Titulus.X.
aliaꝝ īdulgētiarū ī cōcilio ꝯſtātiēſi. Oportet tn̄ viſitans talia loca implere ea q̄ in forma ip̄a cōtinētur:ad ꝯſequēdū talē indulgentiā. nec ad alios viuos vl̓defunctos pn̄t applicari. qꝛ coīter ibi dr̄ de ip̄is accedentibꝰ. ¶ Tercio mō datur indulgētia plenaria oībus faciētibꝰ certū opus. puta aſſumētibꝰ crucem adbellandū ꝯtra infideles: vel eūtibꝰ vl̓ mittētibꝰ bellatores cōtra illos: vl̓ dātibꝰ certā ſummā pecunie elemoſynal̓r pro tali oꝑe vel alio pio negocio. R Quarto modo datur certis ⁊ det̓mīatis ſiue nomīatis ꝑſonis faciētibꝰ infra annū vel aliud tēpus ī bulla taxatum certas elemoſynas ⁊ ieiunia: vl̓ alia pia oꝑa orationū ⁊ hmōi. ꝙ talis habeat facultatē eligendi idoneum cōfeſſorē in articulo mortis qͥ vigore talis īdulti valeat abſoluere ab oībꝰ peccatis: de qͥbꝰ ē corde cōtritus ⁊ ore cōfeſſus. exceptis illis q̄ ꝑpetraſſet ſub fiducia talis gr̄e. ¶ Quinto dat̉ plenaria indulgētiaviſitātes certas eccl̓ias vrbis certis diebꝰ: vt diceturinfra. Et hoc de qͥnquagenario in qͥnquagenariū. etdr̄ indulgētia iubilei. ¶ Circa materiā iſtā pͥmo ſciendū ꝙ ꝙuis tales plenarie indulgētie vulgarit̓ nūcupētur indulgētie de culpa ⁊ pena: locutio tn̄ talisꝓprie non eſt vera. qꝛ culpe ſolus remiſſor eſt deus auctoritatiue. iuxta illud qd̓ dn̄s ait ꝑ Iſa. c. xliij. Egoſolꝰ deleo iniqͥtates tuas propt̓ memetip̄m. Et d̓ ꝯſe.di. iiij. nemo. Poteſt tn̄ ſic ſaluari dicta locutio: vt remiſſio culpe referatur ad cōtritōem ⁊ cōfeſſionem: q̄p̄exigit̉ ad cōſeq̄ndā indulgentiā. vt ptꝫ ex forma ⁊ remiſſione pene ad effectū indulgentie. Ad hoc em̄ ordinatur om̄is indulgētia: ſiue ꝑticularis ſiue vniuerſalis ad remiſſionē pene tꝑalis debite pro peccatꝭ cōmiſſis partialem vel totalē. pro qͣ ſiqͥs non ſatiſfacit īpn̄ti ꝑ oꝑa bona in ſtatu gr̄e facta: vel ꝑ pnīas iniunctas in cōfeſſionē: vel ꝑ ſacr̄oꝝ piā ſuſceptōeꝫ: vel indulgentiaꝝ ſuffragatiōeꝫ: in purgatorio poſtmoduꝫeas luet. ſi tn̄ ī ſtatu gr̄e decedat: al̓s ad inferna deſcidit nunꝙͣ eas ſoluturus: ẜm doct̉. in. iiij. Et qꝛ indulgentie tantū valēt quātuꝫ ſonāt. ideo diligēter attēdendus eſt tenor earū ⁊ obſeruādus. Non em̄ in huiuſmodi votuꝫ pro oꝑe reputat̉: vt ait Caſſiodorꝰ. depe. diſ. j. ſꝫ oportet oꝑe implere qd̓ ibi mādatur. Necſufficit ꝑtē implere: vt ꝑte habeat indulgentie. ſꝫ auttotū aūt nihil. vt verbi gr̄a. Siquis teneat̉ ex formaindulgētie certa ieiunia facere infra annū ꝓximū: etex incuria non faciet oīa: nō cōſeq̄tur. Siquis debeat viſitare qͣtuor eccl̓ias ꝑ qͥndenā ⁊ tm̄ tres ex eis viſitat: vel ſolū ꝑ qͣterdenā: nō ꝯſequet̉ eam.Et qꝛ indulgētie in ar. §. v.ticulo mortis ꝙͣplurimis date ſunt ab Eugenio. iiij.q̄ nulli dubiū ꝑmanēt in ſuo valore poſt mortē eius:ꝑ regulā. Decet bn̄ficiū principis eſſe manſurū. li. vj.plura dubia inſurrexerūt circa hmōi. ¶ Primuꝫ eſtquis dicat̉ in hac materia articulus mortis: in qͦ habens hmōi indulgentiā abſoluit̉. Utrū verus cū .ſ.quis moritur. vl̓ p̄ſumptꝰ cū .ſ. qͥs extimat̉ ẜm ꝯmuneiudiciū moriturꝰ: qͣꝫuis poſtea euadat: qd̓ pluries accidit. Ad qd̓ rn̄detur ꝙ ſi non plꝰ habeat̉ ex forma indulti. nec cōcedens aliter ſuā intētōeꝫ expͥmat: videt̉ītelligēdū de articulo p̄ſumpto nō vero. Sicut etiaꝫextrema vnctio dr̄: q̄ eſt ſacr̄m exeuntiū. qꝛ debet dari his qͥ ẜm cōem extimatiōem reputantur morituri:⁊ tn̄ ſi euadāt iteꝝ poſtea inūgunt̉: et nihilominꝰ extrema dr̄. qꝛ ſic extimabat̉ ꝙ foret extrema. Tunc ergo cū ī tali articulo p̄ſumpto mortꝭ abſoluit̉: ꝯſequividetur effectū indulgētie vſqꝫ ad illud tēpus: ꝙͣuispoſtea euadat ⁊ gr̄a illa expirat impoſteꝝ. Ita cōſoluit dn̄s Io h̓. dn̄ici. Secꝰ aūt eſſꝫ ſi ī forma dicereturꝙ ꝯſeq̄tur effectū indulgētie in caſu quo moriat̉: tūcal̓s ſibi reſeruetur ī finē. Tūc em̄ nō ꝯſeqͥtur effectuꝫ
ſi non morit̉: nec gr̄a expirat ꝑ illā abſolutiōem. Idēſi nō habeatur hoc in forma: ⁊ tn̄ cōcedēs declarat ſicintēdere .ſ. de articl̓o vero nō p̄ſumpto: vt dr̄ Eugenium declaraſſe. ¶ Secūdo q̄ritur vtꝝ qͥs teneatur generaliter cōfiteri de peccatis etiā q̄ al̓s rite ꝯfeſſus ēvt cōſeqͣtur effectū indulgētie plenarie. Et aliqͥbꝰ viſuꝫ eſt ꝙ ſic. qꝛ dr̄ in forma īdulti ꝙ cōfeſſor que elegerit ī articl̓o mortꝭ abſoluat ⁊ det ſibi aucͣte apl̓ica plenariā remiſſionē oīm peccatoꝝ: q̄ eſt ore ꝯfeſſus ⁊ cōtritꝰ. Si gͦ non cōfiteatur: tūc ad illa q̄ al̓s cōfeſſus ēnō videtur extēdi remiſſio niſi ad ſibi tunc cōfeſſa. ⁊non ad alia. Sꝫ in oppoſitū eſt rei veritas. Pro cuiꝰdeclaratōe eſt ſciendū ꝙ clauis iuriſditiōis circa hominē in mortis articulo cōſtitutū dupl̓r in ſacerdote dilatat̉ .ſ. de iure ꝯmuni: ⁊ de īdulto ꝑticulari huiꝰ.Et qͣntū ad primū modū pōt quilibet ſacerdos quēlibet ī articulo mortis cōſtitutū ſibi cōfitentē abſoluere ab oībus peccatis ⁊ ſentētijs excoīcatōis indifferēter ſacramētal̓r: ⁊ in foro pn̄iali. Hec autē ptās ꝑhmōi indultū nō cōmittitur. qꝛ qͥlibet ſacerdos nonp̄ciſus hꝫ hāc de iure cōmuni in eo caſu. Preterea talis abſolutio ſacramētalis etiā extēditur ad peccataq̄ p̄textu talis vniuerſalis aucͣtis cōmiſſa eſſent. Nullum em̄ excipitur dūmō cōtritꝰ cōfiteatur. Sꝫ ptāscōceſſa ſacerdoti reſpectu huiꝰ indulti non extēditurad peccata q̄ cōmiſiſſet p̄textu talis indulgētie: vt pꝫex forma indulti. Sꝫ nihilominꝰ quo ad ip̄a cōmiſſap̄t extu indulti valet abſolutio ſacramētalis: q̄ fit deiure cōmuni in huiꝰ articulo: ſi cōteratur et cōfiteatur ſi memorie occurrat quo ad culpā: ⁊ quō ad penātꝑalē ptāte cōmuni clauiū plus ⁊ minꝰ ẜm diſpoſitioneꝫ eiꝰ. ¶ Secūdo modo dilatatur clauis iuriſditionis in ſacerdote in hoc articulo ꝓpter indultū ſpeciale talis indulgētie quo ad remiſſionē penaꝝ tꝑaliūqͣs qͥs ſoluturꝰ eſt hic vel in purgatorio. qͣs de iure cōmuni ſacerdos remittere nō poterat: ſꝫ pōt vigore īdulti huiꝰ. Ubi etiā notādū ꝙ iſta remiſſio q̄ in hacgr̄a indulgētie cōmittit̉ nō eſt ſacramētalis. ideo nōreqͥrit de neceſſitate noticiā pctōꝝ. nec formā abſolutōis ſacram̄talis: ſꝫ p̄ſupponit ꝙ ſit tūc vel antcā corde cōtritꝰ et ore cōfeſſus. Cuiꝰ rō eſſe pōt. qꝛ cuꝫ ſinttres ꝑtes integrales pnīe: hmōi gratioſa indulgētianō poteſt ſupplere niſi terciā .ſ. ſatiſfactōem: cōtritionem ⁊ cōfeſſionē ſupplere non pōt. Non em̄ pōt quisꝓ alio cōteri vl̓ cōfiteri ſacramētal̓r: niſi ꝑ interp̄teꝫ:cū neſcit loqͥ. ſed bn̄ pōt vnꝰ pro alio fatiſfacere viuovel defuncto. Et ideo pōtifex romanꝰ qͥ eſt principalis diſpēſator theſauri eccl̓ie: intēdit ꝑ hmōi īdulgētias .i. ꝙ de ip̄o theſauro .ſ. penaꝝ xp̄i ⁊ ſanctoꝝ adiuuētur fideles ad fatiſfaciendū ſeu ſoluēdū debita huiuſmodi penaꝝ. Non gͦ oportꝫ ꝙ cōfiteatur generaliter ſeu al̓s cōfeſſa. nec hͦ exprimit forma indulti: ſedꝙ det ſibi plenariā remiſſionē peccatoꝝ q̄ eſt ore confeſſus ⁊ cōtritꝰ. Nō dicit ſibi: ſed ſimpl̓r q̄ ē cōfeſſus.Si igitur aliqͥs eſt cōfeſſus: iaꝫ ē ꝯfeſſus: ⁊ īpleuit formā indulti: vt nō oporteat cōfeſſa iteꝝ cōfiteri. Sedſiqͣ ꝑpetraſſet mortalia poſt vltimā cōfeſſionē rite factā: de illis oportꝫ cōfiteri: vt ad illa extendat̉ remiſſio pene debite ꝓ illis. Etſi amiſiſſet leq̄laꝫ: ſꝫ nō vſūrōnis: poſſet ꝓuideri ſaluti ſue ꝑ ſigna ⁊ nutꝰ: q̄ eqͥualent cōfeſſioni ⁊ ad cōſecutionē remiſſiōis pene illorum. Sꝫ ſi ꝑ nullū modū pōt intimare talia peccatavalebit qͥdē ſibi cōtritio ſola: ſi eā habeat ad remiſſionē culpaꝝ taliū. ſed nō extendet̉ remiſſio pene illarum vigore indulti vt videt̉. qͥa nunqͣꝫ eſt ea cōfeſſus.Si autē incurrat amentiā vel freneſim poſt mortalecōmiſſum de quo nunqͣꝫ habuit cōtritōem: cū nec intali ſtatu poſſet eaꝫ hr̄e nec ſaluat̉: nec in aliquo ſibiſuffragat̉ vel valet indulgētia. Ueruꝫ qꝛ ſciri nō poteſt hoc: niſi ꝑmāſiſſet vſqꝫ ad illd̓ vltimū in aliqͦ no-