ſteꝝ ꝯcedentur Inno. Licet olim Cle. Sacra vr̄a religio. ¶ Item a iuriſditōne ⁊ ptāte quorūcunqꝫ p̄latorum ſorores noſtri ordinis cuꝫ monaſterijs ⁊ locisſuis totalit̓ ſunt exempte Benedictꝰ. Sacra nr̄a religio. Item ſorores nr̄i ordinis ad p̄ſtationē decimaꝝde qͥbuſcunqꝫ ſuis bonis. vel ad ꝯtribuendū in ꝓcuratōibꝰ ordinarioꝝ vel legatoꝝ. aut nuncioꝝ ſedis apoſtolice. ⁊ ad qͣſcūqꝫ tallias ⁊ collectas ac pedagia. thelonea ⁊ exactōes alias. qͥbuſuis regibꝰ et pͥncipibꝰ ſeualijs ꝑſonis ſecularibꝰ exhibēdas minime obligant̉.Nicolaꝰ. Ꝙͣto ſtudioſius. Bonifaciꝰ. Laudabilis.Bn̄dictus. Sacra nr̄o religio. ¶ Item nulla ſorornr̄i ordinis aſſumi pōt ꝑ quēcūqꝫ. ad aliquā abbatiam vel regimē alicuius monaſterij alteriꝰ ꝓfeſſiōis.ſine licētia ſedis apl̓ice. faciēte de ſtatuto huiꝰ mētionē expreſſaꝫ. Bene. Ut monialis. Item ex p̄dictopriuilegio bonifacij. qd̓ incipit. v̓tute cōſpicuos. Etꝑ Greg. vndecimū in nouato hͦ habet̉. videlicꝫ. Cōcedimus qͦꝫ vobis. vt de illis q̄ in ornamētis vel ꝓ eisaut libris fabrica lumīaribꝰ āniuerſario ſeptimo vigeſimo trigeſimo ſeu alijs ad ꝑpetuū cultū diuinuꝫ.ſeu ꝓ pietātijs. aut victū ad ſuſtentationē veſtrā. vl̓indumētis. necnō ꝓ annuis cēſibꝰ retinēdis. ad quorū ſolutōnem alique demus veſtri ordinis obligatenoſcuntur. vel de domibꝰ. predijs. ⁊ ortis alijſqꝫ locꝭ.ẜm īſtituta vr̄i ordinis oportunis. aut de his q̄ ꝓ huius domibus. p̄dijs. ortis. ⁊ locis emēdis vob̓ legant̉.dūmodo p̄miſſa nō ꝯuertant̉ in alios vſus ſꝫ in illosdūtaxat pro qͥbꝰ relinquit̉. aut alios etiam qui ī hacꝯceſſiōe vl̓ indulgētia ꝯtinentur: nulli canonicā portioneꝫ aliquam teneamini exhibere. et ne qͥs a vobisvel vltimaꝝ executōibꝰ volūtatū ſeu decedētiū heredibꝰ. de p̄miſſis aut de his q̄ vob̓ in vltimis volūtatibus abſolute legantur. vel al̓s ꝓ veſtris neceſſitatibꝰꝯferūtur. aliquid exigere vel extorq̄re p̄ſumat diſtrictius inhibemus ⁊cͣ. ¶ Et nota ꝙ cum a quibuſdaꝫdoctoribꝰ diceretur iſtud priuilegiuꝫ .ſ. quo ad quartam nō dandā. tolli ꝑ clemētinaꝫ dudū. de ſepultur̄.renouatū extitit ꝑ martinū qͥntum ⁊ ꝯfirmatū. ⁊ adremouendū dubiū ⁊ declarandū. ꝙ ad quartā ſoluendā delegatis nō tenentur fr̄es. hͦ fuit additū ꝑ martinū qͥntum. videlicet. Ueꝝ ne dubitatōnes ac ꝯtrou̓ſie que al̓s vos pluribꝰ laboribus ⁊ expēſis vexau er̄t.decetero vobis fiant: ex certa ſciētia decernimꝰ. vt dictū priuilegiū Greg. pape. xj. in iudicio et extra in qͦlibet ſui diſpoſitōne inuiolabilit̓ obſeruet̉. nō obſtātibꝰ cōſtitutōnibꝰ apl̓icis illa p̄ſertim felicis recordatōnis clementis pape. v. p̄deceſſoris nr̄i. edita in cōcilio vienēſi. que incipit dudū. Nec nō priuilegijs. gratijs. ⁊ cōceſſionibꝰ apl̓icis in genere vel in ſpecie. quibuſuis ꝑſonis. eccl̓ijs ſiue locis ꝯceſſis ſub qͣuis forma vel exp̄ſſione v̓boꝝ. etiā ſi de eis habēda eſſet in p̄ſentibꝰ mētio ſpecialis. ſeu ꝑ q̄ pn̄tibꝰ nō exp̄ſſa aut totalit̓ de verbo ad verbū nō inſerta eaꝝ in toto ſeu inaliqͣ ꝑte ſui effectus poſſet aliqͣliter impediri. et alijscontrarijs qͥbuſcunqꝫ. Nos em̄ exnūc irritū decernimus. et inane. ſi ſecus ſuper his aut eorum aliqua aquocunqꝫ quāuis auctoritate ſcienter vel ignorāt erꝯtigerit attemptari: declarantes clauſulam illā. videlicet. ſalua tamen iuſticia illarum eccleſiarum. a qͥbus mortuorum corpora aſſumuntur. in omībꝰ alijsdebere intelligi preterꝙͣ in his de quibus in ipſo priuilegio ſpecialit̓ cauetur. ꝙ canonica portio minimeexigatur. Nulli ergo ⁊c̄.Titulus. xx. de regulis Iuris. ſub vnico capitulo ex decretalibus et libro. vj. collectis.
IUia materia de regulis iuris eſt ſatis vniuerſalis. vtilis ⁊breuis. Ideo hic ponetur cū glo. ſꝫ abbreuiatꝭ tn̄. Et primo vidēdū ē de ethimologia noīs ip̄ius. Ad qd̓ dicit Iſido. ꝙ regula dicit̉ eo ꝙ recte ducit. nec aliqn̄ aliorſū trahit. Alij dixerūt regulā dictā. eo ꝙ regat vel normā recte viuendi p̄beat. vl̓ qd̓ diſtortuꝫ pͣuūqꝫ eſt: corrigat. in decre.di. iij. Glo. ibi. Si regula nūqꝫ aliorſum trahit. gͦ oīsregula eſt ius. Sꝫ ꝯtra dicit lex. ꝙ regula ē q̄ rem breuit enarrat. nō vt ex ea ius fiat. vt. ff. de re. iu. l. j. Adhͦ dicas. ꝙ ſi regula dr̄ illud in qͦ aliqͥd ſtatuit̉ generalit̓ nō adiunctis exceptōnibꝰ. ſic ex ea non ſumit̉ ius.et ſic ſumit lex. Sed ſi appellas regulam id qd̓ includit exceptōnes ſuas ſecū. ſic regula nunqͣꝫ fallit. ⁊ itaIſi. ſumit. Io. ¶ Dicit̉ āt regula. qͣſi a rega. vl̓ regula qd̓ idem ē ꝙ rectitudinis forma. Sicut em̄ ꝑ regulā nouit ſcriptor modū recte ſcribēdi. ſecator moduꝫrecte ſecandi. ⁊ ſic de alijs. ita ꝑ has regulas modumrecte iudicādi cognoſcimꝰ. Quare āt regl̓e iuris ponunt̉ in fi. decret. aſſignat̉ duplex rō. Prīa eſt coloratiua. videlicꝫ qꝛ q̄ vltīo loco dicunt̉: melius memorieꝯmendant̉. de ꝯſe. di. ij. liqͥdo. Scd̓a ē vera ⁊ ꝓpria .ſ.vt oſtēderet̉ ius nō ſumi ex regula. ſed regula ex iure.Si em̄ poſite fuiſſent ī principio ꝯpilatōnis. forſitancrederet aliqͥs ꝙ ius ſequēs ex regulis ſumeret̉. In fine gͦ ponunt̉. vt appareat ex iure qd̓ p̄ceſſit. regulasſumi. IEſt āt regula ꝓprie regularit̓ nata. ꝙͣuis patiat̉ exceptiones in ſe. Utꝝ āt exceptiones ꝯtineant̉ſb̓ regula breuit̓ dico. ꝙ qͦ ad ptātem v̓boꝝ q̄ ī ea ꝓferunt̉. vniuerſalit̓. vel ſalteꝫ indefinite affirmādo vl̓negādo ꝯp̄hēdit exceptōnes. al̓s nō diceret̉ exceptio.Sic̄ ſi dicere. Oīs hō currit. excepto equo ticij. Hecnō eſt exceptio. qꝛ equꝰ titij nō cōprehēdebat̉ ſub illa ꝓpoſitione omnis homo currit. Sed ſi dico omnishomo currit excepto titio. illa eſt propria exceptio.quia ꝓpoſitio omnis hō currit bene ꝯp̄hendit titiūTollit̉ gͦ titius v̓tute exceptōnis qͦ ad materiā de qͣfit ẜmo. ſꝫ quo ad iuris determīatōnem. exceptio nonꝯp̄hendit̉ ſb̓ regula. qꝛ ꝯͣria rō et ius ē in exceptōne ꝙͣin regula. Hec gͦ oꝑat̉ exceptio vt illud qd̓ al̓s ſb̓ verbis regule ꝯp̄hendebat̉. ad determinatōnē regule exceptionis v̓tute tollat̉. Cōſtituit̉ āt regula ꝑ v̓baq̄ de ſui natura oīa cōprehēdant .ſ. ꝑ ſigna vniuerſalia affirmatiua q̄ oīa ꝯp̄hendūt. de re. iu. oīs. Et ꝑ v̓ba negatiua. q̄ vniuerſaliter negādo excludūt oīa dere. iu. in. vj. nemo pōt. ⁊ al̓. Et ꝑ v̓ba īdefinita q̄ ſimpliciter ꝓīata eqͥpollēt vniuerſalibꝰ. xix. diſ. c. j. Et iōoēs regule tradunt̉ ꝑ ſigna indeffinita. affirmatiuavel negatiua paucis exceptis. Officiū āt regule ē plures caſus ſimul iūgere clauo rōnis. ¶ Utꝝ āt regula ꝯſtituat ius nouū vel antiquū recitet: dubitatur.Subtilit̓ dixerūt doc. ꝙ ē ꝯſiderare tres ſpēs caſuuꝫ.Quidā ſunt iam determīati. ⁊ in illis regula nō ꝯſtituit ius. qꝛ inuenit iam ꝯſtitutū. Quidā alij ſunt excepti a legis determīatōne. ⁊ in illis ſil̓iter regula nōcōſtituit ius. qꝛ nō claudūtur ſb̓ regule determīatōeQuidā ſūt ī qͥbꝰ ē eadē eqͥtas. q̄ in caſibꝰ determinatꝭa iure. nec tn̄ reperiūtur ī iure poſiti. ⁊ ī illis regula facit ius. ꝓpt̓ ydēptitatē rōnis. nō paciētis ius ſimiliūcaſuū eſſe diuerſū. Ego tn̄ nō recēdo a v̓bis legꝭ. ⁊ dico ꝙ ꝑ regulaꝫ nō ſtatuit̉ ius. ſꝫ ex iure ſumit̉ regula.al̓s nō video quō poſſet dici regula iuris. Sicut em̄in regula ligni vel ferri. neceſſe eſt materias p̄uenire.ſcꝫ lignū vl̓ ferrū ex qͥbꝰ regula fiat. ſic neceſſe eſt in regula iurꝭ. ius qd̓ eſt ibi materia p̄ueniſſe. ad hͦ vt poſſit inde regula diſponi. ⁊ tūc ꝓprie loqͥtur. l. de re. iu.al̓s debuiſſet dici. de iur̄ regulā. Et ſic dicat̉. ꝙ in caſibꝰ nō exp̄ſſis a iure. vbi eſt ſil̓is rō. regula facit ius.