Druckschrift 
Biblia latina : Cum postillis Nicolai de Lyra et expositionibus Guillelmi Britonis in omnes prologos S. Hieronymi et additionibus Pauli Burgensis replicisque Matthiae Doering.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

vicis ſue ante deū: ſcd̓m cōſuetudinē ſacerdotij ſorteª exijt utincenſum poneret ingreſſus intemplum domini. Etᵉ omnismultitudo populi erat oransforis hora incenſi. Apparuitᵉaūt illi angelus domini: ſtansa dextris altaris incenſi. Etᶜzacharias turbatus eſt vidēs:⁊ timor irruit ſuper eum. Aitautem ad eum angelus: Netimeas zacharia: quoniamexaudita eſt dep̄catio tua. Et

vxor tua eliſabeth pariet tibifilium: ⁊ⁱ vocabis nomen eiusiohannem: ⁊ᵏ erit gandiumtibi ⁊ᵗ exultatio: ⁊ multi ineius natiuitate gaudebunt.Eritⁿ enim magnus coram domino: ⁊º vinū ⁊ ficeram nonbibet: Et ſpūª ſancto replebitur adhuc ex vtero matris ſue:⁊ʳ multos filiorum iſrael conuertet ad dominū deum ipſorum. Etˢ ipſe precedet anteillum in ſpiritū ⁊ virtute helie:

denotandū ſanctitatē futurā prolis. a Sorte exijt. quiadiſtributiones ebdomadarū in quibꝰ ſucceſſiue debebāt vigintiquatuor ſacerdotes miniſtrare. ut predictū eſt. fuerūt diſtribute per ſortē. ut habet̉. jͣ. Paral̓. xxiiij. b Ut incenſū poneret ⁊cͣ. Ex hoc loco dixerūt aliqui ꝙ cacharias fuit pontifexuel ſūmꝰ ſacerdosquia incenſū ponere ſemel in anno intra ſanctū ſanctorū .ſ. in feſto expiatiōis ſoli ſūmo ſacerdoti erat licitū.⁊ hoc videt̉ dicerebeatus Ambroꝰ ⁊Beda ſuꝑ locū iſtū⁊ tempꝰ cōceptionis p̄curſorꝭ videtcōcordare. qꝛ feſtūexpiatiōis celebratdecima die ſeptēbris. ⁊ pꝰ illud fuitconceptio beati iohannis circa finemciuſdem menſis reuerſo cacharia addomū ſuā poſt cōpletionē ſui officij. ⁊ ſic ab illo tꝑe vſqꝫ ad natiuitatē beati iohānis fluxerūt. ix. mēſes qui cōtinēt periodū a conceptu puerivſqꝫ ad natiuitatē. Sed qualit̓ ille zacharias fuerit ſūmus ſacerdos nō legit̉. ideo ad declarationē huius dixerūt aliqui ꝙvigintiqͣtuor ſacerdotes p̄dicti erāt eqͣles in ordine ⁊ in dignitate. nō tn̄ ſimul ſed ſucceſſiue. quia ille in cuiꝰ ebdomadafeſtū expiatiōis cadebat erat ſūmus ſacerdos toto illo annoEt ad hoc cōfirmandū inducūt illud qd̓ dicit̉ Ioh̓. xj. ꝙ cayphas erat pontifex anni illius. Dicūt ergo ꝙ cacharias fuit ſūmus ſacerdos anno illo. eo ꝙ predictū feſtū cecidit ī ebdomada ipſiꝰ. ſed qꝛ nulla ſcriptura autētica neqꝫ Ioſephꝰ neqꝫ alihiſtoriographi deſcribētes ſacerdotiū iudeorū aliquā mentionem faciūt de ſūmo ſacerdotio huius cacharie. ideo ſaluo meliori iudicio videt̉ melius dicēdū eū fuiſſe ſimplicē ſacerdotē.Nec ex his que inducta ſunt oſtendit̉ fuiſſe ſūmus ſacerdos.ſed magis oppoſitū ut videt̉. tū quia dicit̉ hic ꝙ ingreſſus fuittemplū ad ponendū incenſū tm̄. hoc aūt licitū erat minoribusſacerdotibus. ẜm ꝙ dicit̉ Heb̓. ix. In pͥmo quidē tabernaculoquotidie intrabāt ſacerdotes ſacrificioꝝ miniſteria cōſūmātes. quia peracto ſacrificio in altari holocauſtoꝝ quod erat inatrio vbi miniſtrabāt minores ſacerdotes. ſacerdos qͥ ibi miniſtrauerat lotis prius manibus ⁊ pedibus accipiebat prunasde altari holocauſtoꝝ. ⁊ intrās prima partē templi que vocabatur ſanctū uel ſancta cōcremabat in illa ſuꝑ altare incenſithymiama. ⁊ tūc erat ſacrificiū cōſūmatū. In illā ꝟo partemtempli que dicebat̉ ſanctū ſanctoꝝ ſolus ſūmus ſacerdos intrabat cū ſanguine hirci ⁊ vituli īmolati ꝓ peccato populi. utex illo aſpergeret ꝯtra ꝓpitiatoriū. ꝙ aūt cacharias intrauerit cū ſanguine tali. nō dicit̉ hic. ſed ſolū ad ponendū incenſū.Si enī intraſſet tēplū ad inferēdū ſanguinē intra ſanctū ſanctoꝝ. nō eſt veriſimile ꝙ euāgeliſta tacuiſſet cū hͦ ſic maximūinter oīa que ad officiū ſūmi ſacerdotis pertinebāt. ut hr̄ Heb̓.ix. ⁊ Leuitꝭ xvj. ⁊ ideo nō videt̉ ꝙ intrauerit ſanctū ſanctorūqd̓ erat de officio ſūmi ſacerdotis. ſed ſolā primā partē templiad quā ſimplices ſacerdotes poterāt ingredi. ut dictū eſt. Itēangelus apparuit ipſi occupato ī ſolēniori ꝑte ſui officij ꝓpterſolēnitatē nūcij qd̓ nūciare venerat. Hic aūt dicit̉ ꝙ apparuitei ſtans a dextris altaris incenſi. illud aūt altare nō erat intraſanctū ſanctoꝝ. ſcd̓m ꝙ dicit hieroꝰ ⁊ oēs doctores hebrei ⁊catholici. excepto Auguſtino. cuiꝰ dictū nō videt̉ in hoc tenēdū. tū quia cōtrariat̉ dictis omniū alioꝝ. quorū aliqui fuerūtvalde exꝑti in ſcriptura veteris teſtamēti. tū quia textꝰ ſacreſcripture videt̉ ꝯtrariū dicere Exo. vlt̓. ⁊ xxx. ut ibidē pleniꝰdeclaraui. Ꝙ aūt dicit̉ ſoli ſūmo ſacerdoti licitū eē ponere incenſū intra ſanctū ſanctoꝝ in die expiationis. dicēdū ꝙ verūeſt. ſed illud incēſū nō ponebat̉ ad offerēdū. ſed ut nebula indecōſurgēs operiret oraculū qn̄ pontifex aſpergebat ſanguinem

ur exhoc loco ꝙ zacharias poſuerit incenſū hoc modo. ut patꝫ ex dictis.ſed ſolū ꝙ poſuerit incenſū offerēs ipſū ſuꝑ altare ince̓ſi ad cōſūmationē ſacrificij. ꝙ autē dicit̉ ꝙ expiatiōis dies cecidit in ebdomadaſua. hoc nō ꝓbat̉. ut pꝫ ex dictis. ⁊ dato ꝙ verū fuerit. nō tn̄ ex hocꝯcludit̉ ꝙ intrauerit ſanctū ſanctorū ad ponendūincenſū. quia preter illūingreſſum qui pertinebātad ſūmū pontificem tm̄quotidie intrabāt ſacerdotes minores ad offerēdū incenſum in altari incenſi. ut predictū eſt. ⁊ hͦmodo ingreſſus ē zacharias ī ebdomada ſui miniſterij. Qd̓ aūt vlteriꝰdicit̉ ꝙ de vigintiqͣtuorſacerdotibus ille erat ſūmus ſacerdos uel pontifex per annū. in cuius ebdomada cadebat expiationis feſtū. videt̉ eſſe fictitiū. tū quia hoc in nulla ſcriptura autētica hr̄tū quia ut habet̉ in librisRegū ⁊ Paral̓. poſt ordinationē vigintiqͣtuor ſacerdotū vnus eratſūmus ſacerdos ſuꝑ eos. nō ſolū vno anno ſed ꝑ totā vitā ſuā. ⁊ itacoīter factū eſt vſqꝫ ad tempꝰ macbabeoꝝ. in quo greci ſuper iudeosobtinuerūt dominiū. ⁊ tūc ex cupiditate grecoꝝ ⁊ ambitiōe iudeoraliqui ſūt amoti de ſacerdotio antemorte. ⁊ alij inſtituti. ſicut pꝫ. ij.Machab̓. iiij. ca. de iaſone ⁊ menelao ⁊ liſimacho ⁊ xiiij. ca. de alchimo. ⁊ eodē modo poſtea factū eſt qn̄ romani ceperūt iudeis dn̄ari.qꝛ tūc erat venale ſacerdotiū. vnde dicit Ioſephꝰ ꝙ cayphas emitſacerdotiū vnius anni. potuit etiā eſſe ꝙ iudei inter ſe ordinauerūtꝓpter iſtas contentiōes ⁊ ambitiōes ꝙ ſacerdotiū vnius durarettm̄ ꝑ annū. Ad dictū ꝟo Ambroſij ⁊ Bede dicendū ꝙ nō loquūt̉aſſertiue. c Et oīs multitudo populi erat orās foris hora incēſi.quia nō erat licitū populo ingredi templū. ſed tm̄ atriū. d Apparuit. Hic ꝯn̄ter deſcribit̉ angeli denūciatio. ⁊ premittit̉ zacharieſtupefactio. cū dicit̉: e Et cacharias turbatꝰ eſt ⁊cͣ .ſ. ex viſiōeangeli inſolita ⁊ ex fragilitate humana iuxta angelicā poteſtatem.ſicut de daniele legit̉: Dan̄. x. ꝓpter quod angelus cōſolatus fuit eūdicēs: f Ne timeas cacharia. q. d. veni ad cōſolationē tuā. iōſubdit̉: g Qm̄ exaudita eſt dep̄catio tua. frequent̓ enī deū deprecatus fuerat de aduētu meſſie ⁊ de habenda ꝓle. Et iō angelusvtrūqꝫ ſibi denūciat. dicēs: h Et vxor tua eliſabeth pariet tibifiliū. ⁊ dicit: Tibi. hoc eſt ex te. tn̄ cū virtute nature fuit ibi virtusgratie. ut predictū eſt. Angelus aūt loquens ioſeph de partu marienō dixit pariet tibi. ſed pariet abſolute. qꝛ ioſeph nihil cooperatꝰ eſtibi: i Et vocabis nomē eiꝰ iohānē. p̄noīat̉ ab angelo ꝓpter ſanctitatē eiꝰ futurā ⁊ officij ꝓprietatē. Iohānes enī interp̄tat̉: in qͦ eſtgratia. quia iohānes chriſtū manifeſtauit per quē gratia ⁊ veritasfacta eſt. ut habet̉ Ioh̓. j. k Et erit tibi gaudiū. in mente interiꝰ.l Et exultatio. exterius. dicit̉ enim exultatio. quaſi extra ſaltatio⁊ hoc eſt ꝓprie quādo gaudiū eſt tm̄ interius ꝙ nō poteſt bene contineri quin appareat exterius. m Et multi in natiuitate eius gaudebunt. ſcd̓m ꝙ dicit̉ infra ꝙ in ortu eius congratulabant̉ vicini. ⁊nūc etiam videmus impletū ꝙ dies ſue natiuitatis nō ſolum feſtiuatur ab omnibꝰ chriſtianis. ſed etiā a ſarracenis ⁊ aliquibus alijs.n Erit enī magnus corā dn̄o. Unde dicit ſaluator Math̓. xj. ca.Inter natos mulierū nō ſurrexit maior iohāne baptiſta. o Etvinū ⁊ ficeram .i. quēcūqꝫ potum inebriatiuū. p Non bibet. eratenim nazareus .i. conſecratus dn̄o per totam vitam ſuā. ⁊ ideo abomni inebriatiuo abſtinuit. ſicut nazarei in veteri lege tꝑe ſeparationis ſue. ut habet̉ Ru. vj. ca. q Et ſpiritu ſancto replebit̉. qͣꝫtū adpurgationē originalis peccati. ⁊ ad operationē boni meritorij. rEt multos filios iſrael cōuertet ad dn̄m .i. ad chriſtū per ſuam predicationem. s Et ipſe precedet ante illum in ſpiritu ⁊ virtutehelie. Primo ꝓpter ſimilitudinē vite. quia vterqꝫ vixit in auſteritate victus ⁊ veſtitus. Secūdo ꝓpter ſimilitudinē ī veritate doctrine.qꝛ vterqꝫ ꝯſtant̓ vitia redarguit etiā perſonarū magnarū. Tertioꝓpter ſimilitudinē officij. quia ſicut helias precedet aduentū chriſti

4 L