Titulus.III.
ricia poſuit menſam ſacroruꝫ eloquiorū. bonorū ſpiritualiū que defendunt nos contra volentes inquietare. Unde pͣs. Paraſti in cōſpectu meo menſam aduerſus eos qui tribulant me. immolauit victimas .i.ſacrificia xp̄i et ſanctorū quibus ſeipſos obtuleruntmorti. Propoſuit vt in euchariſtia et alijs ſacͣmētisSic pater filio prodigo in domū reuerſo obtulit vitulum ſaginatū in eſum. Miſcuit etiā vinuꝫ quod letificat cor hominis: et omnem mentē facit ſecuram.vt dicit̉. ij. eſdre. ix. id eſt ſpiritualem conſolationemet leticiā. De qua domo conſcientie ſic preparata dicſapiens. Intrans in domum meam .ſ. conſcientie cōquieſcā cū illa. Non em̄ habꝫ amaritudinē cōuerſatio illius. nec tedium conuictus illius: ſed leticiaꝫ exgaudium Sapien̄. viij. Quod gaudiū cauſatur ex ſeptem fructibus ipſius bone conſcientie. quibus fruit̉ſcilicet in vita preſenti et horuꝫ. ¶ Primū eſt. Quiaipſa eſt radix charitatis. Unde. j. ad thi. j. finis precepti eſt charitas de corde puro et cōſcientia bona .ſ. ꝓcedens. Et bern̄. in li. de conſideratione. Fortitudotua fidutia fidelis conſciētie. ¶ Secūdus fructus eſtnitor veritatꝭ. Un̄ pͣs. orabat. Dirige ī cōſpectu tuoviam meā. glo. in conſpectu tuo .i. in ꝯſcientia vbi ſolus deus videt: via que ducit ad patriā eſt via veritatis. Et ſubdit. Quoniaꝫ nō eſt in ore eorū veritas .ſ.inimicorū qui falſo opinant̉ de conſcientia alterius.Sed vt dicit grego. Liber inter accuſatores eſt quemꝯſcientia nō reprehēdit. xj. q. iij. inter verba. ¶ Terciꝰ fructꝰ eſt ornatꝰ venuſtatꝭ .ſ. aīe que eſt ſponſa xp̄i.Un̄ dic̄ ip̄e ſpōſus aīe ſancte. Ꝙpulcra es amica meaqͣꝫ pulcra .ſ. quo ad interiorē diſpoſitōem et exterioreꝫcōuerſationē. Et ideo dicit bis pulcra. oculi tui colūbaꝝ ꝑ diligentē circūſpectionē. abſqꝫ eo qd̓ intrinſecus latet .ſ. in cōſcientia ꝑ bonorū ornatu .ſ. ꝓpoſitionē. ¶ Quartus eſt retractoriū a peccatis. Quem em̄cōſcientia mordet et ſtimulat ꝙ aliquid ſit illicitū. ꝑhoc retrahit̉ a peccato in quo labi poſſet. Cōſideratem̄ illud iacobi. iiij. Scienti bonū ⁊ non facienti: peccatū eſt illi. Et. ij. petri. ij. Melius eſſet illis veritatꝭviaꝫ non agnoſcere: ꝙͣ poſt agnitam retroire. Nec tamen propter hoc fugiendum eſt ad latebras ignorantie. vt dicit aug. Quia affectata ignorantia peccatuꝫauget nō minuit. Et ꝙ conſcientia retrahat a malo⁊ prouocet ad bonū: oſtendit̉ prouer. xij. vbi dicitur.Eſt qui promittit: et quaſi gladio pungitur conſciētie. Nam inſtinctus conſcientie promittit premiumbenefacienti: ⁊ pungit minando penam eternam bona negligenti. ¶ Quintus eſt theſaurus honeſtatis.de quo Ecc̄i. xiij. Bona eſt ſubſtantia cui non eſt peccatum in conſcientia. Quod tam de ſubſtancia rerūterrenarum ꝙͣ ſpiritualiū intelligi poteſt. vt .ſ. nec devirtutibus nec ſcientia ſuperbiat: et temporalia illicite nō retineat. Hinc caſſiodorus in epl̓is. Quid acquiri ait putatur. vbi bona conſcientia perditur. autin qua parte poſſit homo proficere: ſi innocentiam ꝓbatus fuerit amiſiſſe. ¶ Sextus eſt teſtimonium bonitatis. Ad. ro. ij. Teſtimonium illis reddente cōſcientia ſua. Unde grego. ſuper ezech̓. Quid prodeſt ſiomnes laudent et conſcientia accuſet. Aut quid poterit obeſſe. ſi oēs derogent et conſcientia defendat.Et bern̄. ſuper Canti. Omnino ſufficit aduerſū nosloquentiuꝫ iniqua: opinio bonorum cum teſtimonioconſcientie. ¶ Septimus fructus bone conſcientie ēꝯuiuiū delectabile. Nam vt dicitur prouer. xv. Mēsſecura quaſi iuge conuiuium. ſecuritatem autem mētis facit bona conſcientia. Unde ⁊ ſapientia parauitmenſaꝫ. miſcuit vinū. qd̓ vinū etiā intelligi poteſt deſanguine chriſti. qui principaliter operatur conſcientie bonitatem. Unde apl̓s ad heb̓. ix. Sanguis chriſti mūdauit conſcientias noſtras. ¶ Ꝙtum ad quar
tuꝫ de ornatu domꝰ requiritur ꝙ ſit picturata .ſ. exiplis ſanctorum edocta. Unde quidaꝫ rex turpis ſpecubiculum ſuum depingi fecit pulcherrimis imaginibus. vt earum aſpectu vxor ſua pulchrum pareret filium. Cur chriſtianus domum ſue conſcientie in memoria bonorum exemplorum non depinget. vt vxorſenſualitatis proles virtutum gigneret. ¶ Secundorequitur ad ornatum domus ꝙ ſit odoribus non fetoribus referta. quod fit per bonam famam: ex honeſta conuerſatione et virtuoſa. Unde apl̓us. ij. corin.ij. Xp̄i bonus odor ſumus deo in omni loco. Et in figuram huius dicitur de domo vbi chriſto facta eſt cena a martha et maria. Ꝙ domus repleta eſt ex odore vngenti Ioh̓. xij. ¶ Tercio pertinet ad ornatū domus. vt ſit bene illuſtrata lumine gratie. vel lucernelumine ſcripture veritatis. Un̄ etiam in figuraꝫ. mulier vt adinueniret dragmaꝫ accendit lucernā et euertit domum. vt habetur parabolice Luce. xv.Sed queri poteſtᵐ. §. vij.vtrum quis ſcire valeat ſe habere rectā conſcientiaꝫlumine .ſ. gratie illuſtratam. an non. Ad quod reſpondetur ẜm alexandrū de hales. ꝙ ſepteꝫ ſunt differentie hominum circa huiuſmodi attendende. Aliqui em̄ putant ſe habere bonam conſcientiam et gratiam ſeu charitatem: ſed neutrum habent. Alij ſciūtꝙ illam non habent. Alij dubitant de hoc. Alij opinantur ꝙ habeant gratiam et bonam conſcientiam.Alij experiunt̉: ſed non hn̄t de hoc ſcientiā. Alij hͦ ſciunt tm̄ per reuelationeꝫ. Septimi hoc ſciūt per cauſam et certā viſionem. ¶ Primi ergo ſunt infideles etheretici. immo etiam xp̄iani quidam tepidi. qui nonluſtrantes conſcientiam ſuam: ex ignorantia craſſamortalia cōmunia non credunt mortalia eſſe. Undein his ꝑſeuerant: et ſacramentn̄ euchariſtie indigneꝑcipiunt. propter quod dicit apl̓us. j. ad corin. xj. probet ſeipſum homo .i. conſcientiam exanimet: et ſic depane illo edat. In tali cecitate fuit aliquando paulꝰvt ipſe teſtatur. Naꝫ captus a romana militia hieroſolimis iudeos ad quorum petitioneꝫ captus fueratſic alloquit̉. Ego omni conſcientia bona conuerſatꝰſum ante deū vſqꝫ in hodiernū diem Act. xxiij. Quitamen perſecutus fuerat eccleſiam putās benefacere¶ Secundi ſunt qui ſciunt ſe habere non bonaꝫ conſcientiā. vt hi qui ſciūt ſe eſſe in mortali actu actu velꝓpoſito. non penitentes. ad quos poteſt illud dirigiEccͣs. vij. Scit conſcientia tua quia tu crebro maledixiſti alijs. ¶ Tercij ſūt qui duditant ſe habere bonam conſcientiam. qui .ſ. habent ratōnes eque fortesad hoc ꝙ ſint in gratia. ſicut ad oppoſitum. puta cuꝫvident ſe eſſe tepidos in amando deum. non habēdoaffectum orandi et ad alia ſpiritualia. Uel multumremiſſum. parum dolorē ſentire de peccatis et hmōiEt ex oppoſito conſiderant nullam voluntateꝫ ſe habere peccandi mortaliter: ſed ꝓpoſitum abſtinendi.deteſtari peccata commiſſa ratione ⁊ huiuſmodi. Tales dicere poſſunt illud apoſtoli. Nihil mihi cōſciusſum: ſed non in hoc iuſtificatus ſum. j. ad Corin. iiij.¶ Quarti opinantur ſe habere bonam conſcīam etſe eſſe in gratia. etiam probabilit̓: cum formidine tamen aliqua de oppoſito. Sicut illi qui vident ſe feruentes in amore dei et proximi. et amare lugere dei offenſas. paratos ad ſufferendum aduerſa. ſentiunt tn̄aliquando rebellionem carnis ad ſpiritum et fragilitatē. Et hi dicere valēt illud. ij. ad Corin. j. Glorianoſtra hec eſt teſtimoniū conſcientie noſtre. ꝙ in ſimplicitate et ſinceritate dei et non in ſapientientia carnali: ſed in gratia conuerſati ſumus. ¶ Quinti experiuntur ſe habere gratiam a bona conſcientia. ſicutilli qͥ ſentiunt dulcedinem diuine bonitatꝭ in oratōe.