Druckschrift 
3 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

miſerūt ſortēª Et poſuerūtpueꝝ in ꝓſtibulo: ⁊ puellāᶜvendiderūt ꝓ vino vt biberent.ᵈ Uerū qͥd mihi ⁊ vob̓tyrꝰ ⁊ ſydon ⁊ oīs terminuspaleſtinoꝝ:ᵉ Nūqͥd vltiōeꝫvos reddetis mihi.ᶠ Et ſi vlciſcimini vos ꝯtra me: citovelociter reddā viciſſitudinē vob̓ ſuꝑ caput vr̄m.ʰ Argentū eī meū ⁊ auꝝ tuliſtis⁊ deſiderabilia mea: et pulcerrimeᵏ intuliſtis in delubra vr̄a. Et filios iuda ⁊ filios irl̓m vendidiſtis filijsgrecorū. vt longe faceretiseos d̓ finibꝰ ſuisᵐ Ecce egoſuſcitabo eos de loco: ī quovēdidiſtis eos: ⁊ cōuertamretributōem vr̄am ī caputvr̄m. Et vendā filios vr̄os

ºet filias vr̄asᵖ ī manibꝰ filiorū iuda: ⁊ venūdabūt eosſabeis gēti longinq̄: qꝛ dn̄slocutꝰ ē.q Clamate hͦ ī gētibꝰ: ſctīficate bellū:ˢ ſuſcitate robuſtos. Aſcēdāt accedāt oēs viri bellatoresᵗ Cōcidite aratra vr̄a ī gladios⁊ ligones vr̄os ī lāceasᵛ Infirmus dicat: qꝛ ego fortisſum.ˣ Erūpite ⁊ venite oēsgētes de circuitu:ʸ ⁊ ꝯgregamini. Ibi occūbere facietdn̄s robuſtos tuos.ª Conſurgāt et aſcēdant gētesᵇ invallē ioſaphat: qꝛ ibi ſedebo vt iudicē om̄es gētes incircuitu. Mittite falces qͣniaꝫ maturauit meſſisᵉ Uenite ⁊ deſcendite:ᶠ quia plenuꝫ ē torcular. Exuberant

a Et poſuerūt pueꝝ in ꝓſtibulū. abutētes pulcris iuuenibus in vicio ꝯtra naturā. In heb̓. aūt hr̄. Et poſuerūtpuerū ꝓ expenſis. Et accipit̉ hic puerū ꝓ pueros ī plurali. Freq̄nter em̄ legimꝰ ꝙ iuuenes chriſtiani ab infidelibꝰſunt venditi vt inde reciperent pecuniā. b Et puellāid eſt puellas.c Uendiderūt ꝓvino .i. vt de precōhaberēt vinū ⁊ aliavite ncc̄ia. Sciendum tn̄ ꝙ nō ſoluꝫꝓ iſtis peccatis codēnabunt̉ impij invltīo iudicio: ſꝫ prooībꝰ alijs. Iſta tn̄ſpāl̓r exprimūt̉: qꝛſunt ꝯͣ naturalemamore ⁊ ꝯpaſſiōeꝫq̄ inter om̄s hoīesdebet eſſe. illa em̄ q̄ſūt eiuſdē ſpēi naturaliter adinuicēpatiunt̉. et h̓ mōMath. xxv. Saluator loquēs de cōdēnatōe imꝑioruꝫ⁊ remuneratōe iuſtoꝝ ſoluꝫ facit mētionē de oꝑibꝰ pietatis et eorū ꝯtrarijs: qͣꝫuis reſponſuri ſint vniuerſaliter ꝓ oībus oꝑbꝰbonis ⁊ malis.d Uerū. Supraꝓpheta denuciauitmultiplicatiōeꝫ inbonis: hic ꝯn̄r denūciat vltioneꝫ de inimicis: ⁊ diuidit̉ induas ꝑtes: qꝛ prīo denūciat̉ vltio: ſcd̓o mundi ꝯſumatō:ibi. Cōſurgāt. Prima adhuc in duas: qꝛ prīo denūciaturvltio quedā implēda tꝑe vete. teſta. ſcd̓o alio tꝑe noui ſicut dictū eſt sͣ. de duplici collatōe boni. ſcd̓a: ibi. ClamateCirca primū ſciendū ꝙ tyrij ⁊ ſydonij ⁊ philiſtei erāt iudeoꝝ vicini: ꝓpter qd̓ debebāt eoꝝ miſerie ꝯꝑati: ⁊ ip̄i fuerūt magꝭ crudeles: qn̄ reges aſſyrioꝝ ⁊ chaldeoꝝ iuerūt⁊ excitauerūt ꝯͣ eos: ꝓpter qd̓ eoꝝ punitōe fit hic mentōſpālis: cum dr̄ in ꝑſona dn̄i. d Uerū quid mihi ⁊ vobis ⁊cͣ. Dicit aūt ſe deus ꝑſecutōeꝫ pati in ppl̓o iſrl̓ ratōealiqͦꝝ bonoꝝ qͥ cū malis affligebant̉ ⁊ qꝛ lꝫ iudei meruiſſent affligi ⁊ captiuari: tn̄ iſti iniqua voluntate exeq̄bantur. e Nunquid vltōeꝫ vos reddetis mihi. q. d. nō: qꝛvobis nō nocui ſed bene feci. f Et ſi vlciſcimini. ẜm intentionē vr̄am malā. g Cito velociter reddā viciſſitudinē .i. penā debitā. Iſti em̄ ppl̓i pꝰ captiuitatē iudeorūſatis cito fuerūt debellati ⁊ captiuati. h Argentū em̄meū ⁊ aurū tuliſtis. in deſtructōne em̄ hieruſalem ⁊ iudeeiſti habuerūt parteꝫ in preda. i Et deſiderabilia meaet pulcerrima .i. ornamenta meo cultui deputata.k Intuliſtis in delubra veſtra. ad ornandum loca idorum. l Et filios iuda ⁊cͣ. quia ꝑteꝫ ſuā de mācipijs vēdiderūt grecis: qua ꝑ mare portauerūt eos longe.m Ecce ego ſuſcitabo eos ⁊cͣ. quod fuit impletum tempore cvri qui dedit licentiā iudeis redeūdi: et ad hoc exequendū miſit nuncios et literas ꝑ totum imperiuꝫ ſuumin quo erant loca ſaltem aliqua ad que mercatores greciduxerant ad vendendū mācipia. Et conuertam retrihutionē veſtram. inferēdo vobis ſimilē penā. n Et vendam filios vr̄os. in ſeruos. o Et filias veſtras. in ancillas. p In manibꝰ filioꝝ iuda .i. ꝑ manus eorū: qd̓dicunt aliqui impletū fuiſſe in liberatōne iudeorū de babylonica captiuitate: qꝛ ſecū adduxerūt de babylone plures gentiles ⁊ illos poſtea vendiderūt. ſed hoc nō videt̉

ꝯuenienter dictū. qꝛ gentiles qui venerūt cū eis de babylone venerūt voluntarie ſaltē ꝓ maiori ꝑte ⁊ erantad iudaiſmū ꝯuerſi: ſicut dictum fuit .j. Eſdre. Preterea illi erant babylonij ⁊ nō tyrij ſydonij: ⁊ philiſtei dequibus hic agitur. Et ideo videtur melius dicendumhoc fuiſſe impletum poſtea timachabeorū: qͥpugnātes ꝯͣ duces antiochi frequenter eos debellauerūt: ⁊ ml̓ta mācipia indevēdiderūt: interq̄ plura fueruntde iſtis locis: vnde ⁊ inter duceſdebellatos a iudeis ponit̉ cēdebeus dux maritimus: tyrus autē ſydon ⁊ philiſtea ſūt loca maritima.q Clamate.Hic ponit̉ aliavltio implendatꝑe noui teſtam̄ti: ⁊ dicunt aliqͥꝙ erit vltio finalis iudicij: ſed litera videt̉ diſſonare quia dicit̉hic. Sanctificate bellū ſuſcitaterobuſtos: qͥa infinali iudicio nōꝯgregabuntur gentes ad bellandū: ſed ad penas ⁊ p̄mia recipiendū: et ideo videtur mihi ꝙ cōuenientiuspoteſt exponi de ꝑſecutōne antichriſti: qui violētia atmorū conabit̉ totaliter trāſferre dei cultuꝫ ad ſe: ſcd̓aad theſſa. ij. Oſtendens ſe tanqͣꝫ ſit deus. ⁊ ẜm hoc dicitur. Clamate hec in gentibꝰ .i. clamabitis vos miniſtri antixp̄i: ⁊ ſic erit exponendū in ſequentibus.r Sanctificate bellum .i. confirmate contra colētesdeum. In hebreo habetur. Preparate bellum: verbūem̄ hebraicum hic poſituꝫ equiuocum eſt ad preparare ⁊ ſanctificare. s Suſcitate robuſtos. vt adhereant antixp̄o. t Concidite aratra veſtra in gladios .i. alias occupatōnes dimittite et ei adheretv Infirmus dicat ⁊cͣ .i. nullus ſe excuſet quin ei obediat in chriſtianoꝝ ꝑſecutione. x Erumpite .i. venite cū magno impetu. y Et ꝯgregamini ad antichriſtum: et potiſſime in hieruſalē. vbi oſtendet ſe tāqͣꝫ ſit deus. ij. ad theſſa. ij. 3 Ibi occumbere facietdominus robuſtos tuos. interficiens antixp̄m et maiorem parteꝫ ſibi adherentiū. a Conſurgant. Hicꝯſequenter deſcribit̉ mundi conſummatō que ſeqͥturdictam ꝑſecutionem: ⁊ diuiditur in duas partes. quiaprimo deſcribitur finale iudiciuꝫ: vt addantur aliquaque ſupra ſunt omiſſa: ⁊ ſcd̓o pene et p̄mia: ibi. Et ſcietis. Circa primū dicit̉. Conſurgant ⁊ aſcendant gentes .ſ. de ſepulcris ſuis ꝑ generalem reſurrectōeꝫ.b In vallē ioſaphat: circa eī illū locū erit iudiciū vtpredictum eſt. c Mittite falces .i. mittetis: et hocdicitur angelis qui erunt executores diuīe iuſticie ẜmꝙ dicitur Mathei. xiij. Meſſis ꝟo cōſūmatio ſeculieſt: meſſores autem ſunt angeli. d Quoniam matureſcit meſſis. id eſt venit tempꝰ reddendi penas etpremia pro meritis. e Uenite et deſcendite. mecūad iudicium: tunc enim chriſtus venturus eſt cum angelis ſuis. f Quia plenū eſt torcular. exuberāt ⁊cͣ.