Capitulum.XIII.

nue ⁊ frequenter ad malum inſtigat. infra vires tam̄temptati. Unde Greg. dicit. ꝙ dyabolus frequētertemptat. vt hoīem ſaltem tedio vincat: qd̓ tamen deus ꝑmittit ne hoīes ignauia torpeant. In cuiꝰ figuram dr̄ Iudicū. ij. Has gentes nō deleuit deꝰ. vt erudiret irahel in eis. Et loqͥtur de finitimis natiōibuscananeoꝝ Iebuſeis ⁊ alijs. Unde ⁊ de quodam ſancto legit̉ in vitiſpatrū. ꝙ temptatus fuit ꝑ ſexagintaannos a ſpiritu fornicatōnis. ¶ Scd̓a temptatō dicitur dubia. qua animꝰ vel mens temptati dubitation inuoluit̉ circa aliqͥd fiendū. Atemptatōne hacvidet̉ pulſatus ⁊ deiectus Moyſes ad aquas ꝯtradictionis. qn̄ dixit ppl̓o. Audite rebelles et increduli.Nunqͥd de petra hac poterimꝰ aquā eijcere? qͣſi dubitans de miraculo .ſ. exitus aquaꝝ de petra. qd̓ dn̄sꝓmiſerat. attendens ad maliciā illius populi. et minus ad dei clementiā. vt habet̉ Numeri. xx. ¶ Tercia dicit̉ ſubita. qͣ mens vel ratio deliberare non pōt.ꝓpter improuiſionē temꝑis. Hac temptatione videt̉pulſatus Aaron. qn̄ petente ppl̓o iudeoꝝ vt facereteis deos quos adorarent. cum iam Hur ſputis interfeciſſent. qꝛ eis ꝯtradicebat. vt dicūt hebrei: timensne ꝯtradicendo nō ſoluꝫ eū occiderent: ſꝫ etiā in egypto reuerterētur. inſubito torques aureas ⁊ anulosqͦs mulieres portabāt in auribꝰ poſtulauit. Forte credens. ꝙ ex auaricia ei dare nō vellent. Acceptis tam̄ꝓiecit in ignē. ex quibꝰ ꝯflatus eſt vitulus aureꝰ. forte opere dyaboli. quē populus adorauit. vt hr̄ Exo.xxxij. Exemplū etiā de Loth. qͥ inſubito voluit filiaſſuas exponere libidini ſodomitaꝝ ne hoſpites ſuꝑ hͦmoleſtarent Gen̄. xix. Et de hoc. xiiij. di. Quod ait.¶ Quarta dicit̉ occulta. qua ratō deliberare nō poteſt. ꝓpter abſconſionē rei: qualis fuit temptatio diſcipuloꝝ. qͣndo ꝯtendebant qͥs eoꝝ eſſet maior Luc.ix. Uel qͣndo Iacobꝰ ⁊ Iohannes petebāt a xp̄o. vtfacere poſſent ignē deſcendere de celo ad ꝯburenduꝫſamaritanos. qui xp̄m cum diſcipulis hoſpitō nolebant recipere Lu. ix. zelo putantes moueri qͥ tamenverus zelus nō erat. ¶ Quinta dicit̉ violēta. qͣ mēsꝓpter quādaꝫ violentiaꝫ ꝯducit̉ ad ꝯſenſum. Et hacdeuictus Petrus. vt mortē vitaret xp̄m negauit Mathei. xxvj. Hac etiā inſtigata Suſanna. vt aſſentiretſenibꝰ in actum turpem. viriliter reſtitit Dan̄. penul.¶ Sexta dicit̉ ꝑplexa. que varijs vicijs animū impedit. ⁊ cum alteruꝫ illoꝝ maloꝝ neceſſe videatur fiendum. ꝓpter diuerſas rōnes: neſcit̉ qd̓ minꝰ ſit maluꝫ.Hac temptatōe ꝑmotus Iepthe. vt votuꝫ ſeruaretquod dn̄o fecerat. ꝓ hoſtiū habenda victoria vt primum .ſ. occurrens ſibi de domo ſua animal reuertenti de prelio dn̄o immolaret. Occurrentem filiā vnicam in ſacrificiuꝫ obtulit. ¶ Septima dicitur fraudulenta. qua mens ꝑ qͣndam doloſam extimatōnemſeducitur ⁊ ꝯſentit ſub ſpecie alicuius boni. Et ſic ſathanas tranſfigurat ſe in angelū lucis. vt dicit apoſtolus. Hac fuit ſęductus vir dei. qui miſſus a iudeaad increpanduꝫ Ieroboam de idolatria. ⁊ ꝓhibitꝰ adeo ne ibi comederet .ſ. in ſamaria. inuitatus a qͦdaꝫalio ꝓpheta ex parte domini ad comēdendū. mendatioſe tamen loquens. aſſentit ibi comedendo: ꝓpterquam tranſgreſſionem in via ſtrangulatus eſt. vt habetur. iij. Reg. xiij. Et ꝙͣuis Gratianus dicat. xxix. q.j. §. ꝙ autem error ꝑſone. Ꝙ nō eſt ꝑiculoſus error cudyabolus ſe tranſfigurat in angelū lucis. ſi crediturbonus cū bonū ſe ſimulat. Un̄ ſiqͥs ſimpliciter interrogatus tūc ab eo. ſi vellet in eiꝰ ꝯſortiū trāſire? Rn̄deret ꝙ ſie. nō ex hoc intelligeret̉ ꝯſenſiſſe in ꝯſortiūdamnatōnis. Tamē ꝙ talis adoraret eū ⁊ aſſentiretlocutōni ſue falſe: nō excuſaretur a peccato mortali.ẜm Alexandrum in ſumma. qꝛ non debet quis eē facilis ad adorandum vel ad credendū huiuſmodi. ni-

ſi bene certificatus. Et credenduꝫ eſt. ꝙ in huiuſmodi debite ſe habendo ⁊ humiliter. deus nō ꝑmitteretdecipi. ſi apponeret omnem diligentiā quaꝫ deberetquia deus reuelaret vel ꝑ ſe cognoſceret. ſicut legimꝰde beato Martino. Et ꝑ hunc etiam modū .ſ. ꝑ fraudulentiam. hoc eſt oſtenſionē miraculoꝝ. ſꝫ falſoruꝫ:terribiliter temptabit temꝑe antixp̄i. ita vt in errorem inducant̉ ſi fieri poteſt etiam electi. vt dicit xp̄cMath. xxiiij. Et apl̓s inquit. ꝙ aduentꝰ eius .ſ. antixp̄i. eſt in omnibꝰ ſignis ⁊ ꝓdigijs mendacibꝰ. Et prohuiꝰ declaratōne ſciendū ẜm Tho. in prima parte. q.cxiiij. articulo. iiij. ꝙ ſi miraculū ꝓprie accipiatur. demones miracula facere nō poſſunt nec aliqua creatura ſed ſolus deus: quia miraculuꝫ ꝓprie dicit̉ quodfit preter ordinem totius nature create. Sed quandoqꝫ miraculū dicit̉ large quod excedit humanā facultatem ⁊ ꝯſideratione. ⁊ ſic demones poſſunt facere miracula. que .ſ. homines mirant̉. inꝙͣtum eoꝝ facultatem ⁊ conditionem excedunt. ¶ Ubi notandūeſt ꝙ omnes tranſmutatōnes corporaliū rerū. que fieri poſſunt ꝑ aliquas virtutes naturales. ſeminū reruꝫ ad quas ꝑtinent p̄dicta ſemina. poſſunt fieri peroperationem demonū huiuſmodi ſeminibꝰ adhibitis. Sicut cum alique res tranſmutant̉ in ſerpentes⁊ ranas que per putrefactionē generari poſſunt. Ille v̓o tranſmutatōnes que fieri non poſſunt virtutenature. nullo modo oꝑatione demonū ẜm rei veritatem perfici poſſunt. ſicut ꝙ corpus humanum vertatur in brutale animal. vel ꝙ mortuꝰ ſuſcitetur. Et ſialiqn̄ aliquid tale operatōne demonū fieri videaturhoc nō eſt ẜm rei veritatem. ſed ẜm apparentiaꝫ tm̄.Quod quidem dupliciter poteſt ꝯtingere. Uno mōab interiori ẜm ꝙ demon poteſt immutare fantaſiaꝫhominis. ⁊ ſenſus corporeos. vt aliquid videatur aliter ꝙͣſit. ⁊ hoc etiam interdū fieri dicit̉ virtute aliqͣrum rerum naturaliū. Alio modo ab exteriori. Cūeniꝫ dyabolus poſſit formare corpus ex aere ſpiſſatocuiuſcunqꝫ forme ⁊ figure. vt illud aſſumens in eo viſibiliter appareat pōt eadem ratione circumponerecuicunqꝫ rei corporee. quācunqꝫ formam corporeamvt in eius ſpecie videat̉. Et hoc eſt qd̓ aug. ait ī. xviij.de ciui. dei. ſcꝫ ꝙ fantaſticū hominis qd̓ etiam cogitando ſiue ſomniando ꝑ rerum innumerabiliū genera variat̉ velut corporatū in alicuiꝰ animalis effigioſenſibus appareat alienis. Qd̓ ẜm. b. Tho. nō ſic eſtintelligendū. ꝙ vis ipſa fantaſtica hominis aut ſpecies eiꝰ eadeꝫ numero incorporata alterius ſenſibusoſtendat̉. Sed quia demon qͥ in fantaſia vniꝰ formataliquā ſpeciē. ipſe etiam pōt ſimilem ſpeciem alteriꝰſenſibꝰ offerre. Exempla habes d̓ his. de Samuele ficte ſuſcitato. ſeu demone apparente Sauli in formaSamuelis ad inuocatōeꝫ phitōniſſe. ⁊ ſocijs olixisin beſtijs mutatis. vt hr̄. xxvj. q. v. Nec mirū. Per hͨaūt falſa miracula temptat dyabolꝰ. intendendo homines ducere in errorem. ⁊ credulitatem alicuiꝰ falſitatis.Terciū prīcipale no­ .§. v.tandum eſt .ſ. qualitas ⁊ varietas eoꝝ qui temptantur. Nā aliqui ſunt infideles. aliqui fideles. Et inter fideles aliqui ſunt mali. alij boni. Et int̓ bonosaliqui ꝑfecti. alij imꝑfecti. Et infideles quidē multiplicius impugnant̉. id eſt pluribꝰ temptatōnibusſed acrius fideles. Ratio huiꝰ eſt. quia ẜm Gregor̄.quanto crebrius quis dyabolo ſe ſubijcit: tāto intolerabilem ſibi facit vt ei reluctari nō poſſit. Sꝫ cuminfideles crebrius ſe ſubijciant dyabolo. eis temptatio fit magis intolerabilis et frequentior: cuꝫ nō habeant̓ ſcutū fidei quo ſe tueantur. De quo ſcuto apoſtolus ad Ephe. vj. In emnibus ſumentes ſcutum