Liber

ſuū:ª ⁊ in fortitudīe ſuaᵇ directꝰ eſt cū angl̓o. Et īualuit ad angl̓m. ⁊ ꝯfortatꝰ eſt.Fleuit:ᶠ et rogauit eū.ᵍ Inbethel inueīt eū: ⁊ ibi locutꝰ ē nobiſcū. Et dn̄s deꝰ exercituūᵏ dn̄s memoriale eEt tuᵐ ad dn̄m deū tuū cōuerteris. Miſcd̓iā ⁊ iudicium cuſtodi ⁊ ſꝑa in deo tuo

ſꝑ.º Chanaā ī manu eiꝰ ſtatera doloſa: calūniā dilexit.ᵖ Et dixit ep̄hraim. Uerūtn̄ diues effectꝰ ſuꝫ:ᶠ inuenitidoluꝫ mihiᵈ Om̄s laboresmeiᵗ nō inueniēt mihi iniqͥtatē quā peccaui ⁊ ego dn̄ſdeꝰ tuꝰ ex terra egypti. Adhuc ſedere te faciā ī tab̓naculis:ʸ ſic̄ ī diebꝰ feſtiuitatꝭ

erat cuſtos eſau: propter quod zelans pro eo voluit impedire iacob ne trāſiret in terrā ꝓmiſſionis ad obtinendūbenedictōnes ⁊ primogenita yſaac in preiudicium eſau.ſꝫ dn̄s tantam fortitudinem tunc contulit iacob ꝙ nō potuit eum impedire ſed magis iacob preualuit: ido dr̄ hicDirectus ē cū angelo eructauit cuꝫeo. Et inualuit adangeluꝫ ⁊ ꝯfortatꝰeſt. quod vidēs angelus. Fleuit: eo ꝙnon poterat eū impedire. Et rogauitvt dimitteret eumẜm ꝙ dicit̉ Genef.xxxij. Dimitte meiam aurora eſt ⁊cͣ.querēs dilatōnemde ſententia dei ſuper iura benedicti.onis ⁊ primogeniture. ideo ſubditurin ꝑſona angl̓i. Inbethel inuenimus eum .ſ. deum. Et ibi loquet̉ nobiſcum.determinans hanc cauſam: ⁊ talis ē litera hebraica. Hecaūt expoſitio continet aliqua incōtinentia. Primo quiaẜm dictū hebreoꝝ ille angelꝰ erat bonꝰ: eo ꝙ erat cuſtoseſau: deus aūt iam ante dixerat ip̄i iacob. Reuertere ī terram natiuitatis tue: Gen̄. xxxj. nullo autē modo veriſil̓eeſt ꝙ angelus bonus vellet executionē diuini mādati impedire: cū eius voluntas ſit omnino cōformis voluntatidiuine: nec pōt dici ꝙ angelus ſanctꝰ ignoraret reuelationem factam ipſi iacob: tum qꝛ reuelatōnes fiūt hoībꝰ mediantibus angelis: ⁊ ideo illa q̄ hominibꝰ reuelant̉ priusa ſanctis angelis cognoſcuntur: tuꝫ quia iacob reuelatōneꝫ ſeu mandatū dei p̄dictum narrauerat vxoribus ſuisrachel ⁊ lye: Gen̄. xxxj. talia ꝟo nō latent angelos quoruꝫcognitio nō impedit̉ ꝑ diſtantiā localē. Iteꝫ angelꝰ experiens tantam fortitudineꝫ in iacob vt dicūt hebrei: ignorare nō potuit ꝙ eſſet a deo: ⁊ ꝑ ꝯſequens nullo modo dehoc fleuiſſet: nec dilatōeꝫ de iure benedictōnis ⁊ priogeniture determinando queſiuiſſet cū voluntas eiꝰ ſit totaliter ꝯformis voluntati diuine: ꝓpter qd̓ ſicut dixi Gen̄.xxxij. ille angelus fuit cuſtos iacob: et ex volūtate dei ī corpore aſſumpto apparuit ſibi: vt non ſolū verbo ſed etiaꝫſenſibili ſigno aſſecuraret eū de eſau fratre ſuo quē nimistimebat: ⁊ ideo poſt luctaꝫ in qua finxerat ſe nō poſſe preualere iacob dixit. Si fortis fuiſti ꝯtra deuꝫ .i. ꝯtra angelum a deo miſſum: ꝓpter qd̓ dr̄ deus ꝑti cipatiue: quantomagis ꝯtra homines p̄ualebis .i. ꝯtra eſau cum filijs ſuis: nec tn̄ illa fictō angeli fuit mendaciū: ſicut nec illa quadn̄s finxit ſe longiꝰ ire: Luce. xxiiij. qꝛ ꝑ fictōem angeli ſignificabat̉ veritas futura: ꝙ ppl̓s deſcendens de iacob p̄ualeret ppl̓o deſcendenti de eſau: ſicut et ꝑ hoc ꝙ dn̄s finxit ſe longius ire ſignificauit ꝙ adhuc erat longe ſeu peregrinus a diſcipuloꝝ mente: vt exponit beatꝰ Gregoriusomel̓. xiij. Igit̉ ẜm hoc exponenda eſt hec lr̄a.a ¶ Et in fortitudine ſua .i. quā habebat a natura ſua ⁊ n̄data a deo ad horam vt dicunt hebrei. b ¶ Directꝰ eſtcū angelo. luctando cū eo. c ¶ Et inualuit ad angelumnō ẜm exn̄tiam ſed ẜm apparentiā per angeli fictiōeꝫ quiſic ſe habebat quaſi eū ſuꝑare non poſſet abſqꝫ tn̄ falſitate ⁊ mendacio vt dictum eſt. d ¶ Confortatus eſt ꝑ benedictōeꝫ angeli ſibi dataꝫ: ẜm q dicit̉ Gen̄. xxxij. Et benedixit eū in eodem loco. e ¶ Fleuit .ſ. iacob.f ¶ Et rogauit eum .i. deuote ⁊ cuꝫ lachrymis rogauit eūvt dirigeret eum in via cuſtodiret: ⁊ ſic factū eſt: iō ſubditur. g ¶ In bethel inuenit eum .ſ. deum cum angelo.h ¶ Et ibi locutus eſt nobiſcum: quia ibi deus in p̄ſentiaangeli dixit ei. Ego deus omnipotens: creſce ⁊ multipliCarę. ⁊ ſubditur. Terramqꝫ quam dedi abraā ⁊ yſaac daSo tibi ⁊ ſemini tuo. Et ad hunj

cari litera hebraica cum dr̄. In bethel inueniemꝰ euꝫvt ſit verbum angeli denunciantis iacob deuꝫ ſibi appariturum in bethel: Gen̄. xxxv. Et ibi loquetur nobiſcum. replicans benedictōnes patrum tuoꝝ ſuꝑ te etſemen tuum ꝓ quibus ego rogaui eum. Angeli enimꝓcurant bonuꝫſue cuſtodie cōmiſſorum.i ¶ Et dn̄s deuiexercituū .j.loꝝ. k ¶ Memoriale eius .i.ipſiꝰ iacob: tumquia habuit deūſemper in memoria: tuꝫ quianomē dei ſuperiacob memorabatur inqͣꝫtumdeus iacob dicbat̉: ⁊ eſt verbūꝓphete mēoriātis iuſticiam iacob patriarche vt eam poſteri imitent̉: ideo ſubdit̉.l ¶ Et tu .ſ. ppl̓s iſrael. m ¶ Ad dn̄m tuum deum cōuerteris. ſi iacob imitari ſtudueris: et ſubditur modꝰꝯuerſionis. n ¶ Miſeri cordiam et iudiciū cuſtodi.qꝛ miſericordia ſine iudicō puſillanimitas ē. ⁊ iudiciūſiue miſericordia crudelitas eſt. o ¶ Chanaan. Hicſcriptura reuertit̉ ad ſcribendū maliciā decē tribuumqͣꝫtum ad cupiditatis viciū dicens. Chanaan in māueiꝰ ſtatera doloſa. ⁊ nō eſt hic chanaan nomen ꝓpriuꝫqꝛ chananei de terra illa erant expulſi: ſed eſt nomē appellatiuū ſignificans mercatore: ſicut ⁊ ꝓuerbiorum.xxxj. Syndonem fecit ⁊ vendidit: ⁊ cinguluꝫ tradiditchananeo. p ¶ Et dixit ep̄hraim .i. populꝰ decē tribuum: vt ſupra dictuꝫ ē. q ¶ Ueruntamen diues effectus ſum. abſqꝫ ſeruitute dei. r ¶ Inueni idolū mihi i. aurum ⁊ argentū quod ē idoluꝫ cupidi. ẜm ꝙ dicit gloſa: vnde in hebreo habetur hic. Inueni cenſuꝫmihi .i. faciliter acquiſiui. s ¶ Omnes labores meinon inuenient mihi iniquitatem .i. quantumcunqꝫ laboraſſem corporaliter nō acquiſiuiſſem tantā pecuniam quam ꝓphete vocant iniquitatem. maior em̄ pecunia acquiritur ꝑ fraudem vſure: qͣꝫ ꝑ laboreꝫ corporalem. Ra. ſa. exponit dicens. ꝙ hic eſt modus loquēdi decutatus vbi oportet aliquid ſuppleri ſicut. ij. reg.v. dicitur. Propoſuerat em̄ dauid ī die illa: qͥ ꝑcuſſiſſetiebuſeum ⁊cͣ. ⁊ nō fit ibi aliqua mentio de remuneratione ẜm hebraicam veritatem: ſed ſupplendū eſt fietmagiſter militie. ſicut exprimitur. jͣ. paralip. x. ⁊ eodeꝫmodo hic continuando litere precedenti. Inueni idolum mihi. ſic dicis: ⁊ tu deberes dicere. s ¶ Omneslabores mei .i. diuitie mee. t ¶ Non inuenient mihiiniquitatem .i. non poterunt expiare iniquitateꝫ meāet ſic eſt verbum dei vel prophete arguentis in populo iſrael vicium cupiditatis. v ¶ Et ego. Poſtqͣꝫ deſcripta eſt malicia populi: hic iuxta eam ponitur gratia dei: vt maior appareat iuxta ſuū oppoſitum: et continuatur ſic litere p̄cedenti. Licet iniquitates tue ſintmagne ⁊ inexpiabiles per te. v ¶ Et ego dominꝰ deꝰtuus de terra egypti .i. ab illo tempore quo inde redemi te: et legem tibi dedi: et peccata poſſum remitteretibi. x ¶ Adhuc ſedere te faciā in tabernaculis. qd̓exponit Ra. ſa. ſic. Tempus erit in quo auferam te aſtateris doloſis ⁊ faciā te ſedere in ſynagogis ⁊ ſcholiſcum auditoribus diuine legis: ⁊ hoc fuit adimpletumquando dominus vocauit de thelonio mathen. Mathei. ix. ca. ⁊ de actibꝰ publicis zacheū: Luce. xix. ⁊ conſimiles ad ſuū diſcipulatum. y ¶ Sicut in diebꝰ feſtiuitatis. in ſabbatis em̄ conueniebant in ſynagogisiudei ad audiendam doctrinam diuine legis: ⁊ ſic faci-