Capitulū.VIII.

tingere poſſunt. Naꝫ vxorē ducēdo. ſi ipſa erit vanavel iracuda. male ſibi habebit et parū quietis. vt em̄dicit̉ Eccͣi. xxv. Non eſt ira ſuꝑ iram mulieris. ⁊ nō ēmalicia ſuꝑ maliciā eius. Oportebit etiam te ſolicitari. quomō ei placeas. Sed et de expenſis ornamentorum eius. ⁊ gubernatione familie. ꝓuidere tibi neceſſarium erit. ⁊ parum temporis valebis deo vacareꝘ ſi ſolutus remanes. tui ſoli cure incūbis. contentiones et querelas mulierum vitabis. Suſpitionibusmultis carebis. et quod deo eſt placitum poteris facere. et meritum augere. Primū igitur .ſ. matrimonium. et ſi bonū ſit. ſcd̓m tamē .ſ. cōtinentia virginalismelius. Unde apl̓us. j. ad Corin. vij. Si nupſerit virgo benefacit. ⁊ ſi nō nupſerit melius facit. Uerum qꝛnō omnes capiunt verbū. Siquis videtur continerenō poſſe. melius ſibi eſt matrimoniuꝫ cōtrahere. Un̄apl̓s in dicto ca. Melius eſt nubere qͣꝫ vri .i. diuerſisvitijs carnalibus incendi. ¶ Scd̓m conſiliū eſt ꝑticulare. quod alter exhibet alteri. Cum em̄ quis noneſt ſufficiens ſibi ad conſiliū capiendū circa agendaab alio conſilium accipere debet. Quinimmo circapropriam vitam et obſcura pertinentia ad conſcientiam. ſibi credere non debet: ſed conſiliari cū peritis⁊ bonis vl̓ ex libris doctoꝝ. Unde Thobie. iiij. dicit̉Conſilium a ſapiente ſemper inquire. Dicitur auteꝫquis ſapiēs dupliciter. Uno mō ẜm quid. Alio mōſimpliciter. Sapiēs ẜm quid dicit̉. qui bene iudicatde fine alicuius artis vel miniſtri. ⁊ de his que ducūtad illum finem. Et ſic dicitur ſapiens medicus. quibene iudicat et de ſanitate et de medicinis conferentibus eam. Et ſapiens negociator dicitur. qui bn̄ iudicat de lucro acquirendo. et de medijs ad ip̄m. et ſicde alijs. Sed ſapiens ſimpliciter dicitur qui bene iudicat. de vltimo fine totius vite hūane quod eſt deuset de ꝑducentibus ad eum. Et hic eſt verus ſapienset virtuoſus. Quia igitur Thobias dicit. A ſapiente ſine alia additione. primo et principaliter conſilium querendum eſt a virtuoſo. etiam a ſapienti .i. docto in factis ꝯſcīe. Neqꝫ eī a medico qͥs querit ꝯſiliū .ſ.de negociatōe: ſꝫ a docto negociatore. Nec a negociatore de medicīalibꝰ: ſꝫ a perito medico. Et ſic de alijsMultomagis de pertinentibus ad animaꝫ. Ubi ſūtmaiora dubia ⁊ magis periculoſa. non debet quis indifferenter conſilium querere a quibuſcūqꝫ: ſed virtuoſis doctis et practicis. vnde Ecc̄i. xxxvij. dicitur. Aconſiliario malo ſerua animam tuā .i. caue tibi. Et qͥſint mali cōſiliarij a quibus cauendū ſit. quaſi declarans dic̄. Cum viro irreligioſo tracta de ſanctitate.⁊ cū iniuſto de iuſticia. et cuꝫ muliere de his q̄ emulat̉Cū timido de bello. Cū negociatore de traiectione.Cū emptore de venditōe. Cuꝫ viro liuido de gratijsagendis. Cum pio de pietate. Cum inhoneſto de honeſtate. Cum ſeruo pigro de multa operatione. Nōattēdas his in omni conſilio. Et ex hoc vltimo dictopatet. ꝙ locutio Ecc̄i. eſt per yroniam. quaſi diceret.Cum predictis non habeas conſiliū. Et ſubdit. Corboni conſilij ſtatue tibi. Non eſt tibi alius plus illo.Sciendum inſuper ꝙ illud quod dicitur prouer.xj. Ibi ſalus vbi multa conſilia. non ſic intelligendūeſt. quo ad incipientes benefacere et ſimplices. tanꝙͣquis multorum hominū ſeu a multis debeat inquirere conſilium de directione vite ſue. Nam hoc faciēsaudiet diuerſa conſilia. et aliquando ſibi contraria.Unde in mente ſua confundetur. neſciens quid magis ſequatur. Sed vnum vel pauciſſimos aſſumat inquo cauſam habeat confidendi. vt quia bonus etpracticus. et qui cognoſcit eius conditiones. Undemelius poteſt conſulere. Sicut medicus qui diu habuit curam alicuius. et ſcit complexionem et accidentia eius. vt ilius poteſt mederi. nec multum laudatur

hoc ſepe variare medicuꝫ. Unde vulgari ꝓuerbio. dr̄Quante mute tāte cadute. Multa igit̉ conſilia querenda ſunt ab inſipientibus et ſimplicibus: ſed non smultis. ſed ab vno de multis agendis. Un̄ Ecc̄i. vj.dicitur. Multi ſint tibi pacifici. Conſiliarij aūt vnde mille. Conſilium tamen quod manifeſte apparetbonum. a quocunqꝫ detur. nunqͣꝫ debet contemni velreſpui et̄ a ſapientibꝰ. Unde ⁊ moyſes ſanctiſſimus etſapientiſſimꝰ. ꝯſiliuꝫ qd̓ dedit ſibi ietro ſocer ſuus gētilis in audiendis cauſis populi. vt ſcilicet magis arduas audiret. ⁊ expediret ⁊ ad alias audiēdas ꝯſtitueret ſibi adiutores. vt ꝑſeuerare poſſꝫ ⁊ n̄ ſtulto labore ꝯſumeret̉. audiuit illud et ẜuauit. ¶ Notādū īſuꝑꝙ cū qͥs fideliter ꝯſulit doctus et practicus. ſaltī ꝯpetenter in illa materia. non tenetur illi cui conſulit. ſiinde maluꝫ ei eueniat. ⁊ parum vel nihil peccat. quialiber eſt ad ſequendum illud vel non ſequenduꝫ. Un̄de re. iu. in. vj. Nullus ex conſilio alterius obligatur.niſi fuerit fraudulētū. Sꝫ ſi intēdit decipē̓. ſeu aduertenter. dat ſibi malū conſilium. peccat grauiter ⁊ tenet̉ de om̄i damno. qd̓ inde ſecutum eſt. propter illudcōſilium: ſi al̓s nō fuiſſet ſecutum. Siquis etiam poneret ſe ad cōſulendū in materia de qua non habꝫ periciam. vt in medicina. in iure. in factis conſcientie ethmōi. non eſſet immunis a peccato. Unde balaā poſtꝙͣ n̄ valuit maledicere populū dei. vt inde mala haberet deo impediente. dixit finaliter balach regi moabitarū qui ad hoc vocauerit eū. Pergens ad populū meuꝫ. dabo tibi conſilium Numeri. xxiiij. Et hocfuit malum conſilium. vt .ſ. mitteret feminas moabitides pulcras et ornatas ad caſtra iſrahel. vt fornicātes cum eis iſrahelite. incurrerent iram dei. Quodet factū eſt. Sed de illo malo conſilio punitꝰ eſt cummoabitis ipſo interfecto. ¶ Tercium genus cōſilij ēquod fit in cōitatibꝰ et vniuerſitatibꝰ. Nec em̄ bn̄ poteſt regi aliqua ciuitas vel vniuerſitas abſqꝫ conſilioUnde omni tempore mundi principes et rectores ciuitatum vſi ſunt conſilijs et fideles et infideles. Naꝫ⁊ ſalomon ſapientiſſimus conſiliarios habuit. quoꝝconſilium quia roboam filius eius reliquit magnaꝫpartem regni amiſit. ij. paralip. x. Et nabuchodonoſor ſuperbiſſimus cum maioribus natu et ducibꝰ habuit myſteriuꝫ conſilij ſui. de eo quod agere volebatvt habet̉ Iudith. ij. Sed et romani infideles et ydolatre poſſederunt omnem locum conſilio ſuo et paciētia. locaqꝫ que longe erāt valde ab eis. vt habetur. .j.Mach̓. vij. Apoſtoli quoqꝫ ad ſedandam diſſenſionēexortam. inter pauluꝫ et barnabam. et fideles conuerſos ex iudaiſmo. circa obſeruationem legalium. conuenerunt in vnum: et cōmuni conſilio decreuerunt.quid eſſet agendum. vt habetur. Actuum. xv. Et obhoc inſtituta ſunt ab eccleſia conſilia. et generalia etprouincialia celebrari vt de communi cōſilio ibi habito prouideretur ſaluti fideliuꝫ. vt patet diſ. xv. pertotum. Facilius nāqꝫ inuenitur qd̓ a pluribus ſenioribus queritur. Uerus autē repromiſſor dn̄s. ait.Si duo ex vobis vel tres cōuenerint ⁊cͣ. di. xx. ca. vlt̓.Debent aūt hmoīᵐ. §. iiij.cōſilia generalia tria in ſe habere. Primo occultationem tractatorum. Scd̓o intentionem rectam determinādoꝝ. Tercio executōeꝫ diffinitoꝝ. Ꝙͣtū ad primū ſciēdū. ꝙ ea q̄ tractāt̉ in cōſilijs alicuiꝰ ciuitatisvel vniuerſitatis. cōiter dn̄t eē alijs occulta duꝫ tractant̉. al̓s ſcādala plurima cōtīgere pn̄t. Un̄ ꝓuer. xjdr̄. Qui fidel̓ ē celat amici ꝯmiſſū. vn̄ narrat valerimaximꝰ. ꝙ cū eſſet de more romanoꝝ vt patres poſſētfilios ſuos ꝑuulos ducere ſecum in conſilium. acciditſemel. vt cum quidam ex ciuibꝰ duxiſſet filiū ſuum ꝑuulum in conſilium. ⁊ fuiſſet ibi decretum vt ibi tra-