Capitulum.XIII.

Uude qui de ſuperbia temptat Leuiatan dr̄. quodinterpretat̉ additamentū eoꝝ. temptans em̄ primosparentes de ſuꝑbia. ꝓmiſit eis additamentū diuinitatis. De quo nomine dicit dn̄s ꝑ Iſa. Uiſitaho ſuper Leuiatan ſerpentē veterē ⁊ tortuoſum. Tēptāsem̄ de inani gloria. dicitur Lucifer qͣſi lucem ferens.ſcꝫ glorie temꝑalis. De quo Iſa. xiiij. dicitur. Quomodo cecidiſti Lucifer qͥ mane oriebaris. Tēptansde auaricia. dicit̉ Māmona. qd̓ interpretat̉ diuitie.circa qͣs eſt auaricia. De hoc dicit̉ Mathei. vj. Nonpoteſtis deo ſeruire ⁊ Māmone. Temptās de ira dicitur Abededon. qd̓ interpretatur exterminator. iraem̄ ponit hominē extra terminos ratōnis. ⁊ extra terminos humane ꝯuerſatōnis: quia iracundus nō defacili reperit ſocietateꝫ. Temptans de inuidia. dicit̉Sathan quod interpretat̉ aduerſarius. qͥa inuidusaduerſatur ſeu ꝯtrariatur om̄i bono alterius cui inuidet. De quo Luc. xxij. dicit xp̄c. Ecce ſathan expetiuit vos .ſ. ad temptandū. Temptans de gula. dicit̉Uehemoth. quod interpretat̉ animal. qͥa gula facithominem animaleꝫ et brutalem. De quo dicit Iob.Uehemoth principiū viaꝝ dn̄i .i. prima ipſaꝝ oꝑationum. nō ordine temꝑis: ſed dignitatē. Temptāsde luxuria. dicit̉ Aſmodeus. qd̓ interpretat̉ facturaiudicij. quia ꝓpter hmōi viciū. factum fuit terribileiudicium ſuꝑ ſodomā ⁊ quatuor alijs ciuitatibꝰ. Etfigurātur his vicijs dediti. ꝑ octo demoniacos de qͥbus habetur in ſcriptura ſacra. Superbi em̄ figurātur ꝑ filios quoſdam iudeoꝝ. qui in nomine Pauliapoſtoli querebāt demones expellere ab obſeſſis. inhoc ꝯmittentes magnam ſuꝑbiam ⁊ p̄ſumptionem:facientes quod non ꝯgruebat ꝯditioni eorum. Unde et a demonijs arrepti ſunt. vt habetur in actibusapoſtoloꝝ. Uane glorioſi figurant̉ ꝑ filiam cananeeNam cōmuniter iuuencule ſunt dedite vicio inanisglorie in ornatibus. picturis. fucis. ⁊ hmōi. Auari figurant̉ per ventriloquā. q̄ habebat ſpiritum phitonicum vnde diuinabat. ⁊ inde magnum queſtū ſuisdominis ꝓcurabat. vt habetur in actibꝰ apl̓oꝝ. Ueletiam ꝑ lunaticū illū queꝫ dyabolus ſepe ꝓijciebatin ignē vel aquā. vt habet̉ Math. viij. Inducit eniꝫdyabolus auaros ad multa pericula frīgoꝝ ⁊ caloꝝꝓpter temꝑalia. Iracundi figurant̉ ꝑ habentem ſpiritum immundum qui clamabat in templo. Quiatu es filius dei. ⁊cͣ. Luc. iiij. Iracundus em̄ clamat p̄ira nominando aliqn̄ deum ⁊ ſanctos. ſed male ſcilicet blaſphemando. Inuidi deſignant̉ ꝑ Saulē. quēinuaſit ſpiritus malus. vt habet. j. Reg. xvj. hic aūtꝑ inuidiam ꝑſecutus eſt ſanctū Dauid. Guloſi figurantur ꝑ demoniacū habitantem in monumentis. ⁊nudum incedentē. vt habet̉ Luce. viij. Nam viciumgule ⁊ denudat homineꝫ temꝑali ſubſtantia. ⁊ diſcooperit ad turpia. ſicut patet in Noe poſt ebrietateꝫ⁊ abreuiat vitam. ⁊ ducat ad ſepulturam. Luxurioſifigurant̉ per viros Sarai. qͥ obſeſſi a dyabolo occiſiſt̓ vicio libidinis cui intendebant. et ſi cuꝫ ꝓpria cōiuge. Accidioſi v̓o figurant̉ ꝑ demoniacū mutū Luc.xj. Surdum etiā ẜm Math. qꝛ accidia facit hominētaciturnū a laude dei ⁊ ꝯfeſſione pct̄i. ⁊ ſurdū ab auditōne diuinoꝝ ⁊ correctionū. ¶ Scd̓o temptat dyabolus homīes ex omni later ē vicꝫ ab ante ⁊ retro. aſurſum. ⁊ deorſum. a dextris ⁊ ſiniſtris. ¶ Ab an̄temptat. vt ſcilicet a bonis inceptis qͥs reſiliat. A retrovt .ſ. ad mala p̄terita redeat. Qd̓ cōtra dicit̉ de ſct̄isanimalibꝰ (q̄ ſignificāt electos) ꝙ cū recederent .ſ. inan̄ nō reuertebant̉ .ſ. retro Ezech. .j. qꝛ vicꝫ ꝓficiuntin actōne virtutū. ⁊ nō redeūt ad ꝯmiſſa vicioꝝ. Sicut apl̓s de ſe dicit ad Phil̓. Que retro ſunt oblitꝰ .ſ.pcta nō iterādo. in anteriora me extendēs. ad brauium ſequor ſuꝑne vocatōis. Lu. xvij. Memores eſto-

te vxoris Loth. q̄ aſpiciens retro ꝯuerſa eſt in ſtatuāſalis Gen̄. xix. ¶ Ad ſurſum temptat dyabolus. cuꝫinſtigat vt de bonis oꝑibus ſuꝑbiant hoīes. A deorſum temptat cum ad deſperatōnem ꝓuocat ⁊ de hisduobꝰ modis dicit pͣs. Aſcendūt vſqꝫ ad celos .ſ. homines ꝑ ſuꝑbiam. dum ſibi attribuūt qd̓ dei et ſanctorum eſt. qͥ habitant in celis. ⁊ deſcendunt vſqꝫ adabiſſos .ſ. inferni ꝑ deſperationē. cui ſunt dediti damnati. Sed ecōtra dr̄ Eccl̓i. xj. In die bonoꝝ .ſ. opeꝝvel ꝓſperitatis. ne immemor ſis malorū .i. pctōꝝ veladuerſoꝝ q̄ ꝯtigerunt vel pn̄t ꝯtingere. vt humilieris nō inde ſuꝑbias. Et in die maloꝝ ne īmemor ſisbonoꝝ factoꝝ. vel que poteſt deꝰ tibi facere. vt fiduciam ſūmas nō deſperatiōeꝫ. Sicut columbe q̄ inſecute ab accipitre ꝑ aerem volitant in imis. ⁊ per terram inſecute ab eo volant fugiendo ꝑ altum aeris.A dextris temptat dyabolus: vt ꝓſperis abutat̉.A ſiniſtris vt aduerſis ꝑ impatientiam frangat̉. Etde his qui in temptatōne vincunt̉ dicit pͣs. Cadenta latere tuo .ſ. dei. ideſt a ſiniſtris aduerſitatis mille.⁊ decem milia a dextris tuis .i. ꝑ ꝓſperitatē. qꝛ multoplures abutunt̉ ꝓſperitate ꝙͣ aduerſitate. ſicut patꝫin Dauid ⁊ Salomone. Sed ecōtra dicit apl̓s. ij. adCorinth. vj. Exhibeamus nos ſicut dei miniſtros. ꝑarma iuſticie a dextris ⁊ a ſiniſtrꝭ ⁊cͣ. Proſpera rectitudine temꝑantie moderando. ⁊ aduerſa virtute cōſtantie ſufferendo. ¶ Ex om̄i qͦꝫ latere temptat dyabolus. qꝛ ex om̄i elemento. Ex igne qͥ eſt ſupra nos inſpera ſua. Sic̄ temptauit Nabuchodonoſor. admittendū tres pueros Ananiā Azariā ⁊ Miſaelē in fornacem ignis Dan̄. iij. Ex aere qͥ eſt circa nos: ſic̄ temptauit Simonē magum ad volandū ꝑ aera ductuꝫ ademonijs: ſed or̄one apl̓oꝝ dimiſſus ⁊ ꝯfractꝰ eſt. Exaqua q̄ eſt iuxta nos. ſicut temptauit Pharaonē adfaciendū ꝓijcere in aquam ꝑuulos hebreorū Exo. j.Ex terra q̄ eſt infra nos. ſicut temptauit illos qͥ ſtatuerūt oculos ſuos .i. intentōeꝫ declinare in terrā. ideſt in terrenis: inter qͦs fuit Salphat. qͥ repertꝰ ē colligere ligna de terra in die ſabbati. ¶ Temptat etiāex om̄i latere .i. ex omni ſenſu exteriori. Et de viſu. qn̄inſtigat ad videndū illicita vel vana. ſic̄ temptauit.Dinam filiā Iacob. ad egrediendū domū. vt viderꝫmulieres regionis q̄ violata fuit Gen̄. xxxiiij. De auditu v̓o qn̄ noluerūt intelligere vt bn̄ agerent. ſicutMathanias cum reliquijs iudeoꝝ qͥ remanſerant inhieruſalem de captiuitate. qͥ noluerūt audire Hieremiam loquentē eis ex ꝑte dei ne deſcenderent in egyptum. Uel etiā qn̄ a veritate auditū auertunt ad fapulas aūt ꝯuertunt̉. ij. ad Thimo. iiij. De odoratu.qn̄ facit odorari ſuauia et infirma vitari et faſtidire.Quibꝰ dicit̉ ꝑ Iſa. Erit ꝓ ſuaui odore fetor. ſicut diues epulo. qͥ faſtidiuit Lazaꝝ vlceroſum. nūc in fetore ignis ⁊ ſulphuris torquet̉ in inferno. De guſtū. ſic̄temptauit Euam Gen̄. iij. Et xp̄m in deſerto qn̄ dixit: dic vt lapides iſti ⁊cͣ. Math. iiij. De tactu. rotrectando aliena inuito dn̄o. qd̓ ꝑtinet ad furtum. ſicutAchan qui abſtulit virgam auream. ⁊ clamidē coccineam ⁊ pecuniā de rebus Iericho ꝓhibitis Ioſue.vij. Uel etiam tangendo impudica. ſicut Ornan etzares Gen̄. ix. ¶ Temptauit qͦꝫ ī celo. qn̄ .ſ. draco traxit ad terram terciam ꝑtem ſtellaꝝ. vt dicit̉ in Apocal̓. quia .ſ. exemplo primi angeli ſuꝑbientis. alij inferiores inclinati ſunt ad idem: voluntarij tn̄ non coacti. In ꝑadiſo terreſtri temptauit ⁊ vicit primos parentes ſerpens qͥ erat callidior cunctis animantibꝰ.i. dyabolꝰ ꝑ ſerpenteꝫ Gen̄. iij. In mūdo temptauitCayn de fratricidio. ⁊ filios dei deſcēdentes ex generatione Seth. vt vidētes filias hoīm .i. deſcendētesex ꝓgenie Cayn qͥ mali erāt. ꝙ eſſent pulchre. acceperūt in vxores. Un̄ ⁊ pͣui facti ſunt Gen̄. vj. ¶ Ter