Epiſtola pauli
¶ Incipit argumentum inepl̓am ad Epheſios.Pheſij ſunt aſianiHi accepto verboveritatis: perſtiteArunt in fide. Hoscollaudat apl̓s ſcribēs eisa roma de carcere per tythicum dyaconem.¶ Explicit argumentum.¶ Incipit epiſtola Pauliad Epheſios. ¶ Ca. j.Aulꝰ apoſtolVxp̄i ieſu per voluntatē dei: oīUbus ſanctꝭ quiſunt epheſi ⁊ fiē delibus in xp̄o ieſu Gratiavobis ⁊ pax a d̓o patre nohſtro et dn̄o ieſu xp̄o. Bn̄diictus deus ⁊ pr̄ dn̄i nr̄i ieſuk xp̄i qͥ bn̄dixit nos in oī bn̄dictōe ſpiritali in celeſtibꝰFin xp̄o ſicut elegit noſ ī ip̄oan̄ mūdi ꝯſtitutōeꝫ: vt eſſemus ſancti ⁊ īmaculati ī cōeͦ ſpectu eiꝰ ī charitate. Quivp̄deſtinauit nos ī adoptio-
¶ In ca. vj. vbi dr̄ in poſtil. Opus āt ſuū ꝓbet vnūſquiſqꝫAc qd̓ dr̄. Opus aūt ſuū probet ¶ Additio.vnuſquiſqꝫ. ſic exponit̉ in glo. Unuſquiſqꝫ diligen¶ ter inſpiciat. nō pctm̄ alterius vt phariſeus qͥ dicebat. Non ſum ſicut ceteri hominū. qͥ nō re ſꝫ fallacit̉ iuſtꝰerat ⁊c̄. ¶ In eo. ca. vbi in poſtil. dr̄. Quicūqꝫ em̄ volūt placere vobis.¶ Additio.D vlteriorē intelligentiā huius dicti. Qui em̄ vo¶ Aveteri lege inducebant̉ hoīes ad obſeruantiā precelūt placere vobis in carne: attendēdū eſt ꝙ ſicut inp̄toꝝ diuinoꝝ ꝑ tꝑales ꝓmiſſiones ⁊ cōminatōes. vtp̄ꝫ exdecurſu pentatheuchi. ⁊ Eſa. j. dr̄ ſummatim. Si audieritis me bona terre comedetis. ⁊ ſi nolueritis gladius deuorabit vos. ſic in no. teſtō ſpālit̓ ī pͥmitiua eccl̓ia hoīes ī deiamore radicati examīabāt̉ ⁊ ꝑficiebāt̉ ꝑ acerbas ⁊ crebrasꝑſecutōes qͣs imitādo crucē xp̄i ſuſtīebāt ex qͦ hoīes īducebant̉ ad ꝯtēnēda tꝑalia ꝓpt̓ amorē celeſtiū. Rō hꝰ drīe ē. qꝛppl̓us ille cōꝑat̉ puero ſb̓ p̄edagogo exiſtenti. ad Gal̓. iiij.imꝑfectoꝝ aūt eſt talia bona deſiderare. ſed ad legē nouāque perfectis data eſt ꝑtinebat vt illi qͥbus data ē p̄ſertimip̄ius pͥmi fundatores: cōtemptis tꝑalibꝰ ſpūalibꝰ adhererent. vn̄ Phil̓. iij. Que quidē retro ſunt obliuiſcēs ad anteriora me extēdo. quicūqꝫ em̄ ꝑfecti ſumꝰ hͦ ſentiamꝰ. vnde in veteri lege licet multa ⁊ varia p̄cipiebāt̉ nihil tn̄ aſperū ſeu duꝝ niſi circūciſio carnalis: qͥ quandā afflictōeꝫ carnalē importabat; ſꝫ in lege noua multa aſꝑa ⁊ qͣſi ꝯͣ cōemhoīm affectū precipiebant̉ ſeu conſulebant̉. vt cū dr̄. Quivult venire pꝰ me abnegat ſemetip̄m ⁊ tollat cruce̓ ſuā ⁊cͣ.ꝑ qd̓ intelligit̉ ꝙ ſequētes xp̄m hn̄t eū imitari in tollerātiapaſſionū ⁊ tribulationū. qd̓ ē valde durū cōiter ſaltē virisimꝑfectis. qꝛ eſt ꝯͣ cōem inclinatōeꝫ humanā. Ex quibꝰ cōſideratis habet̉ ꝙ pſeudo apl̓i qui īducebant ad circūciſionē carnalē q̄ in lege p̄cipiebat̉ volebāt placere in carne tm̄id ē reuelare ſeu excuſare hoīes a ꝑſecutōe legis noue q̄ ꝓprie dr̄ ꝑſecutio crucis xp̄i. inqͣntum eſt imitatiua ip̄iꝰ crucis. vt dictū eſt ⁊ hͦeſt qd̓ dicit. Quicūqꝫ em̄ volūt placerein carne .i. in carnali circūciſione. Hi coguut vos circūcidi tm̄ .i. volunt vobis inferre iſtā moleſtiā tm̄ .ſ. circūſioniscarnalis. ⁊ hͦ ad finē ꝙ excuſent̉ a circūciſiōe ſpūali. ꝑ quāhō martyriū patit̉ intrinſecū ſeu extrinſecū. ⁊ hͦ eſt qd̓ dicitur. Ut crucis xp̄i ꝑſecutōem nō patiant̉ .ſ. vt excuſent̉ abimitatōne crucis xp̄i. q̄ maxīe dura eſt in viris imperfectꝭ⁊ qꝛ de iſta circūciſiōe carnali gl̓iabant̉ pſeudo apl̓i qͣſi magis ẜm legē ꝓ deo ſuſtinētes. iō de eis dic̄. Et volunt voscircūcidi vt in carne vr̄a glorient̉. iactando ſe de tanta tolerantia ꝓpter deū. ſꝫ qꝛ iſta tolerantia nihil eſt in comꝑatione tolerantia imitatōis crucis xp̄i. iō ſb̓dit. Nihi aūt abſit gloriari niſi in cruce dn̄i noſtri ieſu xp̄i .ſ. imitatōis ip̄ius patientie. Et nota ꝙ nō dixit. Nihi aūt abſit gl̓ari niſiin poteſtate dn̄i noſtri ieſu chriſti. ſeu in ſapientia. vl̓ maieſtate eius ⁊ hmōi. ſꝫ in cruce. ad denotandā p̄dictā comparatōem. ⁊ qꝛ in iſta imitatōne crucis xp̄i non circūcidit̉aliqd̓ mēbꝝ corꝑaliter. ſꝫ cor a cūctis vicijs reſcinditur. iōſubdit. Per quē mundus mihi crucifixus ē ⁊ ego mūdo.qd̓ intelligitur ẜm glo. ꝙ nec ego in md̓o aliqͥd cupio necip̄e mundus aliquid ſuū in me cognoſcit. iuxͣ illud domī.Uenit em̄ princeps mūdi huiꝰ ⁊ in me nō hꝫ qͥcqͣꝫ ⁊ eſt ſenſus. qꝛ ꝑ crucē xp̄i mūdi concupīe nō hn̄t in me dn̄iuꝫ necmd̓s iā ſe mihi ingerit. Hec ī glo. ex qͦ apl̓s manifeſte on̄dit intentū .ſ. ꝙ abſit in gl̓ari circumciſiōe carnali vl̓ hmōiſꝫ in cruce dn̄i nr̄i ieſu xp̄i. in qͣ oīa vicia reſcindunt̉. deindecū dic̄. jͣ. Decetero nemo mihi moleſtꝰ ſit ⁊cͣ. confirmat p̄dicta ꝑ exēplū in ſe ip̄o. ſic em̄ erat cōfirmatꝰ in amore xp̄iꝙ maxīe deſiderabat imitari qͣntuꝫ poterat ip̄ius ꝑſecutōnes. iō dicit. Decetero nēo mihi moleſtus ſit .i. erit. nā ẜmſctm̄ Tho. pͥma ſcd̓e. q. lxx. ar. ſupradicto ī corꝑe qōnis allegato. in p̄cedēti additōe. Qui ꝑfecte cor hꝫ in vno poſitū a nullo alio moleſtari p̄t. cū alia qͣſi nihil reputet. Egoem̄ ſtigmata .i. ſigna militie xp̄i ⁊ veſtigia ip̄iꝰ paſſiōis. Incorpore meo porto. ꝑ aſſiduas perſecutōes. Cetera exponantur prout in poſtilla ⁊cͣ.¶ Poſtila ſuꝑ epl̓am ad Galathas finit.
¶ Incipit poſtilla ſuper epl̓am ad Epheſios. ¶ Cap̄. j.Aulus apl̓s ieſu. Hic incipit epl̓a Pauliad Epheſios. que diuidit̉ in tres partes .ſ.in ſalutatōem. ⁊ narratōeꝫ: ibi. Bn̄dictꝰ d̓s⁊ confirmatōem ibi. Ut aūt ⁊ vos ſciatis.ꝓpe finē epl̓e. In ſalutatiōe v̓o pͦ ponit̉ꝑſona ſalutās ex nomine. cū dr̄. Paulꝰ⁊ qͣꝫtum ad officiuꝫ:ibi apl̓us ieſu xp̄i. ⁊qͣꝫtum ad aucͣteꝫ officij. cū dr̄. b ¶ Pervoluntatē dei. qͥ vocauit eū ad apl̓atuꝫvt pꝫ Act̉. xiij. ſcd̓oponuntur perſoneſalutate cum dicit̉.d ¶ Sanctis oībusqui ſunt epheſi. ip̄iem̄ accepto v̓bo veritatis ꝑſtiterūt in fide. vt dicit Hiero. īꝓlogo. iō noīat eosſanctos .i. firmosin bono. ſctm̄ em̄ invna ſigͥficatiōe idēeſt qd̓ firmuꝫ. tercioponunt̉ optata bona. cū dr̄. e ¶ Gr̄avobis in pn̄ti.Et pax. in futurobtītudo em̄ qͥetat totaliter appetitum.g¶ A deo pr̄e nr̄o .i.a tota trinitate a qͣdatur. h ¶ Et dn̄oieſu xp̄o. ꝑ cuiꝰ meritū nobis donaturi ¶ Bn̄dictus. Hicꝯn̄r ponit̉ narratio.in qua pͦ ad gratiarū actionē eph̓e. inducit. ſcd̓o ꝓ eis oratōeꝫ ad deū effundit. ca. iij. t̓cio ī moribus eos inſtruit. c. iiij. prima in duas. qꝛ primo induciteos ad gr̄arūactionē abſolute. ſcd̓o ꝯꝑatiue. ſe. ca. Circa pͥmū ſciendū ꝙ efficatior modus inducendi alios ad aliqͥdagendū ē ꝑ exemplū. qd̓ magis mouet in moralibꝰ qͣꝫ verbū. iō apl̓s vt magis mouet eph̓. ad gr̄arūactōneꝫ ſil̓ gratias agit de bn̄ficijs diuīs. ⁊ pͦ recollēdo bn̄ficia cōia. d. Bn̄dictus d̓s ⁊ pr̄ dn̄i noſtri ieſu xp̄i. ⁊ ſic expͥmunt̉ due ꝑſone. et tercia expͥmit̉ cū dr̄. k ¶ Qui bn̄dixit nos. h̓ accipitur bn̄dictio ꝓ liberali dono. ſic̄. j. Reg. xxv. Accipe benedictōeꝫ quā attulit tibi faml̓a tua. ſctūs aūt ſpūs eſt donūpatris ⁊ filij ⁊ in qͦ oīa dona donant̉. iō ſb̓dit̉. ¶ In om̄ibn̄dictōe ſpiritali in celeſtibꝰ .i. q̄ finalit̓ hēbit̉ in celeſtibꝰ.m ¶ In xp̄o .i. ꝑ xp̄m. ꝑ quē ꝓueniūt nob̓ dona diuina taqͣꝫ ꝑ mediatorē dei ⁊ hoīm. n ¶ Sicut elegit nos. ad ꝑticipatōeꝫ ſue btītudīs. o In ip̄o .i. in filio. electio em̄ p̄ſupponit noticiā electi. illa v̓o q̄ ꝑtinent ad noticiā in diuinisattribuunt̉ filio. qͥ eſt ſapīa pr̄is. p ¶ An̄ mūdi cōſtitutionem. nā hec electio eſt ab eterno. effectus tn̄ eiꝰ eſt in tēꝑeqͥ eſt ſanctificatio rationalis creature. ideo ſubdit̉.¶ Ut eſſemꝰ ſancti. per gr̄am in mente. r ¶ Et immacūlati. ꝑ puritatē in conuerſatōe. s ¶ In cōſpectu eiꝰ. ⁊ nōſolū in conſpectu hoīm. ſicut ſunt hypocrite. t n charitate. ſine qua non ꝓſunt alia dei dona. vt dictum eſt. sͣ. j.Coꝝ. xiij. Si linguis hominū loquar ⁊ angelorum ⁊c.v ¶ Qui predeſtinauit nos in adoptionem filioꝝ predeſtinatio em̄ eſt preparatio gr̄e in pn̄ti. et glorie in futuro. per