Capitulū.V.
et egregia facinora ſicut aīa immortalia ſūt. Itē idēin catellinario in vna or̄onū Iulij ⁊ Cathonis de penis aīaꝝ ſeꝑataꝝ diſſerit Iuliꝰ ceſar. Ualeriꝰ maximus qui eque vt Saluſtius fuit romanꝰ ſcriptor inij. li. c. j. indos meminit. qͦrū femīe certāt mori cū martis. vt in alia vita cū eis fruant̉. Itē ibi immortaleseſſe aīas mos galloꝝ approbat. qui pecunias mutuatas apd̓ inferos recepturos ſe ſperat. Deinde dicerēſtultos. niſi idē bracati ſenſiſſent qd̓ pileatꝰ pitagoras credidit. Idē li. iij. c. xx. et. c. xxxiiij. vbi clare hocponit. Idē vt patet in primo. c. de miraculis et ſomnijs. Itē Lucanꝰ cordubēſis hiſtoricus non poeta h̓in pl̓ibꝰ libris teſtat̉. ¶ Magni viri hoc idē tenuer̄tpagani. tn̄ qꝛ alios nō noīabo pro iſta materia. Didimus nāqꝫ rex bragmanoꝝ ad Alexandrū magnū ſicſcribit. Quapropter nimiū vecordes vos et miſerabiles iudicamꝰ qͥ originē veſtrā eſſe celeſtē nō ſuſcipitis. magnāqꝫ cū deo habere cognatōeꝫ. Et iteꝝ ī aliaepl̓a. Nos nō ſumus incole huius md̓i. ſꝫ aduene: necita in orbe terraꝝ venimꝰ. vt in eo libeat cōſiſtere ſedtranſire. ꝓperamꝰ .n. ad larem patriā. nullis delictoꝝpōderibꝰ guati. nulla quidē ꝯſciētie frōte ꝓgredimurvt expediti ac faciles ſpaciū ꝓpoſiti decurramꝰ itineris. Itē Cirus maior rex. cū veniret ad mortē. cōuocans filios ſuos (vt recitat Tulliꝰ in li. de ſenectute.et Zenophon ph̓s ſcribit) ſic ait. Nolite arbitrari ofilij cariſſimi mihi me cū a vobis receſſero nuſqͣꝫ autnullū fore. Nec eī dū eēꝫ vobiſcū animū meū videbatis ſed eū eſſe in hoc corꝑe ex eis rebꝰ qͣs gerebā intelligebatis. eundē igit̉ eſſe credite etſi nullum videritis¶ Ultimo ad phos morales trāſeamꝰ. Trimegiſtꝰmercurius maximus grecus ad Eſculapiū ſic ſcribitOmnis hūana aīa eſt immortalis. Itē ibidē loquēsde hoīe. Cū itaqꝫ aīaduerteret deus eū nō poſſe oīmreꝝ eē diligentē niſi eū hūano ꝯtegeret tegumēto. texit eum corporea domo. Taleſqꝫ omnes eſſe precepitex vtraqꝫ natura in vnū ꝯfundēs miſcenſqꝫ. quātū ſatis eſſe debuiſſet. Itaqꝫ hoīem ꝯformat ex aīa ⁊ corpore .i. externa et mortali nat̉a. vt aīal ita ꝯforatuꝫ.vterqꝫ ſuo origini ſatiſfacere poſſet. ⁊ mirari atqꝫ orare celeſtia. ⁊ incolere atqꝫ gubernare terrena. Itē Lucretius qui aliqn̄ videt̉ ſenſiſſe oppoſitū: tandeꝫ hosverſus ꝯpoſuit. Cedit idē retro de terra qd̓ fuit ante.In terrā ſꝫ qd̓ miſſum ē ex ethris oris. Id rurſuꝫ celifulgētia tēpla receptāt. Itē Tulliꝰ li. quē de ſomnoScipionis edidit paꝝ poſt principiū: ſic ait. Cōſtatcertū eſſe in celo diffinitū locū. vbi beati euo ſempiterno fouētur. Et ſequit̉. Hi viuūt qui e corporū vinculis tāqͣꝫ e carcere euolauerūt. Ueſtra v̓o qͥ dr̄ vitamors eſt et ml̓ta ſil̓ia in eodē libro. Itē Catho cupi.ditate vite immortalis ſeip̄m ꝑemit vt ad celū aſcenderet aīa eiꝰ vt ait Lactā. li. iij. Itē Quītilia. cā. iiij.ait. Siquis ſciat qͥs ſit finis bonorū. q̄ vera felicitas.nūqͣꝫ ſibi videbit̉ priuat̉a morte ꝑiturus. Itē anneꝰSeneca li. de morte immat̉a aꝑte hoc ꝓfitet̉. Itē li.de naturalibꝰ qtōibꝰ in pͥn. Iteꝫ in epl̓a qͣrta. in epl̓aquinta. ⁊ vbi inqͥt. Stoyci extimāt aīaꝫ hoīs pōderemagno ⁊cͣ. Et concludit itaqꝫ de illo .ſ. aīo: an poſſitimmortal̓ eſſe hoc quidē certū habet̉ ibi diffuſe et bn̄Itē in. lxxxxvij. loquēs de Scipione ait. Animū quidē eius eſſe in celo ex quo erat. ꝑſuadeo mihi. Idē adLucillū epl̓a. cij. Iā diſce Lucille ꝙͣ ſit naturale ī immenſū mēteꝫ ſuā extēdere. Magna et generoſa res ēanimus hūanus. nullos ſibi poni niſi cōes cū deo terminos patit̉. Aliqn̄ tibi nature archana detegenturdiſcutiet̉qꝫ iſta caligo. et lux vndiqꝫ clara ꝑueniet ⁊cͣ.Lege aſtrologos etiā paganos ẜm qͦꝝ opiones Ambroſius macrobius ſuꝑ de ſomno Scipionis ad hācſnīaꝫ reducit. due ſūt porte in zōdyaco .ſ. duo trepichavidelicꝫ capricornus et cācer. ꝑ qͣs aīe nr̄e deſcēdūt de
celo et poſt mortem corporum earum aſcedūt. deſcendunt quidē per cancrū. ⁊ ideo dr̄ porta deorum. quianaturam. immortalitatis deorum hinc aſſequunturDic̄ ergo cum deſcēdēdo veniunt ad leonē ꝯditionisfuture auſpicant̉ exordiū. per cetera vero aīalia q̄ ſūtſigna zodyaci tranſeuntes: perdūt cognitōeꝫ ſeu obliuiſcuntur eoꝝ q̄ habebant in celo quaſi ebrie ex viſisdiuerſis. Uerū cum anima venit ꝑ ſaturnū acquiritrationis naturam et intelligentiā. In ioue videlicetagēdi. In marte animoſitatis ardorē. In ſole ſentiē.di opinandiqꝫ naturam. In venere deſiderij et voluptatū motus. In mercurio ꝓnunciandi et interpretandi vigorem. In luna plantandi ⁊ auguriādi. Sicdemū vt dicūt poſt mortem corꝑis per eaſdē reuertit̉vias et ſigna. ¶ Medici ſil̓r hoc docuerūt. Galienusin li. de ſpermate inquit. Sicut lux ſolis q̄ incorruptibil̓ ē ꝯplens ſuū emiſperium nullā patitur diciſionēvel diuiſionē. ſic et aīa q̄ incorruptibilis eſt. Item ineodeꝫ. Sic̄ etiā lumē ſolis qd̓ incorꝑale eſt. ab aere⁊ ab omni intelligentia oculorum ſeꝑatur ſine corruptione: ſic anima que incorruptibil̓ ē ſine corruptōecorpore. ¶ Deſcendo vltimo ad nat̉ales ph̓os. Pitagoras aut vt ait Hiero. primo ꝯtra Iouinianū: dixit. Primꝰ apud grecos immortales eſſe aīas qͥ etiaꝫdixit animas deſcendere de celo vt ſupͣ aſtrologi dixerunt. Et ideo lac primo ſugere. qꝛ ꝑ lacteū circulumtranſit deſcēdens. et ē ibi initium imperij infernalisdn̄i. et ſupͣ totaꝫ ꝑtinet ad deum. vt recitat macrobiꝰvbi ſupͣ. Itē Empedocles qͥ dixit fut̉e felicitatis appetitu nihil eſſe felicius. vt ait Areſto. li. de vegetabilibꝰ. Amore immortalitatis hn̄de. ſeip̄m in ardentisethne ſpecū ꝓiecit. vt teſtat̉ Lactā. li. iij. Iteꝫ Platoin Thimeo. ait poſt om̄e corpꝰ animas ī ſinu patriseterni reuerti. Et iō. ij. libro dic̄. tot aīas eſſe qͦt ſtelleet leges immortalitatis hr̄e. Idē ſatis altū ꝯſcripſitvolumen qd̓ phedron appellauit. qͥ fere totꝰ eſt de immortalitate aīe. vbi de penis īferni ſatis dixerit. ItēDyogenes dixit ſe deſcenſurū ad infernū per morteꝫ⁊ cupiditate īmortalitatis ſeip̄m occidit. vt dic̄ Hieronymus ꝯͣ Iouinianū. et Lactātius vbi ſupͣ. ItemArchita tarētinꝰ. mētē noſtrā dicebat diuinū numēteſtāte Tullio li. de ſenectute. Itē Areſto. in pluribus locis immortalitatē aīe ꝯfitet̉. Naꝫ in. ij. de aīaꝙ aīa ſeꝑatur a corꝑe. quēadmodū ꝑpetuuꝫ a corruptibili. Itē promiſit ſe facturū librum qūo anima ſeꝑata a corpore intelligat. vt bene oſtēdit noſter mgr̄Albertꝰ. iij. de anima. diſgreſſione. iij. ſuꝑ. j. cā. Iteꝫin libris ethi. taliter felicitatem deſcribit: vt cōſtatintuenti. ꝙ impoſſibile eſt eā haberi in hac vita. Exquo ſequit̉ vel eum neſciuiſſe qͥd diceret. vel animaꝫimmortalē ẜm eū eſſe. Iteꝫ in li. de pomo (ſi tn̄ eū fecit) determinat clare aīam immortalē. Itē Apuleiꝰplatonicus in li. de deo Socͣtis ait. homines rationeplaudētes. oratōne pollētes. īmortalibꝰ animis gaudentes ⁊cͣ. Itē Plotinus ph̓s dicebat (vt ait diuinAug. li. ij. de ciui. dei) fugiēdū eſſe ad clariſſimā patriam ⁊ ibi patere omnia. Itē Zeno ph̓s (vt refert Seneca in epl̓a quadā) dicebat mortē eſſe glorioſam. etideo ſe interfecit: vt poſt morteꝫ beatus viueret. Sic̄teſtatur Lactantins vbi ſupͣ. Item Porphiriꝰ ſicutteſtatur Galienus vbi ſupͣ. Non eſt mirū inquit animam q̄ ſubſtantia incorporea eſt poſſe ſeꝑari a corꝑecum ignis qui eſt ſubſtantia corporea corruptibilisa lignis qͥbꝰ eſt coniunctus. poſſit ſeꝑari et reuerti inſuam materiam ſine ſui corruptione. Hec dicta ſufficiant ad hanc materiam. vt qui non vult eſſe chriſtianus. ſit vel rationalis homo. vel poeta. ſiue ciuilisaut orator. vel moralis. ſit aſtrologus aut medicusvel ph̓s naturalis. et non beſtia vel brutum animal⁊ quamcūqꝫ ſectam intrauerit viſa anima immortali