare ⁊cͣ. non enim excludebat a beata Lucia ſuum adiutorium. ſed exprimebat cum quantaſecuritate poſſet rogare deum. ⁊ hoc modo chriſtus loquebatur apoſtolis. ad exprimendum erga eos amicitiam dei patris. propter hocſequitur: Ipſe enim pater amat vos ⁊cͣ. ſequitur:Exqiui a patre. non per loci mutationem. ſed per eternam generationemEt veni in mundum. ꝑ car⁊ perſonalem diſtinctionem.Iterum relinquo mundum. qͣꝫtumnis aſſumptionem. sad corporalem p̄ſentiā. tEt vado ad patrem. faciēdo naturam mortalem paterne glorie conſortem. ſicut ſupra expoſitū eſtca. xiij.Dicunt ei diſcipuli. Poſtqͣꝫ xp̄s explicauit rationes ſupra poſitas ad diſcipulorum conſolationem. hic conſequenter oſtenditur effectus predicte explicationis qui eſt plenior cognitio apoſtolorum. ⁊ diuiditur in duas. quia pͥmo ponitur iſta plenior cognitio. ſecundo ſubditur ipſorum infirma diſpoſitio. ibi: Reſpondit iheſus. In prima igitur parte dicitur ſic: Dicūt ei diſcipuli eius. clarius intelligentes qͣꝫ ante.Ecce nunc palamloq̄ris: ⁊ prouerbiū nullum dicis. Clarius enī loquebatur de proceſſu eius a patre. ⁊ de aduentu eiꝰ in mundū per carnis aſſumptionem qͣꝫ fecerat ante. ⁊ ideo deitatē clarius intelligentes dicunt: yNunc ſcimus quia ſcis oīa. Ex doctrina enī eius ⁊ miraculis pleniꝰeius deitatem cognoſcebant. z Et nō eſt opus ut quis te interroget. hoc enim videbant ex hoc ꝙ preuenerat eos reſpondendo anteqꝫ interrogarent: ut dictū eſt. a In hoc credimꝰ. id eſtQuia a deo exiſti. ⁊ ſic fiex dictis ⁊ factis preteritis.dem quam habebant in corde confitentur ore. c Reſpondit iheſus. Hic predicitur eorum conditio infirma. ne ex plenioricognitione habita eleuentur ⁊ cautiores contra pericula reddanturcum dicitur:Modo creditis. quaſi diceret. parum ſtabitis in hac fidei confeſſione. e Ecce venit hora ⁊ iam venit.quia extunc incipiebat tempus ſue paſſionis de quo loquebatur.Ut diſpergamini vnuſquiſqꝫ in propria. ſicut enim propter fidemchriſti apoſtoli propria relinquerat. ⁊ ad inuicem ⁊ cum chriſto colligati erant per amorem: ut habetur Math̓. xix. Ecce nos reliquimus omnia ⁊ ſecuti ſumus te. ita econtrario propter infirmitatemeorum in fide īminente chriſti morte diſperſi ſunt ab inuicem. ⁊ achriſto querentes proprium cōmodum. ideo ſubditur: gEtme ſolum relinquatis. quod factū eſt in captione que imminebat deproximo. veruntamen ex fuga eorum nullum detrimentum accidit chriſto. ideo ſubditur: hEt non ſum ſolus quia patermecum eſt. quia humanitas remanſit deitati coniuncta. in quadeitate pater ⁊ filius ſunt vnum. quaſi diceret. in mea paſſione nōindigeo veſtra preſentia cū habeam preſentiam patris omnipotētis.