Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
9a
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.III.

liberorum legitimorum generat filios fornicatōis.quos merito propter cauſas dictas hedos nuncupamus. Genuiſſet ſiquidem rationalis per liberam ſpeculationem veritates in eternū fundatas. Genuiſſetconcupiſcibilis odium. quo vir iuſtus ſine odio oditiniquos. Triſticia ſeu tediuꝫ vite preſentis genuiſſetamorem ordinatum eorum q̄ ad deum videndum admīcula parāt: gaudiū boni moralis ⁊ ſpūalis. Genuiſſet iraſcibil̓ fiduciā ꝑſeuerādi ī bono et ꝓtectōis diuine. ſeu ſpē audacie ad bonū. Timor ē qͥ ꝑmanet ī ſeculū ſecl̓i. Corrupta ꝓinde natura. aīa affectionis gignit q̄ noībꝰ v̓tutū nūcupant̉ .ſ. ſpe. timore. amore. ethmōi. Sed nō ſunt eiuſdē nature. Et ꝓpter hoc doctor veritatis qͣi caprā aīaꝫ vocās. filios ſuos qͥ dictifuiſſent liberi. hedos appellat. Hedi ſūt ml̓ti erroreset falſe ītelligētie. quas ītellectꝰ ꝓpria ſpeculatōe et p̄ſumptōe format et gignit. Hedi ſunt odia et difficultates v̓tutū. Hedi ſunt timores. ſeruilis. mūdanus. ⁊vanus. carnal̓. et ꝓphanus. Hedi ſunt triſticie amiſſionis diuitiaꝝ. ꝯſanguineorū. honoꝝ. et alioꝝ bonoꝝIſti nāqꝫ hedi mutat naturā. Nam ꝑuuli qͥ dicūturprimi motꝰ. et affectōes q̄ nō ſunt in nr̄a ptāte. et ſi occidant̉ vtiles ſunt ad eſum ſpūaliū et nutrimētū viteſpiritualis. Laudabilis eſt .n. aīa q̄ fortiter vīcit ſuaspaſſiones. ⁊ ꝑuulos ſuos .i. pͥmos motus paſſionū allidit ad petrā fidei et cōſtantiā reſiſtētis. Si vero inprimo limine nō occidant̉ vt hedi. ſꝫ creſcūt: incipiūtfetorē emittere. qꝛ imputant̉ ad peccata: producūt qͦꝫcornua vt hirci. efficiunt̉ fortes. ⁊ tandē impugnāteshomīes ſeꝑant .ſ. aīe vires. qꝛ aſſueta aīa paſſionibusvinci. paſſiōes neqͥt vincere. ⁊ merito: qꝛ vſus ꝯuertit̉in naturā. Ecce quō hedi facti ſunt hirci. Et qꝛ nolūiſti hedū occidere .i. primis motibꝰ reſiſtere. hircū habes pctōꝝ te cornibꝰ vētilantē. Uerū ſi aīa tua factaeſt hircus capraꝝ. potes etiā eā ꝑ penā magnā et obediētiaꝫ humilē deo ſacrificare. qͥ ꝓpter hoc hircū propeccatis ſibi iuſſit offerri. Iſti ſut hedi vagi ⁊ nimiūdiſſoluti. Nēpe motꝰ primi opinionū falſaꝝ ꝯſtituūtintelligētiā vagā vbi hīcinde diſcurrat qꝛ legere temptāt ī ſapīa ſua. et ſic īfirmā ad om̄eꝫ ſcripturā ſe poīt⁊ nihil acquirit. qꝛ lāguētis ſtomachi ē plurima deguſtari. ⁊ in nullo delectari vt ait Seneca. Sil̓iter ⁊ceteri hedi paſſionū iraſcibil̓ ⁊ ꝯcupiſcibil̓ inſtabileꝫreddūt naturā humanā. vnde eſt in cōmotōnibꝰ totaHic em̄ querit diuitias ꝑ īordinatū amoreꝫ ꝯcupiſcibilis. alius delitias. alter honores. et ꝑ iraſcibilē q̄ritvnus vīdictas ⁊ hmōi. Iam attēde ad p̄dictaꝝ paſſionū q̄ hedi dicunt̉ vocē ſeu balatū. Uox vtiqꝫ agni ēbe. vox hedi ē me. Prima vox ē laudātis. ſꝫ ſcd̓a q̄ ſuaſunt querētis. qꝛ neſcit niſi ſe me dicēs. Et ē vox ꝑturbantis. qꝛ me ſic ꝓlatū: aduerbiū videt̉ dolētis. Hōn. cū lamētat̉ ī līgua vulgari dicit o me. vl̓ oīme. Oīshic homo q̄ ſua ſunt querit. nō q̄ iheſu xp̄i. Iſti igiturhedi paſcēdi ſūt iuxta tab̓nacula paſtoꝝ .i. motꝰ paſſionū dirigēdi ſūt ẜm ſcīaꝫ et doctrinā ſanctoꝝ p̄latoꝝqͥ ſunt veri paſtores. ⁊ ꝑ iſta media ſegrediēdo a p̄ſumptionē. et ꝓgrediēdo in huīliatōne. cū itur ꝑ veſtigiagregū dirigēdo. et corririgēdo affectꝰ ſuos ī ſanctoꝝmutatōeꝫ. aīa cognoſcit pulchritudinē ⁊ nobilitateꝫſuā. Et hͦ cū nouit oīa ꝑuipēdit terrena. ⁊ ad ꝑfectōꝫſui tendit quouſqꝫ in deo in gloria reqͥeſcat. Hec oīaſunt extracta ex ipſo itinerarij libro Ioh̓. dn̄ici. abbreuiata tamē et aliquantulū aliquādo immutata. Capitulum tercium de beneficijs anime collatisquo ad ſcientias. artes et virtutes.Enedic anima meadn̄o: et noli obliuiſci omēs retributōes eiꝰetribi

ꝯtulit nobis cōtra mala q̄ incurrimꝰ ꝓpter peccatuꝫDe qͥbꝰ mal̓ ait ip̄e pͣs. Fiat via illoꝝ tenebre et lubricum ⁊ angelus dn̄i ꝑſequēs eos. Qd̓ exponit. Uincē.hiſtor̄. in primo. li. ſpe. hiſtorialis. de malis ſecutis inhoīe ꝑ peccatuꝫ. ponēs cōſequēter remedia et magnabona data a deo cōtra dicta mala. Dederat deus hōiprimo in ſua creatione tria bona ſibi originalit̓ inſerta. Primū ꝙ fecit eū ad ſuaꝫ imaginē. Scd̓m ꝙ feciteū ad ſuā ſil̓itudinē Terciū ꝙ dederat corꝑis immortalitateꝫ ſi mandatū ſeruaret. Hec tria bona corrupta ſunt ꝑ tria mala ſequentia. Nam diuina imagocorrupta eſt per ignorantiā. Similitudo diuina perconcupiſcentiā. Immortalitas per corꝑis miſeriamet infirmitatē. Homine nāqꝫ recedente a deo ꝑ peccatum. iuxta dictū pͣs. Facta eſt via eius tenebre ꝑ ignorantiā. ⁊ lubricū per cōcupiſcentiā. et angelus dn̄i. i.defectus et infirmitas corꝑis ad vindictaꝫ immiſſaꝑſequēs euꝫ per mortalitatē. donec reuertat̉ in terrāde qua ē ſumptꝰ. per angeluꝫ em̄ domini fuit data ſententia vt a miniſtro dei: vt expelleret̉ de paradiſo. Etꝓpter hec tria incōmoda repellēda. data ſunt ei diuinitus tria remedia .ſ. Sapiētia ꝯtra ignorantiā. Uirtus ꝯtra ꝯcupiſcentiā. Neceſſitas vite ꝓpter infirmitatem propter q̄ tria inuenta eſt omnis philoſophiavel artis diſciplina .ſ. propter ſapīam theorica propter virtutē practica. ꝓpter neceſſitatem mechanica.et vt de his oībꝰ rectiꝰ et veracius et honeſtius diſſeratur inuenta eſt logica..§. i.Theorica diuidit in theologiam. phiſicam. et mathematicaꝫ. Theologia tractat de inuiſibilibꝰ eſſētijs inuiſibiliū vt de deo. ⁊ creaturis ſpiritualibꝰ vt angelis. Ro. j. Inuiſibilia deiper ea q̄ facta ſunt a creatura mūdi intellecta ꝯſpiciunt̉. ſempiterna qͦꝫ virtꝰ eius et diuinitas. Opus autem factū eſt duplex. ſcꝫ conditōis vt creatio mundi.et reſtauratōnis .i. incarnatōnis verbi cum ſacr̄is inſtitutis. vt cognoſcat̉ idem eſſe creator et redemptor.De diuinis ꝑtinentibꝰ ad theologiā dixerūt aliqͣ antiqui philoſophi ⁊ ſibille. Et Areſtoteles ꝯcluſit ſuāmethaphiſicā in ꝓbando vnū deū gubernatorē md̓i.Plato multa dixit de deo. Marcus vero gentilis poſuit triplicem theologiaꝫ: vt refert Augꝰ. in fine ſextilibri de ciuitate dei .ſ. Theatricā ſeu fabuloſam. q .ſ.recitabātur et repreſentabant̉ ꝑ mimos facta deorūin theatris cum multis turpitudinibꝰ. Ciuilem qͣ .ſ.colebant̉ dij ⁊ innumeri en templis. qui tamē hoīesfuerāt vl̓ alique alie creat̉e. Et naturalē qͣ .ſ. ea q̄ dicebant̉ de dijs exponebāt̉ de rebꝰ nat̉alibꝰ et ꝓpͥetatibꝰeaꝝ. Sed oīa mixta erāt. ⁊ plena fatuitatibꝰ et erroribus. vt probat ibidē Augꝰ. Sed vera hec theologiapleniſſime habet̉ in biblia a ſpirituſancto reuelata:ideo veriſſima. Etiaꝫ de his agitur in lib̓. ſnīaꝝ. Nāin primo de diuinis. vt de trinitate ꝑſonarū. vnitateeſſentie. et ꝑfectionibꝰ eius. vt eternitate. omnipotētia. ſapiētia. volūtate et huiuſmōi. In ſecūdo de creatione angelorū et lapſu aliquorū. et cōfirmatōne bonorum cum ꝑfectione. De creatōne hominis et lapſueiꝰ et peccato originali inde ſecuto. De oꝑe ſex pͥmoꝝdieꝝ De gratia ⁊ libero arbitrio. De peccato actualibreuiſſime tamē. In tercio de myſterio incarnatōisde virtutibꝰ theologicis. de donis et virtutibꝰ cardinalibus multū breuiter: deinde agit de deceꝫ p̄ceptis.In quarto de ſacramētis. demuꝫ definali iudicio etvltima reſurectione et gloria beatorū et pena reproboꝝ. Suꝑ hoc libro ſnīaꝝ ſunt facta ſcripta innūeraa doctoribꝰ. Huic videt̉ ſubalternari ſciētia iuris canonici. p̄cipue ꝙͣtū ad ea q̄ ſunt fidei et ſacramēta etdeclaratio articulorum et dubioꝝ. ¶Phiſica .i. naturalis ſcientia tractat de inuiſibilibꝰ viſibiliū cauſis.