Capitulū.I.

eret. eſtimare ꝙ ſit illuſio dyaboli Ꝙ ſi certificaret̉ꝙ reuelatio eſſet a deo. debet credere ꝙ eſſet ẜm ꝯmnatōneꝫ. non ẜm p̄ſcientiā. vt illud Ione. iij. c. xl. dies ⁊ Niniue ſb̓uertet̉. ¶ Sꝫ ſciendū ẜm Tho. diſ. ea.circa finē. ꝙ motꝰ volūtatis deliberate circa volitumdiuinū. alit̓ ſe hꝫ in pctōribꝰ. ⁊ al̓r in iuſtis viatoribꝰ.aliter in ꝯp̄henſoribꝰ. Nam in pctōribꝰ motꝰ volūtatis ē corruptꝰ. qꝛ ex toto relinquunt deliberatōeꝫ ratōnis. ⁊ cōſequunt̉ impetū volūtatis natural̓ ⁊ ſenſitiue. murmurātes de dei ordinatōe. Nullꝰ tn̄ ē adeoobſtinatꝰ in peccatis: qͥ obſtinatōneꝫ nō poſſit deponere. ⁊ ſe diuine volūtati cōformare dum eſt viatorSolū damnatis in penā inflictū eſt. vt a ſua obſtinatōne nūqͣꝫ curent̉. In iuſtis aūt viatoribꝰ manet motus voluntatis integer. ſꝫ imꝑfectꝰ dr̄. tum ex ꝑte cognitōnis qꝛ nō plene voluntatē diuinā cognoſcūt. tūex ꝑte affectōis q̄ retardat̉ ex motibꝰ inferioribꝰ. vn̄ ītalibus ſufficit non recalcitrare diuine ordinatōni.Ph̓us eī dic̄ in. iij. ethicoꝝ. ꝙ ſufficit forti ꝙ nō ꝯtriſtet̉ in ꝑiculis mortis. qͣꝫuis nō gaudeat ſicut ē gaudium in actibꝰ aliaꝝ v̓tutū. Sed in beatis ē motꝰ volūtatis deliberate integer et ꝑfectꝰ. tū ex ꝑte cognitōisqꝛ diuinā volūtatē plene cognoſcūt. tū ex ꝑte affectōnis q̄ dn̄atur om̄i appetitui inferiori nec in aliqͦ retardat̉ vel impedit̉. Un̄ in videndo qd̓ deꝰ vult ⁊ qd̓ ip̄ivolūt. gaudiū exꝑiūt̉. de quo ī pͣs. Letabit̉ iuſtꝰ cū viderit vindictaꝫ. vn̄ talis nō debꝫ dimittere. qͥn faciateſſe bonū quod pōt. qꝛ ī cuſtodiēdis illis .ſ. preceptisdei retributio multa. ait pͣs. Non ſolū ꝓ cuſtodiēdisi. obſeruādis retributio ml̓ta habet̉ mercedis et̓ne.ſꝫ etiam in ipſa obſeruatione retributio multa delectatōnis ſpūalis. qꝛ v̓tuoſe oꝑari delectat mentē magis ꝙͣ delectabilia corꝑis. Et ex hͦ etiā vitat̉ maiꝰ ſuꝑpliciū. ſi pure deberet dānari in inferno. qꝛ ex peccato aggrauat̉ ſuppliciū. Legit̉ in vitiſpatꝝ. Ꝙ cuꝫ qͥdam pr̄ ſanctꝰ haberet quendā diſcipulū valde obedientē. modeſtū. ⁊ gratioſū. rogauit dn̄m vt ſibi reuelaret ſi debebat eſſe demū ſaluandꝰ? Reuelatū eſt ꝙerat dānandꝰ. ꝓpter quod cū pr̄ videbat illū. lachrimas continere non poterat. Qd̓ ꝑpendens diſcipulꝰille. interrogauit patrē de cā fletus. Et cum frequentiꝰ hoc petiſſet. victꝰ p̄cibꝰ eiꝰ ſibi dixit. ꝙ ex ꝯpaſſiōead eum flebat. qꝛ reuelatū ſibi erat eū eſſe damnādū.Quod ille audiēs ait. Pater nō oportet vt ꝓpt̓ hoclugeatis: qꝛ ſcio iuſtū eſſe dn̄m. ⁊ ꝙ me nō dānabit niſi ꝓpter peccata mea. Et ſicut fur patient̓ debet pati penā ſuſpendēdi exquo meruit. Ita ⁊ ego ſum ꝑatus ferre penā dānatōis. ſi offēdero. qꝛ exigit diuineiuſticie ordo. cuiꝰ volūtati volo me cōformare. Itaqꝫ conabor ex me face̓ quod bonifacere potero. ⁊ dominus de creatura ſua faciat quod ſibi placet. Adeoaūt placida deo fuit talis rn̄ſio ⁊ cōformatio volūtatis. qd̓ nocte ſequēti r̄uelatū ē pr̄i illi. ꝙ mutata eratſn̄ia dei. ⁊ ſaluandus erat. Qd̓ nō ſic eſt intelligēdū.ꝙ volūtas dei vel diſpoſitōi ſit mutabilis. vt velit qd̓pus nō volebat. ſꝫ ſn̄ia dei ꝯminatoria. q̄ reſpicit merita vel demerita hoīm mutat̉. Erat in illo diſcipl̓o forte aliqͣ indiſpoſitō mētis. vel viciū occultū. quod merebat̉ dānationē. quo remoto meruit ex oꝑbꝰ bonisſaluatōnem. In lege ergo dn̄i volūtas iuſti eſt. ꝯformando ſe diuine volūtati in volito vt dictū eſt.Quantū ad tercium. §. v.pͥncipale nota. ꝙ intellectus rectꝰ reſpicit die ac nocte .i. frequent̓ in aduerſitate ⁊ ꝓſperitate. ad legē et̓niam dei .i. ad cognoſcendū voluntatē ſuaꝫ vt ꝑficiatUn̄ ipſe pͣs. Unam pecij a dn̄o hāc reqͥram ⁊cͣ. vt videā volūtatē dn̄i. Et qꝛ ī lege ſua ſcripta ipſaꝫ volūtatē manifeſtat. iō frequent eam legit ⁊ meditabit̉.pͣs Quō dilexi legē tuā dn̄ę: tota die meditatō mea ē

nō ſolum vt ſciam. quia vt ait apl̓us ad Ro. ij. Nonauditores legis .ſ. tm̄. ſꝫ factores iuſtificabunt̉. Quiem̄ fecerit volūtatē pr̄is mei. ait xp̄s (q̄ manifeſtat̉ īlege) ipſe meꝰ frater eſt Math. xij. Fratribꝰ xp̄i debet̉hereditas eterna. ¶¶ Sed ſciendū ym mgr̄m ī primoſentētiaꝝ. diſ. penul̓t. ꝙ duplex eſt volūtas dei. vna q̄dr̄ volūtas bn̄placiti. Alia q̄ dr̄ voluntas ſigni. Qd̓nō ſic eſt intelligendū. tanqͣꝫ in deo ſint pl̓es volūtates. cum non ſit niſi vna tm̄. ſꝫ ẜm Tho. i. j. ꝑte. q. xix.Uoluntas de deo aliqn̄ ꝓprie dr̄. ⁊ hec volūtas beneplaciti nuncupat̉ ⁊ ſꝑ implet̉. Aliqn̄ volūtas metaphorice de deo dr̄. ſicut ⁊ multa alia de deo: ⁊ hec dr̄.voluntas ſigni. non quia ſit ſignum. ꝙ deus illud velit ſꝫ quia ē ſignū ī nobis volūtatꝭ nr̄e. Sicut dicimꝰdeū iratū cum punit. non ꝙ punitō ſit ſignū ire ī deo.cum nulla ira in eo ſit: ſꝫ quia eſt ſignū ire in nob̓ cuꝫpunimur. Sic cum deus p̄cipit aliqͥd. dr̄ velle illud anobis. quia cum nos p̄cipimꝰ. ſignū ē in nobis ꝙ velimus illud. Per hāc ſimilitudinē dr̄ volūtas ſigni īdeo. ⁊ hec eſt quintuplex. ẜm qͥnqꝫ ſigna .ſ. p̄ceptuꝫ. ꝓhibitio. ꝯſiliū. ꝓmiſſio. ⁊ oꝑatio. Per hec em̄ vt ꝑ ſigna declaramꝰ nos aliqͥd velle. Declarat em̄ quis ſealiqͥd velle duplicit̓. Uno mō ꝑ ſe. alio mō ꝑ aliū. Etꝑ ſe quidē declarat aliquid velle aut directe aut indirecte. Di recte cum aliqͥd oꝑat̉. ſignū ē ꝙ illud vult. ⁊ſic oꝑatio dr̄ volūtas. Indirecte ⁊ ꝑ accn̄s. cum nō ꝓhibet vel impedit oꝑantē. Nam remouens ꝓbibensdr̄ mouēs ꝑ accn̄s ẜm ph̓m. ⁊ ſic eſt ꝑmiſſio. Per aliūv̓o declarat ſe qͥs aliqͥd velle inqͣꝫtū ordinat aliuꝫ adaliquid faciendū. vel ncc̄ia inductōne qd̓ fit p̄cipiendo qd̓ aliquis vult in ꝓhibendo ꝯtrariū vel aliqͣ perſuaſoria inductōne qd̓ ꝑtinet ad cōſiliū. Qem̄ preceptū. ꝯſiliū et ꝓhibitio dicat̉ dei volūtas patꝫ ꝑ id qd̓dr̄ Mat̉. vj. fiat volūtas tua ⁊cͣ. ꝙ aūt ꝑmiſſio vl̓ operatio dicat̉ dei volūtas patꝫ ꝑ Aug. qͥ dic̄ in Encheridion. Nihil fit niſi omīpotes fieri velit. vel ſinēdovt fiat. vel faciendo. Uel pōt dici ꝙ ꝑmiſſio ⁊ oꝑatioreferunt̉ ad pn̄s. ꝑmiſſio qͥdeꝫ ad malū oꝑatio v̓o adbonū. ad futuꝝ v̓o ꝓhibitio reſpectu mali. p̄ceptumv̓o reſpectu boni neceſſarij. ꝯſiliū āt reſpectu ſuꝑhabundātis boni. ¶ Uolūtas gͦ bn̄placiti: que ꝓprie ēvolūtas dei ſꝑ implet̉. ſiue a nobis. ſiue de nob̓. vt dic̄mgr̄ in. j. ſen. diſ. xlv. Un̄ ipſe ait ꝑ Iſa. c. xlvj. Uiuoego dicit dn̄s. quia oīs voluntas mea fiet. ⁊ omne cōſiliū meū ſtabit .i. diſpoſitio. Et paulus ad Ro. ix. c.Uoluntati eiꝰ qͥs reſiſtet? q d. nullꝰ. Cū gͦ ſeruamusmādata eiꝰ vel cōſilia. implet̉ volūtas eiꝰ a nob̓. i. cōſentientibꝰ nobis bonis oꝑbꝰ que facit in noh̓. Cumtrāſgredimur mādata eiꝰ volūtas eius implet̉ de nobis. incurrētibꝰ penas qͣs vult de nob̓ ẜm exigentiamſue iuſticie. Et ſic volūtas dei cum ſit cauſa efficaciſſima oīm entiū. nō āt pctōꝝ. quia nullo ſapiente. ſcꝫoꝑante (ait Aug.) fit hō deterior. ⁊ multominꝰ dn̄ooꝑante ſꝑ implet̉. cum ꝓprie illud vult. Qui em̄ recedit ab ordine volūtatis ſue. ẜm miſcd̓iam qͣ p̄parauit coronā diligētibꝰ ſe. vt peccator agit. relabit̉ ī ordinē volūtatis ſue iuſticie. qͣ reprobos punit. ¶ Qd̓aūt oꝑat̉ in creaturis. ibi cōcurrit volūtas ſigni cumvolūtate bn̄placiti. illud em̄ ꝓprie vult. Dr̄ tn̄ volūtas ſigni inqͣꝫtum ī nob̓ opus nr̄m eſt ſignū volūtatꝭnr̄e. ꝑ ſimilitudinē. Et ſil̓it̓ ꝑmiſſio ꝯcurrit cum voluntate beneplaciti. Sed ꝙ ꝑmittit .ſ. mala fieri. dr̄quidem ſignū volūtatis. nō ſue .ſ. dei. qꝛ non vult ipſemala fieri. ſꝫ ī nob̓ qͥ cū ꝑmittimꝰ malū fieri. ⁊ nō ꝓhibemꝰ cū poſſumꝰ dicimꝰ illd̓ velle. In deo āt ꝑmiſſioqͣ mala ꝑmittit fieri ē ſignū n̄ volēdi illa. ſꝫ volēdi ꝑmittē. ⁊ hͦ ꝓpt̓ maiora bona īde ſequētia. q̄ ꝓpͥe vult.Un̄ Aug in Encheridion ait. ꝙ deꝰ oīpotes nilpermitteret mali eſſe ī oꝑbꝰ ſuis. niſi eſſet adeo potēs etbonꝰ. ꝙ ex oī malo eliceret maiꝰ bonū: et ſi nō ſꝑ bonū