Titulus.VII.

Augꝰ bona media: quibꝰ ⁊ bene et male vti poſſumꝰſꝫ in ſe valde bone ſunt ⁊ neceſſarie ad oꝑandū. Et hͨſunt tres prīcipales. Primo potētia ītellectiua. Sedo potētia volitiua. Tercio potētia ſenſitiua. Quelibet vexatur ſuo modo ꝑ peccatū. Unde Pſal̓. penitēs: ait. Cōturbata ſt̓ oīa oſſa mea .i. potētie: qͥbꝰ aīavigorat̉ ad oꝑandū. Et hoc figuratū extitit ī vulnetato a latronibꝰ: qͥ deſcendit a hieruſalē in hiericho.vt habetur Luc̄. x. Uulnera em̄ ſunt ipſa mala infixa potētijs: vt declarat magiſter in. iiij. ſen. in principio. ¶ Et ꝙͣtuꝫ ad potentiā intellectiuā dr̄ Sopho.jͣ. de peccatoribꝰ. Ambulabāt .i. operabant̉ vt ceci: qꝛdn̄o peccauerūt. Et in huiꝰ figura legit̉ Iudi. xvj. c.ꝙ Sampſon captꝰ a philiſteis excecatꝰ eſt ab eis: adinſinuandū ꝙ viro qͣntumcūqꝫ ſancto capto ꝑ tēptationē a demonijs: eruūtur ſibi oculi intellectꝰ. nō qͥdeꝫ vt priuet̉ potentia intellectiua vl̓ actu intellectꝰſimpl̓r: ſꝫ in ꝑticulari opere eligibili. ita paſſione obtenebrat̉ vt tūc nō aduertat illud eſſe malū: ſꝫ bonuꝫſibi videtur illud faciendū: qͣꝫuis in habitū ⁊ in generali cognoſcat illud eſſe malū. Et hoc eſt qd̓ dic̄ ph̓sin li. Ethic̄. ꝙ om̄is malus eſt ignorās. Ignorat eniꝫpeccās tūc illud eſſe malū: vt fornicatōem. ⁊ ſi habitualiter ſciat illud eſſe malū ⁊ ꝓhibitū. ſicut ebriꝰ poſitus in ebrietate: dicit veras ſentētias qͣs habitu tenet. ſed cuꝫ ꝓfert in ebrietate: non eas actu intelligitimpeditꝰ ab ebrietate. Ignorat etiaꝫ peccator quot⁊ quāta bona per peccatū ꝑdat. qͣnta mala incurratper peccatū: non cōſiderās ea. Et qͣꝫuis non auferatex toto peccatū iudiciū rōnis ꝓpter qd̓ peccator nonpriuatur actu iudicādi: ⁊ ſentētiandi ⁊ reprehēdendi alios peccatores: ⁊ puniēdo: dūmodo cū hūilitatefiat: tn̄ multū hebetat̉ intellectꝰ ⁊ obſcurꝰ remanet:non adiutus lumīe gr̄e: qua talis priuat̉ in iudicando: corrigēdo: ⁊ puniēdo ⁊ indignꝰ reddit̉. Qua eniꝫfronte poteſt alios corrigere: cū tacitus ſibip̄i rn̄det:eadē ſe admiſiſſe q̄ corrigit. inqͥt Hiero. diſ. xxv. pͥmū.Et ſi parū gaudij eſſe valeat ei qͥ lumē celi corꝑale videre nō poteſt (vt ait Thobias) īmo multi doloris.non minꝰ vexatur aīa amiſſo lumīe intellectꝰ per peccatū. ⁊ ideo clamet. Miſerere ⁊cͣ. ¶ Uolūtas quoqꝫmultū eſt remiſſa ad bonū ꝑ peccatū: adeo ꝙ bonuꝫqd̓ intelligit ⁊ in generali ꝓponit agere nō valeat. ꝓpter qd̓ ait apl̓us ad Ro. vij. Non em̄ qd̓ volo bonūhoc ago: ſed qd̓ odi malum illud facio. Et loquit̉ ẜmvnā expoſitōem in ꝑſona conſtituti in mortali. Unde ⁊ figuratur per claudū. qui videt quidē quo ꝑgeredebeat. ſed recto greſſu incedere nō valet. quibꝰ claudis dicit̉ per Heliā. iij. Reg. xviij. Uſqꝫ quo claudicatis in duas partes? Claudicat ex ꝑte dextra: qͥ p̄cepta ad deū nos ordinātia non ſeruat. Claudicat adſiniſtrā: qͥ mādata erga ꝓximū nos dirigētia non cuſtodit. Et ẜm. b. Tho. in prima ſecūde. Nec talis diuin peccatis ꝑmanere poteſt: qͥn labatur ī alia. In repentinis em̄ caſibꝰ qui quotidie occurrūt: in qͥbꝰ nōpoteſt haberi multū tēporis ad deliberandū: operatur homo ẜm finē ſibi p̄ſtitū ⁊ habitū p̄ceptū. Et cuꝫpeccator nō ſibi p̄ſtituat vt vltimū finē ad quē om̄iadirigat glorioſuꝫ deū: ſed creaturā. cuiꝰ amorē deo etmādatis eius p̄ponit. ideo non ẜm deū et mādata eiꝰagit: ſed ẜm paſſionē ſuā. ⁊ malū habitū alicuiꝰ vicijcui eſt deditꝰ. Et hoc eſt qd̓ dicit Grego. ꝙ peccatuꝫqd̓ per penitentiā nō diluitur: mox ſuo pōdere ad aliud trahit. Sic patꝫ in Bauid: qui lapſus in adulterium quia cito nō penituit: addidit ⁊ homicidiū: ordinādo de morte Urie. ij. Reg. xj. Uolūtas etiā peccatoris ſpūalia non guſtat. qꝛ ſuꝑfluo hūore terrenorūſcꝫ amore infectus eſt vt infirmꝰ. ſed ei vileſcūt ⁊ faſtidiunt ſpūalia. ¶ Potentia ſenſitiua ſeu ſenſualitasmultipliciter vexat̉ paſſionibꝰ propter peccatū. Glo

rioſus em̄ deus ſic inſtituit hominē vt ratio ſubijceretur ſibi ⁊ inde ſenſualitas oīno erat ſubdita rationi. Sed per peccatū īobediētie rebellās ſe ratio deoīmediate: ⁊ caro recalcitrauit ſpūi. In cuiꝰ ſignū ẜmAugꝰ. de ciui. dei ſenſerūt ſtimulos carnis in mēbrisgenitalibꝰ. propter qd̓ erubeſcētes adinuicē: fecerūtſibi ꝑizomata .i. ſuccinctoria ſeu cooꝑimēta Gen̄. iij.Et potentia quidē ꝯcupiſcibilis non appetit niſi delectabilia ſenſibꝰ: ⁊ ſi contraria ſpiritui. Caro em̄ cōcupiſcit aduerſus ſpirituꝫ: vt dicitur ad Gal̓. v. Incuiꝰ figurā ancilla Agar ꝯcepiſſe ſe videns ex Abraham: etiam ꝓterua deſpiciebat dominā ſuaꝫ Saray.Et cum verberibus angeretur ab ea: fugaꝫ arripuitGen̄. xvj. Ad deſignādū ꝙ ſenſualitas que eſt ancilla ratōis: poſtꝙͣ per ꝯcupiſcentiā cōceperit peccatuꝫex viro .i. appetitu rationali: deſpicit poſtea ratiōemnec vult ei obedire. Sed etſi aliquādo cogatur quibuſdam penis: vt ieiunijs ⁊ diſciplinis: ip̄a ſenſualitas fugit a ratōe. nec ꝓpter hoc ei obedit: ſed vt libera vagatur. Et intantū excreſcit ipſa cōcupiſcentia:vt non deferat naturali federi ſeu ꝓpinquis. vt patetin Amon pͥmogenito Dauid. qui amore cōcupiſcentie inſāniēs in Thamar ſororeꝫ ſuam: violenter conſtuprauit eam. ij. Reg. xiij. Et de Ruben qui aſcendit cubile patris ſui Iacob: cognoſcēdo .ſ. vxoreꝫ patris Gen̄. penult̓. Et de Semirramis bellicoſiſſimaregina niniue. que duxit in maritū filiū ſuuꝫ: ſed abip̄o interfecta eſt. ¶ Iraſcibilis potētia plena eſt ꝑturbatiōibus ⁊ vindictis illicitis. Unde Saul qͥ prius erat pacaciſſimꝰ: adeo ꝙ deſpiciētes dominiū eiꝰ ſibi a domīo traditū: patiēter tolerauit. nec in aliquomoleſtari eos voluit: poſt victoriam magnā habitācōtra āmonitas. cuꝫ tamē populꝰ hoc quereret poſtꝙͣ a domīo receſſit per peccatū: ita turbulēter ⁊ furioſus effectus eſt vt frequēter per ſe ⁊ per alios morteꝫqueſierit generi ſui Dauid ei fideliſſimi. ⁊. lxxxv. ſacerdotes occidi fecit. quia Abimelech prīceps eorū fauorem dederat ip̄i Dauid: cōcedendo ei panes ⁊ gladium Golie. et cōſulendo pro eo dominū. j. Reg. xxj.Alexandex magnus vicijs īmerſus: ita iracūdus aliquādo erat vt fideliſſimū ⁊ amiciſſimū ſibi ꝓpria manū interficeret. Senſitiua quoqꝫ apprehēſiua: vt viſus: auditus: guſtus ⁊ hmōi: ita efficiūtur inordinatiper curioſitatē ꝙ nec ſatiatur oculus viſu: nec aurisauditu: vt dr̄ Eccl̓s. j.Uexatur peccatorᵐ. §. iij.et detrimentuꝫ patitur in tercio genere bonorū. queſunt p̄cipua .ſ. in bonis ſpiritualibꝰ: que ſunt ſub triplici differentia.Munimenta ſuffragiorum.Fulcimenta meritorum.Ornamenta virtutū ⁊ donoꝝ.¶ Ille qui eſt in gratia recipit ſuffragiuꝫ ⁊ munimēa ſacramētis. ab indulgētijs. ⁊ a fidelium actōnibusbonis. ¶Et a ſacram̄tis quideꝫ. quia ſumēdo aliqd̓eoꝝ cum deuotōe: inde augetur ſibi gratia ⁊ fructusmultiplex ſpiritualiū. vt illumīatio mentis. conſolatio ſpiritualis fortificatiōis. ⁊ hmōi. Sed ille qui eſtin mortali non poteſt accedere ad ip̄a: niſi cuꝫ ſui detrimento. Dicit Augꝰ. .j. q. j. ꝙ ſacramēta talia fiuntvnicuiqꝫ cuꝫ quali cōſcientia quis accedit. Qui cumcōſcientia mortalis accedit: mortē nouaꝫ anime incurrit per ſpeciale mortale qd̓ addit. ſicut dicit apoſtolus. j. ad Corinth̓. xj. de euchariſtia. Qui manducat ⁊ bibit indigne: iudiciū ſibi māducat ⁊ bibit. Etſi in cōfeſſione accedens cuꝫ mortali et non cōtritus:totum tamē dicens: forte nouū non cōmittat mortale. tamē fructum magnū cōfeſſionis non recipit. Siv̓o ſacramēta non percipit: ⁊ vtilitatē ip̄oꝝ ſe priuat